Prof. Dr. Mehmet Emin Ay, Diyanet İşleri Başkanlı tarafından her hafta Cuma namazı ile Cuma günü ikindi, akşam, yatsı ve cumartesi günleri sabah namazını kıldırmak üzere Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde görevlendirildi.

Prof. Dr. Mehmet Emin Ay, kimdir?

1 Nisan 1963 tarihinde Van’da doğdu. Van İmam-Hatip Lisesi’ni 1980 yılında, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ni 1984 yılı Haziran döneminde birincilikle bitirdi. Mezuniyet sonrası açılan sınavlarda başarılı olarak, aynı fakülteye 8 Ekim 1984’te Din Eğitimi Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi olarak atandı. 1986 yılında Yüksek Lisansını, 1992 yılında ise Doktorasını tamamladı. 1993 yılında askerlik görevini yerine getirdi. 1995 yılında Doçent, 2001 yılında ise Profesör oldu.

1995-1998 yılları arasında Din Eğitimi Anabilim Dalı Başkanlığı, 1998-2003 yılları arasında ise Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Bölüm Başkanlığı görevlerini yürüttü. Bu süre zarfında Fakülte ve Yönetim Kurulu üyeliklerinde bulundu. 2003 yılında kendi isteğiyle Bölüm Başkanlığı görevinden ayrıldı. 15 Aralık 2011-19 Mart 2012 tarihleri arasında Bursa İl Müftüsü olarak görev yaptı. Prof. Dr. Mehmet Emin Ay, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Din Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı olarak Öğretim Üyeliğine devam ederken 16 Şubat 2013 tarihinde Bursa İl Müftülüğüne ikinci kez atandı.

Sağlık problemleri nedeniyle 2016 yılında Bursa İl Mftülüğü görevinden ayrılan Prof. Dr. Mehmet Emin Ay, 30.09.2022 tarihi itibariyle Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi imam hatipliğine görevlendirildi.

Ayasofya Camii’ni ziyaret etmek ve namaz kılmak isteyen vatandaşlar, Ayasofya Meydanı'na girmeden önce polis kontrolünden geçiriliyor.

Caminin içerisi dolduktan sonra namaz kılmak isteyen vatandaşlar görevliler tarafından dışarıda bulunan açık alanlara yönlendiriliyor.

İstanbul içinden, Türkiye'nin farklı şehirlerinden ve yurt dışından gelenlerin yoğun ilgi gösterdiği camide, ezanın okunmasıyla birlikte cemaatle namaza duruluyor.

Vakit namazlarının ardından camide Kur’an-ı Kerim tilaveti sunuluyor.

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'ni ziyarete gelenler, camiye giriş öncesinde Ayasofya Meydanı’nda dinlenerek bir süre vakit geçiriyor, camiye girmek için sırada bekleyen vatandaşlar bol bol hatıra fotoğrafı çektiriyor.

Ayrıca görevliler Ayasofya Meydanı’na gelen vatandaşlara su, tek kullanımlık seccade ve maske dağıtıyor.

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde 86 yıl sonra kılınan ilk cuma namazı, dünya basınında geniş yer buldu.

Japonya

Japonya basını, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde 86 yıl sonra kılınan ilk cuma namazına geniş yer verdi.

Japon basınındaki haberlerde Ayasofya-i Kebir Camii'nin 86 yıl sonra müzeden camiye döndürülmesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve siyasi liderlerin ilk cuma namazına katılması ve cami dönüşümündeki iç reforma değinildi.

Asahi Shimbun, "Camiye çevrilmesinin ardından Ayasofya'da ilk cuma namazı edası" başlığını kullandığı haberde, ibadet saatinden 2 saat önce namaz kılacakların tüm yolları doldurduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Kur'an-ı Kerim okuduğu fotoğrafın kullanıldığı haberde, "Namazda örtülecek Hristiyanlık motifleri daha sonra açılacak ve tüm ziyaretçiler Ayasofya'yı ücretsiz gezebilecek." bilgisi yer aldı.

Yomiuri Shimbun, "Dünya mirası Ayasofya 'camileştirilerek' ibadete açıldı" başlığını kullandığı haberinde, Bizans İmparatorluğundan itibaren Ayasofya'nın tarihine ve İstanbul'un fethiyle Osmanlı Devleti'nin kontrolüne geçmesine değinildi.

Cami ve meydanında ilk cuma namazı için buluşanların yer aldığı fotoğrafın kullanıldığı haberde, cami içine serilen mavi halılara ve minarelerden 5 vakit okunacak ezana ilişkin de bilgi verildi.

Tokyo Shimbun, "Ayasofya'da ilk cuma namazı" başlıklı haberinde, Istanbul'daki dünya mirasının 86 yıl sonra Erdoğan'ın kararıyla yeniden camiye dönüştürüldüğünü kaydetti.

Dönüşüme yönelik Avrupalı devletlerin tepkilerine de yer verilen haberde, Cumhurbaşkanı Erdoğan ve siyasi liderlerin ilk safta yer aldığını gösteren fotoğraf karesi kullanıldı.

Nihon Keizai Shimbun, Jiji Tsuushinsha, Okinawa Times, Nikkan Sports gazeteleri internet sitelerinde açılışa yer verirken, kamu yayıncısı NHK, Kyodo haber ajansı, Nippon News Network (NNN), Tokyo Broadcasting System (TBS) kanallarında açılışa dair fotoğraf ve görüntüler servis edildi.

Öte yandan caminin açılışı ve ilk cuma namazı uluslararası basının Japonya'daki yayın organlarında da yer buldu.

Katar

Katar'daki gazeteler bugünkü nüshalarında Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde kılınan ilk cuma namazını "Tarihi gün" olarak niteledi.

Al-sharq gazetesi başlıklarından birini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "(Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi) Tüm insanlığın bir kültür mirası olarak her dinden insanların gelip gezebileceği bir yer." açıklamasına ayırdı.

Gazete, Anadolu Ajansının cuma namazına ilişkin verdiği haberler ile yetkililerin açıklamalarını kapsamlı şekilde yayımladı.

