Ebû Hüreyre'den Resûlullah'ın (sas) şöyle dediği nakledilmiştir:

“Zandan sakının. Çünkü zan, yalanın ta kendisidir. Birbirinizin konuştuğuna kulak kabartmayın, birbirinizin özel hâllerini araştırmayın, birbirinizle üstünlük yarışına girmeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize kin beslemeyin, birbirinize sırt çevirmeyin. Ey Allah'ın kulları! Kardeş olun!”

(M6536 Müslim, Birr, 28)

***

"عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: “حُسْنُ الظَّنِّ مِنْ حُسْنِ الْعِبَادَةِ

Ebû Hüreyre'den nakledildiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur:

“(Allah (cc) hakkında) hüsn-i zan beslemek, (onun af ve mağfiretini ummak) güzel bir ibadettir/ibadetin güzelliğindendir.”

(HM9269 İbn Hanbel, II, 407; D4993 Ebû Dâvûd, Edeb, 81)

***

"عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ: “أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِى بِى وَأَنَا مَعَهُ إِذَا دَعَانِى

Ebû Hüreyre'in (ra) naklettiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur:

"Allah (cc) şöyle buyurur: "Kulum benim hakkımda nasıl düşünüyorsa ben öyleyim. Ve bana dua ettiğinde ben onunla beraberim."”

(M6829 Müslim, Zikir, 19)

***

"عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيِّ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَبْلَ مَوْتِهِ بِثَلاَثَةِ أَيَّامٍ يَقُولُ: “لاَ يَمُوتَنَّ أَحَدُكُمْ إِلاَّ وَهُوَ يُحْسِنُ الظَّنَّ بِاللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Câbir b. Abdullah el-Ensârî (ra) şöyle demiştir: “Ben Resûlullah'ı (sas) ölümünden üç gün önce şöyle derken işittim: "Hepiniz mutlaka Yüce Allah'a (cc) hüsn-i zan besleyerek (sizi affedeceğini umarak) can verin." ”

(M7231 Müslim, Cennet, 82)

***

Mübarek Ramazan ayının çoğu geçmiş, en bereketli kısmı kalmıştı. Kutlu Nebî (sas) âdeti olduğu üzere bu ayın son on gününü yine Medine mescidinde, itikâfla geçirmekteydi. Akşam olmuş, hava kararmıştı. Derken eşi Safiyye bnt. Huyey (ra) mescide, onu ziyarete geldi. Biraz oturup konuştular. Zaman ilerleyince validemiz kalkmak istedi. Hanımlarına nezaket ve saygıyı esirgemeyen Allah Resûlü (sas), onu Üsâme b. Zeyd’in (sas) mahallesindeki evine doğru uğurlamak için kalktı. Ümmü Seleme’nin (ra) odasının yanındaki mescit kapısına geldiklerinde yanlarından iki kişi geçti. Resûlullah’a (sas) selâm verdikten sonra adımlarını hızlandırdılar. Bunun üzerine Allah Resûlü (sas), "Ağır olun, bu yanımda bulunan (kadın yabancı değil, eşim) Safiyye bnt. Huyey’dir." dedi. Hz. Peygamber’in (sas) Safiyye’nin (ra) kimliğini belirtme ihtiyacı hissetmesi onlara ağır geldi ve "Sübhânallâh! Hâşâ biz senin hakkında başka türlü nasıl düşünebiliriz ey Allah’ın Resûlü!" dediler. Bunun üzerine Allah Resûlü (sas) onlara, "Şeytan, insanın vücudunda kanın dolaştığı gibi dolaşır. Ben, şeytanın sizin gönüllerinize kötü bir şüphe atmasından endişe ettim." buyurdu. Sevgili Peygamberimiz (sas) kanın insan vücudunda dolaştığı gibi şeytanın da sürekli vesvese ve şüphe vermek için hareket ettiğini ve sinsice fırsat kolladığını belirtmek üzere böyle bir teşbihte bulunmuş ve şüphe uyandıracak bir durum olması hâlinde derhâl bunun izah edilmesi gerektiğini bildirmişti.

Yine sahâbenin yaşadığı bir olay anlatılır. Muâz b. Cebel (ra) bir gün cemaate imamlık yaparken namazı çok uzatır. Bunun üzerine biri selâm vererek ayrılır ve namazını tek başına kılar. Ardından insanlar onu münafık olmakla itham ederler. Durum Allah Resûlü’ne (sas) ulaştırılınca hiddetlenir ve Muâz’a (ra), "Sen fitneci misin? Fitne mi çıkarmak istiyorsun?" buyurur. Allah Resûlü’nün (sas) Muâz’a (ra) bu şekilde hitap etmesinin birinci sebebi cemaatte zayıf, yorgun ve hastaların durumunu dikkate almayarak namazı uzun bir şekilde kıldırması idi. Bir diğer sebep de namazı uzatmasının dedikoduya neden olmasıydı. Çünkü bunun neticesinde bazı insanlar, namazdan ayrılan kişinin hasta veya özürlü olduğunu ya da farklı bir mazeretinin bulunduğunu düşünmeden, sû-i zanda bulunarak onu nifakla suçlamışlardı.

Başka bir münasebetle de Allah Resûlü (sas), "Yönetici, halka sû-i zan ile davranırsa onları yoldan çıkarmış olur." buyurarak kötü zannın insanları kötülük yapmaya yöneltebileceğine işaret etmiştir. Özellikle idareciler birlikte çalıştıkları insanları sû-i zan ile değerlendirmeleri hâlinde onların farklı davranışları sergilemelerine neden olabilirler. Çünkü sû-i zan ile hareket eden amir, kimseye güvenemez, memur da yaptığı bütün hizmetlere karşı bir hüsn-i muamele göremeyince verimliliği düşer.

Zan delilsiz, temelsiz bir tahminden ibarettir. Kimi zaman gerçeğe yakın bir ihtimal ise de çoğu zaman konunun aslıyla ilgisi olmayan bir önyargıdan başka bir şey değildir. Tereddütle, şek ve şüpheyle kalbin meşgul edilmesi, oyalanmasıdır zan... İyimser olunmadığında önyargıya neden olan, daha ileri boyutlarıyla kalpteki hastalıkları tetikleyen bir kuruntudur. Bu yüzden Allah Resûlü (sas) zannın sürüklediği âfetlere karşı insanları şöyle uyarmaktadır: "Zandan sakının. Çünkü zan, yalanın ta kendisidir. Birbirinizin konuştuğuna kulak kabartmayın, birbirinizin özel hâllerini araştırmayın, birbirinizle üstünlük yarışı içine girmeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize kin beslemeyin, birbirinize sırt çevirmeyin. Ey Allah’ın kulları! Kardeş olun!"

Kur’ân-ı Kerîm’de, insanların kötü zanna dayanarak birbirini çekiştirmesi kesin bir dille yasaklanır. Bu tutumun günahlara zemin hazırlayabileceğini bildiren Yüce Allah (cc) inananları şöyle uyarır: "Ey iman edenler! Zannın birçoğundan sakının. Zira zannın bir kısmı günahtır. Birbirinizin kusurlarını ve mahremiyetlerini araştırmayın. Birbirinizin gıybetini yapmayın. Biriniz kardeşinin ölü hâlinde etini yemeyi hiç arzu eder mi? Demek tiksindiniz! O hâlde Allah’a (cc) karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah (cc) tevbeyi çok kabul edendir, çok merhamet edendir." Zan, kötü düşünceye, önyargılı bakış açısına, araştırmadan hüküm vermeye yol açar. Bu nedenle bazı rivayetlerde, "Zanna kapılıp, tereddüde düştüğünüz zaman o işi yapmayın!" denilmektedir.

Kötü zan, insanı hatalı davranmaya sevkeder. Önemsenmeyerek kalbe ekilen sû-i zan tohumunun meyveleri acıdır, hem kişiyi hem de başkasını incitir. Bu hastalıktan korunmak için en başta gelen tedbir, insanların aklında soru işareti bırakacak, gönüllerine şüphe düşürecek, töhmete neden olacak durumlardan sakınmaktır. Bu yüzden Rahmet Peygamberi (sas), "Üç kişi iseniz, ikiniz diğerini bırakıp da fısıldaşmasın, çünkü bu onu üzer." tavsiyesinde bulunarak zan konusundaki hassasiyetini ortaya koymuştur.

Sevgili Peygamberimiz (sas) herhangi bir konuda insanlar hakkında değerlendirme yaparken ihtiyatlı bir dil kullanılmasının gereğine dikkat çeker. Nitekim huzurunda, bir adamın arkadaşını fazlaca övmesi üzerine Peygamber (sas) ona üç defa, "Yazıklar olsun sana! (Âdeta) kardeşinin boynunu kesip kopardın! Sizden biriniz bir kimseyi illâ methedecekse bari, "Gördüğüm kadarıyla filâncanın şöyle olduğunu sanıyorum. Ameline göre onu hesaba çekecek ise Allah’tır. O’nun karşısında hiç kimseyi temize çıkarıp aklayamam." desin. Bunu da o kimsenin hâlini öyle biliyorsa söylesin!" buyurmuştur. Başka bir münasebette de bir sahâbînin diğerine kendi zannına dayanarak, "O, Allah ve Resûlü’nü sevmeyen bir münafıktır." demesine de müdahale etmiş ve "Sakın böyle deme! Görmüyor musun ki o, ‘Lâ ilâhe illâllâh’ diyor ve bununla Allah’ın (cc) rızasını talep ediyor." buyurmuştu. Çünkü insanların ve meselelerin iç yüzünü ancak Allah (cc) bilir.

İnsan, herhangi bir zanna sahip olmakla birlikte, buna dair kesin bir bilgiye sahip olmadıkça, düşüncelerini fiiliyata dökmemelidir. Nitekim zannını içinde saklayıp ona dayanarak bir fiil işlemedikçe, kişi günahkâr olmaz. Büyük hadis âlimlerinden Süfyân es-Sevrî’nin belirttiğine göre, zan, günah olan ve olmayan şeklinde iki çeşittir. Günah olan zan şudur: Bir kimse, bir başkası hakkında zanda bulunur ve onu söyler. Günah olmayan zan ise şudur: Bir kimse, bir başkası hakkında zanda bulunur fakat o zan kalbinde kalır onu kimseye söylemez.

Sakınılması gereken zan ’sû-i zan’dır; güzel düşünen kimsenin kalbine gelen düşünceler ise ‘hüsn-i zan’dır. İyiliğin emaresi olan hüsn-i zan, iyimser olmak, kötü düşünceleri bertaraf etmektir. Hayır dilemek, hayra yormak, kişiler ve olaylar hakkında art niyetli olmamaktır. Müslüman’ın hayatında bu bakış açısı esas olmalıdır. Aksi ispatlanmadığı sürece hüsn-i zandan vazgeçilmemelidir. Aksi takdirde insan hayatını, onurunu rencide edecek birçok olayın önüne geçilemez. Bilindiği üzere hicretin beşinci yılında Peygamber Efendimiz (sas), Benî Mustalık Gazvesi’nden dönerken Âişe (ra) validemize bir iftira atılır. Bütün Müslümanların hüsn-i zan beslemeleri gerekirken maalesef bazıları bu iftiraya inanır. ‘İfk Hadisesi’ olarak anılan bu hadise ile ilgili olarak Kur’ân-ı Kerîm’de, "Bu iftirayı işittiğiniz zaman, iman eden erkek ve kadınlar, kendi (din kardeş)leri hakkında iyi zan besleyip de, "Bu apaçık bir iftiradır." deselerdi ya!" âyeti ile bu iftiraya inanan Müslümanların neden hüsn-i zan beslemedikleri sorgulanır. Ardından, "Hani o iftirayı dilden dile dolaştırıyor, hakkında hiçbir bilginiz olmayan şeyleri ağzınıza alıp söylüyor ve bunu önemsiz bir iş sanıyordunuz. Hâlbuki bu, Allah (cc) katında büyük bir iştir." âyetleri ile dedikoduların gerçek bilgi gibi değerlendirilmesinin Allah (cc) nezdinde büyük günah olduğu vurgulanmıştır. Özellikle iffet ve haysiyet ile ilgili söylentilere inanan kadın, erkek bütün Müslümanların duyarsız ve bilinçsiz davranışları kınanmıştır. Onlar böyle bir iftira duyduklarında basiretlerini kullanıp, "Böyle bir söylentiye alet olmak bize asla yakışmaz. Seni eksikliklerden uzak tutarız Allah’ım! Bu çok büyük bir iftiradır." demeli ve masum olan Âişe’nin (ra) iffet ve onuru korunmalıydı.

