Sakarya’da yaşayan 52 yaşındaki Selman Temiz, evinin bir odasında oluşturduğu atölyesinde geleneksel cilt sanatı çalışmalarını sürdürüyor. Temiz, 9 yıldır yürüttüğü çalışmalar kapsamında çok sayıda yazma ve matbu eserin restorasyonunu gerçekleştirdi.

Asırlık Eserler 1Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinden 1997 yılında mezun olan Temiz, öğrencilik yıllarında tezhip sanatıyla tanıştı. Niğde’de resim öğretmeni olarak göreve başlayan Temiz, 1999 Marmara Depremi’nin ardından Sakarya’ya tayin oldu.

Geleneksel sanatlara ilgisini sürdüren Temiz, 2007 yılında hat sanatı dersleri aldı. 2017 yılında ise Geleneksel Sanatlar İhtisas Merkezi’nde İslam Seçen’den cilt sanatı eğitimi alarak bu alanda çalışmalarına başladı. Daha sonra cilt ustaları Burak Kara ve Gürcan Mavili ile çalışmalarını sürdürdü.

Asırlık Eserler 3Kültür ve Turizm Bakanlığınca 2023 yılında Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcılarına verilen Sanatçı Tanıtım Kartı’nı almaya hak kazanan Temiz, Sakarya Cevat Ayhan Fen Lisesi’nde resim öğretmenliği görevini de sürdürüyor.

Selman Temiz, 400-500 yıllık eserlerin günümüze ulaşmasının tarihe yolculuk gibi hissettirdiğini dile getirerek, "Hicri 670 yılına ait esere dokundum. Geriye dönük baktığınız zaman Selçuklu'ya tekabül ediyor. O dönemden bu döneme kadar müthiş geçmiş var. Kimlerin elinden geçti bu kitap, kimler dokundu ve faydalandı, hep bunları düşünüyorsunuz aslında." dedi.

Asırlık Eserler 6Her kitabın kendine has özelliği olduğunu, her birinin farklı ölçüler ve biçimlerde yapıldığını ve motiflerin dahi farklı olduğunu belirten Temiz, şöyle devam etti:

"Sanatçının o anki ruh hali veya elindeki malzeme neyse ona göre şekilleniyor. Bu süreçte o eser restorasyon işi gerektiriyorsa o dönemki sanatçının yaptığı şekliyle düşünme ihtiyacı hissediyoruz. Aynı zamanda 'O dönemde kullandığı malzeme ne, nasıl motif kullanmış, desenleri neler, döneminde en çok neler kullanılmış?' bunlara yönelik analiz de yapıyoruz. Tamir etmeye başladığımız ya da yeniden hayata kavuşturmaya çalıştığımız eserlerde buna benzer yolculuk devam ediyor. O süreci mutlaka yaşamamız lazım, bununla ilgili de herhangi bir şey atlamadan yerine getirmemiz lazım."

Asırlık Eserler 4Temiz, cilt sanatının diğer sanat dallarından daha fazla sabır istediğinden bahsederek, "Çok ince detay ve uzun uzun çalışmanız gerekiyor. Aşamaları birbirinden farklı, bir kitabın yeniden oluşturulması haftalarca sürebiliyor. Bu, insana çok şey katıyor, bir taraftan da manevi yolculuk yaptırıyor." diye konuştu.

Asırlık Eserler 5Kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasının önemine işaret ederek, "Bu sanatları kendimiz öğrendik ama asıl amacımız başkalarına da öğretmek, yani başkalarına nakletme misyonumuz var. Bu sanatlarla ilgilenen arkadaşları zaman zaman yanımıza davet ediyoruz. İlgileri varsa onlara öğretmeye gayret ediyoruz. 10. sınıf öğrencilerime geleneksel sanatlar üzerine özellikle cilt üzerine başlangıç çalışmaları yaptırıyorum. Belki içlerinden birinin hoşuna gider yapmak ve öğrenmek ister diye onlara bu sanatı aşılamaya çalışıyorum." ifadelerini kullandı.

Kaynak: AA