Raya gazetesi de ilk sayfasında "Ayasofya tarihi bir cuma gününde namaz kılanlarla mamur" başlığını kullandı. Cuma hutbesinde verilen mesajları aktaran gazete, "Ayasofya kubbesinin altından tüm beşeriyete adalet, barış ve merhamet çağrıları yapıldı. Evrensel değerlerin ve ahlaki ilkelerin korunmasına teşvik edildi" ifadelerini sayfalarına taşıdı.

Vatan gazetesi de ilk sayfasında, "Erdoğan, Ayasofya'daki ilk cuma namazında Kur'an-ı Kerim tilavet etti" başlığına yer verdi.

Gazetenin görüş sütununda "Tarihi gün" başlığıyla yapılan değerlendirmede, 86 yıl sonra Ayasofya'nın ibadete açılmasıyla dün Türkiye ve İslam dünyası için tarihi bir gün yaşandığı, eşsiz mimari eserin yeniden İslam ümmetine geçmesiyle bu yüce ümmetin yeniden tam ihtişamını kazanmasının ümit edildiği vurgulandı.

Cuma namazına 350 bin kişinin katıldığı bilgisi aktarılan gazetede, "Kardeş Türk halkının ve İslam ümmetinin sınırları aşan bir sevince sahip olduğu" kaydedildi.

Gazete haberini "Allah'a hamdolsun" sözleriyle sonlandırdı.

Cemaatle vakit namazları kılınırken ziyaretçiler saf tutan vatandaşların arkasında bekliyor.

Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı görevlileri, vakit namazları sırasında yoğunluk oluşan bölgelerde ziyaretçilere yardımcı oluyor.

Ayasofya-i Kebir Camii cami çevresinde ise ziyaretçilere su, maske, dezenfektan ve tek kullanımlık seccade dağıtılıyor.

Tarihi Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'ne gelenler, bir yandan ibadetlerini eda edip dualarda bulunurken diğer yandan duygulu anlar yaşıyor.

78 yaşındaki İsmail Engin, ömrünü Ayasofya'nın yeniden ibadete açılmasını beklemekle geçirdiğini belirtti.

Konuşması sırasında duygusal anlar yaşayan Engin, daha müzeyken geldiği Ayasofya'yı ölmeden cami olarak gördüğü için sevinç yaşadığını aktardı. Engin, Ayasofya'nın yeniden ibadete açılması kararını alanlara ve emeği geçenlere dua ettiğini sözlerine ekledi.

Bayram Uçar isimli vatandaş ise bugüne kadar hissetmediği duygulara sahip olduğunu dile getirdi. "Ben buraya müze iken geliyordum. 'Cami olan şey nasıl müze olur?' diye kendi kafamdan geçiriyordum." diyen Uçar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a teşekkür ederek, "Allah razı olsun reisimizden. Bunu başardı. Çünkü çok büyük bir şey bu." değerlendirmesinde bulundu.

- Burada ibadet etme aşkı bizim için çok büyük

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde ibadet edebilmek için Kahramanmaraş'tan eşiyle birlikte İstanbul’a gelen Fatih Okumuş ise şöyle konuştu:

"Ayasofya'nın cami olduğunu duyar duymaz hareket ettik, Kahramanmaraş'tan buraya geldik. Öncelikle Cumhurbaşkanımıza çok teşekkür ediyoruz. Allah ondan razı olsun. Buranın müze olması bizim için büyük bir üzüntüydü. Buranın müze olması bize acı veriyordu ama burası cami olunca bize çok büyük mutluluk, büyük haz verdi. Burada ibadet etme aşkı bizim için çok büyük."

Eşi Nilüfer Okumuş ise Ayasofya'da ilk kez "fetih ruhunu" hissettiğini anlattı.

Daha önce de Ayasofya'ya geldiklerini belirten Okumuş, "Biz daha önce geldik, müze olarak geliyorduk ama cami olarak açılması apayrı bir duyguydu. Buraya gelirken çok büyük burukluk hissediyordum. Çünkü burası cami olmalıydı. Ayasofya'nın cami olmasından mutluyuz, minnettarız. Devlet büyüklerimizden de Allah razı olsun, bize bu mutluluğu yaşattılar. Fetih ruhunu biz yeniden yaşıyoruz, çok mutluyuz." diye konuştu.

Muğla'da yaşayan 21 yaşındaki Berkay Hakan da Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'ne ibadet etmek için İstanbul'a geldiğini dile getirdi.

Uçak biletini bir yakınından borç para alarak temin ettiğini anlatan Hakan, "En iyi şekilde burayı muhafaza ve müdafaa ederek, içini dolup taşırarak en iyi şekilde temsil ettiğimize inanıyorum." dedi.

Uşak'tan ailesiyle gelen Ümit Ay da tarihi ana şahitlik yapmak için geldiğini söyledi.

Ay, "Bu kutsal mekanın camiye dönüştürülmesinde emeği geçen başta Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ve bütün devlet büyüklerimize çok teşekkür ediyorum. Çok heyecanlıyız, çok mutluyuz. 2004 yılında gelmiştim buraya. Halılar yoktu o zaman, ayakkabılarımızla girmiştik. Cami mi müze mi ikileminde kalmıştık, namazı nasıl kılacağız diye tereddüt yaşadık." diye konuştu.

Isparta'dan ailesiyle gelen Yaşar Esenli ise camiye Isparta'dan getirilen gül suyu sıkıldığını, girişte kokusunu aldıklarını söyledi.

Vali Yerlikaya paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

"Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nin bugünden itibaren 24 saat ibadete açık olması talimatını verdi. Ayasofya-i Kebir Camii artık 24 saat daima açık olacak. Sayın Cumhurbaşkanımıza şükranlarımızı sunuyoruz."

İstanbul'da saat 20.36'da okunan akşam ezanıyla birlikte çok sayıda vatandaş, namaz için Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'nde yerini aldı.

Diyanet İşleri Başkanlığı personeli, hem camiye giriş sırasında hem de namaz öncesinde sosyal mesafenin korunması için vatandaşları yönlendirdi. 