Hüsn-i zan, yani iyi düşünmek ‘hüsn-i edeb’den ileri gelir, kişinin iyi bir Müslüman olduğunu gösterir. "(Allah (cc) hakkında) hüsn-i zan beslemek, (onun af ve mağfiretini ummak) güzel bir ibadettir/ibadetin güzelliğindendir." hadisi bu anlamda, insanın bütün varlığı ile Allah’a (cc) yönelmesi gerektiğine ve yaptığı ibadetlerin kabul olacağına dair hüsn-i zan beslemesinin de ayrıca ibadet olduğuna işaret etmektedir. Bu açıdan bakıldığı takdirde hüsn-i zannın başlangıcı da insanın kendisini yoktan var ederek kâinatı hizmetine sunan Rabbine karşı iyi duygular beslemesidir. Zira, "Rahmetim gazabımı geçmiştir." buyuran Rabbimiz (cc), kullarına karşı çok lütufkâr, çok merhametlidir. Mümin, Rabbini zât ve sıfatlarıyla lâyık olduğu biçimde tanıdığında daha sağlıklı bir Allah (cc) inancına sahip olur. Böylece O’na karşı daima hüsn-i zan besler. Zira kudsî bir hadiste Allah Teâlâ (cc) buyurur ki, "Kulum benim hakkımda ne zannediyorsa (ne düşünüyorsa) ben öyleyim. Ve bana dua ettiğinde ben onunla beraberim."

Kulun Allah (cc) hakkındaki zannı, ibadetlerinin karşılığının verileceği, tevbesinin kabul edileceği, duasına icabet edileceği ve isteklerinin yerine getirileceği kanaatini taşımasıdır. Kişi hüsn-i zan beslediği takdirde ilâhî rahmet ve mağfiretten istifade edecektir. Sû-i zan beslediğinde ise, korktuğu olumsuzluklarla karşılaşacaktır. "Kulum benim hakkımda nasıl düşünüyorsa ben öyleyim! Eğer zannı hayır şeklinde ise onun (mükâfatı da) hayır olur. Eğer zannı şer ise onunla karşılaşır." hadisi de bu durumu izah etmektedir. Sevgili Peygamberimiz (sas), Allah’tan (cc) hiçbir zaman ümit kesmemeyi, hayatın son anına kadar her daim Rabbine karşı hüsn-i zan hâlinde olmayı, hayırlı olanı yapmayı buyurdukları hadisleriyle bildirmişlerdir: "Hepiniz ancak Yüce Allah’a (cc) hüsn-i zan besleyerek can verin." "Mümin daima hayır üzerindedir. Bedeninden ruhu çıkarken bile Allah’a (cc) hamd eder."

Sevgili Peygamberimizin (sas) terbiyesinde yetişen sahâbe bu hususun farkındaydı. Allah Resûlü’ne (sas) biat etme şerefine erişen sahâbîlerden Vâsile b. Eska’, ölüm döşeğinde hasta olarak yatan Ebu’l-Esved’i ziyaret eder. Ebu’l-Esved büyük bir memnuniyet duyar. Vâsıle hastanın durumunun ağır olduğunu anlar ve "Sana bir tek soru soracağım." der. Ebu’l-Esved de, "Nedir o?" deyince, Vâsile, "Rabbine karşı zannın nasıl?" der. Ebu’l-Esved de, "Güzel" dercesine başıyla işaret eder. Bunun üzerine Vâsile, "Müjdeler olsun! Ben Resûlullah’ı (sas) şöyle derken işittim, "Yüce Allah (cc) buyurdu ki: "Kulum benim hakkımda nasıl düşünüyorsa ben öyleyim!" Mümin, bütün hayatında, özellikle de ölüm anında, Rabbinden yana ümitvar olur, hüsn-i zan beslerse rahmet ve mağfiretinden nasiplenir. Çünkü bu, aynı zamanda onun inancının varlığını ve devamlılığını gösterir. "Allah’ın (cc) rahmetinden ümit kesmeyin. Çünkü kâfirler güruhundan başkası Allah’ın (cc) rahmetinden ümidini kesmez." âyeti de bu duruma işaret etmektedir.

Allah Resûlü (sas) kudsî hadis olarak şöyle bir bilgi aktarır ashâbına: "Bir kul günah işledikten sonra, "Allah’ım, günahımı bağışla." derse, Yüce Allah (cc) da, "Kulum bir günah işledi ama bu günahı affedecek yahut da cezalandıracak bir Rabbinin olduğunu biliyor." buyurur. Bu kul, tekrar günah işledikten sonra, "Ey Rabbim! Günahımı bağışla!" derse Yüce Allah (cc), "Kulum bir günah işledi ama bu günahı affedecek yahut da cezalandıracak bir Rabbinin olduğunu biliyor." buyurur. Kul dönerek tekrar günah işledikten sonra, "Ey Rabbim! Günahımı bağışla." derse, Yüce Allah (cc), "Kulum bir günah işledi ama bu günahı affedecek yahut da cezalandıracak bir Rabbinin olduğunu biliyor. Dilediğini yap, senin günahını bağışladım." buyurur." Hadiste Allah’a karşı sorumluluğunun farkında, ancak bir türlü nefsine sahip olamayarak tekrar tekrar günaha giren bir şahıstan bahsediliyor. Bu şahıs her ne kadar zaaflarına yenilip günah işliyorsa da, onun, tevhid inancı taşıyan ve Allah’ın (cc) bağışlayan ve merhamet sahibi olduğu hususunda hüsn-i zan sahibi bir kimse olduğu anlaşılmaktadır. Yoksa burada o şahsın helâl ve haramlarına aldırış etmeden, "Allah (cc) büyüktür! Affeder, bağışlar!" gibi kuruntularla hareket eden sorumsuz biri olduğu kast edilmemektedir. Çünkü bu düşünceye sahip olanlar Allah hakkında gerçek dışında bir şey söylemeyeceklerine dair kendilerinden söz alındığı hâlde, "(Nasıl olsa) Bağışlanacağız." dedikleri için Kur’an’da eleştirilmektedirler. Başka bir âyette de Yüce Allah (cc) tarafından şöyle uyarılmaktadırlar: "Ey insanlar! Rabbinize karşı gelmekten sakının! Hiçbir babanın çocuğuna hiçbir yarar sağlayamayacağı, hiçbir çocuğun da babasına hiçbir yarar sağlayamayacağı günden korkun!" "Şüphesiz Allah’ın (cc) vaadi gerçektir. Dünya hayatı sakın sizi aldatmasın! O aldatıcı (şeytan) da Allah (cc) hakkında sizi aldatmasın!" Dolayısıyla yukarıdaki âyet ve hadisler, her şeye rağmen insanların ümitsizlik ve vesveseye kapılmadan ‘beyne’l-havfi ve’r-recâ’ diye nitelenen ‘korku ile ümit arasında’ Allah’a (cc) karşı hüsn-i ibadet ile birlikte hüsn-i zan beslemeye ve O’nun hakkında olumlu düşünmeye teşvik etmektedirler.

Kur’an’da, "Bir kısmınız da kendi canlarının kaygısına düşmüş. Allah’a (cc) karşı câhiliye zannı gibi gerçek dışı zanda bulunuyorlar." âyetinde, ’câhiliye zannı’ ndan da bahsedilmektedir. ‘câhiliye zannı’ hakikati olmayan yalan yanlış fikirlerin Allah’a (cc) isnad edilmesidir. "Allah’a ortak koşanlar diyecekler ki: "Eğer Allah (cc) dileseydi, biz de babalarımız da ortak koşmazdık. Hiçbir şeyi de haram kılmazdık..." De ki, "Siz ancak zanna uyuyorsunuz ve siz sadece yalan söylüyorsunuz." âyeti, Allah (cc) hakkında yanlış zanda bulunan müşriklerin tutumuna dair bir örnek vermektedir. Bunun yanında, ‘Allah (cc) isteseydi Peygamberine yardım ederdi.", "İsteseydi onu zora ve sıkıntıya düşürmezdi." şeklindeki iddialar da bahsedilen zannın farklı şekilleridir. Buna göre câhiliye zannı, kişinin yaptığı yanlış uygulamaların kendisine ait olmadığı, hatta kendisine dayatıldığı zannına sahip olmasıdır. Allah (cc) hakkında oluşan bu yanlış zannın temelinde şüphesiz ki inançsızlık yatmaktadır. Kur’ân-ı Kerîm’de kendilerine deliller gösterildiği hâlde, arzularına uyarak bu şekilde Allah’a (cc) gerçek dışı zanda bulunanların azaba uğrayacakları ayrıca bildirilmektedir.

"Yaptıklarınızın çoğunu Allah’ın (cc) bilmediğini sanıyordunuz, işte bu sizin Rabbiniz hakkında beslediğiniz zannınızdır." "Dediler ki, dünya hayatından başka hayat yoktur. Ölürüz ve yaşarız. Bizi ancak zaman yok eder. Bu hususta onların bir bilgisi yoktur, onlar sadece zanda bulunuyorlar." "Onların çoğu zannın ardından gider. Oysa zan, hak/hakikate dair hiçbir bilgi vermez. Şüphesiz Allah (cc), onların yapmakta olduklarını hakkıyla bilendir." âyetleri, insanın bilgisiz bir şekilde gerçekle ilgisi olmayan zanlara nasıl dayandığını göstermektedir.

Rahmet Elçisi (sas), inananların kalplerini, zihin ve düşüncelerini yalan yanlış bilgi kırıntılarından, zanlardan arındırmalarını istemiş; gerçeğin peşinde, güvenli ve sağlam bilgiye dayanan örnek bir toplum inşa etmek istemiştir. Bunun için onlara: "Ey Allah’ın kulları, kardeş olun!" demiştir. Bu kardeşliğin ilk adımı da kardeşine iyi zan beslemekle atılır. Kötü zan ise kardeşliğe zarar veren bir tavırdır. Mümin Allah’a (cc) ve insanlara hüsn-i zan besleyen, ne yaptığının bilincinde olan insandır. O, şu ilâhî ikazın hep farkındadır: "Bilmediğin bir şeyin ardına düşme. Doğrusu kulak, göz, kalp, bunların hepsi o şeyden sorumlu olur."

Kaynak: Diyanet Hadislerle İslam

• Babanzâde Ahmed Naim’in vefatı (1934)
• Bugün Greenwich saati ile 07.57’de Ru’yet olacak ve hilal ilk defa Avustralya Kıtası’nın doğusundan Büyük Okyanus’tan itibaren görülmeye başlayacaktır.

Minarenin zarar gören bölümlerinde taşların içerisine saplanan ve zamanla üzeri kapanan, Kurtuluş Savaşı dönemindeki Fransız işgalinin izlerini taşıyan 17 mermi tespit edildi.

Mermilerin saplandığı taşlar, Gaziantep Vakıflar Bölge Müdürlüğünce koruma altına alındı.

Mermilerin 25 Aralık Panorama Müzesi'nde sergilenmesi için Büyükşehir Belediyesince çalışma başlatıldı.

Büyükşehir Belediyesi Tarih Kurulu Başkanı Bekir Sıtkı Severoğlu, AA muhabirine, kentin işgal döneminde 38 aylık bir mücadele verdiğini ve bu süreçte camilerin de zarar gördüğünü söyledi.

Kentin 1918'de İngilizler, 1919'da Fransızlar tarafından işgal edildiğini anlatan Severoğlu, "Camiler o dönem şehrin en önemli merkezleridir, savunmada da çok önemli bir rol üstlenmiştir. Gaziantep'in camileri Fransızlar tarafından hem bombardımana uğradı hem de tüfeklerle kurşunlar atıldı." dedi.

