Proje kapsamında okul yerleşkesindeki yaklaşık 5 dönümlük alan üretime kazandırıldı. Alana elma, armut, erik ve ceviz başta olmak üzere yaklaşık 120 meyve fidanı dikilirken, fidanların bulunduğu alanlara yonca ekimi de yapıldı.

Öğrencilerin de katılımıyla gerçekleştirilen çalışma sayesinde hem uygulamalı tarım eğitimi desteklendi hem de öğrencilerin doğa ve üretim bilincinin gelişmesine katkı sağlandı.

Proje kapsamında okul temelinden gelen fazla su mevcut kuyu aracılığıyla değerlendirilerek sulamada kullanılmaya başlandı. Böylece su kaynaklarının verimli kullanılması hedeflenirken, yetişecek ürünlerin okul pansiyonunda değerlendirilmesi planlandı.

Ayrıca dikilen her fidan için "Bahçe Kütük Defteri" oluşturularak öğrencilerin ağaçların gelişimini takip etmeleri ve sorumluluk bilinci kazanmaları amaçlandı.

Bereket Bahçesi Projesi ile çevreye duyarlı, üretken ve sürdürülebilir bir okul ortamı oluşturulurken, öğrencilerin doğayla bağlarının güçlendirilmesi hedefleniyor.

Panelin açılışında Kırşehir İl Müftüsü Mustafa Tekin, İslam dininde ailenin mukaddesiyetine ve yetime sahip çıkmanın faziletine vurgu yaptı. Ailenin birey üzerindeki şefkat ve iyileştirici gücüne değindi.

İl Müftüsü Tekin, "Bir yetimin başını okşamak, ona aile şefkati sunmak inancımızın bize en temel tavsiyelerinden biridir. Aile; sevginin, merhametin ve güvenli bir geleceğin inşa edildiği en sağlam kaledir. Bir çocuğun elinden tutarak ona yuva olan, koruyucu ailelik gibi yüce bir sorumluluğu üstlenen tüm kardeşlerimize yürekten teşekkür ediyorum." ifadelerini kullandı.

Müftü Mustafa Tekin'in konuşmasının ardından başlayan panelde, alanında uzman konuşmacılar koruyucu aile sistemini dini, fıkhi ve sosyal hizmet boyutlarıyla ele aldı. Programda ilk olarak söz alan ADRB Vaizi Fatma Özdemir, "Koruyucu Aile Olmanın Dini Açıdan Önemi" başlıklı sunumuyla konunun İslam'daki yerini ve manevi boyutunu dinleyicilere aktardı. Ardından kürsüye gelen Sosyal Çalışmacı Nida Şahin ise "Koruyucu Aile Hizmeti" konusunda hukuki süreçler, devletin sağladığı imkanlar ve sistemin işleyişine dair detaylı bilgilendirmelerde bulundu.

Panelin devamında Cezaevi Vaizi Serkan Sarıkaya, "Koruyucu Aile Olmanın Dini ve Fıkhi Hükümleri" üzerine kapsamlı bir konuşma gerçekleştirerek konu hakkındaki hassas noktalara ve merak edilen sorulara ışık tuttu. Oturumun son bölümünde ise koruyucu aile olarak bizzat edindikleri tecrübeleri ve sürece dair yaşadıkları güzellikleri katılımcılarla paylaşan Fatma ve Ramazan Güler ailesi, dinleyicilere duygu dolu anlar yaşattı.

Koruyucu aile olmanın öneminin tüm yönleriyle ve yaşanmışlıklarla aktarıldığı panel, vatandaşlardan gelen soruların cevaplanması ve günün anısına iyi dileklerin paylaşılmasıyla sona erdi.

Değerlendirmeler sonucunda ÖSYM Yönetim Kurulu tarafından şu kararlar alındı:

-Alan Yeterlilik Testleri’nin (AYT) Matematik Testi Temel Soru Kitapçığı'nda yer alan 23 numaralı sorunun "C" olarak girilmiş cevabı "A" olarak değiştirildi.

-Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 Testi Temel Soru Kitapçığı'nda yer alan 20 numaralı sorunun ise iptal edilmesine karar verildi.

Puanlama iptal edilen soru dışı bırakılarak yapılacak

Duyuruda, puanlama işlemlerinin 2026-YKS Kılavuzu'nun "3.10.1. Sınav Puanları Nasıl Hesaplanacaktır?" maddesinde yer alan hüküm gereğince yapılacağı belirtildi.

İlgili maddede yer alan, "Sınavdan sonra ÖSYM veya yargı mercileri tarafından iptaline karar verilen sorular değerlendirme dışı bırakılarak geçerli soruların puan değerinin yeniden saptanması suretiyle puanlama yapılacaktır." hükmü doğrultusunda değerlendirme işlemlerinin gerçekleştirileceği kaydedildi.

Köyün simgelerinden biri haline gelen ağaç, Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü ekiplerince 2019 yılından bu yana düzenli olarak bakımdan geçiriliyor.

Karadikmen Köyü Muhtarı Aydemir Şener, köyün karşısındaki Tekke mevkisindeki yamaçta bulunan anıt ağacın sapsız meşe türü olduğunu söyledi.

Ağacın yaşının 550 yılı aştığını belirten Şener, "Akdağmadeni ilçesi ve Karadikmen köyünün simgesi olan bu ağacı elimizden geldiği kadar korumaya çalışıyoruz. Köylülerimiz de buna destek veriyor. Herkes elinden gelen çabayı gösteriyor." dedi.

Bunun milli bir servet olduğunu vurgulayan Şener, "Bu meşe ağacını benim dedem de dedemin dedesi de gördü. Daha önceki nesillerin tamamı gördüğü için bizden sonraki nesillerin de görmesini istiyoruz. O yüzden bu ağacı sevgi ve şefkatle koruyoruz." ifadelerini kullandı.

Şener, Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü ekiplerinin 2019'dan bu yana her yıl ağacın bakımını yaptığını sözlerine ekledi.

- "Gölgesinde büyüdük"

Köy sakinlerinden 87 yaşındaki Hacı Şen ise heybetiyle dikkati çeken ağacı korumaya dikkat ettiklerini söyledi.

Yamaçta yer alan ağacın gölgesinden köyünü seyretmekten mutluluk duyduğunu belirten Şen, "Ben bu ağacı 85 senedir görüyorum. Küçüklüğümde gölgesinde piknik yaptık. Annem de babam da dedem de dedemin dedesi de bu ağacı gördü. Biz de bu ağacın dibinde büyüdük, yetiştik. Her zaman geliyoruz, piknik yapıyoruz." diye konuştu.

Alpaslan Atik (13) ise "Biz yeni nesil olarak bu ağacı çok seviyoruz. Zarar görmesini istemiyoruz. Zaman zaman da kontrol etmeye geliyoruz." dedi.

Görgün, törendeki konuşmasında, organize sanayi bölgesinde kıymet verdikleri bir eserin temelini atmanın memnuniyetini yaşadıklarını dile getirdi.