Çok sayıda vatandaş, Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi'ne girmek için uzun kuyruklar oluştururken, caminin sabaha kadar açık olacağı belirtildi.

Öte yandan cami ve çevresinde güvenlik önlemleri sürüyor.

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, 86 yıl aradan sonra bugün kılınan cuma namazıyla ibadete açılmıştı.

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yeniden ibadete açılması kararlaştırılan Ayasofya Camii, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş'ın yanı sıra toplumun bütün kesimlerini temsilen davet edilen çok sayıda davetlinin katılımıyla ibadete açıldı.

- Ayasofya Camii'nin kapıları Allah'ın bütün kullarına açık olacak

Ayasofya Camii'nde cuma hutbesi irad eden Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş, tüm dünyaya seslenerek, "Ayasofya Camii’nin kapıları, tıpkı Süleymaniye, Selimiye, Sultanahmet ve diğer camilerimiz gibi, hiçbir ayrım gözetmeksizin Allah’ın bütün kullarına açık olacaktır." ifadelerini kullandı.

Diyanet İşleri Başkanı Erbaş, "Ayasofya: Fethin nişanesi, Fatih'in emaneti" konulu cuma hutbesinde şu ifadelere yer verdi:

"Bu mübarek vakitte, bu mukaddes mekânda hep birlikte tarihî bir ana şahitlik ediyoruz. Ayasofya Cami-i Şerifi Kurban Bayramının gölgesinin üzerimize düştüğü, hac aylarından mübarek Zilhicce’nin üçüncü günü olan bugün yeniden cemaatine kavuşuyor. Milletimizin derin bir yürek yarasına dönüşen hasreti sona eriyor. Yüce Rabbimize sonsuz hamd-ü senâlar olsun.

- Bugün Ayasofya’nın kubbelerinde yeniden tekbir, tehlil ve salâvatların yankılandığı, minarelerinden ezan ve salâların yükseldiği gündür

Bugün, Ayasofya’nın kubbelerinde yeniden tekbir, tehlil ve salâvatların yankılandığı, minarelerinden ezan ve salâların yükseldiği gündür. Bugün, bundan 70 sene önce hemen karşımızdaki Sultan Ahmet Camii minarelerinin 16 şerefesinden 16 müezzinin Allahu ekber sadâlarıyla yeri göğü inlettiği, 18 yıl ayrılıktan sonra minarelerimizin ezanlara kavuştuğu anın bir benzerini yaşadığımız gündür. Bugün, müminlerin sevinç gözyaşları içinde kıyama durduğu, huşuyla rükûa vardığı ve şükürle secdeye kapandığı gündür.

Bugün, şeref ve tevazu günüdür. Bizleri böyle onurlu bir güne kavuşturan, yeryüzünün en mukaddes mekânları olan camilerde buluşturan ve Ulu Mabet Ayasofya’da huzuruna kabul eden Cenâb-ı Hakka sonsuz hamd ü senalar olsun.

'Konstantiniyye mutlaka fetholunacaktır. Onu fetheden komutan ne güzel komutandır! Ve o asker, ne güzel askerdir!' buyurarak fethi müjdeleyen Habîb-i Kibriyâ Muhammed Mustafa’ya salat ve selam olsun.

Bu müjdeye nail olma aşkıyla yollara düşen, İstanbul’un manevi mimarı Ebû Eyyûb el-Ensârî Hazretleri başta olmak üzere, ashab-ı kirama ve onların kutlu izinden gidenlere selam olsun.

Fetih, tasallut değil ihyadır; yıkım değil imardır inancıyla Anadolu kapılarını milletimize açan Sultan Alparslan’a ve bu toprakları vatan kılarak bize emanet eden şehitlerimize, gazilerimize, coğrafyamızı imanla yoğuran tüm gönül sultanlarına selam olsun.

Fetih sevdasını Sultan Mehmed’in gönlüne nakış nakış işleyen, 1 Haziran 1453 Cuma günü Ayasofya’da ilk Cuma namazını kıldıran ilim ve hikmet tabibi Akşemseddin Hazretlerine selam olsun.

'Artık bir işe karar verdin mi Allah’a güven. Doğrusu Allah kendisine güvenenleri sever.' ayet-i celilesine gönülden bağlanan o genç ve dirayetli padişaha; tarih, edebiyat, bilim ve sanat dehasına, çağının en gelişmiş teknolojisini üreten, gemilerini karadan yürüten, Allah’ın izni ve inayetiyle İstanbul’u fethe mazhar olan, sonra da bu aziz şehrin tek bir taşına bile zarar gelmesine izin vermeyen, cennetmekân Fatih Sultan Mehmed Han’a selam olsun.

Ayasofya’yı minarelerle süsleyen, asırlarca ayakta kalmasını sağlayan güçlendirmeleri yapan, mimarların pîri, büyük sanatkâr Mimar Sinan’a selam olsun.

Dünyanın yedi iklim dört bucağında Ayasofya’nın yeniden ibadete açılmasını özlemle bekleyen ve sevinçle kutlayan bütün mümin kardeşlerimize selam olsun.

Ayasofya’nın ezanına, kametine, vaazına, hutbesine, duasına, tilavetine, ilmî faaliyetlerine, saf saf dizilmiş muazzez cemaatine kavuşması için dünden bugüne canla başla emek veren büyüklerimize selam olsun.

Ayasofya’yı “kendi öz evimizde ruh ve mukaddesat odamız” diye tarif eden ve “Ayasofya mutlaka açılacak! Bekleyin gençler!.. Biraz daha rahmet yağsın. Her yağmurun arkasında bir sel vardır. O selin üzerinde bir saman çöpü olsam, daha ne isterim! O, aziz bir kitap gibi açılacak” diyerek umut ve sabır aşılayan ilim ve fikir insanlarımıza, irfan ve ihsan öncülerimize selam olsun. Rahmet olsun cümlesine.

Ayasofya, on beş asrı aşan ömrüyle, insanlık tarihinin en kıymetli ilim, hikmet ve ibadet mekânlarından birisidir. Bu kadim mabed, Âlemlerin Rabbi olan Allah’a kulluğun ve teslimiyetin muhteşem bir ifadesidir.