Depremde özellikle minarelerin yıkılması nedeniyle onarım çalışmaları başlatıldığını dile getiren Severoğlu, restorasyon çalışmaları sırasında ortaya çıkan mermilerin kontrol mühendisleri ve mimarlar tarafından kayıt altına alındığını belirtti.

- "Kurşunların müzelerimizde sergilenmesi çok önemli"

Severoğlu, Büyükşehir Belediyesi olarak Şehitler Anıtı ve Saygı Müzesi ile 25 Aralık Panorama Müzesi'nde benzer eserleri belgeleyip sergilediklerini ifade etti.

Ömeriye Camisi'nde bulunan kurşunları da bu müzelerde sergilemek için Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin'in talimatıyla çalışma başlattıklarını belirten Severoğlu, şöyle konuştu:

"Burada bulunan kurşunların müzelerimizde sergilenmesi çok önemli çünkü dünya değişmiyor. Onların attıkları mermiler bizim camilerimizi tamamen yerle bir etti. İşgal yıllarında uluslararası konferanslarda ve o dönem alınan kararlara göre sivil hedeflere kullanılması yasak olan silahlar var. Kimyasal silah, 135'lik-155'lik toplarla şehirlerin bombalanması yasak ancak Fransızlar savaş suçu işleyerek o dönem şehri bombardımana tuttu. Gaziantep'teki camilerimizin, minarelerimizin 'Gazi' olarak anılmasının temel sebebi de budur.

İçerisinde kurşun yememiş hiçbir camimiz yok."

Savaşlarda yaşanan acıların aslında pek değişmediğini dile getiren Severoğlu, "Dünyada yaşadığımız olaylar hiç değişmiyor. Bir asır önce Gaziantep'te camilerimiz, minarelerimiz bombalanırken bugün Gazze'de aynı bombardımanlara rastlıyoruz. Geçmişte Balkan ülkelerinde yaşanan birtakım savaşlarda benzer olayları gördük. Bugün Ukrayna'da da yaşanıyor tıpkı Gazze'de bugün hastanelerin yıkılması gibi Fransız işgalinde de bombardıman nedeniyle hastanelerimiz yıkıldı, camilerimiz hedef alındı." dedi.

Severoğlu, tarihin geleceğe doğru şekilde aktarılması için bu yaşananların belgelenerek sergilenmesinin önemli olduğunu sözlerine ekledi.

Etkinliğe katılan İl Milli Eğitim Müdürü Abdulkadir Altay, sivil toplum kuruluşlarıyla yapılan iş birliklerinin çocukların hem sosyal hem de kültürel gelişimine katkı sağladığını söyledi.

Yaz Kur'an kurslarında eğitim gören öğrencilere yönelik gerçekleştirilen çalışmanın önemine değinen Altay, "Türk Kızılay ile birlikte gerçekleştirdiğimiz bu etkinlik, değerler eğitiminin çocuklarımıza aktarılması, manevi değerlerin kazandırılması ve kültürel değerlerin yaşatılması açısından çok anlamlı olmuştur." dedi.

Türk Kızılay Muş Şubesi Başkanı Gülbey Gümüştekin de çocukların eğitim süreçlerine katkı sunan sosyal etkinliklerin motivasyon açısından önemli olduğunu belirtti.

Gümüştekin, şube olarak bu yıl yaz Kur'an kurslarında eğitim gören 6 bin 252 öğrenciye yönelik ikram programı hazırladıklarını ifade ederek, "Daha önceki yıllarda meyve suyu ve top kek ikramında bulunurken, bu yıl yerel üretim olan doğal ve katkısız ürünleri tercih ettik." diye konuştu.

Türk ve Filistin bayrakları taşıyan grup, tekbir getirdi, İsrail aleyhine slogan attı.

Platform adına açıklama yapan TÜGVA Şırnak İl Temsilcisi Mesut Atille, konvoyun Irak sınırında bekletilmesine tepki göstererek, şunları kaydetti:

"Gazze'deki soykırıma karşı yola çıkan özgürlük konvoyunun engellenmesini şiddetle kınıyoruz. Ablukayı kaldırın. İslam coğrafyasındaki tüm vicdan sahibi halkları ses yükseltmeye davet ediyoruz."

Öte yandan, Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Şırnak Şubesi tarafından Filistin Konvoyu'ndakilere yiyecek ve içecek ikramında bulunuldu.

Rize’de 2026 yılı Yaz Kur’an Kursları, Rize Valiliği ve Rize Belediyesi himayelerinde, İl Müftülüğü tarafından düzenlenen kapanış programıyla tamamlandı. Yaz Kur’an kurslarına devam eden öğrenciler arasından belirlenen kriterler doğrultusunda il genelinde başarılı olan 1.053 öğrenciye bisiklet hediye edildi.

Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü Şenol Birol Futbol Sahası’nda düzenlenen “Rize İl Geneli 1.053 Bisiklet Hediyeli Yaz Kur’an Kursları Kapanış Programı”na; Rize Valisi İhsan Selim Baydaş, Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin, İl Müftüsü Naci Çakmakçı, Gençlik ve Spor İl Müdürü Ramazan Öztürk, protokol üyeleri, din görevlileri, öğrenciler ve aileleri katıldı.

Programda yaz Kur’an kurslarına katılan öğrenciler tarafından Kur’an-ı Kerim tilavetleri gerçekleştirildi. Öğrencilerin kurs süresince edindikleri bilgi ve becerilerin de sergilendiği programda ilahi ve ezgiler seslendirildi.

Yaz Kur’an Kurslarında 17 bin 429 öğrenciye ulaşıldı

Programda konuşan Rize İl Müftüsü Naci Çakmakçı, 6 Temmuz - 14 Ağustos 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen Yaz Kur’an Kursları kapsamında Rize genelinde 17 bin 429 öğrenciyle buluştuklarını belirtti.

İldeki öğrenci nüfusunun önemli bir bölümüne ulaşıldığını ifade eden Çakmakçı, ilkokul düzeyinde yüzde 42, ortaokul düzeyinde yüzde 49 ve genel öğrenci nüfusu içerisinde yüzde 36 oranında katılım sağlandığını söyledi.

Yaz Kur’an kursları süresince öğrencilerle çeşitli etkinliklerde bir araya geldiklerini belirten Çakmakçı, Rize Valiliğinin destekleriyle merkezde 7 bin öğrenciye dondurma ikramında bulunulduğunu, ayrıca Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarından oluşan beş farklı kitaptan 9 bin adet, öğrencilerle buluşturulduğunu ifade etti.

Çakmakçı, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü, İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Rize Belediyesi, Yeşilay Rize Şubesi, Türk Kızılay Rize Şubesi ve Türkiye Diyanet Vakfı Rize Şubesi başta olmak üzere çeşitli kurum ve kuruluşlarla iş birliği içerisinde çok sayıda etkinlik gerçekleştirildiğini belirterek, Yaz Kur’an Kurslarının başarıyla tamamlanmasında emeği geçen herkese teşekkür etti.

“Başarılarını bisiklet hediyesiyle taçlandırıyoruz”

Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin ise Yaz Kur’an Kurslarına katılan öğrencilerin hem maddi hem de manevi yönden desteklenmesinin önemine dikkat çekti.

1053 bisikletin, öğrencilerin kurs süresince gösterdikleri gayret ve başarıyı tebrik etmek amacıyla hediye edildiğini belirten Metin, çocukların vatana ve millete hayırlı bireyler olarak yetişmelerinin ortak hedef olduğunu ifade etti.

Bisikletlerin güvenli alanlarda ve bisiklet yollarında kullanılmasını isteyen Metin, öğrencileri başarılarından dolayı tebrik etti.

Vali Baydaş: “20 binin üzerinde evladımızı kurslarda misafir ettik”

Rize Valisi İhsan Selim Baydaş da programda yaptığı konuşmada, Yaz Kur’an Kurslarının çocukların eğitimine ve gelişimine önemli katkılar sunduğunu belirtti.

Vali Baydaş, Diyanet İşleri Başkanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü, Rize Belediyesi ve sivil toplum kuruluşlarının gerçekleştirdiği farklı kurslarla birlikte Rize’de 20 binin üzerinde öğrencinin yaz döneminde çeşitli eğitim faaliyetlerinden faydalandığını ifade etti.

Bu sayının ilgili yaş grubundaki öğrenci nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ına karşılık geldiğini belirten Baydaş, kurslarını başarıyla tamamlayan öğrencilerin bisiklet hediyesiyle ödüllendirilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Yaz Kur’an Kurslarında görev yapan hocalara, kurs görevlilerine, organizasyonda emeği bulunan gönüllülere ve sivil toplum kuruluşlarına teşekkür eden Baydaş, çocuklarını Diyanet İşleri Başkanlığının kurslarına emanet eden ailelere ve kurslara devam ederek başarıyla tamamlayan öğrencilere de teşekkür etti.

1.053 öğrenci bisikletine kavuştu

Konuşmaların ardından öğrencilerle birlikte gerçekleştirilen çeşitli etkinliklerle devam eden program, dondurma ikramının ardından 1.053 öğrenciye bisikletlerinin teslim edilmesiyle sona erdi.

Rize’de yaz boyunca Kur’an-ı Kerim, temel dinî bilgiler, ahlaki değerler ve çeşitli sosyal, kültürel ve sportif etkinliklerle dolu bir eğitim süreci geçiren öğrenciler, kapanış programında hem başarılarını kutladı hem de bisiklet hediyelerinin sevincini yaşadı.

Anthropic tarafından yayımlanan teknik bilgilendirme belgesine göre, 2 Ağustos 2026 ve sonrasında AB pazarında kullanıma sunulacak yeni Claude modelleri, ilk günden itibaren makine tarafından okunabilir işaretleme altyapısını destekleyecek. Bu doğrultuda üretilen metinlere gizli filigranlar eklenecek, desteklenen dosya biçimlerine ise dijital olarak imzalanmış kaynak üst verileri (provenance metadata) entegre edilecek.

Söz konusu tarihten önce piyasaya sürülen mevcut modellere de işaretleme desteğinin eklenmesi için yasal geçiş süreci kapsamında çalışmaların sürdürüldüğü kaydedildi.

Küresel kapsam ve bulut iş ortakları

Şirket, işaretleme uygulamasının yalnızca Avrupa ile sınırlı kalmayacağını, dünyada Claude'un sunulduğu tüm coğrafyalarda geçerli olacağını duyurdu.

Uygulama, Claude Platformu (API), tüketiciye yönelik sohbet arayüzü, Claude Code, Claude Cowork ve Claude Tag dahil olmak üzere tüm ürün ve platformları kapsayacak. Ayrıca Claude modellerine AWS, Google Cloud veya Microsoft Foundry gibi bulut iş ortakları üzerinden erişildiğinde de gömülü metin filigranları aktif olacak.

Metin filigranları ve C2PA standardı nasıl çalışacak?

Anthropic, içerikleri işaretlemek için birbirini tamamlayan iki farklı teknik yöntem kullanacağını açıkladı:

1. Metin içi gömülü filigranlar: Model tarafından üretilen metinlerin içine fark edilmeyen matematiksel bir filigran dokunacak. Metnin anlamını, kalitesini veya okunabilirliğini değiştirmeyen bu filigran; kopyala-yapıştır yapıldığında metinle birlikte taşınacak ve bazı editöryal düzenlemelere karşı varlığını koruyacak.

2. İmzalı kaynak üst verileri: SVG, PNG veya JPG gibi desteklenen dosya biçimlerinde, sektör standardı kabul edilen C2PA (Coalition for Content Provenance and Authenticity) protokolüne dayalı dijital imzalı üst veriler kullanılacak. Bu etiket, dosyanın Claude tarafından işlendiğini gösterirken üzerinde sonradan değişiklik yapılıp yapılmadığının saptanmasına da imkan tanıyacak.

Doğrulama ve tespit araçları sunulacak

Anthropic, kullanıcıların ve üçüncü taraf kurumların metin veya dosyalardaki Claude işaretlerini tespit edebilmeleri için doğrulama mekanizmaları geliştirdiğini ve bu konudaki ayrıntılı teknik dokümantasyonu yakında yayımlayacağını belirtti.

