İngiltere'nin Cambridge kentinde Türkiye'nin desteğiyle inşa edilen ve 2019'da açılan Avrupa'nın ilk çevre dostu camisi Cambridge Merkez Camisi, Müslüman karşıtlığı (İslamofobi) ve ayrımcılığın arttığı bir dönemde, İngiltere Kralı 3. Charles'ın ziyaretiyle sembolik açıdan önemli bir güne ev sahipliği yaptı.

İngiltere Kralı 3. Charles, "Avrupa'nın ilk çevre dostu camisi" olarak nitelendirilen Cambridge Merkez Camisi'ni ziyaret ederek Müslüman toplumun temsilcileriyle bir araya geldi. Kral Charles, ziyaret kapsamında caminin imamları, mütevellileri ve Cambridge'deki Müslüman toplumunun üyeleriyle görüştü.

Cambridge Merkez Camisi Kral Ziyareti 1

Ziyarette, Türkiye'nin Londra Büyükelçisi Osman Koray Ertaş, Cambridge Cami Vakfı Mütevelli Heyeti üyeleri Zeynep Coşkun Koç ve Prof. Dr. Selim Argun ile 19 yaşında Müslüman olan İngiliz araştırmacı ve yazar Abdülhakim Murad'ın yanı sıra çok sayıda davetli de yer aldı.

İngiltere'nin dini çeşitliliğine verdiği destek kapsamında gerçekleştirilen ziyarette Kral Charles, Türkiye Diyanet Vakfının (TDV) katkılarıyla inşa edilen caminin çeşitli bölümlerini gezerek yetkililerden bilgi aldı.

Ziyaret kapsamında Kral Charles'a, Paşabahçe tarafından Selimiye Camisi'nin kubbe mimarisinden esinlenilerek üretilen cam kağıt ağırlığı, Prof. Dr. Fuat Sezgin'in sınırlı sayıda basılan "İslam Medeniyetinin Bilim Mirası" adlı eseri ile Cambridge Merkez Camisi'nin inşa süreci, mimari yaklaşımı ve kazandığı 23 ödülü anlatan prestij kitabı hediye edildi.

Camide ayrıca, İslam medeniyetinin bilim ve teknoloji alanında insanlığa kazandırdığı önemli eser ve çalışmaları tanıtan "İslam'da Bilim ve Teknoloji" sergisi ziyaretçilerle buluştu. Sergi, Yapı Merkezinin kurucularından merhum Ersin Arıoğlu'nun destekleriyle hayata geçirilerek, caminin ibadet işlevinin yanı sıra eğitim ve kültürel mirasına da önemli katkı sundu.

Cambridge Merkez Camisi Kral Ziyareti 3

- "İslam geometrisi ile Cambridge'in yerel mimari unsurları bir araya getirildi"

Cambridge Cami Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi Zeynep Coşkun Koç, ziyaretin ardından AA muhabirine yaptığı açıklamada, ziyaretin hem Cambridge Merkez Camisi hem de halkı için tarihi önem taşıdığını belirterek, "İlk defa bir İngiliz kralı resmi bir cami ziyareti gerçekleştirdi. Daha önce annesi Kraliçe (Elizabeth), 2002 yılında bir cami ziyareti gerçekleştirmişti ama 20 senedir bir ziyaret olmamış ve bir kral da daha önce resmi olarak bir camiyi ziyaret etmemiş." dedi.

Cambridge Merkez Camisi'nin Avrupa’nın ilk çevre dostu camisi olduğunu vurgulayan Koç, caminin çok sayıda ödüle sahip olduğunu, mimari yapısında İslam geometrisi ile Cambridge'in yerel mimari unsurlarının bir araya getirildiğini anlattı.

Koç, caminin ortaya çıkmasında Türkiye'nin desteğinin belirleyici olduğunu ifade ederek, "Bu caminin yapılmasının kıymetini, buraya katacaklarını anlayan ve bize destek olan Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) idi. Türkiye Diyanet Vakfı en baştan beri en büyük destekçimiz oldu." diye konuştu.

Projenin arkasındaki iradenin Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olduğunun altını çizen Koç, "Cumhurbaşkanımız projenin bütün detaylarıyla ilgilendi, caminin yapımını yakından takip etti. Camimizin yapımı bittikten sonra 2019 yılında Cumhurbaşkanımız teşrifleriyle bu cami açıldı." ifadelerini kullandı.