Fatih Sultan Mehmed Han, gözbebeği olan bu muhteşem mabedi kıyamete kadar cami olmak kaydıyla vakfedip müminlere emanet bırakmıştır.

Bizim inancımızda vakıf malı, dokunulmazdır, dokunanı yakar; vakfedenin şartı vazgeçilmezdir, çiğneyen lanete uğrar.

Dolayısıyla o günden bugüne Ayasofya, sadece ülkemizin değil, aynı zamanda ümmet-i Muhammed’in harim-i ismetidir.

Ayasofya, İslâm’ın engin merhametinin bir kez daha dünyaya ilan edildiği yerdir. Fetihten sonra Ayasofya’ya sığınıp, haklarında verilecek hükmü endişe içinde bekleyen ahaliye Fatih: “Bu andan itibaren özgürlüğünüz ve hayatınız hakkında korkmayınız! Kimsenin malı yağma edilmeyecek, kimse zulme uğramayacak, hiç kimse dininden dolayı cezalandırılmayacaktır” demiştir ve öyle de yapmıştır. İşte bu vesileyle Ayasofya, inanca saygının ve birlikte yaşama ahlâkının sembolü olmuştur.

Ayasofya’nın ibadete açılması, tarihî müktesebatına vefanın gereği olarak, beş asır boyunca müminleri bağrına basan mukaddes bir caminin, aslî vasfına dönüştürülmesidir.

Ayasofya’nın ibadete açılması, temeli tevhid, tuğlası ilim, harcı erdem olan İslam medeniyetinin bütün zorluklara rağmen yükselmeye devam edişinin ispatıdır.

Ayasofya’nın ibadete açılması, başta Mescid-i Aksa olmak üzere, yeryüzünün bütün mahzun mescitlerinin ve mazlum müminlerinin can suyuna kavuşmasıdır.

Ayasofya’nın ibadete açılması, iman ve vatan sevdasını her şeyin üstünde tutan aziz milletimizin, köklerinden aldığı manevi güçle sağlam bir istikbali inşa etme azmidir.

Bizim medeniyetimizde, camilerimiz, birliğimizin, dirliğimizin, kardeşliğimizin, inanç ve sükûnetimizin kaynağıdır. Yüce Rabbimiz, cami ve mescitleri imar edenler hakkında şöyle buyurmaktadır: 'Allah’ın mescitlerini ancak Allah’a ve ahiret gününe iman eden, namazı dosdoğru kılan, zekâtı veren ve Allah’tan başkasından korkmayan kimseler imar eder. İşte doğru yolda oldukları umulanlar bunlardır.'

Minareleri suskun, minberi yalnız, kubbesi sessiz, bahçesi ıssız bir camiden daha mahzun ne olabilir? Bugün, tehlikeli bir şekilde tırmanan İslam düşmanlığı sebebiyle dünyanın çeşitli bölgelerinde saldırıya uğrayan, kapılarına kilit vurulan, hatta bombalanıp yıkılan camiler vardır.

Mazlum ve mahzun yüz milyonlarca Müslüman zulme uğramaktadır.

Günümüz dünyasına Fatih Sultan Mehmet’in beş asır önce Ayasofya’da sergilediği bu muhteşem davranışı örnek gösteriyor, tüm insanlığı İslam karşıtı söylem ve eylemler başta olmak üzere her türlü zulme “dur” demeye davet ediyorum.

Ayasofya’nın ifade ettiği manayı, yüce bir gaye ve mukaddes bir emanet bilen müminler olarak, bugün bize düşen en büyük görev, tüm yeryüzünde merhamet ve müsamahanın, barış, huzur ve iyiliğin egemen olması için gayret göstermektir.

İsmi barış, kurtuluş, selam olan İslam’ın hem son Peygamberinin ve hem de tüm enbiya-i kiramın gönderiliş amacı da zaten budur.

O zaman bize düşen, yeryüzünde daima iyilik, hak ve adalet egemen olsun diye gece gündüz çalışmaktır. Devasa sorunların girdabında çaresizliği yaşayan insanlığın, kurtuluş umudu olmaktır. Zulüm ve haksızlığın, gözyaşı ve çaresizliğin kuşattığı coğrafyalarda adaletin teminatı olmaktır. 'Ey Müslüman! İslam’ı öyle güzel, öyle sahih anla, yaşa ve anlat ki, seni öldürmeye gelen sende dirilsin' çağrısına uyarak yeni bir diriliş başlatmalıyız.

Biz inanıyoruz ki, Hz. Ali’nin ifadesiyle 'insanlar ya dinde kardeş ya da yaratılışta eştir.' Biz inanıyoruz ki, yeryüzü hepimizin ortak evidir. Biz inanıyoruz ki, inancı, ırkı, rengi, toprağı ne olursa olsun, bu evin bir ferdi olan herkes, güven içerisinde, evrensel değerler ve ahlâkî ilkeler çerçevesinde özgür ve insanca yaşama hakkına sahiptir.

Ayasofya’nın kubbesi altında bu duruşumuzla tüm insanlığı adalete, barışa, merhamete, hakkaniyete davet ediyoruz. İnsan olma şerefini koruyan, bizi eşref-i mahlûkat yapan evrensel değerleri ve ahlâkî ilkeleri ayakta tutmaya çağırıyoruz. Kadın-erkek, çocuk-genç-yaşlı her canın dokunulmaz olduğunu ilan eden Son ve Hak dinin müntesibi olarak, insanlığı can, din, akıl, mal ve neslin muhafazası için yardımlaşmaya ve dayanışmaya çağırıyoruz. Zira bugün, kalbimizle fıtratımızı, aklımızla vicdanımızı bütünleştirmeye, insanı insanla buluşturmaya, insanı tabiatla barıştırmaya her zamankinden daha çok muhtacız.

Hutbemin sonunda bu şerefli mekândan bütün dünyaya seslenmek istiyorum:

Ey insanlar!