Teknik sınırlar ve istisnalar

Duyuruda, geliştirilen işaretleme sistemlerinin önemli bir şeffaflık sinyali sunduğu ancak bazı teknik sınırlarının bulunduğu uyarısında da bulunuldu.

Bir içerikte Claude filigranının tespit edilmesi, metnin veya ana fikrin tamamının yapay zeka tarafından üretildiğini kesin olarak kanıtlamıyor. Kullanıcıların Claude'u sıklıkla yazım denetimi, çeviri, özetleme veya dosya dönüştürme amacıyla tercih etmesi nedeniyle orijinali bir insana ait olan içerikler de yapay zeka müdahalesi izi taşıyabiliyor.

Öte yandan, metinler üzerinde yapılan köklü editöryal değişiklikler ve içerik müdahaleleri de filigranın tespit edilebilirliğini doğrudan etkiliyor. Radikal yeniden yazımlar, ağır düzenlemeler, farklı bir dile çeviriler veya metnin aşırı kısa olması filigran izini zayıflatabiliyor ya da tamamen silebiliyor. Benzer şekilde görsellerde ekran görüntüsü alma veya dosya formatını değiştirme gibi işlemler de entegre edilen dijital üst verilerin (metadata) kaybolmasına yol açabiliyor.

Şirket son olarak, Claude altyapısını kullanarak kendi ürünlerini geliştiren üçüncü taraf kurum ve geliştiricilere de çağrıda bulundu. Şirketlerin AB Yapay Zeka Yasası'nın 50. maddesi kapsamındaki şeffaflık yükümlülüklerini bağımsız olarak değerlendirmeleri gerektiği belirtilirken, bu süreçte geliştiricilere gerekli teknik rehberliğin ve dokümantasyonun sağlanacağı kaydedildi.

Berfin Kıraç - AA

Beykoz, Üsküdar, Çekmeköy, Esenyurt ve Bahçelievler'de düzenlenen eş zamanlı operasyonda 16 zanlı yakalandı.

4 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmalar sürüyor.

16 şüpheli daha gözaltına alındı

İstanbul’da uyuşturucu madde imal ve ticareti suçuna yönelik düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda 16 şüpheli gözaltına alındı.

İstanbul Emniyet Müdürlüğünce, “Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal ve Ticareti” suçunun önlenmesi ve şüphelilerin yakalanmasına yönelik çalışma yürütüldü.

Bu kapsamda, uyuşturucu madde ticareti suçundan tutuklanan bir şüphelinin cep telefonunda bilirkişi incelemesi yapıldı.

İnceleme sonucunda elde edilen tespitler doğrultusunda Beykoz, Üsküdar, Çekmeköy, Esenyurt ve Bahçelievler’de belirlenen adreslere yönelik çalışma gerçekleştirildi.

Ekiplerce bugün düzenlenen eş zamanlı operasyonlarda 16 şüpheli gözaltına alındı.

Adreslerde yapılan aramalarda 1 pompalı tüfek, 8 kartuş, 1 tabanca ve bir miktar uyuşturucu madde ele geçirildi.

Şüphelilerin emniyetteki işlemleri sürüyor.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, NSosyal hesabında yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde, Adalet ve İçişleri Bakanlıklarının güçlü koordinasyonuyla suç ve suçlularla mücadeleyi sürdürdüklerini, Cumhuriyet başsavcılıkları, kolluk kuvvetleri ve ilgili kamu kurumlarının omuz omuza çalıştıklarını belirtti.

Vatandaşların mağduriyetine yol açan, haksız kazanç sağlamayı amaçlayan ve kişisel verileri hukuka aykırı şekilde kullandığı değerlendirilen yapılara karşı tavizsiz mücadele ettiklerini vurgulayan Gürlek, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca koordine edilen soruşturmada, İstanbul İl Jandarma Komutanlığınca vize danışmanlığı adı altında faaliyet gösteren bazı kişi ve şirketlerin, konsolosluklarla yetkili aracı kurumların çevrim içi randevu sistemlerine "bot" olarak tabir edilen yazılımlar aracılığıyla erişerek randevuları toplu şekilde aldıkları ve vatandaşların doğrudan randevu almasını fiilen imkansız hale getirdiklerinin araştırıldığını aktardı.

Bakan Gürlek, şunları kaydetti:

"Soruşturma kapsamında belirli sürelerde vize veya randevu temin etme garantisi verilerek vatandaşlardan 'yazılım', 'danışmanlık' ve 'hizmet bedeli' adı altında yüksek tutarlarda para tahsil edildiği, taahhüt edilen hizmetlerin yerine getirilmediği hallerde ücret iadelerinin yapılmadığı ve başvuru sahiplerine ait kişisel verilerin özel dijital sistemlere aktarıldığı yönünde önemli bulgular elde edilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığımız Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca yapılan incelemelerde Ocak 2024-Temmuz 2026 döneminde soruşturmaya konu şirket yapılanmalarına ait hesaplarda 2 milyar 841 milyon lirayı aşan para hareketi bulunduğu ve 41 bini aşkın kişiden yaklaşık 918 milyon lira tahsil edildiği tespit edilmiştir. Tahsilatların önemli bir bölümünün şirket ortakları ve çalışanlarının hesaplarına yönlendirildiği yoğun nakit, kripto varlık ve kıymetli maden hareketleri bulunduğu belirlenmiştir. Bu kapsamda bugün İstanbul, Ankara, Antalya, Balıkesir, Bursa ve İzmir'de 63 adrese eş zamanlı operasyon düzenlenmiş 49 şüphelinin yakalanmasına yönelik adli işlemler gerçekleştirilmiştir. Aramalarda ele geçirilen dijital materyaller ve belgeler üzerindeki incelemeler devam etmektedir.

Soruşturmayı titizlikle yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımıza, İstanbul İl Jandarma Komutanlığımıza operasyonlarda ve soruşturmada görev alan Cumhuriyet savcılarımıza, jandarma mensuplarımıza, Hazine ve Maliye Bakanlığımızın ilgili birimlerine ve emeği geçen tüm kamu görevlilerimize teşekkür ediyorum. Vatandaşlarımızın yetkili kurumların sunduğu hizmetlere erişimini engelleyip bunu haksız kazanç kapısına dönüştürmeye çalışan yapılara karşı mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz. İnsanlarımızın emeğini, parasını ve kişisel verilerini istismar eden hiçbir girişimin adaletten kaçmasına müsaade etmeyeceğiz."

İlçe Müftüsü İbrahim Özen, turnuva boyunca sergiledikleri gayret, azim ve örnek davranışlarından dolayı öğrencileri tebrik etti ve tüm öğreticiler ile öğrencilere ve emeği geçenlere teşekkür etti.

Karşılaşmada sporun eğitici, birleştirici ve kardeşliği pekiştirici yönü ön plana çıktı. Yaz Kur’an kurslarının yalnızca dini bilgi ve eğitim verilen ortamlar olmadığı; aynı zamanda öğrencilerin ahlaki, sosyal ve sportif gelişimlerine de katkı sunduğu vurgulandı. Programın sonunda dereceye giren takımlara ödülleri takdim edilirken, öğrencilerin mutluluğu ve heyecanı renkli görüntülere sahne oldu.

Hz. Îsâ’dan (as) sonra uzun bir dönem peygamber gönderilmemişti. Daha sonra Hz. Muhammed (sas) son peygamber olarak gönderilmiştir. Ayette ehl-i kitaba dönük bir hitapta bulunulmakta ve bütün insanlığa mesaj verilmektedir. Peygamberin (sas) gönderilmiş olması, “bize müjdeleyici ve korkutucu bir elçi gelmedi” mazeretini ortadan kaldırmaktadır. Hz. Muhammed (sas), insanları Allah'a (cc) çağıran, gerçeği açıklayan, müjdeci ve uyarıcı bir elçidir. O (cc), kendi zamanındaki ve sonrasındaki bütün insanların peygamberidir.

Hidayet yolunu arayan, Hz. Muhammed’e (sas) tabi olur.

Ehl-i kitap: Yahudi ve Hristiyanlar,
Fetret: Peygamberin gelmediği dönem, dinî tebliğin ulaşmadığı zaman dilimi.

• Cenevre Sözleşmesi imzalandı. (1949)
• Bugün Greenwich saati ile 17.37’de içtima olacaktır.

Prof. Dr. Arpaguş, nazik ziyaretlerinden dolayı Zakirov’a teşekkür etti.

Kırgızistan Müslümanları Dini İdaresi Başkanı Zakirov ise Diyanet İşleri Başkanlığı görevine atanması dolayısıyla Başkan Arpaguş’u tebrik ederek, yeni görevinde başarı temennisinde bulundu.

Kabulde, Diyanet İşleri Başkanlığı Dış İlişkiler Genel Müdürü Ensari Yentürk de hazır bulundu.

MUHAMMED ZÂHİD KEVSERÎ


16 Eylül 1879’da Düzce’nin Hacıhasan köyünde doğdu. Çerkez asıllı olan ailesi, Kafkasya’nın Rusya tarafından işgali üzerine Düzce’ye yerleşti.

Düzce Rüşdiye Mektebi’nden mezun olduktan sonra İstanbul’a giderek Kazasker Hasan Efendi Dârülhadis Medresesi’nde öğrenim gördü.

Arapça, kelâm, fıkıh, hadis ve tasavvuf alanlarında ilmi birikim edindi. Medrese tahsilini 1904’te tamamlayarak 1906’da girdiği ruûs imtihanını kazandı ve dersiâm ünvanını elde etti.

I. Dünya Savaşı’nın ardından Süleymaniye’de Medresetü’l-Mütehassısîn müderrisliğine getirildi.

15 Ağustos 1919’da şeyhülislâm adına ders verme makamı olan ders vekâleti görevine tayin edildi.

Muhalif tutumu nedeniyle gördüğü baskı sonucu 1922 yılında Mısır'a gitmek zorunda kaldı. Ardından Şam’a geçerek Dârü’l-Kütübi’z-Zâhiriyye’deki yazma eserler üzerinde incelemeler yaptı.

1926’da Kahire’deki evini medrese yaparak birçok talebe yetiştirdi. Yirmiye yakın hadis kitabını üstatlarından okuyarak rivayet icâzeti aldı.

Abdülfettâh Ebû Gudde, Mehmet İhsan Efendi ve Ali Ulvi Kurucu gibi önemli ilim adamlarını yetiştirdi. Öğrencileri vasıtasıyla Hindistan ve Pakistanlı âlimlerle geniş bir ilmî çevre edindi.

1950’de Türkiye’ye dönmeyi planlarken hastalandı ve 11 Ağustos 1952’de Kahire’de vefat etti.

BAZI ESERLERİ

el-İstibsâr
en-Nüketü’t-Tarife
Te’nîbü’l-Hatîb
Makâlâtü’l-Kevserî
Bulûğu’l-Emânî

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Diyanet Dijital (@diyanetdijital)'in paylaştığı bir gönderi

• Türkiye’nin ilk uydusu Türksat 1B Haberleşme Uydusu uzaya fırlatıldı. (1994)
• Otlukbeli Savaşı (1473)

ABDURRAHMAN GÜRSES

1909 yılında Sakarya’da doğdu. Kur’ân-ı Kerîm’i babası Hâfız Said Efendi’den hıfzetti.

Talim ve tecvid derslerini Abdurrauf Hoca’dan, sarf, nahiv ve fıkıh derslerini Müftü Ali Niyazi Konuk’tan, Kıraat (aşere-takrib) eğitimini Üsküdar Selimiye Camii İmamı Fehmi Efendi’den aldı.

1938’de Fatih Mihrimah Camii’nde imam hatip olarak göreve başladı. Ardından Teşvikiye Camii ve Beyazıt Camii’nde görev yaptı. 1976 yılında emekli oldu.

Beyazıt ve Nuruosmaniye Kur’an kurslarında talim-tecvid dersleri verdi. Kıraat ilminin Osmanlıdan günümüze intikalinde köprü vazifesi gördü.