Ziyarette Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Kral Charles'a hitaben kaleme aldığı mektubun da takdim edildiğini aktaran Koç, mektupta Erdoğan'ın, İslamofobi ve ırkçılığın arttığı bir dönemde Kral'ın cami ziyaretini kıymetli bulduğunu belirttiğini kaydetti.

Koç, "Kral da Cumhurbaşkanından böyle bir mektup almaktan çok memnun oldu. Cumhurbaşkanımızın kendisine bir daveti oldu. Bunu da ilettik. O da çok sevindi ve 'Ben zaten Türkiye'ye gitmeyi çok istiyorum.' dedi." şeklinde konuştu.

Kral Charles'ın ziyaretten ayrılırken caminin mimarisinden ve çevre dostu özelliklerinden çok etkilendiğini söylediğini dile getiren Koç, Kral'ın bizzat cami olarak inşa edilen bu yapıda ibadet edilmesinin önemine dikkati çektiğini belirtti.

Koç, "Türkiye'nin desteği olmasa bu caminin yapılamayacağının herkes çok farkında. Bunu duymak çok güzel. Bu da Sayın Cumhurbaşkanı'mızın önderliğindeki vizyonu gösteriyor." dedi.

- "Kral Charles'ın ziyareti tarihi bir gün"

Cambridge Cami Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi Prof. Dr. Selim Argun da İngiliz monarşi tarihinde ilk defa bir kralın cami ziyaretinde bulunduğuna işaret ederek "Bugün hem Cambridge şehri için hem buradaki Müslüman ve Türk toplumu için hem de Cambridge Merkez Camisi için çok önemli, tarihi bir gün." diye konuştu.

Kral 3. Charles'ın yoğun gündemine rağmen ziyareti iptal etmediğini vurgulayan Argun, aynı gün Cambridge'in şehir statüsü kazanmasının 75. yıl dönümünün de kutlandığını hatırlattı.

Cambridge Merkez Camisi'nin Türkiye'nin katkılarıyla inşa edildiğini belirten Argun, "Bu cami, başta Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatlarıyla, Türkiye Diyanet Vakfı ve Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığının önemli katkılarıyla meydana gelmiş, inşa edilmiş bir cami." ifadelerini kullandı.

Ziyarette Kral Charles'ı misafir ettiklerini ve kendisine Diyanet İşleri Başkanlığı ile TDV'nin çalışmalarına ilişkin bilgi verdiklerini aktaran Argun, mütevelli heyeti üyeleri arasında Türkiye'de inşaat ve hayır hizmetlerinde önemli faaliyetlerde bulunan iş insanlarının da bulunduğunu dile getirdi.

Cambridge'in İngiltere'de iş dünyası, akademi, entelektüel hayat ve sağlık sektörü açısından önemli merkezlerden biri olduğunu belirten Argun, şehrin zengin kültürel yapısına dikkati çekti.

Argun, "Böylesine entelektüel bir mozaik içerisinde bizler, başkanlığımızı ve Sayın Başkanımızı temsilen, Türkiye'nin Anadolu irfanının esintilerini buraya taşımak amacıyla burada bulunuyoruz." şeklinde konuştu.

- "Kral 3. Charles'ın ziyareti sembolik açıdan önemli"

Cambridge Merkez Camisi'nin açılışında katkı sunan isimlerden İngiliz araştırmacı ve yazar Abdülhakim Murad da Kral 3. Charles'ın ziyaretinin sembolik açıdan önemli olduğunu vurguladı.

Murad, ziyaretin, topluluklar arasında kaygı, belirsizlik ve bilgisizliğin bulunduğu bir dönemde İngiltere'deki Müslüman toplumu için anlam taşıdığını dile getirdi.

Cambridge'deki Müslüman toplumunun, İngiliz devletinin başı olan Kral tarafından ziyaret edilmesinin, saygı görmesinin ve kabul edilmesinin önemli olduğunu ifade eden Murad, Kral'ın bu ziyarette Türk mütevelliler dahil caminin mütevelli heyeti üyeleriyle görüştüğünü anlattı.

Murad, Kral Charles'ın caminin inşasında kullanılan çevre dostu ve sürdürülebilir teknolojilere yakından ilgi gösterdiğini aktararak, Kral'ın özellikle gençlerle ve çocuklarla uzun süre sohbet ettiğini söyledi.