Ayasofya Camii’nin kapıları, tıpkı Süleymaniye, Selimiye, Sultanahmet ve diğer camilerimiz gibi, hiçbir ayrım gözetmeksizin Allah’ın bütün kullarına açık olacaktır. Ayasofya Camii’nin manevi atmosferinde inanca, ibadete, tarihe ve tefekküre uzanan yolculuk inşallah kesintisiz devam edecektir.

Cenab-ı Hak, şanlı tarihimizde mümtaz bir yeri, gönüllerimizde müstesna bir değeri olan Ayasofya Camii’ne hakkıyla hizmet etmeyi bizlere nasip eylesin. Ayasofya gibi serâpâ ihtişam olan bir cami-i şerife hakkıyla ihtiram göstermeyi bizlere lütfeylesin. Kültürümüzün ve kimliğimizin korunmasında, Ayasofya Camimizin yeniden ibadete açılmasında başta zât-ı devletleri olmak üzere emeği geçen bütün devlet büyüklerimizi, dua eden, sevincimizi paylaşan herkesi, sevdiği ve razı olduğu kullar zümresine ilhak eylesin."

Diyanet İşleri Başlanlığınca caminin kapasitesi, camide devam eden yenileme çalışmaları titizlikle takip edilerek Kovid-19 salgını nedeniyle, kılınacak ilk cuma namazı için tedbirler alındı.

Bu çerçevede tüm camilerde olduğu gibi Ayasofya Camii'nde de fiziki mesafe kuralı göz önünde bulundurularak, kısıtlı sayıda cemaat alınmasına karar verildi.

Cuma namazını kılmak üzere caminin açılışında hazır bulunacak cemaatin, toplumun tüm kesimlerini kapsayacak geniş ve zengin bir yelpazeyi yansıtması için yoğun bir çalışma yürütüldü.

Namaza erkek-kadın, genç-yaşlı bütün vatandaşları temsilen her meslekten gruplar davet edildi.

Bu kapsamda Ayasofya Camii açılışında bürokratların yanı sıra gaziler ve şehit yakınları, sivil toplum kuruluşu gönüllüleri, engelli vatandaşlar, akademisyenler, öğretmenler, esnaf ve sanatkarlar, işçi ve memurlar, asker ve polisler, sağlık çalışanları, hukukçular, yazar, edebiyatçı ve sanatçılar, uluslarası gazete, televizyon ve internet haber sitelerinin genel yayın yönetmenleri, ilim dünyasından isimler, açılışta hazır bulunacak.

86 yıl aradan sonra bugün kılınacak cuma namazı ile ibadete açılacak olan Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi hazırlıklar ve güvenlik önlemleri dolayısıyla vatandaş girişine kapatıldı. Sabah namazı için gelenler alana alınmadı.

Ellerinde seccadelerle gelen vatandaşlar caminin bulunduğu bölgedeki güvenlik noktalarında durduruldu. Bunun üzerine bazı vatandaşlar başka camilere giderken, bazıları ise güvenlik noktalarında saf tutarak namaz kıldı.

Bu arada, yetkililer vatandaşların alana 11 güvenlik noktasından saat 10.00'dan itibaren alınacaklarını bildirdi.

86 yıl aradan sonra yeniden cemaatine kavuşmaya hazırlanan Ayasofya Camii için açılış programı düzenlenecek.

Açılış programı saat 10.00'da başlayacak ve seçkin hafızlar Kur'an-ı Kerim tilaveti sunacak.
 
Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş'ın irad edeceği hutbenin ardından Ayasofya Camii'nde 86 yıl aradan sonra ilk cuma namazı kılınacak.

Ayasofya Camii Açılış Programı, Diyanet TV ve Diyanet Haber'den canlı olarak yayınlanacak.

CANLI YAYIN

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ankara'daki Yüksek Askeri Şura'nın ardından İstanbul'a gelerek Ayasofya Camii'ne geçti. 

Erdoğan, dört gün önce de incelemelerde bulunduğu Ayasofya Camii'nde yaklaşık 1 saat kaldı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile İstanbul Valisi Ali Yerlikaya'dan açılış için yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi alan Erdoğan'a eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, Ömer Çelik ile Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş da eşlik etti.

Erdoğan ve beraberindekiler Ayasofya Camii'nin girişine gelerek "Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi" yazan tabelayı açtı, tabela önünde fotoğraf çektirdi.

Erdoğan, incelemelerinin ardından Ayasofya Camii'nden ayrıldı.

Ayasofya Camisi'ne yakın olan bu camiler, vatandaşların ihtiyaçlarını karşılamak için sabaha kadar açık olacak. Belirlenen bu camiler şu şekilde:

"İshakpaşa Camisi, Akbıyık Camisi, Kapıağası Camisi, Laleli Camisi, Nakilbent Camisi, Pertevniyel Camisi, Beyazıt Camisi, Gazi Atikalipaşa Camisi, Kaliçeci Hasan Camisi, Hoca Piri Camisi, Köprülü Camisi, Mimar Hayrettin Camisi, Firuzağa Camisi, Yerebatan Camisi, Molla Fenari Camisi, Cezeri Kasım Paşa Camisi, Nuriosmaniye Camisi, Sokullu Mehmet Paşa Camisi, Sultanahmet Camisi, Hacı Beşirağa Camisi, Nalbant Camisi."

Ayasofya Camii Açılış Programı'na dair basın toplantısı düzenleyen Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş, Ayasofya Camii Şerifi'ne atanan görevlileri basın mensuplarıyla paylaştı.

Buna göre Ayasofya Camii'ne atamaları yapılan imam hatip ve müezzin kayyımlar şöyle:

İmam Hatip:

Prof. Dr. Mehmet Boynukalın

El-Ezher’deki lisans eğitiminden sonra yüksek lisans ve doktorasını Marmara Üniversitesi’nde İslam Hukuku alanında tamamladı. İngiltere’de bilimsel araştırmalar yaptı. Çalışma alanları; ilk dönem fıkıh usulünün oluşumu, fıkıh usulünde yenilenme tartışmaları, yazma eserlerin neşri.