1976-1998 yılları arasında Haseki Eğitim Merkezi’nde yüzlerce talebeye icazet verdi.

Pakistan, Endonezya, Malezya, Tunus, Cezayir, Lübnan gibi ülkelerde düzenlenen tilâvet programlarına katıldı. Verş rivayetini okutmak üzere gittiği Fas’ta kendi adına bir Kur’an kursu açıldı.

Uluslararası Melik Abdülazîz Kur'an Yarışması'na jüri üyesi olarak katıldı. 1991’de Gönenli Mehmet Efendi’nin vefatından sonra Reîsü'l-Kurrâ ünvanı kendisine verildi.

Takrîb Kavâid Defteri gibi bazı ders notlarının yanı sıra, İslâmın Nuru adlı dergide derleme ve tercüme niteliğinde yazılar kaleme aldı.

10 Ağustos 1999’da İstanbul’da vefat etti ve Beyazıd Camii hazîresine defnedildi.

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Diyanet Dijital (@diyanetdijital)'in paylaştığı bir gönderi

ETSO Başkanı Tanoğlu'nun merhum babası Kahraman Tanoğlu anısına Başbağlar Mahallesi'nde yaptırdığı 300 kişilik cami, cuma namazı öncesi dualarla ibadete açıldı.

Vali Yardımcısı Hüseyin Aydın, açılış töreninde yaptığı konuşmada, bir ibadethanenin açılışının yanı sıra bir evladın vefasının ve hayırda yarışmanın örneğine şahitlik ettiklerini söyledi.

Açılışta bulunmaktan dolayı memnun olduğunu belirten Aydın, şunları kaydetti:

"Geride bırakılan böyle hayırlı eserler amel defterlerinin kapanmamasına ve hayır duasının devam etmesine vesile olur. Erzincan'a sağladığı kıymetli katkıların yanı sıra bu manevi eseri de hemşerilerimize armağan eden Tanoğlu ailesine teşekkür ediyor, merhum babasına Allah'tan rahmet diliyorum."

Belediye Başkanı Bekir Aksun ise kente hizmet verecek caminin hayırlı olmasını dileyerek Tanoğlu ailesine teşekkür etti.

ETSO Başkanı Ahmet Tanoğlu da mülkün ve imkanın Allah'tan geldiğini ifade ederek, "Niyetimiz ve duamız odur ki, bu mübarek mekan yalnızca bir bina değil, çocuklarımızın cıvıltısıyla şenlenen, gençlerimizin huzur bulduğu, birlik ve kardeşliğin pekiştiği, yaşayan bir ibadet yuvası olsun. Kapısı ve gönlü herkese açık, şehrimize hizmet eden hayırlı bir eser olarak kalsın. Rabb'im ibadetlerimizi makbul, muhabbetimizi daim eylesin. Hepinizden Allah razı olsun." dedi.

1997'de şiddetli rüzgarda minaresi yıkılarak hasar gören cami, mahalle sakinlerinin desteğiyle yaklaşık bir yıl içinde yeniden inşa edilerek ibadete açıldı.

Mahallelinin traktörünü satıp hayvanını ya da ziynet eşyasını bağışlayarak katkı sunduğu cami, kubbesindeki leylek yuvasıyla ilgi görüyor.

Yıllarca mahallenin alt kısmındaki elektrik direğine yuva kuran leylekler, 2022'de caminin kubbesindeki alemin altına taşındı.

Mahalle sakinleri, yuvalarını korudukları leyleklere Erzurum yöresinde kullanılan "Selehe", "Melehe" ve yavrularına da "Telehe" adını verdi.

- "Köylümüz, yuvalarını bozmak istemiyor"

Cami imamı Vedat Kızıldaş, mahallelinin hem camiye hem de leyleklere büyük özen gösterdiklerini söyledi.

Mahalleye tayin olduğu ilk yıl leylekleri gördüğünü anlatan Kızıldaş, daha önce elektrik direğinde bulunan yuvanın zamanla caminin kubbesine taşındığını belirtti.

Evinin balkonunun camiye dönük olduğunu ve bazen çıkıp leylekleri seyrettiğini anlatan Kızıldaş, "Leylekleri ilk geldiğim yıl gördüm, benden önce de varmış. Mahallemizin alt kısmında bir direğin üzerinde duruyorlarmış. Geldiğim sene camimizin üzerinde alemin altına yuva yaptılar. Köylümüz de bu konuda hassas davranıyor, yuvalarını bozmak istemiyorlar." dedi.

Kızıldaş, leyleklerin mart ayında gelip ekimde gittiklerini ifade ederek, şöyle konuştu:

"1997'de rüzgardan dolayı camimizin minaresi yıkılıyor, o cami bahçe alanında bulunuyor. Daha sonra dönemin muhtarı yeni bir cami yapmak istiyor, mahalleliye danışıyor. Mahalleli kendi imkanlarıyla traktörünü satıp, kolundaki bilezikleri ve ahırındaki danasını verip, fedakarlık yapıp camiyi yapıyorlar. Bir yıl içinde camiyi yapıyorlar, inşasını bitirip ibadete açıyorlar.

Bu yıl leyleklerin yuvalarını aşağıya aldırmak istedik, belediyeye başvuruda bulunduk ama bir gün sonra leylekler geldi, sonra da yuvalarına dokunmadık. Mahallenin maskotu gibiler, buradan geçenler fotoğrafını ve videosunu çekiyor. Çocuklar da ilgi gösteriyor, özellikle yatsı namazında leyleklerin sesi geliyor, 'tak tak' ediyorlar."

Öğrenciler, uzun süredir biriktirdikleri harçlıkları, Filistinli çocuklara destek amacıyla hazırlanan "Filistin Kardeşlik Kumbarası"na bıraktı.

Etkinlikte, öğrencilere yardımlaşma, dayanışma ve paylaşmanın önemi de anlatıldı.

Öğrencilerden Mustafa Kayra Yalçın, Filistinli çocuklara destek olmaktan onur duyduğunu, savaşın bir an önce sona ermesini temenni ettiğini söyledi.

Ecrin Kök de Filistin'deki çocukların mutlu ve huzurlu yaşam sürmesini dilediğini belirtti.

Rüstem Paşa Camisi imam hatibi Uğur Küskün ise Filistin'de yaşanan insani dram karşısında farkındalık oluşturmayı amaçladıklarını ifade etti.

Gazze ve Filistin'de yaşanan acıların uzun süredir vicdanları yaraladığını dile getiren Küskün, yaz Kur'an kursu öğrencileriyle anlamlı bir dayanışma etkinliği gerçekleştirdiklerini, toplanan bağışların en kısa sürede ihtiyaç sahiplerine ulaştırılacağını kaydetti.

KARDEŞLİK

Muhterem Müslümanlar!

Yüce dinimiz İslam’ın temel hedefi, hem bu dünya hem de ebedi âlemde insanlığın huzur ve mutluluğunu sağlamaktır. Huzur ve mutluluğu sağlamanın yolu ise; kardeş olmaktan, aramızdaki sevgi ve muhabbeti daha da güçlendirmekten geçmektedir. Öyle ki Rahmet Elçisi Peygamberimiz (s.a.s), birbirimizi sevmeyi iman etmenin bir gereği olarak ifade etmiştir.[1]

Aziz Müminler!

Savaşların farklı bölgelere yayıldığı, İslam coğrafyasında kan ve gözyaşının hâkim olduğu, ülkemizin ateş çemberinin içine çekilmek istendiği bir dönemde; istikbalimiz, kardeşliğimize bağlıdır. Ecdadımızın canlarını feda ederek bizlere emanet ettiği cennet vatanımızda; sevinçlerimiz, hüzünlerimiz, dualarımız, zenginlik olarak kabul ettiğimiz farklılıklarımız bizleri yekvücut kılacaktır.

Kıymetli Müslümanlar!

Dün olduğu gibi bugün de kardeşliğimize göz diken, muhabbetimize kasteden, bizi birbirimize düşürmek isteyenler olacaktır. Şunu unutmayalım ki, sadece Müslümanların değil, mazlum durumda olan bütün insanların umudu olan bizler, gaflet içerisinde olmadığımız müddetçe düşmanlarımızın emelleri kursaklarında kalacaktır. Cenâb-ı Hakk’ın, “Hep birlikte Allah’ın ipine sımsıkı sarılın; bölünüp parçalanmayın”[2] emri gereğince dinimize ve mukaddesatımıza bağlı kalırsak fitne ve fesat ateşi bizlere dokunamayacaktır. Rahmet Peygamberi (s.a.s)’in, “Birbirinizle ilgi ve alakayı kesmeyin, birbirinize sırt çevirmeyin, birbirinize kin beslemeyin, birbirinize haset etmeyin. Ey Allah’ın kulları! Kardeş olun”^[3] çağrısına kulak verirsek ayrılık ve gayrılık bu topraklarda kendine yer bulamayacaktır. “Müminler ancak kardeştirler, öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin, Allah’a itaatsizlikten sakının ki rahmetine mazhar olasınız”^[4] emr-i ilahisine göre davranırsak vatanımızın dirliğini ve ümmetin birliğini kimse bozamayacaktır.

Değerli Müminler!

Şunu hepimiz biliriz ki;

“Girmeden tefrika bir millete düşman giremez.

Toplu vurdukça yürekler onu top sindiremez.”

Bugün bize düşen; fitneye karşı basiretle, ayrılığa karşı vahdet şuuru ile hareket etmek, birbirimizi koruyup gözetmektir. Kardeşliğimizi zedeleyebilecek her türlü şeyden uzak durmak, birbirimizin yükünü hafifletmektir. Milli ve manevi değerlerimiz etrafında buluşmak; birlikte rahmetin, ayrılıkta azabın olduğunu[5] unutmamaktır.

Aziz Kardeşlerim!

Kendi inanç ve medeniyet köklerimize tutunduğumuzda, bir binanın tuğlaları gibi birbirimize sımsıkı kenetlendiğimizde yarınlarımız daha huzurlu olacaktır. Hutbemizi, Yüce Rabbimizin şu uyarısıyla bitiriyoruz: “Allah’a ve Resûlüne itaat edin ve birbirinizle çekişmeyin. Sonra gevşersiniz ve gücünüz, devletiniz elden gider. Sabırlı olun. Çünkü Allah sabredenlerle beraberdir.”^[6]

[1] Müslim, Îmân, 93.

[2] Âl-i İmrân, 3/103.

[3] Tirmizî, Birr ve Sıla, 24.

[4] Hucurât, 49/10.

[5] İbn Hanbel, IV, 278.

[6] Enfâl, 8/46.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

HELAL HARAM DUYARLILIĞI

Muhterem Müslümanlar!

Helaller ve haramlar; kulu, Allah’ın rızasına kavuşturan ilahi ölçülerdir. Kişiye, hayat yolculuğunda iyi ile kötüyü gösteren kılavuzlardır. Bizler, Allah Resûlü (s.a.s)’in “Helâl bellidir, haram da bellidir…”^[i] sözünden de biliyoruz ki, helal ve haram apaçık ortaya konulmuştur.

Aziz Müminler!

Dinimiz İslam ile bizlere bildirilen her bir emir ve yasak; insanın haysiyetini, nesillerin emniyetini ve toplumun huzurunu muhafaza etmek gibi hikmetler barındırmaktadır. Mesela, Yüce Rabbimiz; neslin devamını sağlayan evliliği helal, “Zinaya yaklaşmayın. Çünkü o, son derece çirkin bir iştir”[ii] ayeti kerimesiyle de toplumu yok eden zinayı haram kılmıştır. Aynı şekilde Allah Teâlâ, toplumda düzen ve adaleti sağlayacak olan ticareti, alın teriyle kazanmayı, emek vermeyi bizlere helal kılarken; bereketi yok eden faizi, ölçü ve tartıda hile yapmayı, ticaret malının ayıbını saklamayı, kısaca insanları aldatmayı haram kılmıştır.

Kıymetli Müslümanlar!