Cami inşaatını kısa sürede tamamlamak istediklerini belirten Görgün, projenin en kısa sürede tamamlanması için Savunma Sanayii Başkanlığı, müteahhit firma, cami yaşatma derneği ve tüm paydaşlara önemli sorumluluklar düştüğünü vurguladı.

Görgün, "Muharrem ayındayız. İnşallah bir sonraki sene, bu camimizin temelini attığımız gibi açılışını yapmak da bizlere nasip olur." ifadesini kullandı.

- HAB'da 9,5 milyon metrekarelik alan, 25 bin çalışan

HAB'ın toplam büyüklüğü ve stratejik önemine dikkati çeken Görgün, 9,5 milyon metrekareyi bulan organize sanayi bölgesinin tüm alanlarının tahsis edildiğini bildirdi.

İşletmelerin vakit kaybetmeden yatırımlarına başladığını aktaran Görgün, şöyle devam etti:

"Yaklaşık 170 işletmemizin 25 bin çalışanımızın olduğu organize sanayi bölgemizde bu kıymetli eserin bir an önce tamamlanması gerekiyor. İnşallah bu sorumluluk hepimizin üzerinde ve ben bunu başaracağımıza inanıyorum. Sadece bir cami ve beş vakit namaz kılınan bir ibadet yerinin olmasının ötesinde dayanışmanın, kardeşliğin, paylaşmanın, ahlakın merkezi olması için hep beraber gayret göstereceğiz. Bu anlamda bize muhakkak Diyanet İşleri Başkanlığımız da destek olacak. Derneğimiz ilgili sorumluluklarını yerine getirecek."

- Mimari tasarım ortak akılla seçildi

Caminin mimari ve teknik detaylarına ilişkin de bilgi veren Görgün, yapının 7 bin 240 kişi kapasiteye sahip olacağını, 35 metre çapında bir kubbe ve 66 metre uzunluğunda iki minare barındıracağını kaydetti.

Tasarım sürecinin ortak akılla yürütüldüğünü dile getiren Görgün, "İlk önce tasarımında verilen kriterleri ve beklentileri mimari ofisler çalıştılar ve hakikaten ortak akılla karar verilen bir mimari oldu. Biz burada üretim yapan paydaşlarımıza, OSB'de yer alan işletmelerimizin görüşlerine önem verdik. Onların değerlendirmelerine 6 farklı alternatifi sunduk. Onlar bir sıralama yaptılar. Sonra Savunma Sanayii Başkanlığı'nda başkan yardımcılarımız, daire başkanlarımıza bir anket yaptık ve sonuç bugün işte temelini atacağımız mimaride birleşti. İnşallah söz verdiğimiz üzere önümüzdeki sene de açılışını yapmak bizlere nasip olur." değerlendirmesinde bulundu.

Görgün, hedeflenen tarihe ulaşmak için herkesin taşın altına elini koyması gerektiğini belirterek, projeye destek veren tüm paydaşlara teşekkür etti.

Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hüseyin Hazırlar da "Cami inşa edildikten sonra okunan her ezandan, yapılan her duadan, okunacak her Kur’an tilavetinden bu hayra, bu iyiliğe öncülük eden, buna vesile olan kardeşlerimiz de hissedar olacaklardır." dedi.

Hazırlar, özellikle Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün’e teşekkür etti ve şunları ifade etti:

"Bu güzel hayra öncülük ettiler. Bu güzel, özel tesiste bunun yapılmasına öncülük ettiler, ön açtılar, destek verdiler. Hem bu kurumumuzla iftihar ediyoruz; o kurumumuz ki yüz akımız, bu memleketin teknolojik anlamda, sanayi hamlesi anlamındaki yüz akıdır. Cenabıhak ayaklarına taş değirmesin. Cenabıhak bu güzel müesseseyi kuran, geliştiren alın teri akıl teri akıtan bütün kardeşlerimizden razı olsun diyorum. Allah’ın mescidlerini ancak Allah’a ve ahiret gününe iman edenler imar eder. Bu ilahi müjdeyle biliyoruz ki camiler yalnızca taşla, betonla ve kubbeyle inşa edilen yapılar değildir. Camiler, imanla yükselen, duayla bereketlenen, secdelerle anlam kazanan mübarek mekanlardır.”

Konuşmaların ardından Görgün, caminin yapım sürecine destek sağlayan firmaların temsilcilerine teşekkür plaketi takdim etti.

Tören, Görgün ve diğer katılımcıların butona basarak inşaat çalışmalarını başlatması ve toplu fotoğraf çekiminin ardından sona erdi.

Ebu Suneyne, "İşgalciler, cami avlusundaki çatı onarım çalışmaları bahanesiyle son 10 gündür müezzinin ezan okumasını engelliyor." dedi.

İsrail'e ait iş makineleri ve çalışma ekiplerinin cami içinde faaliyet yürüttüğünü aktaran Ebu Suneyne, "İşgalci İsrail, Mescid-i İbrahim'in çatısına demir sütunlar ve çubuklar getirdi, bunları monte etmek için çalışıyor." diye konuştu.

Bu faaliyetlerin, İsrail'in El Halil Belediyesinin Mescid-i İbrahim ve eski kenti kapsayan yetkilerini elinden alma kararının bir parçası olduğuna dikkati çeken Ebu Suneyne, şunları kaydetti:

"Harem-i İbrahim Camisi tamamen İslami bir camidir, işgalci İsrail saldırı ve ihlaller yoluyla camiyi Yahudileştirmeye, üzerinde kendi kontrolünü dayatmaya ve haremin tarihi kimliği ile mevcut gerçekliğini değiştirmeye çalışıyor."

İsrail makamları son olarak, El Halil Belediyesinin Mescid-i İbrahim'deki bazı işlerin yönetimi ve düzenlenmesine ilişkin yetkilerini elinden alarak bunları Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin ikamet ettiği Kiryat Arba yerleşim birimine bağlı sözde "Dini Meclis"e devretmişti.

Filistinli taraflar, İsrail'in bu adımını reddettiklerini açıklayarak durumu Mescid-i İbrahim'in tarihi ve hukuki statüsüne yönelik bir saldırı olarak nitelendirmişti.

Mescid-i İbrahim, İsrail kontrolü altındaki El Halil kentinin eski şehir bölgesinde yer alıyor. Bu bölgede yaklaşık 1500 İsrail askeri tarafından korunan tahminen 400 Filistin topraklarını gasbeden İsrailli yaşıyor.

Mescid-i İbrahim Müdürü Mutez Ebu Suneyne, dün yaptığı açıklamada, "Artan saldırılar ve ihlaller göz önüne alındığında, durum şu ki İsrail, Harem-i İbrahim Camisi'ni bir sinagoga dönüştürmeye çalışıyor." uyarısında bulunmuştu.

