Sözlükte “payına razı olma” manasında olan kanaat, “Kişinin azla yetinip elindekine razı olması, kendisinin ve sorumluluğu altında bulunanların ihtiyaçlarını karşılayabileceği maddi imkânlarla iktifa edip başkalarının elindeki şeylere göz dikmemesi, aşırı kazanma hırsından kurtulması.” şeklinde açıklanmaktadır. Birçok ayette kanaatkârlığın önemi üzerinde durulmuş, dünyaya ve mala karşı aşırı düşkünlük yerilmiştir. Hz. Peygamber’in kanaatkârlığı bir iffet, tok gözlülük ve gönül zenginliği olarak değerlendirdiği ve şükrün en ileri derecesi saydığı bildirilmektedir. Ahlak ve tasavvuf kaynaklarında kanaatkârlık, mal ve dünya tutkusunun kalpten silinmesiyle kazanılan ahlaki bir erdem olarak değerlendirilir. Bununla birlikte Gazzâli’ye göre kanaatkârlık mutlaka yoksulluk anlamına gelmez, kanaat sahiplerinin zengin olmaları da mümkündür. Bu durumda olanların cömertlik göstererek imkânlarını başkalarıyla paylaşmaları gerekir, zira cömertlik peygamberlerin erdemlerindendir.


Eğer siz iman eder ve şükrederseniz Allah size niçin azap etsin? Allah şükre karşılık veren ve her şeyi bilendir. (Nisâ, 4/147)