Şunu da bilmeliyiz ki, helal haram duyarlılığı, sofraya konulan lokmanın temiz olmasıyla sınırlı değildir. Mesela, “Mümin erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar… Mümin kadınlara da söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar…”[iii] ayetleri, iffet ve hayâ gibi insanın onurunu yücelten çok önemli bir hususa işaret etmektedir. Dolayısıyla erkek kadın her Müslüman, iffetini korumalı, giyim kuşamına dikkat etmeli, insanın saygınlığını zedeleyen davranışlardan uzak durmalıdır. Müslümana düşen; hayâ, iffet ve ahlakın bir araya geldiğinde anlamlı olduğunu idrak etmektir. Hem sosyal hayatta hem de dijital mecralarda mahremiyet sınırlarına dikkat etmek; dilini yalandan, gözünü haramdan uzak tutmaktır.

Değerli Müminler!

Paylaşma duygusunu ortadan kaldıran, nimeti adilce paylaşmanın önünde en büyük engel olan israf da böyledir. Dünyanın farklı bölgelerinde milyonlarca insan bir lokma ekmeğe, bir damla suya muhtaçken ve israf bize yasaklanmış durumdayken,[iv] ülkemizde tonlarca ekmeğin çöpe atılması, sularımızın sorumsuzca sarf edilmesi helal haram sınırının aşıldığına bir işarettir.

Kıymetli Kardeşlerim!

Rahmet Elçisi (s.a.s)’in, “…Kişinin malını helâlden mi yoksa haramdan mı elde ettiğine bakmayacağı!”[v] sözüyle bizleri ikaz ettiği bir çağa şahitlik etmekteyiz. Helalin hor ve hakir görüldüğü, haramın özendirildiği, gayr-ı meşru söz ve davranışların makul sayıldığı bir zamanın zorluklarıyla karşı karşıyayız. Şunu unutmayalım ki, insanların canına, malına, iffet ve şerefine kastetmek, kamu malına el uzatmak; rüşvet, tefecilik, hırsızlık, içki, uyuşturucu ve kumar gibi kötülüklerden uzak durmak, ancak Yüce Rabbimizin, helal haram ölçüleriyle çizdiği, dosdoğru yolunda olmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Cenâb-ı Hakk’ın şu çağrısıyla bitiriyoruz: “Ey insanlar! Yeryüzündeki helâl ve temiz olan şeylerden yiyin; şeytanın peşinden gitmeyin, çünkü o apaçık düşmanınızdır.”^[vi]

[i] Müslim, Müsâkât, 107.

[ii] İsrâ, 17/32.

[iii] Nûr, 24/30,31.

[iv] A’râf, 7/31.

[v] Buhârî, Büyû’, 23.

[vi] Bakara, 2/168.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Başkan Arpaguş, çalıştayda yaptığı konuşmada, erken çocukluk döneminin insanın kimlik, kişilik ve karakterinin şekillendiği en kritik evre olarak kabul edildiğini belirterek, “Bu dönem, zihinsel, ruhsal ve duygusal gelişimlerin de temelini oluşturmaktadır. İnsanî ve ahlakî değerler, toplumsal kurallar, temel bilgi ve beceriler en güçlü şekilde bu dönemde kazandırılır. Çocukluk dönemindeki olumlu dokunuşlar, çocukların geleceğini teminat altına alırken, ihmaller ya da yanlış yönlendirmeler de daha sonraki dönemlerde telafisi mümkün olmayan sorunlara zemin teşkil etmektedir.” ifadelerini kullandı.

“Kur’an kurslarını çocuğun kişilik inşasına katkı sunmayı hedefleyen bir eğitim alanı olarak görmekteyiz”

İslam eğitim geleneğinde söz konusu çağın fıtratın korunması, güzel ahlakın kazandırılması, sahih ve sağlam bilginin doğru yöntemlerle aktarılması bakımından hayatın en önemli dönemi olarak görüldüğünü ifade eden Başkan Arpaguş, “Bu yönüyle bizler, 4–6 yaş Kur’an kurslarını yalnızca Kur’an okuma becerisinin kazandırıldığı bir öğretim süreci değil; çocuğun fıtratını korumayı, manevî ve ahlakî gelişimini desteklemeyi, sağlam bir kimlik ve kişilik inşasına katkı sunmayı hedefleyen stratejik bir eğitim alanı olarak görmekteyiz.” diye konuştu.

“Çocukların gelişim özelliklerini dikkate almak sürdürülebilir din eğitiminin temel şartlarından biridir”

Çocukluk döneminin önemi ve hassasiyetine dikkati çeken Başkan Arpaguş, başta ebeveynler olmak üzere herkesin çok daha bilinçli davranması gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Her şeyden önce söz konusu dönemin karakteristiği iyi bilinmelidir. Çocukların gelişim özelliklerini dikkate almak nitelikli ve sürdürülebilir bir din eğitiminin temel şartlarından biridir. Çocuğun gelişim özelliklerini dikkate almayan bir din eğitimi, pedagojik açıdan faydalı olabilir mi? Ayrıca farklı yaşlardaki çocukların dikkat süresi, hafızası, soyut düşünme kapasitesi, dil gelişimi ve öğrenme biçimi elbette birbirlerinden farklılık arz edecektir. Dolayısıyla aynı yöntemi bütün çocuklara uygulamak, aynı başarıyı bütün çocuklardan beklemek, bilimsel olmadığı gibi pedagojik açıdan da doğru olmasa gerektir.”

“Bir çocuğun bütün harfleri tanımasından daha önemli olan, Kur’an dersine koşarak gelmesidir”

Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Bizler, Kur’an öğretimindeki başarımızı, öğrencilerin ne kadar ezber yaptığıyla değil, onların Kur’an ile ömür boyu sürecek sevgi ve güven ilişkisi kurabilmeleriyle ölçmeliyiz. Dört-beş yaşlarındaki bir çocuğun bütün harfleri tanımasından daha önemli olan, Kur’an dersine koşarak gelmesidir. O yaşlardaki bir çocuğun uzun sureler ezberlemesinden daha kıymetli olan, Allah sevgisini merhamet merkezli bir şekilde öğrenebilmesidir. Tecvit kurallarını eksiksiz uygulamasından daha değerli olan, Kur’an okumayı, hayatı boyunca sürdüreceği bir alışkanlığa dönüştürebilmesidir.

Dolayısıyla başarı ölçütlerimizi yalnızca ezber miktarı, harfleri tanıma veya tecvit kurallarını uygulama düzeyi üzerinden değil; derse katılım, öğrenme isteği, sosyal etkileşim ve Kur’an’a yönelik olumlu tutum gibi çok boyutlu göstergeler üzerinden okumak mecburiyetindeyiz. Böyle bir yaklaşım hem bilimsel gerçekliklere hem de İslam’ın insan merkezli eğitim anlayışına daha uygun olacaktır.”

“Aslolan, çocuğun soru sorabildiği bir eğitim ortamı sunabilmemizdir”

Sınıf düzeninden materyal tasarımına, etkinlik çeşitliliğinden dijital içeriklere kadar her unsurun, çocuk gelişimi ve psikolojisi açısından dikkatle ele alınması gerektiğini anlatan Başkan Arpaguş, “Etkinliklerle ‘Elifba’ kitabı başta olmak üzere bütün materyaller; keşfetmeyi teşvik eden, oyun temelli öğrenmeyi destekleyen, etkileşimli öğrenmeyi önceleyen, hayal gücünü zenginleştiren bir muhtevaya sahip olmalıdır. Aslolan, çocuğun aktif olduğu, soru sorabildiği, deneyim yaşayabildiği ve öğrenmekten mutluluk duyduğu bir eğitim ortamı sunabilmemizdir.” şeklinde konuştu.

Eğitimin yalnızca sınıf ortamıyla sınırlı olmayan; aile, okul ve sosyal çevreyle etkileşim içinde hayat boyu devam eden bütüncül bir gelişim süreci olduğunu aktaran Başkan Arpaguş, şu ifadelere yer verdi:

“Bu bağlamda erken çocukluk dönemindeki Kur’an eğitiminde ailelerin tutum ve beklentileri, eğitim sürecinin niteliğini doğrudan etkileyen temel unsurlardan biridir. Velilerin çocuklarından kısa sürede daha fazla ezber yapmaları, akıcı okumaya erken dönemde geçmeleri veya yaşıtlarının önünde akademik performans sergilemeleri yönündeki beklentileri, çocukların üzerinde büyük bir baskı oluşturabilmektedir. Maalesef bu durum, eğitimin amacından uzaklaşılmasına sebebiyet vermektedir.”

“İrfan merkezli güçlü bir pedagojik yaklaşım geliştirmek zorundayız”

Velilerin erken çocukluk döneminin özellikleri konusunda bilinçlendirilmesi, Kur’an öğretiminin amaç, yöntem ve kazanımları hakkında bilgilendirilmesi ve eğitim sürecine bilinçli ve aktif olarak katılımlarının sağlanmasının büyük önem taşıdığına dikkati çeken Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Bu doğrultuda bizim temel hedefimiz, gelenekten beslenen ancak geleceği de doğru okuyabilen bir duyarlılıkla hareket ederek bilgi ve hikmeti buluşturan ve onu ahlaka dönüştüren bir Kur’an eğitim modeli geliştirmek olmalıdır. Çocuklarımızı kendi medeniyet değerlerimizle buluşturabilmek için İslam eğitim geleneğinde olduğu gibi irfan merkezli güçlü bir pedagojik yaklaşım geliştirmek zorundayız. Bunu yapabildiğimizde hem Kur’an eğitiminde büyük bir başarı yakalayacak hem de inançlı, bilgili, ahlaklı ve şahsiyetli nesiller yetiştirme yolunda çok önemli mesafe kat etmiş olacağız.”

“Kur’an eğitimi, çok paydaşlı bir eğitim alanı olarak görülmeli”

Başkan Arpaguş, “Erken çocukluk dönemi Kur’an eğitiminin niteliği ve sürdürülebilir başarısı; başta Diyanet İşleri Başkanlığımız olmak üzere İlahiyat Fakültelerimizin, sosyal bilimler alanında çalışan akademisyenlerimizin ve toplumun bütün kesimlerinin ortak sorumluluk üstlenmesine ve işbirliği içinde hareket etmesine bağlıdır. Onun için erken çocukluk dönemi Kur’an eğitimi, çok paydaşlı bir eğitim alanı olarak görülmeli ve stratejik bir yöntemle ele alınmalıdır.” diye konuştu.

“Çocuklarımızı geleceğe en iyi şekilde hazırlamak için çaba ve gayret sarf ediyoruz”

Başkanlığın, Kur’an eğitimini bu bilinçle sürdürmenin gayreti içerisinde olduğunu kaydeden Başkan Arpaguş, “Çocuklarımızı maddi-manevi her yönden yetiştirmek ve geleceğe en iyi şekilde hazırlamak için çaba ve gayret sarfediyoruz. Onların başta Yaratıcımızla olmak üzere, kendileriyle, aileleriyle, toplumla ve çevreyle barışık bir şekilde yetişmeleri; vatanımıza, milletimize, medeniyetimize ve tüm insanlığa faydalı birey olmaları için hiçbir fedakârlıktan kaçınmıyoruz, kaçınmayacağız.” ifadelerini kullandı.

Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle tamamladı:

“Çocuklarımızı geleceğe en güzel şekilde hazırlama noktasında bilimin ortaya koyduğu gerçekliklerden, çağın imkân ve fırsatlarından azami ölçüde istifade etmeye çalışıyoruz. Eğitim programlarımızı ve ders materyallerimizi çocuk psikologları, çocuk gelişimi uzmanları, pedagoglar, akademisyenler ve sahadaki eğitimcilerimizin katkıları ile sürekli güncelleme çabasındayız. Bugün burada gerçekleştirdiğimiz çalıştayımızda bu hassasiyetin bir tezahürüdür. İnanıyorum ki burada alacağımız kararlar, hazırlayacağımız programlar ve geliştireceğimiz yöntemler, yarının Türkiye’sinde doğru bilgi ile donanmış, dinine, değerlerine ve kültürüne bağlı nesillerin yetişmesine çok önemli katkılar sunacaktır.”