- El Halil ve Harem-i İbrahim Camii'ne yönelik atılan adımlar

İsrail, 1994 yılında bir Yahudi yerleşimcinin gerçekleştirdiği ve 29 Filistinli Müslüman'ın hayatını kaybettiği katliamın ardından Harem-i İbrahim Camisi'ni yüzde 63'ü Yahudilere, yüzde 37'si Müslümanlara ait olacak şekilde fiilen bölmüştü.

1997 tarihli El Halil Protokolü uyarınca Harem-i İbrahim Camisinin teknik ve hizmet alanlarındaki yönetimi El Halil Belediyesi, Filistin Vakıflar ve Din İşleri Bakanlığı ile El Halil İmar Komitesi tarafından yürütülüyordu.

Ancak İsrail ordusuna bağlı Sivil İdare Yüksek Planlama Konseyi, Ocak 2026'da Harem-i İbrahim Camisine ilişkin planlama yetkilerini El Halil Belediyesinden alma kararı vermişti. Kararın, belediyenin, cami avlusunun üstünün kapatılmasına yönelik İsrail taleplerini reddetmesinin ardından "inşaat ruhsatı sürecini kolaylaştırma" gerekçesiyle alındığı belirtilmişti.

İsrail'in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich de, 16 Haziran 2026'ta El Halil kentinin idari ve güvenlik yapısına ilişkin "El Halil Anlaşması'nı" feshettiklerini duyurmuştu.

Kentin ilhakına ilişkin attıkları adımın "tarihi bir düzeltme" olduğunu savunan Smotrich, konuşmasında, "Oslo Anlaşmaları'nın en saçma protokollerinden biri yıllardır yürürlükteydi. Bu protokol uyarınca Yahudi topluluğuna ve kutsal mekanlara ilişkin yetkiler El Halil Belediyesine bağlıydı. Dün buna bir son verdik." ifadelerini kullanmıştı.

Filistin yönetimi ile İsrail arasında 1997'de imzalanan El Halil Anlaşması, kenti "H1" ve "H2" olmak üzere iki bölgeye ayırmıştı.

Buna göre H1 bölgesinde güvenlik ve idare Filistin yönetimine verilirken, H2 bölgesinde yaklaşık 500 İsrailli ve 30 binden fazla Filistinli yaşamasına rağmen güvenlik İsrail ordusunun sorumluluğuna bırakılmıştı.

Reisü’l-Kurra Mustafa Demirkan riyasetinde gerçekleştirilen merasime Kocaeli Vali Yardımcısı Salih Bıçak, Gebze Kaymakamı Mehmet Ali Özyiğit, Marmara İlahiyat Fakültesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Mehmet Emin Maşalı, ilçe müftüleri, din görevlileri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Kur’an-ı Kerim tilavetleriyle başlayan programda Kocaeli Müftüsü Mehmet Sönmezoğlu, hafızlık müessesesinin İslam medeniyetindeki önemine dikkat çekti.

Müftü Sönmezoğlu, "Kur’an-ı Kerim’i kalplerine nakşeden bu gençlerimiz, ümmetimizin ve geleceğimizin en güçlü teminatıdır. Bu büyük nimete ulaşan hafızlarımızı, onları yetiştiren hocalarımızı ve evlatlarını Kur'an yoluna hadim kılan fedakar ailelerimizi can-ı gönülden tebrik ediyorum." ifadelerini kullandı.

Program, Kocaeli Müftüsü Mehmet Sönmezoğlu ve protokol üyeleri tarafından hafızlara icazet belgeleri ile hediyelerinin takdim edilmesi ve yapılan duayla sona erdi.

2026 Kamu Personel Seçme Sınavı’nın (2026-KPSS Lisans) Genel Yetenek-Genel Kültür oturumu 6 Eylül 2026 tarihinde, Alan Bilgisi oturumları 12-13 Eylül 2026 tarihlerinde; Diyanet İşleri Başkanlığında din hizmetlerinde görev almak isteyenlerin katılacakları Din Hizmetleri Alan Bilgisi Testi (DHBT) ise 1 Kasım 2026 tarihinde uygulanacak.

2026-KPSS Lisans Sınavı’na başvurular (Genel Yetenek-Genel Kültür oturumu ile Alan Bilgisi oturumlarına) 1-13 Temmuz 2026 tarihleri arasında; DHBT’ye başvurular ise 22-30 Eylül 2026 tarihleri arasında yapılacak.

Adaylar, başvurularını 1 Temmuz 2026 tarihinde saat 10.30'dan itibaren ÖSYM Başvuru Merkezleri aracılığıyla yapabilecekleri gibi ÖSYM'nin https://ais.osym.gov.tr adresinden veya ÖSYM Aday İşlemleri Mobil Uygulaması’ndan da yapabilecektir. Adayların tümü, 6 Eylül 2026 tarihinde yapılacak Genel Yetenek-Genel Kültür oturumuna girmek zorundadır. Adaylar sınavın diğer oturumlarından hangilerine gireceklerine kendileri karar verecek.

Sınava ilişkin ayrıntılı bilgi 2026-KPSS Lisans Kılavuzu’nda yer alıyor.

2026-KPSS Lisans: Kılavuz ve Başvuru Bilgileri

Sâlim’in (ra), babası (Abdullah b. Ömer (ra)) aracılığıyla rivayet ettiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur:

"…Kim kardeşinin ihtiyacını giderirse Allah (cc) da onun ihtiyacını giderir…"

(M6578 Müslim, Birr, 58)

***

"عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : "مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ لَهُ، أَظَلَّهُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ تَحْتَ ظِلِّ عَرْشِهِ، يَوْمَ لاَ ظِلَّ إِلاَّ ظِلُّهُ

Ebû Hüreyre’den (ra) rivayet edildiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur:

"Kim darda kalan borçluya zaman tanırsa yahut (alacağının tamamını veya bir kısmını) borçluya bağışlarsa, Allah (cc) onu, başka hiçbir gölgenin (himayenin) olmadığı kıyamet gününde kendi arşının gölgesinde (himayesinde) gölgelendirecektir."