Eğitim Bilgileri

Lisans, EL-EZHER ÜNİVERSİTESİ, İlahiyat, 1992
Yüksek Lisans, MARMARA ÜNİVERSİTESİ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1995
Doktora, MARMARA ÜNİVERSİTESİ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1999

Bildiriler

Boynukalın, Mehmet (2019, Nisan). Fıkıh usulüne dair çağdaş tartışmalar. Modern Çağda Fıkhın Anlam ve İşlevi Çalıştayında sunulmuş bildiri, Sakarya Üniversitesi ve İslami İlimler Araştırma Vakfı (İSAV), Sakarya.
Boynukalın, Mehmet (2018, November). فقه العقوبات عند الإمام الماتريدي (Punishment Law according to al-Imam al-Maturidi). Paper presented at International Symposium On Imam Maturidi and His Ta’wilat Al-Quran, Marmara University, İstanbul. 

Sunumlar ve davetli konuşmalar

Kadıköy İmam Hatip Lisesi'nde Türkiye'nin farklı yerlerinden gelen fıkıh dersi öğretmenlerine seminer/konuşma, 04/08/2018

Ferruh Muştuer

1971 yılında Kütahya’da doğdu. Hafızlık ve lise tahsilini Kütahya’da tamamladı.

1996 yılında Tavşanlı ilçesinde müezzin-kayyım olarak göreve başladı. 2006-2010 yılları arasında Avusturya’da din görevlisi olarak görev yaptı.

İstanbul Haseki Eğitim Merkezi Kıraat Bölümü’nü tamamlayarak icazet aldı. 2015 yılında Kuveyt’te düzenlenen Uluslararası Kur’ân-ı Kerîm‘i Güzel Okuma Yarışması’nda birinci oldu.

2013 yılından beri İstanbul Eminönü Yeni Cami İmam Hatibi olarak görev yapan Muştuer evli ve üç çocuk babasıdır.

Bünyamin Topçuoğlu 

1980 yılında Erzurum’da doğdu. Hafızlık öğrenimini 11 ay gibi kısa bir sürede Erzurum’da tamamladı.

Erzurum İmam Hatip Lisesi’ni bitirdi, İlahiyât eğitimi aldı. İstanbul Abdurrahman Gürses Haseki Eğitim Merkezi’nde Kıraat bölümünden mezun oldu.

3 Türkiye birinciliği kazanan Topçuoğlu Rusya’nın başkenti Moskova’da düzenlenen ve 10. Uluslararası Kur’an-ı Kerim Yarışmasında, Güzel Okuma dalında dünya birinciliğine sahiptir.

İstanbul Fatih Camii İmam-Hatibi olarak görev yapmakta olan Topçuoğlu evli olup 3 çocuk babasıdır.

Müezzin Kayyım:

Mehmet Hadi Duran

Rıdvan Akbaş

Şükrü Asıleren

İbrahim Çoban

Alpcan Çelik

Ayasofya Camii'ne atamaları yapılan görevlileri kişisel sosyal medya hesaplarında paylaşan Diyanet İşleri Başkanı Erbaş, hayırlı olsun temennisinde bulunarak şu ifadelere yer verdi:

Evlad-ı Fatihan’ın hasreti, ulu mabedin sessizliği sona eriyor. Yarın yeniden mümin ve muvahhit cemaatine kavuşacak Ayasofya Cami-i Şerifi’nde görevlerine başlayacak olan imam ve müezzinlerimize yeni görevlerininin hayırlı olmasını diliyorum. Cenab-ı Hak utandırmasın. pic.twitter.com/fLMBKNRAP8

— Prof. Dr. Ali Erbaş (@DIBAliErbas) July 23, 2020

Müzeye dönüştürülmesi sebebiyle 86 yıl boyunca içinde namaz kılınamayan Ayasofya Camii, 24 Temmuz 2020 Cuma günü Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş'ın kıldıracağı cuma namazıyla birlikte yeniden ibadete açılacak.

Diyanet İşleri Başkanlığı, 86 yıl aranın ardından Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yeniden ibadete açılması kararlaştırılan Ayasofya Camii için ülke genelindeki 90 camide Ayasofya hutbesi okutacak.

24 Temmuz 2020 tarihli ve "Ayasofya: Fethin Nişanesi, Fatih'in Emaneti" konulu cuma hutbesi için TIKLAYINIZ >>>

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Uzmanı Hakkı Şahin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, arşivlerindeki Osmanlı dönemine ait birçok belgenin koruma altında tutulduğunu söyledi.

Arşivlerdeki en değerli belgelerden birinin Ayasofya Vakfiyesi olduğuna dikkati çeken Şahin, "Fatih Sultan Mehmet 1453 yılında İstanbul'u fethettiğinde o yerin en büyük mabedi olan Ayasofya'yı camiye dönüştürdü ve bununla ilgili bir vakıf kurdu. Vakfın gelirleri, giderleri, caminin onarımları, bakımları için de bir vakfiye oluşturdu. Arşivimizde bulunan Ayasofya Vakfiyesi 1463 tarihlidir. Türk İslam Eserleri Müzesi'nde Topkapı Sarayı'nda Vakıflar Genel Müdürlüğü arşivinde de nüshaları vardır ancak Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü arşivinde Ayasofya Vakfiyesi en eskisi ve orijinalidir." diye konuştu.

Ayasofya Vakfiyesi'nin özelliklerine ilişkin bilgi veren Şahin, "Ayasofya Vakfiyemiz 65 metre 30 santimetre uzunluğunda ve 38 santimetre enindedir. 110 eklentiden oluşmaktadır. Kısmen ceylan derisi, kısmen de aharlı kağıt üzerine yazılmış ve dili Arapçadır. Dışı da ipek atlasla kaplanmıştır." dedi.

Vakfiyenin uzunluğu ve formatı bakımından başka bir örneğinin bulunmadığına dikkati çeken Şahin, vakfiyenin arşivlerde özel bir kutuda muhafaza edildiğini, bulunduğu yerde de iklimlendirme cihazlarıyla korunduğunu anlattı.

