Şehirler ve mekânlar, insan ruhunun aynası, toplumsal hayatın âdeta ilmek ilmek örüldüğü en köklü zeminlerdir. Kültür ve medeniyetimizin imar ve ihyasında şehirler, merkezinde yer alan mabetle kimlik kazanır; hayat, ezan sesinin etrafında halka halka genişleyerek ritmini bulur. Camiler, kalplerin birleştiği, diriliş ve birlik şuurunun harmanlandığı; zenginle fakiri, gençlerle yaşlıları aynı safta buluşturan toplumsal merkezlerdir.

Hayatın içerisinde yer alan camiler, mazi ile istikbal, madde ile mana, birey ile toplum arasında âdeta sarsılmaz, yıkılmaz bir köprü vazifesi de görür. Mescid-i Nebevi ile başlayan bu gelenek; eğitimden sosyal yardımlaşmaya, adalet mekanizmasından ilim ve meşveret meclislerine kadar hayatın her alanını kuşatan çok yönlü bir fonksiyon icra etmiştir. Tarih boyunca hilalin gölgelendirdiği bütün coğrafyalarda camiler; mahallenin kalbi, çaresizlerin sığınağı, ilim meclislerinin kandili, Kâbe-i Muazzama’nın temsilcisi ve toplumsal barışın en hür kubbesi hüviyetine bürünmüştür.

Kur’an-ı Kerim, Allah’ın mescitlerini, “Ancak Allah’a ve ahiret gününe inanan, namazı dosdoğru kılan, zekâtı veren ve Allah’tan başkasından korkmayan kimselerin imar edeceğini” beyan ediyor. (Tevbe, 9/18) İlahi vahyin muhatabı olarak bizler de bu imarı taş ve tuğladan ziyade cemaatle, ilimle ve sosyal hayatı kuşatan adımlarla gerçekleştirmeliyiz. Yalnızca Kur’an’ın öğütleri değil nebevi ahlak, dinî gelenek ve kültürel miras bizlere caminin, toplumun her ferdine kucak açan manevi bir sığınak olduğunu bildiriyor.

Bu manevi birikimden aldığımız bilinçle Diyanet Aylık Dergi olarak bu ay, medeniyetimizin kalbi olan mabetlerimizi ve onların toplumsal rolünü gündemimize taşıdık. Ekim sayımızda Başkanlığımızın, Camiler ve Din Görevlileri Haftası münasebetiyle tema olarak da belirlediği, “Cami ve Sosyal Hayat” dosya konusuyla huzurlarınızdayız. Mustafa Soykök, “Biz Müslümanlarız, Camiler Yaparız” yazısında, caminin bireysel ve toplumsal hayatımızdaki konumunu ve medeniyetimizdeki karşılığını kaleme aldı. Prof. Dr. Yaşar Akaslan, “Vahyin Gölgesinde Bir İlim Mektebi: Ashab-ı Suffe Örneğinden Hareketle Cami ve Eğitim” başlıklı makalesinde, nebevi tedrisatın talebelerinden hareketle camilerin ve mescitlerin, eğitim ve kültür hayatımızdaki tarihini, önemini ve konumunu detaylı olarak değerlendirdi. Ahmet Ünal ise “Medeniyetimizin Temel Taşları Camiler” yazısıyla medeniyetimizin temel harcı olarak cami kültürünün önemine dikkat çekti ve Diyanet İşleri Başkanlığının Camiler ve Din Görevlileri Haftası teması çerçevesince yürüttüğü hizmetler hakkında bilgilendirmelerde bulundu.

Bu ayki söyleşi konuğumuz Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hüseyin Hazırlar ise camilerimizin sosyal hayatla olan güçlü bağını yeniden tesis etmeye yönelik mesajlarını ve Diyanet İşleri Başkanlığımızın bu alandaki vizyoner projelerini, dergimiz aracılığıyla okurlarımıza iletti.

Minarelerin gölgesinde, mabedin kubbesi altında safların ve gönüllerin tevhid nuruyla birleştiği bir hayat temenni ediyorum. Cami ve mescitlerimizin ihyasına emek ve gönül veren din görevlilerimizin haftasını tebrik ederken ahiret yurduna göçen görevlilerimize rahmet, elan bu kutsal göreve gönül vermeye devam edenlere de hayırlı bir ömür diliyorum.

Okumanın bereketlendirdiği günler dileğiyle…

Hamza BAYRAM