(T1306 Tirmizî, Büyû’, 67; M7512 Müslim, Zühd, 74)

***

"عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: "لاَ يَحِلُّ لِرَجُلٍ أَنْ يُعْطِيَ عَطِيَّةً أَوْ يَهَبَ هِبَةً فَيَرْجِعَ فِيهَا إِلاَّ الْوَالِدَ فِيمَا يُعْطِى وَلَدَه

İbn Ömer (ra) ve İbn Abbâs’tan (ra) rivayet edildiğine göre, Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur:

"Bir kimsenin hediye verip veya bağışta bulunup sonra bundan vazgeçmesi helâl olmaz. Ancak babası çocuğuna verdiğini geri alabilir…"

(D3539 Ebû Dâvûd, Büyû’, (İcâre), 81)

***

Bir yolculuk esnasındaydı. Hz. Ömer’in (ra) oğlu Abdullah (ra), bindiği hırçın deveyi zapt edemiyordu. Deve birden hızlanıyor ve ta kafilenin önüne geçiyordu. Devenin sahibi Hz. Ömer (ra) ise, biraz da kızarak oğlunun bindiği deveyi durduruyor ve onu tekrar arka tarafa sürüyordu. Bu durumu gören Peygamber Efendimiz (sas), Hz. Ömer’e (ra), "Bu hırçın deveni bana satar mısın?" buyurdu. Bunun üzerine Hz. Ömer (ra) derhâl, "Deve senindir ey Allah’ın Resûlü (sas)." dedi. Ancak Peygamberimiz (sas) sözünü yineleyerek deveyi kendisine bedeli mukabilinde satmasını söyledi. Hz. Ömer (ra) de emre uydu ve deveyi sattı. Hz. Resûl (sas), Abdullah’a (ra) seslenerek, "Ey Abdullah! Şimdi bu deve senindir. Artık ona istediğini yapabilirsin." buyurdu. Abdullah (ra) bu duruma çok sevinmişti, artık bindiği deve onundu. Hem de çok sevdiği Resûlullah’ın (sas) kendine hibe etmesiyle devenin kıymeti bir kez daha artmıştı gözünde...

Satın aldığı deveyi Abdullah’a (ra) hibe ederek onu sevindiren Allah Resûlü (sas), bu hâdise ile kendisine bir şey bağışlanan kişinin, o şey üzerinde tam yetki sahibi olduğunu da beyan etmişti. Peygamber Efendimiz (sas), aynı şekilde hicretin dördüncü yılında cereyan eden Zâtü’r-Rikâ’ Gazvesi’nden dönüş yolunda, Câbir b. Abdullah’ın (ra) yorgun düşen devesini kendisinden satın almak istediğini söylemiş, Medine’ye vardıktan sonra ücretini ödemiş, hemen arkasından Câbir’e (ra), "Para da deve de senindir!" demiş ve devesini ona hibe etmişti.

Hibe, karşılığını sadece Allah’tan (cc) bekleyerek bağışta bulunmak ve Allah’ın (cc) kendisine bahşettiği nimetleri, diğer insanlarla paylaşmaktır. Kişinin değişik vesilelerle malından bir kısmını başkalarına vermesi, çeşitli adlarla anılsa da, üzerinde ısrarla durulan önemli ibadet türlerindendir. Bu, bazen zekât şeklinde mecburî olabileceği gibi bazen de kişinin kendi isteğine bırakılmış olabilmektedir. İsteğe bağlı bağışlardan biri de, kişinin malını hayatta iken karşılıksız olarak başkasına vermesi anlamına gelen hibedir. Sadaka, hediye, atıyye, nıhle gibi ‘karşılıksız verme’ anlamına gelen bütün kavramlar hibe olarak ifade edilebileceği gibi, her birinin daha dar, özel anlamlarının olduğu da söylenebilir. Örneğin, sadaka karşılıksız olarak Allah (cc) rızası için fakir ve ihtiyaç sahiplerine verilen mal için kullanılırken, hediye daha çok muhatap ile sevgi bağı oluşturmak, toplumsal bağları güçlendirmek yahut devletlerarası ilişkiler çerçevesinde diplomatik teâmüllere uymak gibi amaçlarla verilen mallar için kullanılmaktadır. Özel ayrıntıları ifade edebilmek için ayrı ayrı kullanılan bu kavramların bazı hadis rivayetlerinde kısmen birbirinin yerine de kullanıldığı görülmektedir.

Sevgili Peygamberimiz (sas), hem insanlar arasındaki kardeşliği en üst düzeye çıkarmak, hem de fakir ve zengin arasındaki kaynaşmayı tesis etmek için diğerkâmlık, paylaşma, ihsan, vefa gibi erdemli davranışların yanında, karşılıksız bağış yapmayı da tavsiye etmiştir. Nitekim kendisinden bir şey isteyeni asla geri çevirmemiş, yanında verebileceği bir şeyler varsa vermiş; yoksa başka zaman vereceğini söyleyerek isteyen kişinin gönlünü almıştır.

Peygamberimizin (sas) dostları, "Sevdiğiniz şeylerden Allah (cc) yolunda harcamadıkça iyiliğe asla erişemezsiniz. Her ne harcarsanız Allah (cc) onu bilir." âyetinin gereği olarak ömürleri boyunca ‘verme’yi kendilerine şiar edinmişlerdi. Öyle ki, bu âyet indiğinde, Ebû Talha (ra), "Ey Allah’ın Resûlü! Rabbimiz mallarımızdan dağıtmamızı istiyor. Seni şahit tutarım ki ben Beyrûhâ adlı bahçemi Allah (cc) yolunda verdim." deyince Peygamberimiz (sas), "Bu ne kârlı bir maldır! Bu ne kârlı bir maldır!" diye onu takdir ettikten sonra bahçeyi onun akrabalarından fakir olan Hassân b. Sâbit ve Übey b. Kâ’b’a vermesini istemişti.

Resûlullah (sas), maddî bakımdan rahatlatmak ve yakınlık kurmak için insanlara hibe verdiği gibi, onları İslâm’a yakınlaştırmak için de bağışta bulunabiliyordu. Bir defasında yanına gelen bir şahsa bu amaçla bir koyun sürüsü hibe etmiş ve onun kavmine ilâhî mesajı götürmesine vesile olmuştu. Aynı şekilde yeni Müslüman olan Hevâzin kabilesinin temsilcilerine savaş esirlerini hibe etmeye karar verip ashâbına da dileyenlerin esirleri hibe edebileceğini bildirmiş, böylece onların gönüllerini hoş ederek sevgilerini kazanmayı hedeflemişti.

Peygamber Efendimiz (sas), çeşitli nedenlerden dolayı bir şeyler isteyenlere de mal hibe ediyordu. Bedir Savaşı’ndan sonra Sa’d b. Ebû Vakkâs (ra), elinde bir kılıçla Allah Resûlü’nün (sas) yanına gelip kılıcı kendisine hibe etmesini istemişti. Ancak Hz. Peygamber (sas), "Bu kılıç ne senindir, ne de benim." buyurarak ganimet mallarını taksimattan önce hibe edemeyeceğini bildirmişti. Bir müddet sonra, "(Ey Muhammed!) Sana ganimetler hakkında soruyorlar. De ki: Ganimetler, Allah’a (cc) ve Resûlü’ne (sas) aittir." mealindeki âyet nâzil olunca Allah Resûlü (sas), Sa’d b. Ebû Vakkâs’ı (ra) çağırıp, "Sen istediğinde o kılıcı sana verme yetkisine sahip değildim, ancak şimdi bunu sana verme yetkisini aldım." dedikten sonra kılıcı ona hibe etmişti.

Resûlullah (sas), boynunda iz bırakacak kadar hırçın bir tavırla gömleğini çekiştirip sonra da kendisine bir şeyler verilmesini isteyen bedevîye bile şefkatle davranmış ve gülümseyerek ona bağışta bulunulmasını emretmişti. Ancak Huneyn ganimetlerinden kendisine de verildiği hâlde defalarca bunun artırılmasını isteyen Hakîm b. Hızâm’ı itidale çağırarak, büyük bir hırs ve açgözlülükle dünya malına tamah etmenin, insanın iç dünyasında yapacağı tahribata dikkat çekmişti.

