ASIRLARIN ARAPÇA ÖĞRETMENİ: İMAM BİRGİVÎ

27 Mart 1523’te Balıkesir’de doğdu. Asıl adı Takıyyüddin Mehmed olup Birgivî Mehmed Efendi diye şöhret buldu.

Babası olan Pîr Ali’den Arapça, mantık ve diğer bazı ilimleri okudu, bu sırada Kur’an-ı Kerim’i ezberledi. Daha sonra İstanbul’a giderek Küçük Şemseddin Efendi’den ders aldı.

Ardından Haseki Medresesi’ne girdi, Ahîzâde Mehmed Efendi ve Abdurrahman Efendi’den ders aldı. İcâzet alarak bir süre medreselerde müderrislik yaptı.

Kanûnî döneminde Edirne kassâm-ı askerisi (askeri sınıfın terekesini varisleri arasında paylaştıran kişi) oldu. Görevi süresince ders okutmaya, camilerde vaaz vermeye, halkı Kur’an ve Sünnet’e davet etmeye devam etti.

Sultan II. Selim’in hocası Birgili Atâullah Efendi’nin Birgi’de yaptırdığı medreseye müderris olarak tayin edildi.

Bâtıl itikadlar, rüşvet ve meşrû olmayan uygulamalara karşı mücadele etti. Tasavvuf adına bid‘at ve hurafe ortaya çıkaran sözde mutasavvıfları tenkit etti.

Avâmil ve İzhâr adlı eserleri asırlardır Arapça öğretiminde temel kaynak olarak okutuldu.

Şöhreti kısa sürede yayıldı ve ondan ders almak isteyen talebeler ülkenin dört bir yanından Birgi’ye geldi.

3 Eylül 1573’te İstanbul’da vebaya yakalanarak vefat etti ve Birgi’de defnedildi.

BAZI ESERLERİ

Avâmil ve İzhâr: Arap gramerine dair meşhur iki eseri.
Tarîkat-ı Muhammediyye: Din, ahlâk ve tasavvuf konularına dair meşhur eseri.
es-Seyfü’s-sârim: Para ve menkulün vakfedilmesini câiz gören Ebüssuûd’a yazdığı reddiye.
Ahvâlü etfâli’l-müslimîn: Müslüman çocukların âhiretteki durumuna dair eseri.
Risâle fî usûli’l-hadîs: Hadis usulüne dair eseri.