Toplumsal uyumun Kral Charles için önemli olduğunu dile getiren Murad, caminin aynı zamanda dinler arası iyi ilişkiler için merkez olduğunu, ziyarette yerel piskopos ve yerel hahamın da hazır bulunduğunu belirtti.

Murad, caminin dışarıdan bazı kişiler için alışılmadık bir ibadet yeri gibi görülebileceğini ancak buranın farklı toplulukları bir araya getiren bir merkez olduğunu kaydederek, "Türk, Arap ve Nijeryalı topluluklar, İslam'ın aynı çatısı altında ibadet ederek bir araya geliyor ancak buranın kapıları daha geniş dünyaya da açık." dedi.

Cambridge Merkez Camisi'nin sosyal ilişkilerin geliştiği ve çevre dostu teknolojilerin uygulandığı bir yer olduğunun altını çizen Murad, "Biz iyi komşular olmayı seviyoruz." diye konuştu.

Murad, Kral'ın, ulusal birliğin sembolü olarak, ibadet yerlerinin toplulukları bir araya getirmede, bölünme ve yanlış anlamaya karşı çıkmada rol oynadığını görmekten memnuniyet duyduğunu aktardı.

- Avrupa'daki çevre dostu ilk cami

İngiltere'nin Cambridge kentinde inşa edilen ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle 2019'da açılan Cambridge Merkez Camisi, "Avrupa'daki çevre dostu ilk cami" olarak dikkati çekiyor.

Camide fotovoltaik paneller, hava kaynaklı ısı pompaları, sedum çatı, doğal havalandırma sistemleri ve sürdürülebilir şekilde yönetilen ormanlardan elde edilen ahşap kullanılıyor.

Çoğunlukla ahşap ve mermer gibi doğal malzemelerin kullanıldığı cami, sıfır karbon ayak izi özelliğiyle de dikkati çekiyor.

Fidanların sulanması ve temizlik için yağmur suları depolanıyor, caminin elektriğinin yaklaşık yüzde 40'ı güneş enerjisinden elde ediliyor.

Caminin çatısında bulunan hava sıcaklığını ısıya dönüştüren sistem sayesinde, sıcak hava tanklarındaki sular ve zemin ısıtılıyor.

Sensörler sayesinde içerideki oksijen miktarının azalması veya sıcaklığın artması durumunda, yukarıdaki bölmelerden sıcak hava çekilerek içeriye temiz hava veriliyor.

Çevre dostu özelliğinden dolayı yukarıdan ışık almak ve güneş ışınlarını doğrudan cami içerisine yansıtmak için pencereler kubbe şeklinde caminin tavanına yerleştirilmiş durumda.

Caminin mimarisinde, yakındaki King's College Şapeli'nin yelpaze tonozlarından ve Cambridge'in Romsey bölgesinde yaygın kullanılan çapraz desenli Viktorya dönemi tuğla işçiliğinden izler bulunuyor.

Ayrıca, Cambridge Merkez Camisi, kentte maddi zorluk yaşayan ailelere düzenli olarak gıda paketleri ulaştırıyor ve sağlık farkındalığı etkinlikleri düzenliyor.

Kovid-19 döneminde aşılama için yerel merkez olarak kullanılan cami, gençlerin gönüllü çöp toplama çalışmaları gibi sosyal sorumluluk faaliyetlerine de ev sahipliği yapıyor.

Cami, Cambridge Camiler Konseyi, Cambridge Muslim College ve South Cambridgeshire'daki diğer dini topluluklarla yakın bağlarını da sürdürüyor.

- Tasarımıyla çok sayıda ödül aldı

Cambridge Merkez Camisi'nin tasarımında, İslam'ın estetik anlayışı, sanat geleneği, Hz. Muhammed'in yaşam tarzı ve doğanın korunmasına verdiği önem esas alındı.

Bu ilkeler doğrultusunda düzenlenen mimari yarışmanın ardından inşa edilen cami, tasarımıyla çok sayıda uluslararası ödüle layık görüldü.

Projenin finansmanında en büyük bağışçılardan biri TDV olurken, cami Yapı Merkezinin desteğiyle yerel ve uluslararası hayırseverlerin katkılarıyla hayata geçirildi.

Nisan 2019'da büyük ölçüde tamamlanan ve aynı anda yaklaşık 1000 kişinin ibadet edebildiği caminin bahçesi İslami geleneklere uygun şekilde tasarlanırken, yapının çevre dostu özelliklerine de öncelik verildi.