Sağlıklı iletişim içerisindeki bireylerden oluşmuş bir toplumun sosyal sıkıntıları çözme kabiliyeti daha fazladır. Bu nedenle Allah Resûlü (sas) Müslümanları birbirlerinin ihtiyaçlarını gidermeye çağırır, "Kim kardeşinin ihtiyacını giderirse Allah da onun ihtiyacını giderir." buyururdu. Çünkü gönülden yapılan bağış, bir ihtiyacı karşılamanın ötesinde, veren ve alan arasında sıcak bağlar kurulmasına vesile olarak toplumsal kaynaşmaya katkı sağlamaktaydı.

Allah Resûlü (sas) bazen ashâbından varlıklı olanlara çağrıda bulunarak, onları kamuda ortak kullanılmak üzere hibeye teşvik ederdi. Hz. Osman’ın (ra) Rûme Kuyusu’nu satın alarak insanların ondan ücretsiz istifade etmelerini sağlaması, bu teşviklerin maksadına ulaştığını gösteriyordu. Bazen de ihtiyaç sahibi birisinin sıkıntısının giderilmesi için hibede bulunulmasını isteyen Allah Resûlü (sas), "Kim darda kalan borçluya zaman tanırsa yahut (alacağının tamamını veya bir kısmını) borçluya bağışlarsa, Allah (cc) onu, başka hiçbir gölgenin (himayenin) olmadığı kıyamet gününde kendi arşının gölgesinde (himayesinde) gölgelendirecektir." buyuruyordu.

Hz. Peygamber (sas), aynı zamanda hibenin şeklini ve sınırlarını da açıklamıştır. Bu bağlamda her şeyden önce, kişinin kendi ailesini ve çocuklarını düşünmeden malının hepsini hibe etmesinin doğru bir davranış olmadığını vurgulamıştır. Aşere-i Mübeşşere’den olan Sa’d b. Ebû Vakkâs (ra), hastalanmıştı. Hastalığı ağırdı ve iyileşebileceğinden ümidi yoktu. Bu hâldeyken Hz. Peygamber (sas) onu ziyaret etti ve "Allah’ım, Sa’d’a şifa ver. Allah’ım, Sa’d’a şifa ver." diye onun için üç defa dua etti. Sa’d b. Ebû Vakkâs (sas) hastalığının ağırlığını da göz önüne alarak, "Yâ Resûlallah! Ben servet sahibiyim. Mirasçım olarak bir kızımdan başka kimsem bulunmuyor. Bu sebeple malımın hepsini bağışlamak istiyorum, ne dersiniz?" diye sordu. Resûlullah (sas), "Hayır, olmaz." buyurdu. Sa’d (ra), "Üçte ikisini bağışlasam?" deyince, Resûlullah (sas), "Hayır, o da olmaz." diye cevap verdi. Bu defa Sa’d (ra), "Peki yarısını bağışlasam?" dedi. Resûlullah (sas), "Hayır." deyince Sa’d (ra) üçte birini bağışlamak istediğini söyledi. Allah Resûlü (sas), "Üçte biri olur. Aslında üçte bir de çoktur ya!" buyurdu ve sonra şöyle devam etti: "Ey Sa’d! Vârislerini varlıklı bırakman, onları muhtaç ve halka (sadaka için) ellerini açar bir hâlde bırakmandan şüphesiz daha hayırlıdır. Ey Sa’d! Allah (cc) rızası için sarf ettiğin her nafakanın ecrini alırsın. Hatta yemek yerken hanımının ağzına koyduğun bir lokmadan dolayı bile (sevap kazanırsın.)" Sa’d b. Ebû Vakkâs (ra) bu olaydan sonra daha uzun yıllar yaşadı, dört erkek çocuk ile birçok kız evlâdı daha oldu.

Aynı şekilde sahâbeden Tebük savaşından geri kalıp da pişman olan ve tevbe eden Kâ’b b. Mâlik (ra) de tevbesi kabul edildikten sonra Kutlu Nebî’ye (sas) gelip, "Allah Teâlâ’nın tevbemi kabul etmesine karşılık bütün malımı Allah (cc) ve Resûlü’ne (sas) hibe etmek istiyorum." deyince Kutlu Nebî (sas), "Hayır, malının bir kısmını kendine bırakman daha hayırlıdır." buyurmuştu. Böylece Hz. Peygamber (sas), bir yandan bağış yapmaya teşvik ederken, öte yandan bunun sınırının ne olması gerektiğini de öğretiyor, kişiyi, bağış yapmadan önce sorumlu olduğu aile bireylerini düşünmeye sevk ediyordu.

Peygamber Efendimiz (sas) Medine’ye vardığında, devesi Müslümanların o sırada namaz kılma yeri olarak seçtikleri yere çökmüştü. Burası daha evvel Es’ad b. Zürâre’nin (ra) terbiyesinde bulunan Süheyl ve Sehl adlı iki yetim çocuğa ait olup hurma kurutmak için kullanılan bir harman yeriydi. Resûlullah (sas), "İnşallah burası bizim konaklayacağımız yerdir." buyurduktan sonra bu iki genci davet edip, orayı mescit yapmak üzere onlardan satın almak istedi. Yetim olan bu iki genç ise satmak yerine burayı Resûlullah’a (sas) hibe etmek istediler. Fakat Allah Resûlü (sas), çocukların bu hibesini kabul etmedi. Belirlenen bir bedel karşılığında arsayı satın aldı ve Mescid-i Nebevî’yi bu arsa üzerine bina etti.

Hibenin esas itibariyle insanlar arasında sevgi, dostluk ve yardımlaşmayı teşvik eden ve geliştiren hoş bir davranış olduğu dikkate alınarak, bu güzelliği gölgeleyecek her türlü tavırdan kaçınmak gerekir. Hele bunu tam aksi bir duruma çevirerek, yapılan hibe neticesinde bazılarının gönlünü kırmak, insanlar arasında kin ve düşmanlığa sebebiyet verecek şekilde bağışta bulunmak doğru değildir. Bu konuda sık karşılaşılan bir durum olarak, çocuklar ve aile bireyleri arasında adalet gözetilmeksizin yapılan hibelerin yol açtığı tatsızlıklara dikkat çekilebilir. Anne ve babaların sağlıklarında çocuklarına yaptıkları hibede, onlar arasında adalete riayet etmeleri, her şeyden önce Resûl-i Ekrem’in (sas) uygulama ve tavsiyelerinde yer alan bir husustur. O (sas), anne ve babanın, çocuklarına hibede bulunduklarında âdil davranmaları gerektiğini; bir çocuğuna hibede bulunup diğerlerini bundan mahrum bırakmamaları gerektiğini ısrarla vurgulamıştır. Nitekim sahâbeden Beşîr b. Sa’d (ra), oğlu Nu’mân’a malından bir kısmını hibe etmiş ve Peygamber Efendimizi (sas) buna şahit tutmak istemişti. Hz. Peygamber (sas) ona, "Öteki çocuklarına da bunun benzerini bağışladın mı?" diye sormuş, "Hayır." cevabını alması üzerine ise, "Allah’tan korkun, çocuklarınız arasında adaleti gözetin!" buyurarak, Beşîr’den (ra) yaptığı hibesinden geri dönmesini istemişti. O da diğer çocuklardan ayrı olarak sadece Nu’mân’a ettiği hibeden vazgeçmişti. Bu bağlamda İslâm âlimleri de, evlâtlar arasındaki bağış ve hediyede, cinsiyet dâhil herhangi bir ayrımcılığa gidilmemesi noktasında uyarılarda bulunmuşlardır.

