Evliya Çelebi hakkında bilinenler seyahat hatıralarını topladığı on ciltlik eserine dayanır. Gerçek adı belli değildir, hocası İmam Evliya Mehmed Efendi’ye nisbetle bu ismi almış olmalıdır. Eserindeki bilgilere göre 1020’de İstanbul’da doğdu. Şeyhülislâm Hâmid Efendi Medresesi’nde yedi yıl derslere devam etti, Evliya Mehmed Efendi’den hafızlığa çalıştı. Babasından hattatlık öğrendi. Saraya intisap ederek Enderun’da tahsilini sürdürdü. Bir müddet sonra Kilâr-ı Hâs’a alınıp burada hat, musiki, nahiv ve tecvid gibi dersler okuyarak bilgisini arttırdı. Seyahatlerinin sebebini, 1040 yılının Âşûre Gecesi gördüğü rüyaya bağlar. Rüyasında Hz. Peygamber’i (sas) kalabalık bir cemaatle birlikte görür, heyecana kapılıp Resûl-i Ekrem’in elini öperken, “Şefaat yâ Resûlallah” diyecek yerde “Seyahat yâ Resûlallah” der. Hz. Peygamber de tebessüm ederek seyahati ve ziyareti ona müjdeler. Evliya Çelebi de buna binaen uzun yıllar süren seyahatler gerçekleştirir ve hatıratını Seyahatnâme isimli kitapta toplar.

• Evliya Çelebi 50 yıl sürecek seyahatine başladı. (1630)