Çalıştaya Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hüseyin Hazırlar, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Başkanı Osman İyişenyürek, Eğitim Hizmetleri Genel Müdürü Sedide Akbulut, Konya İl Müftüsü Prof. Dr. Ali Öge ve Başkanlık personeli katıldı.

Van Kalesi ve zirvesinde bulunan tarihi Süleyman Han Camii, dolunay ile görüntülendi.

İSLAM MEDENİYETİ

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimiz Hûd sûresinde şöyle buyurmaktadır: “Semûd kavmine de kardeşleri Sâlih’i gönderdik. O dedi ki: ‘Ey kavmim! Allah’a kulluk edin. Sizin O’ndan başka ilâhınız yoktur. Sizi topraktan yaratan ve yeryüzünü imar etme sorumluluğunu size veren O’dur. O halde O’ndan bağışlanma dileyin ve samimiyetle tövbe edin. Şüphesiz Rabbim çok yakındır, dualara karşılık verendir.’”[i]

Aziz Müminler!

Yüce Allah, insanı yeryüzünün bir emanetçisi olarak yaratmış ve ona hayatı imar etme sorumluluğu yüklemiştir. Bu sorumluluk; şehirler inşa ederken, ahlak ve faziletin korunduğu bir hayat kurabilmektir. İşte medeniyet, maddi eserlerle birlikte manevi değerleri de yaşatan bu anlayışın adıdır.

Kıymetli Müslümanlar!

Kur’an’ın ve sünnet-i seniyyenin rehberliği üzerine kurulan ve on beş asırlık tecrübeyle yoğrulan İslam medeniyeti; ilmi ibadetle, çalışmayı dürüstlükle, gücü adaletle, zenginliği paylaşmayla buluşturarak yükselmiştir. Tarih boyunca inşa edilen camiler, vakıflar ve kütüphaneler; insanımıza hizmet eden, toplumu ayakta tutan bu medeniyet tasavvurunun birer simgesi olmuştur.

Değerli Müminler!

İslam medeniyetinin temel gayesi; kalpleri kazanmak, zihinleri ve gönülleri aynı inanç, duygu ve idealde buluşturabilmektir. “Şüphesiz Allah adaleti, iyiliği ve yakınlara yardım etmeyi emreder; hayâsızlığı, fenalığı ve azgınlığı yasaklar”[ii] ayet-i kerimesinde yer alan ilahi ölçüler bu medeniyetin temelidir. Zira, iyiliğin unutulduğu ve ahlakın ihmal edildiği bir toplumun kalıcı bir gelecek kurması mümkün değildir.

Aziz Müslümanlar!

Camilerimiz, kardeşliğimizi pekiştiren; okullarımız, bilgiyle birlikte erdemi öğreten; iş yerlerimiz ise dürüstlüğün, emeğe saygının ve helal kazancın yaşatıldığı mekânlar olmalıdır. Her birimiz, bulunduğumuz yerde iyiliği temsil edebilirsek medeniyetimiz de güç kazanacaktır. Bize düşen; ecdadımızdan devraldığımız mirası korumak ve onu daha da zenginleştirerek gelecek nesillere ulaştırmaktır. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde ol! Kötülüğün peşinden iyi bir şey yap ki onu yok etsin. İnsanlara da güzel ahlâka uygun biçimde davran!”[iii] emri gereğince, Rabbimize karşı kulluk görevimizi ifa ederken, insanlığa faydalı olmayı da hayatımızın gayesi hâline getirmektir. Yine bize düşen, medeniyetimizden ilham alarak geleceğimizi iman, ilim, hikmet ve güzel ahlakla inşa etmektir.

Kıymetli Kardeşlerim!

Bugün, İstanbul’un fethinin nişanesi ve ecdadımızın kıymetli emaneti Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nin yeniden cemaatiyle buluştuğu gündür. Ayasofya Camiinden yankılanan ezan-ı Muhammedî, İstanbul’un fethinde olduğu gibi şanlı milletimizin adalet ve merhametinin yeryüzüne ilanıdır. Camilerimiz, aziz milletimizin maziyle köprüler kurduğu ve istikbalini yoğurduğu manevi kalelerimizdir. Toplumun her kesimini; gencini, yaşlısını ve çocuğunu aynı kubbe altında bir aile kılan bu mabetler, birleştirici ruhunu kıyamete kadar sürdürecektir.

Camilerimizin minarelerinden okunan ezanlarımızın gök kubbemizde ebediyen yankılanması niyazıyla; hutbemizi, Tevbe sûresinde yer alan şu ayet-i kerimenin mealiyle bitiriyoruz: “Allah’ın mescitlerini, ancak Allah’a ve ahiret gününe inanan, namazı dosdoğru kılan, zekâtı veren ve yalnızca Allah’tan korkan ve çekinen kimseler imar edebilirler. İşte onların doğru yolu bulanlardan olmaları umulur.”^[iv]

[i] Hûd, 11/61.

[ii] Nahl, 16/90.

[iii] Tirmizî, Birr, 55.

[iv] Tevbe, 9/18.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Yurt genelinde Temmuz 2026 itibarıyla tarım işçilerinin zorlu hasat mesaisi sürüyor.

Mısır'ın 1 cüneyhlik banknotunu da süsleyen bu tarihi yapı, zamanın yıpratıcı etkisi nedeniyle başlatılan bakım ve onarım çalışmalarının sona ermesi ve İslam dünyasının kültürel mirasını canlandırma vizyonu doğrultusunda yeniden ziyarete açıldı.

KUR’AN-I KERİM

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimizin kıyamete kadar gelecek bütün insanlara bahşettiği nimetlerden, engin şefkat ve merhametinin tecellilerinden biri de Kur’an-ı Kerim’dir.

Kur’an-ı Kerim, hakkı batıldan ayırt eden ilahi kelamdır. O, asla sıradan bir söz değildir.[1] Kur’an-ı Kerim, sözlerin en güzeli ve en mukaddesidir. O, hidayet kaynağı, şifa membaıdır. Kur’an-ı Kerim, insanlığı; hak ve hakikate, iyilik ve adalete, huzur ve muhabbete sevk eden Rahmani bir muştudur. Ayet-i kerimede buyrulduğu üzere, “Bu Kur’an, en doğru olana iletir; dünya ve ahiret için yararlı işler yapan müminlere, büyük bir mükâfat olduğunu müjdeler.”[2]

Aziz Müminler!

Kur’an-ı Kerim, rahmet peygamberi Allah Resûlü (s.a.s)’in en büyük mucizesidir. Onun tek bir harfi dahi değişmemiştir, asla değiştirilemeyecektir. Yüce Rabbimiz, “Şüphesiz Kur’an’ı biz indirdik. Onun koruyucusu da elbette biziz”[3] buyurarak, bu gerçeği beyan etmektedir.

Kur’an-ı Kerim, insan ürünü değildir; Allah Teâlâ’nın kelamıdır. O, bir benzeri şöyle dursun; bir suresinin, hatta bir ayetinin dahi benzerinin getirilemeyeceği yüce bir kitaptır. Kur’an; Cenâb-ı Hak ile bağımızı güçlendiren, çevremiz ile ilişkilerimizi düzenleyen bir kılavuzdur.

Kıymetli Müslümanlar!

Kur’an-ı Kerim’in rehberliğine sarılan kişiler yolunu kaybetmezler. Onun ilkeleriyle hayat süren aileler huzur bulurlar. Onun ahlakını kuşanan toplumlar güven içinde yaşarlar. Onun adaletini benimseyen milletler güçlü olurlar. Hayatında Kur’an-ı Kerim’e yer vermeyenler, onun emirlerine ve yasaklarına riayet etmeyenler, ayetlerini alaya alanlar ise ancak kendilerini küçük duruma düşürürler. Yüce Rabbimizin bu husustaki uyarısı gayet açıktır: “…İşte bu kitap, Allah’ın, dilediğini kendisiyle doğru yola ilettiği hidayet rehberidir. Allah kimi de saptırırsa artık ona doğru yolu gösterecek yoktur.”[4]

Değerli Müminler!

Devletimizi, vatanımızı, milletimizi, birlik ve beraberliğimizi muhafaza etmenin yolu; değerlerimize sahip çıkmaktan geçmektedir. Bilelim ki; bu değerlerin içerisinde Kur’an-ı Kerim vardır, sünnet-i seniyye vardır. Meşruiyetini İslam’dan alan örfümüz vardır, kültürümüz vardır. Mutluluğun yolu da işte bu değerleri öğrenmekten ve hayatımıza aktarmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Şüphesiz bu Kur’an, Allah’ın sizlere bir ikramıdır...”[5]

[1] Târık, 86/13,14.

[2] İsrâ, 17/9.

[3] Hicr, 15/9.

[4] Zümer, 39/23.

[5] Dârimî, Fedâilü’l-Kur’ân, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

YAZ KUR’AN KURSLARI

Muhterem Müslümanlar!

Geçtiğimiz hafta itibarıyla çocuklarımız bir eğitim öğretim yılını daha tamamlayıp yaz dönemine girdiler. Evlatlarımızın iyi bir eğitim almaları toplumumuz ve geleceğimiz için önem arz etmektedir. Ancak bilmeliyiz ki; beden ve ruhun, dünya ve ahiretin birlikte imar ve ihya edilmesi gerekmektedir. Zira insanı gerçek anlamda değerli kılan; bilgisiyle birlikte imanını, başarısıyla birlikte ahlakını koruyabilmesidir. Resûl-i Ekrem (s.a.s), “Hiçbir anne baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha kıymetli bir bağışta bulunmamıştır”[i] nasihatiyle bu hususa dikkatlerimizi çekmektedir.

Kıymetli Anne Babalar!

Modern çağın getirdiği tüketim kültürü, dijital mecraların bilinçsiz kullanımı, zaman zaman kutsallarımızın mizah adı altında alaya alınması, çocuklarımızı günden güne değerlerimizden uzaklaştırmaktadır. Tertemiz dimağlar; batıl inançlar, sapkın akımlar, bağımlılık ve akran zorbalığının girdabında kaybolma riskiyle karşı karşıyadır. Etrafımızı çepeçevre saran bu tehditler karşısında çaresiz değiliz. Çare; akıllara ve kalplere hitap eden ilim ve hikmeti, en güzel şekilde çocuklarımızla buluşturmaktır. Yüce Rabbimizin, “Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun”[ii] emri gereğince, evlatlarımıza helal haram hassasiyeti kazandırmaktır. Milli ve manevi değerlerimizi özümsemelerine katkı sunmaktır.

Değerli Müminler!

Çocuklarımızın; Yüce Kitabımız Kur’an’ı, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in örnek hayatını, iman ve ibadet esaslarını, dinî ve ahlaki değerlerimizi, örf ve adetlerimizi öğrenebilecekleri yaz Kur’an kurslarımız önümüzdeki pazartesi günü başlıyor. Bizler istiyoruz ki; yaz Kur’an kurslarında çocuklarımız; paylaşmayı, kardeşliği, yardımlaşmayı ve sevgiyi yaşayarak öğrensinler. Birlikte namaz kılmanın huzurunu, dua etmenin güzelliğini ve cami adabının inceliklerini idrak etsinler. Vatanımızın dirliği ve milletimizin huzuru için Kur’an’ın nuruyla aydınlansınlar. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in güzel ahlakıyla erken yaşta tanışsınlar. Gençlerimiz; zihinlerindeki sorulara, kalplerindeki arayışlara din görevlilerimizin rehberliğinde cevaplar bulsunlar. Bir ömür boyu iyiliklere omuz omuza yürüyecekleri arkadaşlıklar kursunlar.

Aziz Müslümanlar!