Vakfiyenin bugüne kadar intikal etmesindeki en büyük etkenlerden birinin çok kaliteli bir kağıt kullanılması ve is mürekkebiyle yazılması olduğunu anlatan Şahin, vakfiyenin tek bir kalemden çıktığını ve düzgün bir hatla yazıldığını vurguladı.

Ayasofya Vakfiyesi'nin "giriş, vakfın şartları, beddua, kadı hükmü" gibi 6 bölümden oluştuğunu dile getiren Şahin, "Vakfiyemiz 'besmele' ile başlar 'hamdele, salvele ve methiye' ile devam eder. 'Hamdele' kısmında Allah'ın böyle bir nimet verdiği için kendisine şükranlar arz olunur. 'Salvele' kısmında Hazreti Peygamber'e ve ailesine salavatlar getirilir. 'Methiye' kısmında ise vakfın kurucusu olarak Fatih Sultan Mehmet Han övülmektedir. Daha sonra vakfın gelir ve giderleri yazılmıştır." ifadelerini kullandı.

Dükkan gelirleri Ayasofya Camisi için bağışlandı

Vakfiyede vakfa gelir sağlayan tarlalar, bağlar, bahçeler, bunun yanında hanlar, hamamlar, kervansaraylar, dükkanlar, çarşılar hakkında da bilgilere yer verildiğini kaydeden Şahin, "Fatih Sultan Mehmet, Ayasofya Camisi'ne o kadar çok önem veriyordu ki ayakta kalabilmesi için birçok gayrimenkulün gelirlerini vakfa aktardı. Hatta bununla ilgili 2 bin 508 dükkanın geliri direkt vakfa bağışlandı. Bu gelirlerle caminin bakımları, onarımları yapıldı ve görevlilerin maaşları tahsis edildi. Bu vakfiyede açık bir şekilde yazıyor." diye konuştu.

"Hatip, imam ve diğer görevlilere" ait birçok bilginin de vakfiyede yer aldığına işaret eden Şahin, "Fatih Sultan Mehmet Han der ki 'Camiye İslami bilimlere hakim bir hatip atansın. Bu hatip, aynı zamanda cuma hatipliğini yapsın ve cuma namazını kıldırsın. Bunun için 15 akçe maaş alsın. Bunun yanında hafızların reisliği görevini de üstlensin ve ilaveten 6 akçe de maaş alsın." bilgisini verdi.

Ayrıca kayyumların görevinin camiyi zamanında açıp, kapatıp, iç temizliğiyle ilgilenmek olduğu belirtilen vakfiyede, diğer görevlilerin maaşlarına da yer verildiğini anlatan Şahin, "Ayasofya Vakfiyesi'nde her şey ayrıntısıyla düşünülmüş ve kayda geçmiştir." dedi.

Osmanlı döneminde vakfiyenin yılda bir kez düzenlenen törenle açılıp herkesin huzurunda okunduğunu, vakfiyede yer alan şartların uygulanıp uygulanmadığının kontrol edildiğini belirten Şahin, yapılanların değerlendirildiğini, şartlar yerine getirilmemişse tamamlanması için uyarı verildiğini, yine yapılmamışsa ceza sistemi uygulandığını dile getirdi.

Vakfiyenin sonunda bu kurallara uymayanlar için bir beddua bulunduğunu söyleyen Şahin, bedduada kısaca "Vakfı amacı dışında kullananlara Allah'ın, meleklerin, insanların laneti üzerine olsun, kabir azabı dinmesin, haşir günü yüzüne bakılmasın." ifadelerinin yer aldığını belirtti.

Şahin, vakfiyenin sonunda yer alan beddua kısmını şöyle aktardı:

"Kim ki, bozuk teviller, hurafe ve dedikodudan öteye geçmeyen batıl gerekçelerle, bu vakfın şartlarından birini değiştirirse veya kanun ve kurallarından birini tağyir ederse, vakfın tebdili ve iptali için gayret gösterirse, vakfın ortadan kalkmasına veya maksadından ve gayesinden başka bir gayeye çevrilmesine kast ederse, vakfın temel hayır müesseselerinden birinin yerine başka bir kurum ikame eylemek (temel müesseselerden birinden taviz vermek) ve vakfı bölümlerinden birine itiraz etmek dilerse veya bu manada yapılacak değişiklik veya itirazlara yardımcı olur yahut yol gösterirse veya şer’i şerife aykırı olarak vakıfta tasarruf etmeye azm eylerse, mesela şeriata ve vakfiyeye aykırı ferman, berat, tomar veya talik yazarsa veyahut tevliyet hakkı resmi yahut takrir hakkı resmi ve benzeri bir şey taleb ederse, kısaca batıl tasarruflardan birini işler yahut bu tür tasarrufları tamamen geçersiz olan yazılı kayıtlara ve defterlere kaydeder ve bu tür haksız işlemlerini yalanlar yumağı olan hesaplarına ilhak ederse, açıkça büyük bir haram işlemiş olur, günahı gerektiren bir fiili irtikab eylemiş olur. Allah'ın, meleklerin ve bütün insanların laneti üzerlerine olsun. Ebediyyen cehennemde kalsınlar, onların azapları asla hafifletilmesin ve onlara ebediyyen merhamet olunmasın. Kim bunları duyup gördükten sonra değiştirirse vebali ve günahı bunu değiştirenlerin üzerine olsun. Hiç şüphe yok ki, Allah her şeyi işitir ve her şeyi bilir.

Haksız bir şekilde bu vakıflara tağyir, ibdal, tahrif ve ibtal şeklinde müdahale ve tecavüz eyleyen insan, ölümle karşılaştığı anı, sekeratı mevti, kabri müşahede ettiğini ve onun karanlığını, tabutu ve onun işindeki yalnızlık ve vahşeti, Münker meleğini ve heybetini, Nekir meleğini ve onun dehşetli darbelerini, Münker ile Nekir'in sorgulamalarındaki dehşeti, bütün insanların Alemlerin Rabbi'nin huzuruna çıktıkları günde Allah'ın huzuruna çıkacağını, o gün hiçbir nefsin bir diğer nefis için hiçbir şeye malik olamayacağını ve o gün her şeyin dizgininin Allah’a ait bulunacağını hatırlasın.

