BİR ZİHİN İNŞASI: OKUMA KÜLTÜRÜ

Okuma; kâinatın sessiz harflerini kalbin diliyle çözme, eşyanın ardındaki hakikate yönelme ve insan olmanın o bitimsiz anlam arayışını bir yörüngeye oturtma gayretidir. Dünyaya gözlerini yeni açmış bir bebeğin henüz hiçbir kavramla tanışmamış o ilk bakışı; okumanın en saf ve dikey hâlidir. İnsan, satırlara düşen mürekkebin ötesine geçmeye; hayatı, ölümü ve nihayet kendi içindeki derin boşlukları anlamlandırmaya yazgılıdır. Bu bağlamda okuma kültürü inşa etmek, basit bir entelektüel hobi olmanın ötesinde, kişiyi varoluşun derinliklerine taşıyan ve hakikatle buluşturan temel dayanaktır.

Modern zamanın bilgi yığınları arasında, okumanın bir “hikmet arayışı” olmaktan çıkarılıp mekanik bir işleme dönüştürülmesi günümüzün önemli krizlerinden biridir. İslam düşünce geleneğinde bilgi, eylemden ve ahlaktan bağımsız bir istif alanı olarak görülmez. Gerçek bir okuma kültürü; metinlerin zihne birikmesiyle değil hayata eşlik etmesiyle mümkündür. Zira okumak, zihni empati ve tefekkürle yeniden inşa eden; insanı bilgiden bilgeliğe, veriden hakikate taşıyan bir düşünsel süreçtir.

Diyanet Aile Dergisi olarak bu ay, okumanın ve düşünsel dönüşümün imkânlarını merkeze alan zengin bir içerikle karşınızdayız: Emin Gürdamur, “Okuma Kültürü ve Düşünsel Dönüşüm” başlıklı yazısında modern okur tipinin yaşadığı kopuşa dikkat çekerek şu can alıcı tespiti yaptı: “Okuduklarımız bizi daha merhametli, daha adil, daha dikkatli kılmıyorsa Batı merkezli bir cereyanın etkisi altında kalmışız demektir. İslam düşünce geleneğinde bilgi, ahlak üretmiyorsa nakıs kabul edilir.” Nuray Alper, kütüphaneleri "mana ambarı" olarak nitelendirdiği makalesinde, kütüphanelerin imhasını medeniyetin hafızasının yaralanması olarak betimledi ve kütüphanenin zamana açılan bir kapı olduğunu vurguladı. Çocukluk dönemindeki zihinsel inşayı, Psikolog Hümeyra Yabar ile ele aldık. Yabar, “Ebeveynlerini düzenli okurken gören çocuklar, okumayı yetişkinliğe ait doğal ve keyifli bir rutin olarak kodlar.” vurgusuyla bizlere yol gösterdi. Yazar Merve Gülcemal ile gerçekleştirdiğimiz söyleşide, çocuklara “Allah tarafından sunulmuş eşsiz hazineler” olarak bakmanın inceliklerini konuştuk. Dr. Murat Çinici, “Kalabalık Yalnızlıkta ‘Hem-derd’ Nerede?” yazısında dijital illüzyonları sorgularken yazar Naime Erkovan, “Sen Çağır” başlıklı denemesinde bir işi halis niyetle yapmanın ve o ilahi çağrıya (Oku!) kulak vermenin dönüştürücü gücünü hatırlattı.

Sizleri dergimizle baş başa bırakırken geride bıraktığımız Berat Kandili’nizi en içten dileklerimizle kutluyor, gölgesi üzerimize düşen mübarek Ramazan ayının İslam âlemine ve tüm dünyaya hayırlar getirmesini Cenab-ı Hak’tan niyaz ediyoruz.

Gülhiman HEKİMOĞLU