Unutmayalım ki, çocuklarımızın gönlüne küçük yaşlarda ekilen Allah sevgisi, ömür boyu meyve verecek en kıymetli tohumdur. Bu vesileyle “Yaz Kur’an Kursunda Buluşuyoruz” çağrısıyla tüm çocuklarımızı ve gençlerimizi, camilerimize ve Kur’an kurslarımıza davet ediyoruz. Aynı zamanda anne babalardan, çocuklarının; dinimiz, kültürümüz ve camilerimizle olan bağlarını koruma noktasında daha fazla hassasiyet göstermelerini bekliyoruz.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu müjdesiyle bitiriyoruz: “Kim Kur’an-ı Kerim’i okur ve onunla amel ederse, kıyamet günü ebeveynine bir taç giydirilir. Bu tacın ışığı, güneşin dünyadaki bir eve konulduğunda onun vereceği ışıktan daha güzeldir…”[iii]

[i] Tirmizî, Birr, 33; İbn Hanbel, IV, 77.

[ii] Tahrîm, 66/6.

[iii] Ebû Dâvûd, Vitr, 14.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Muhterem Müslümanlar!

“Kendileri ile huzur bulasınız diye sizin için eşler yaratması, aranızda sevgi ve merhamet var etmesi Allah’ın varlığının ve kudretinin delillerindendir. Şüphesiz bunda düşünen bir toplum için ibretler vardır”[1] ayet-i kerimesinde ifade edildiği üzere, ilahi rahmetin yeryüzündeki tecellilerinden biri de ailedir.

Aziz Müminler!

Aile, İslam’ın ilkelerini belirlediği nikâh akdiyle kurulan huzur ve muhabbet yuvasıdır. Sıkıntıların birlikte omuzlandığı; kederlerin paylaşıldığı, sevinçlerin çoğaltıldığı huzur ocağıdır. Aile; bizleri, günahlardan uzak tutan güvenli bir sığınaktır. Millî ve manevi değerlerimizi kuşaktan kuşağa aktarmamıza vesile olan bir müessesedir.

Değerli Müslümanlar!

Aile olmak, sadece aynı mekânı paylaşmak değildir. Aile olmak, dünyayı da ahireti de cennete çevirmek için el ele verebilmektir. İyi günde olduğu gibi kötü günde de birlik ve beraberliği güçlü kılabilmektir. Aile olmak, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in örnekliğini hayatımıza yansıtabilmektir. Onun gibi, elinden ve dilinden emin olunan güvenilir bir eş olabilmektir. Kızını ayakta karşılayıp yerini ona ikram eden vefakâr bir baba olabilmektir. Namazdayken omuzlarına çıkan torunlarının oyunlarını bozmamak için secdesini uzatan müşfik bir dede olabilmektir. Yetim ve öksüzlere hamilik yapan, kimsesiz çocuklara aile sıcaklığını hissettiren merhametli bir insan olabilmektir.

Kıymetli Müminler!

Her geçen gün, aile değerlerimiz örselenmekte; evlilikler, külfetli hale getirilmekte; bekârlık ve evlilik dışı hayat teşvik edilmektedir. İnancımızda rızkın Allah’a ait olduğu[2] vurgulanmasına rağmen, ‘çocuk sahibi olmanın hayatı zorlaştırdığı’ söylemleri günden güne artmaktadır. Hâlbuki devletlerin geleceği; ailenin kurulmasına, korunmasına ve güçlendirilmesine bağlıdır. Milletlerin en büyük sermayesi, milli ve manevi değerleriyle yetişen nesillerdir. Bu sebeple, göz aydınlığı evlatlarımızın evliliklerine yardımcı olmak, sadece anne ve babaların değil bütün toplumun ortak sorumluluğudur. Diyanet İşleri Başkanlığımız da bu sorumluluğun bir gereği olarak müftülüklerimiz marifetiyle nikâh merasimleri icra etmektedir.

Aziz Müslümanlar!

Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Nikâhın en hayırlısı, en kolay olanıdır”[3] tavsiyesini kendimize düstur edinelim. Gösteriş ve israfa dayalı nişan, nikâh ve düğün merasimleriyle gençlerimizin ve ailelerimizin omuzlarına ağır yükler yüklemeyelim. Hanelerimizi huzur ve güvenin kaynağı haline getirelim. Rabbimizin lütfu olan çocuklarımızı bereket vesilesi olarak görelim.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en iyi olanınızdır. İçinizde ailesine karşı en iyi olan da benim!”[4]

[1] Rûm, 30/21.

[2] Hûd, 11/6.

[3] Ebû Dâvûd, Nikâh, 30-31.

[4] İbn Mâce, Nikâh, 50.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Temel ihtiyaçlardan yoksun kalan aileler, yıkılan evlerinin yakınında kurdukları derme çatma çadırlarda ve ağır hasarlı binalarda zorlu koşullar altında günlük yaşam mücadelesi veriyor.

Saldırıların ardından beldede oluşan yıkım görüntülendi.

BİRLİKTE RAHMET VARDIR

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimizin saygı duyulmasını emrettiği dört aydan[1] biri olan, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Hürmete layık”^[2] olarak zikrettiği Muharrem ayının manevi iklimi içerisindeyiz. Resûl-i Ekrem (s.a.s), “Ramazan’dan sonra tutulan en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur”^[3] buyurarak, bu mübarek ayın; ibadet ve taatle, hamd ve şükürle, tövbe ve istiğfarla değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatmıştır.

Aziz Müminler!

Önümüzdeki perşembe Âşûrâ gününü idrak edeceğiz. Birçok peygamberin hayatında önemli gelişmelere sahne olan Âşûrâ günü; ne hazindir ki, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Cennet gençlerinin efendisi”^[4] diyerek övdüğü, torunu Hz. Hüseyin Efendimiz ile çoğu Ehl-i Beyt’e mensup yetmişi aşkın Müslümanın Kerbelâ’da acımasızca şehit edildiği gündür.

Kıymetli Müslümanlar!

Kerbelâ, müminlere; birlik ve beraberlik içinde hareket etmeyi, ayrılık ve gayrılığa düşmemeyi hatırlatır. Hak ve hakikati ayakta tutmayı, adaletten ve iyilikten ayrılmamayı anlatır. Kerbelâ, aramıza fitne ve fesat tohumu ekmek, kardeşi kardeşe kırdırmak isteyenlere karşı feraset ve basiretle davranmamızı tavsiye eder. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Birlikte rahmet, ayrılıkta azap vardır”[5] uyarısına kulak vermemizi; sevinci ve nimeti paylaştığımız gibi hüznü ve meşakkati de paylaşmamızı telkin eder.

Değerli Müminler!

Bugün, inananları; acı ve gözyaşına mahkûm etmek, İslam beldelerinin yer altı ve yer üstü zenginliklerini sömürmek isteyen zalimler, başta Gazze ve Filistin olmak üzere birçok farklı coğrafyada yeni Kerbelâlar yaşanması için her türlü yolu denemektedir. Ümmet-i Muhammed olarak bizler de bir daha aynı hüznü yaşamak ve şer odaklarını sevindirmek istemiyorsak, aramızdaki ihtilafları derinleştirmek yerine ortak paydada buluşmanın yollarını aramalıyız. Zira Rabbimiz bir, Peygamberimiz bir, Kitabımız bir, Kıblemiz birdir. Cenâb-ı Hakk’ın, “Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa düşenler gibi olmayın”[6] emri gereğince birbirimize kenetlenmeli; İslam kardeşliğine zarar verecek her türlü söz, tutum ve davranıştan kaçınmalıyız.

Bu vesileyle, başta Hz. Hüseyin ve Ehl-i Beyt-i Mustafa olmak üzere; din, vatan ve mukaddesat uğruna canlarını feda eden bütün şehitlerimizi rahmetle yâd ediyoruz.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu uyarısı ile bitiriyoruz: “Birbirinize nefret ve düşmanlık beslemeyin. Birbirinize haset etmeyin. Birbirinize sırt çevirmeyin. Ey Allah’ın kulları! Kardeş olun…”^[7]

[1] Tevbe, 9/36.

[2] Müslim, Sıyâm, 203.

[3] Müslim, Sıyâm, 202.

[4] Tirmizî, Menâkıb, 30.

[5] İbn Hanbel, IV, 278.

[6] Âl-i İmrân, 3/105.

[7] Buhârî, Edeb, 62.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

HİCRİ YENİ YILA GİRERKEN

Muhterem Müslümanlar!

İslam’ın ilk yıllarında müminler, Mekkeli müşriklerin günden güne artan eza ve cefasına, işkence ve boykotuna maruz kalmışlardır. Müslümanlar, yaşadıkları bütün zorluklara rağmen imanlarından asla taviz vermemişlerdir. Nihayet Peygamber Efendimiz (s.a.s) ve ashâb-ı güzîn, Cenâb-ı Hakk’ın emriyle, Mekke’den Medine’ye hicret etmişlerdir. İşte bu yıl, daha sonra hicri takvimin başlangıcı olarak kabul edilmiştir.

Aziz Müminler!

Hicret, yalnızca bir yerden başka bir yere göç etmek değildir. Hicret, Allah ve Resûlünün rızasını her şeyden üstün tutma idealidir. Hakka yönelmenin ve hakikate sımsıkı bağlanmanın gayretidir. Nefsin gayr-ı meşru istek ve arzularından, şeytanın bitmek bilmeyen vesveselerinden uzaklaşıp salih ameller ve güzel ahlakla dolu bir ömür geçirme azmidir. Hicret, hata ve günahlardan tövbe edip Yüce Rabbimizin engin rahmet ve mağfiretine sığınma çabasıdır. Haramlardan helallere, kötülüklerden iyiliklere doğru adım atma kararlılığıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.s), “Müslüman, elinden ve dilinden diğer Müslümanların zarar görmediği kişidir. Muhacir ise, Allah’ın yasaklarını terk eden kimsedir”[i] buyurarak bu hususa dikkatlerimizi çekmektedir.

Kıymetli Müslümanlar!

Her birimizin, gerçekleştireceği bir hicreti mutlaka vardır. Yeter ki, hatalarımızı fark edip yanlışlarımızla yüzleşelim. Kendimizle barışık olalım. Fıtratımızın sesine kulak verelim. Yaratılış gayemizi hatırımızdan çıkarmayalım.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümanın hicreti; kibirden tevazua, öfkeden merhamete, bencillikten diğerkâmlığa, zulümden adalete, karamsarlıktan umuda doğru yol almasıdır.

Müslümanın hicreti; yalan, iftira, fitne ve gıybet gibi dilin afetlerinden uzaklaşıp; doğruluğu, kardeşliği ve muhabbeti kuşanmasıdır.

Müslümanın hicreti; nefsini ve neslini, sapkın fikirlerden, bâtıl ideolojilerden ve yanlış yönelişlerden koruması; dinine, değerlerine, kültürüne ve örfüne uygun bir ömür sürmesidir.

Müslümanın hicreti; alkol, zina, faiz, rüşvet, stokçuluk ve karaborsacılık gibi huzur ve güveni zedeleyen haramlara tevessül etmemesi, helallerle yetinmesidir.

Müslümanın hicreti; kul ve kamu hakkını ihlal edecek her türlü günahtan uzak durması; sözüne, davranışlarına ve işine dikkat etmesidir.

Aziz Müslümanlar!

Müslümanlara düşen; hicri yeni yılda, hicretin anlam ve önemini yeniden kavramaları, içinde bulundukları dönemi doğru okumaları, hayatlarının muhasebesini yaparak geleceğe yön vermeleri olmalıdır. İslam kardeşliğini esas almaları, birbirlerine kenetlenmeleri, maddi ve manevi imkânlarını birbirleriyle paylaşmaları olmalıdır.

Bu vesileyle, önümüzdeki salı günü idrak edeceğimiz hicri yeni yılımızın; mazlumların yüzlerinin gülmesine, insanlığın huzura ermesine, birlik, beraberlik ve kardeşliğimizin pekişmesine vesile olmasını Yüce Rabbimizden niyaz ediyoruz.

Hutbemizi, şu ayet-i kerimenin mealiyle bitiriyoruz: “İman edip hicret edenler, Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla cihad edenler, muhacirleri barındırıp yardım edenler var ya, işte onlar birbirlerinin dostlarıdır…”[ii]

[i] Buhârî, Îmân, 4.

[ii] Enfâl, 8/72.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Günümüzde ibadete açık olan camide, Müslümanlar namazlarını kılmayı sürdürürken, yapı aynı zamanda şehrin en önemli turistik mekanlarından biri olarak öne çıkıyor.