Kim, Allah'ın Kitabı'na ve Resulüllah'ın sünnetine muhalefet ederse, Allah ve Resulü'nün haram kıldığını helalleştirmeye çalışırsa, Müslüman kardeşinin vakıflarını bozmaya, hayırlarını tahrip etmeye ve hasenatını iptal eylemeye gayret gösterirse ve müminin hayır müesseselerini fonksiyonsuz hale getirmeye taarruz ederse, artık Allah'ın gadabı ile dönmüş olur, son durağı ve oturağı Cehennem’dir. Cehennem ne kötü bir varılacak yerdir. Allah onun hesaba çekicisi, azabın en azgın olanlarıyla azaplandırıcısı ve ikabın kanunlarıyla cezasını vericisidir. O gün zalimlere ileri sürecekleri mazeretleri fayda vermeyecektir, onlar için sadece lanet vardır, onların varacakları cehennem ne kötü bir menzildir. O gün her nefis kazandığı günahlar sebebiyle rezilü rüsvay olacaktır, o gün zulüm yoktur, şüphesiz Allah hesabı çok hızlı yapandır."

Şahin, Ayasofya'nın cami niteliğini taşıdığına dair 1936 tarihli tapu senedinin de arşivlerde muhafaza edildiğini belirterek, Danıştay kararında da bu tapunun örnek gösterildiğini kaydetti.

86 yıl boyunca içinde namaz kılınamayan Ayasofya Camii, 24 Temmuz 2020 Cuma günü Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş'ın kıldıracağı cuma namazıyla birlikte yeniden ibadete açılacak.

Açılış öncesinde hummalı bir çalışma yürüten Diyanet İşleri Başkanlığı, Ayasofya Camii'nin açılış programına dair detayları paylaştı.

Buna göre açılış programı 24 Temmuz 2020 Cuma günü saat 10.00 itibarıyla başlayacak.

Kur'an-ı Kerim tilavetlerinin yer alacağı programda, seçkin hafızlar tarafından Kur'an-ı Kerim'in 1. cüzü okunacak, ardından Kehf, Meryem, Yasin ve Fetih sureleri ile kısa surelerden oluşan tilavetler sunulacak.

Kur’an-ı Kerim tilavetlerinin ardından cuma namazı öncesi Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş, okunan hatimlerin ve surelerin duasını yapacak.

Diyanet İşleri Başkanı Erbaş'ın irad edeceği cuma hutbesinin ardından kılınacak cuma namazıyla birlikte, Ayasofya Camii 86 yıl aradan sonra yeniden cemaatine kavuşacak. 

Ayasofya Camii Açılış Programı, Diyanet TV ve Diyanet Haber'den canlı olarak yayınlanacak.

Erdoğan'ın, "Ayasofya... Rüzgarlar essin kubbende hürriyetin ta ezelden sen bizimsin, biz de senin." ifadelerini kullanarak paylaştığı videoda, Yücel Arzen'in söz ve müziği eşliğinde Ayasofya görüntüleri yer aldı.

Türkçe, Kırgızca, Boşnakça, Arnavutça, Azerice, Kürtçe, Svahili (Afrika), Arapça ve Bengalce seslendirilen müziğin sözleri şöyle:

"Ayasofya; fırtınadan, borandan, geceden ve güneşin yakıcı sıcağından senin gölgene (gök kubbe) sığınırız. Ayasofya, karşında utanmadan (utanç duymadan) duracağız ve sen Fatih'in evlatları ile gurur duyacaksın. Ayasofya, bir taş değilsin ki sen, haykırarak ismini söylüyoruz dünyaya. 'Biz varız ve şimdi buradayız.' La ilahe illallah Muhammeden Resalullah. Ey Ayasofya ezelden canımın cananısın, Sese muhtaç o sükut yıllarımın hicranısın, Seni bilmez iki göz, yani bu sebepten kördür, Sense hem sağ gözüm, hem sol gözümün dermanısın. Senin için toplandık, dağın, çölün ve denizin çocukları... Biz, birbirini özleyenler... Bizler, 'Hz. İbrahim'in rüyasıyız.' Bizi bir arada tutan (Beyazları ve siyahları…) birleştiren bu yerde Habeşli Bilal'in torunlarının sesi yankılansın. Sana Mekke'nin, Medine'nin ve Mescid-i Aksa'nın selamını getirdik. Masum kubbenin altında, ay ve güneş birlikteler. Sıcak kumlara basan çıplak ayaklarımızla kapındayız şimdi. Mücadelemizsin, gücümüzsün. Zedelenmiş insanlığın kurtuluş sembolüsün. Ayasofya, rüzgarlar essin kubbende, hürriyetin, ta ezelden… Sen bizimsin biz de senin."

Ayasofya... Rüzgârlar essin kubbende hürriyetin. Ta ezelden sen bizimsin, biz de senin... pic.twitter.com/DkBdP89hwZ

— Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan) July 22, 2020

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş kişisel sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımda, her yıl Ekim ayında gerçekleştirilen Camiler ve Din Görevlileri Haftası etkinlikleri kapsamında bu yıl (2020) "Ayasofya Camii Şerifi Sempozyumu" düzenleneceğini duyurdu.

Erbaş, paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

#AyasofyaCamii’nin yeniden ibadete açılması vesilesiyle Ekim ayında gerçekleştireceğimiz Camiler ve Din Görevlileri Haftası etkinlikleri çerçevesinde Ayasofya Cami-i Şerîfi Sempozyumu düzenleyeceğiz. pic.twitter.com/Ia27n4IBi1

— Prof. Dr. Ali Erbaş (@DIBAliErbas) July 22, 2020

Ayrıca polis ekipleri, Ayasofya ve Sultanahmet camilerinin çevresini demir bariyerlerle kapatarak güvenlik önlemi aldı. Önlemler kapsamında polis ekiplerine K-9 köpekleri de eşlik ederken, caminin içine girilmesine izin verilmiyor.

Ayasofya'ya gelen yerli ve yabancı ziyaretçiler ise cami önünde hatıra fotoğrafı çektiriyor.