Hz. Ebû Bekir’in (ra), kızı Hz. Âişe’ye (ra) Gâbe denilen yerden toplanacak yirmi vesk (yaklaşık 2612 kg.) hurmayı hibe ettikten sonra, hibesinden geri dönerken sarf ettiği sözler, onun hibede bulunurken çocukları arasında ne kadar adaletli davrandığını gösterir: "Kızım, vallahi ölümümden sonra senin zengin olmanı herkesten daha çok isterim. Fakir olmana da çok üzülürüm. Sana toplanacak yirmi vesk hurma bağışlamıştım. Şimdiye kadar topladıkların senindir. Fakat onlar bugün vâris malı olmuştur. Senin iki erkek ve iki de kız kardeşin var. Geri kalanı, Allah’ın (cc) Kitabı’na uygun olarak aranızda paylaşın."

Aynı şekilde Resûl-i Ekrem’in (sas), "Şüphesiz ki Allah (cc) her hak sahibine hakkını vermiştir. Hiçbir vârise vasiyet edilemez." buyurarak, vârise vasiyette bulunulmasını yasaklamasında da akrabalar ve vârisler arasında kayırım yapılmasına engel olma; mal dağılımı ve bölüşümünde huzursuzluk ve ayrışmaya sebep olacak davranışların önüne geçme düşüncesi bulunmaktadır. Ayrıca Hz. Peygamber’in (sas), hibenin geri alınmamasıyla ilgili bir istisna getirerek, "Bir kimsenin hediye verip veya bağışta bulunup sonra bundan vazgeçmesi helâl olmaz. Ancak babası çocuğuna verdiğini geri alabilir." buyurması da bu bağlamda yapılan yanlışların düzeltilmesine imkân tanıyacak bir husus olarak değerlendirilebilir.

Diğer taraftan eşler de birbirlerine hibede bulunabilir, aralarındaki ilişkiyi besleyecek ve kırgınlık oluşturmayacak şekilde birbirlerine bağış ve hediye sunabilir. Nitekim Kur’ân-ı Kerîm’in, "Kadınlara mehirlerini gönül rızası ile (cömertçe) verin; eğer gönül hoşluğu ile o mehrin bir kısmını size bağışlarlarsa onu da afiyetle yiyin!" âyetinde kadınların kocalarından aldıkları mehri kocalarına hibe edebileceklerine işaret edilmektedir.

Hz. Peygamber (sas), herhangi bir çıkar karşılığında hibe alınmasını hoş karşılamamış ve karşılığında bir çıkar gözetilerek verilen hibenin kabul edilmemesini istemiştir. Hibede bulunacak kişinin sadece bireyin ve toplumun menfaatini ve yaptığı hibenin sevabını gözetmesi gerekir. Buradan hareketle bazı âlimler zekât nisabına ulaşmaması için develerinin bir kısmını hibe eden kişinin art niyet taşıdığı için hiçbir sevaba ulaşmayacağını söylemişlerdir. Yine bu cümleden olarak Allah Resûlü (sas), bir kadının, aile huzurunu bozacak şekilde kocasının razı olmayacağı hibelerde bulunmamasını tavsiye etmiştir.

Yapılan bağıştan geri dönülmesini de yasaklayan Resûlullah (sas), bağışlananın eline geçmesinden sonra, her ne sebeple olursa olsun bağışın geri alınmasının ne kadar çirkin ve kötü bir iş olduğunu anlatmak için ağır bir benzetmeye başvurmuş, hibesinden dönen kimseyi, kusup da sonra dönerek kusmuğunu yiyen köpeğe benzetmişti. Yaptığı hibeyi bedeli mukabilinde geri almak isteyen Hz. Ömer’i (ra) de bu davranışından şiddetle menetmişti. Hz. Ömer (ra), cihad etmesi için adamın birine bir at bağışlamıştı. Daha sonra adam o atı satmak istemişti veya atın bakımını iyi yapamamıştı. Hz. Ömer de parasını verip atı geri almak istedi. Durumu Hz. Peygamber’e (sas) danıştı. Resûlullah (sas) onu bundan menederek şöyle buyurdu: "O, bu atı sana bir dirheme verse dahi satın alma. Çünkü hibesine dönen kişi, kustuğu şeyi yemeye dönen köpeğe benzer."

Bir de Arapların umrâ, rukbâ ve süknâ şeklinde isimlendirdikleri şartlı hibe uygulamaları vardı. Onlar, bağışlayanın hayatta olması kaydına bağlı olarak verdikleri hibeye ‘umrâ’, iki taraftan birinin ölümü hâlinde malın diğerine geçmesi şeklinde verdiklerine ‘rukbâ’, bir şahsa yaşadığı müddetçe evde oturma hakkının bağışlanmasına da ‘süknâ’ diyorlardı. İnsanlar, birbirlerine bu şekilde hibede bulunuyorlardı. Ancak bu tür hibeler uzun süreli olduğu için taraflardan biri vefat edince vârislerin malın kime kalacağı hususunda ihtilâfa düşme ihtimali vardı. Umrâ ve rukbâ şeklinde verilen bu hibeler, verene ait olmaya devam edecek miydi, yoksa verilen kişinin mülkiyetine mi geçecekti?

Peygamber Efendimiz (sas) bütün malî konularda olduğu gibi bu tür uygulamalarda da şartların anlaşılır bir şekilde belirlenmesini tavsiye ediyordu. Câbir b. Abdullah (ra) tarafından nakledilen, "Bu senin ve çocuklarının olsun." şeklinde verilen umrâ, verilende sürekli kalır. Ancak, "Bu mal yaşadığın müddetçe senin olsun." denilerek verilen mal, bu kişi öldükten sonra sahibine döner." hadisi bu tür hibelerin nasıl verilmesi gerektiğini izah etmekteydi. "Hangimiz ölürse" tabirine bağlı kalınarak verilen hibe çeşidi (rukbâ), belirsizlik oluşturup vârislerin anlaşmazlığına neden olabilirdi. Dolayısıyla bu uygulamanın anlaşılabilir ve ihtilâfa neden olmayan bir hâle dönüştürülmesi gerekiyordu. Peygamber Efendimizin (sas), "Rukbâ yoluyla mallarınızı birbirinize vermeyiniz. (Ancak yine) o şekilde bir mal elde eden kişi, o malın sahibidir." anlamında buyurduğu birçok hadiste rukbâ suretiyle verilen bağışları hoş karşılamadığı ancak bu şekilde verilen malların sürekli bir hibe olarak kabul edilebileceğini tavsiye ettiği anlaşılmaktadır. Böylece Efendimiz (sas), rukbâ yoluyla verilen hibelerin verilen kişiye ait olacağını belirterek belirsizliğin önüne geçmiş oluyordu. Ancak kişilerin iki tarafın ölüm şartına bağlı olmaksızın süreyi ve miktarı belirleyerek verdikleri bağışların geçerli olduğu hususu yine Peygamber Efendimizin (sas) hadislerinden anlaşılmaktadır.

Süknâ konusunda yaşanan bir örnek ise şöyledir: Hz. Ömer’in (ra) oğlu Abdullah’a (ra) kız kardeşi Hz. Hafsa’dan (ra) miras olarak bir ev düşmüştü. Hz. Hafsa (ra) bu evi Zeyd b. Hattâb’ın kızına ömür boyu mesken olarak kullanması (süknâ) için vermişti. Zeyd’in kızı ölünce, Abdullah b. Ömer (ra) kendisinin olduğu görüşüyle bu eve sahip olmuştur. Böylece süknâ şeklinde verilen bir malın, ücret alınmadan kullanılan bir mal gibi olduğu ve kullanan kişinin ölümü hâlinde sahibine tekrar döneceği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak hibe; hediye, sadaka, vakıf gibi karşılığını Allah’tan bekleyerek yapılan bağışları ifade eden genel bir kavramdır. Hibenin, bağışlayan ve bağışlanan açısından insanî ve ahlâkî bakımdan nasıl olması gerektiğini ise Peygamber Efendimizin (sas) sünneti belirlemektedir. Hibe kişinin ihtiyacına göre nakit para olabileceği gibi, kullanabileceği herhangi bir eşya veya gayri menkul de olabilir. Barınabileceği bir mesken veya sürebileceği bir arazi de olabilir. Sevabı sadece Allah’tan (cc) umularak, samimi bir şekilde ve malın iyisinden yapılan bağış aynı zamanda kişiyi ruhî olarak da olgunlaştırır. Hibenin herhangi bir çıkar maksadıyla yahut bir yükümlülükten kaçmak için verilmesi ve hibe alanların aşırı heveskâr tutumları ise dinimizce tasvip edilmemiştir. Kişiyi ve bakmakla yükümlü olduklarını maddî olarak sıkıntıda bırakacak bir hibenin yapılmaması önerilmiş, hibeden geri dönülmesi de uygun görülmemiştir. Bu konudaki tek istisna çocuklarına karşı adaletli olmaları gereken ebeveynin, bazı çocuklarına yaptığı hibeden dönebilmeleridir ki, bu da toplumsal kargaşaya sebebiyet vermemesi için önemlidir. Rabbinin kendisine ikram ettiklerinden hibede bulunan ve bu davranışıyla makam, hürmet, şöhret, bakım gibi dünya menfaatlerine değil de Allah Teâlâ’nın (cc) rızasına kavuşmayı arzulayan kimse elbette şu âyetlerin bilinci ile hareket etmiş olur: "Onun için kim (elinde bulunandan) verir, Allah’a (cc) karşı gelmekten sakınır ve en güzel sözü (kelime-i tevhidi) tasdik ederse, biz onu en kolay olana kolayca iletiriz. Fakat kim cimrilik eder, kendini Allah’a (cc) muhtaç görmez ve en güzel sözü (kelime-i tevhidi) yalanlarsa, biz de onu en zor olana kolayca iletiriz."

Kaynak: Diyanet Hadislerle İslam

Her namazda okuduğumuz Fatiha sûresinde Yüce Allah’a (cc) dua edip “Bizi doğru yola; nimet verdiklerinin yoluna ilet” diyoruz. Peki, kimdir bu kendisine nimet verilenler? İşte onlar bu ayette açıklanmaktadır. Mümin dünya ve ahirette bu dostlarla beraberdir. Sahabilerden biri, cennette alt makamda bulunanların daha üst makamda bulunacak olan Peygamber’i (sas) görüp göremeyeceğini merak etmiş ve orada Peygamber’i (sas) görememekten endişelenmişti. Yüce Allah (cc) ise bu ayeti indirmiş, kendisine ve resulüne itaat edenlerin beraber olacağı kimseleri haber vermiştir.

Mümin, dünya ve ahirette iyi insanlarla birlikte olmak için gayret eder.

Sıddîkîn: Doğrulukta örnek kimseler.
Şühedâ: Şehitler, Allah yolunda can verenler.
Sâlihîn: İyiler, iyilikte örnek kimseler.
Refîk: Arkadaş, dost.

İngiltere merkezli düşünce kuruluşu "British Future" ile "British Muslim Trust" tarafından yayımlanan "Müslüman Karşıtı Düşmanlığı Anlamak: Eylem İçin Temeller" başlıklı raporda, ülkedeki Müslümanların maruz kaldığı ayrımcılık ve İslam karşıtı tutumlara ilişkin araştırmanın sonuçları paylaşıldı.

Araştırmada, 4-18 Mart'ta İngiltere genelini temsil eden 18 yaş üstü 2 bin kişiyle yapılan anket ile 4-22 Mart'ta 1013 Müslüman yetişkinin katıldığı anketin sonuçlarına yer verildi.

Buna göre, araştırmaya katılan Müslümanların yüzde 27'si sokak veya toplu taşıma gibi kamusal alanlarda, yüzde 19'u iş yerinde ya da hastane gibi kurumlarda, yüzde 34'ü de sosyal medyada Müslüman karşıtı ön yargıyla karşılaştı.

Geçen yıl düzenlenen aşırı sağcı "Unite the Kingdom" protestolarının ardından Müslüman katılımcıların yüzde 61'i kişisel güvenlikleri konusunda daha fazla endişe duyduğunu belirtirken, bu oran Müslüman kadınlarda yüzde 69'a ulaştı.

Halkın yüzde 17'si Müslüman nüfusun artışını tehdit olarak görüyor

Araştırmada, halkın yaklaşık 6'da 1'inin Müslümanlara yönelik kaygı verici düzeyde düşmanca görüşlere sahip olduğu belirtildi. Katılımcıların yüzde 17'si, Müslüman nüfusun artışının İngiltere kültürü için "temel tehdit" oluşturduğu görüşüne "kesinlikle katıldığını" bildirdi.

Katılımcıların yüzde 19'u ise ülkede doğan Müslümanların, ülkede doğan beyaz ve Müslüman olmayan kişiler kadar İngiliz olduğu görüşüne katılmadığını ifade etti. Buna karşın halkın yüzde 52'si ise bu görüşe katıldığını dile getirdi.

Araştırmaya katılanların yüzde 63'ü Müslümanlara yönelik ön yargı bulunduğunu kabul ederken, yüzde 61'i hükümetin Müslüman karşıtı ön yargıyla mücadele için harekete geçmesini destekledi.

Medyanın Müslümanlara yönelik yaklaşımı adil değil

Rapora göre, Müslümanların İngiliz toplumuna katkısına ilişkin görüşlerde yaş grupları arasında "belirgin fark" ortaya çıktı.

Bu bağlamda, 65 yaş üstü katılımcıların yüzde 29'u Müslümanların katkısını "olumsuz" olarak değerlendirirken, 18-24 yaş grubunda Müslümanların topluma olumlu katkı sunduğunu düşünenlerin oranı yüzde 43 oldu.

Müslümanlarla düzenli sosyal temas, bu kişilere yönelik kabul düzeyiyle güçlü biçimde ilişkili.

Kurumların Müslümanlara adil davranıp davranmadığına ilişkin değerlendirmelerde medya en olumsuz tabloyu ortaya koydu. Müslüman katılımcıların yüzde 52'si, medyada toplumun geri kalanına kıyasla kendilerine "çok daha kötü" ya da "biraz daha kötü" muamele edildiğini düşündüğünü belirtti.

"Raporda, Müslümanların maruz kaldığı nefretle ilgili bazı endişe verici bulgular var"

İngiltere'de Müslüman karşıtı nefret suçlarını izleyen British Muslim Trust'ın Başkanı Ahmed, Müslümanlara yönelik ön yargı ve düşmanlığın boyutunu ele alan rapora ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Ahmed, düşünce kuruluşu "British Future" ile İngiltere'deki Müslümanların dinlerine dayalı ön yargılarla ilgili deneyimlerini incelemek ve Müslümanlara yönelik tutumları araştırmak amacıyla anket hazırladıklarına işaret etti.

Akeela Ahmed, "Anket sonuçlarına göre, Müslümanların yüzde 56'sı, yani yarısından fazlası son 12 ay içinde bir tür Müslüman karşıtı düşmanlık veya ön yargıyla karşılaştıklarını belirtti." ifadesini kullandı.

Söz konusu raporda, Müslümanların güvenliği ve maruz kaldıkları nefret türüyle ilgili bazı endişe verici bulgular olduğuna dikkati çeken Ahmed, buna karşın olumlu bulgulara da ulaştıklarını dile getirdi.

Ahmed, şöyle devam etti:

"İnsanlara, özellikle de Müslümanlara aidiyet duyguları hakkında sorduğumuzda, neredeyse 4'te 3'ü İngiltere'nin Müslüman olmak için iyi bir yer olduğunu ve dinlerini özgürce yaşayabildiklerini söyledi. Bu gerçekten çok olumlu bir durum. Ancak Müslümanların maruz kaldığı nefret suçlarına ve nefret olaylarına geri dönersek, British Muslim Trust olarak biz, ister sokaktaki küçük çaplı düşmanlık olsun ister son günlerde ve haftalarda gördüğümüz oldukça ciddi Müslüman karşıtı saldırılar olsun, her türlü Müslüman karşıtı düşmanlığı izlemek ve bununla mücadele etmek amacıyla kurulduk."

İngiliz Parlamentosunda da ayrıştırıcı siyasi söylemler arttı

Ahmed, halkın yaklaşık 6'da 1'inin Müslümanlara yönelik düşmanca görüşlere sahip olmasının da "kaygı verici" olduğunu belirterek, bu tutumların son yıllarda arttığına dikkati çekti.

Sosyal medya platformlarında Müslümanlara yönelik nefret söylemi, şiddet çağrıları ve sınır dışı edilme taleplerinin yayılmasına izin verildiğini dile getiren Ahmed, yanlış bilgi ve sahte haberlerin, bazı kişileri Müslümanlar hakkında radikalleştirebileceği uyarısında bulundu.

Ahmed, İngiliz Parlamentosunda da ayrıştırıcı siyasi söylemlerin arttığının altını çizdi.

Müslümanların İngiliz medyasında da çoğunlukla "olumsuz" biçimde temsil edildiğine ilişkin ciddi kaygılar taşıdığını dile getiren Ahmed, bir Müslüman tarafından işlenen suçun, aynı suçu işleyen Müslüman olmayan birine kıyasla daha olumsuz çerçevelendiğine dikkati çekti.

Ahmed, bu haberlerde kişinin Müslüman kimliğinin suçun nedeni gibi sunulduğunu ifade ederek, olumsuz medya söyleminin Müslümanların ülkede kabul görmedikleri duygusunu güçlendirdiğini ve Müslüman karşıtı düşmanlığın artmasına katkı sunduğunu belirtti.

Müslümanların kendilerine yönelik nefret suçlarını bildirmesi çağrısı yapan Ahmed, medya, sosyal medya şirketleri ve siyasetçilerin sorunun çözümünde sorumluluk taşıdığını vurguladı.

AA

Kentin açıklarında 10 kilometre derinlikte meydana gelen depremin büyüklüğü 6 olarak kaydedildi.

Depremin ardından herhangi bir can veya mal kaybı bildirilmedi.

Venezuela'da iki büyük deprem meydana gelmişti

USGS, 24 Haziran'da Venezuela'da 39 saniye arayla 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde iki depremin meydana geldiğini bildirmişti.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) 26 Haziran'daki açıklamasında, depremlerin doğrudan yol açtığı fiziksel hasarın maliyetini 6,7 milyar dolar olarak hesaplamıştı.

Depremlerin ardından kaybolduğu yakınları tarafından bildirilen kişi sayısı, 27 Haziran itibarıyla 68 bini geçmiş, son açıklanan verilere göre deprem dolayısıyla 1943 kişi hayatını kaybetmişti.

• Osmangazi Köprüsü açıldı. (2016)

Bu sayı Hz. Peygamber’i evrensel bir örnek olarak yeniden düşünmeye imkân sağlayacak çalışmaları okuyucularla buluşturmayı hedefliyor.

Bu sayının, Hz. Peygamber’e dair mevcut literatüre mütevazı bir katkı sunmasının yanı sıra, onun hayatı ve mesajı üzerine yapılacak yeni araştırmalara da zemin hazırlaması bekleniyor.

Peygamber efendimizin hayatının farklı evrelerine ait makaleleri içeren haziran sayısında şu makaleler yer almaktadır:

· Günümüzdeki Hak İhlâlleri Karşısında Veda Hutbesi’nin Evrensel Öğretileri ve İlkelerini Yeniden Okumak, Emine Gümüş Böke

· Bireysel İmandan Toplumsal İnşaya Tebliğ Dilindeki Tedrîcî Dönüşüm, Şaban Kondi

· İslâm Öncesi Arap Toplumunun İtikadî Yapısı, Ramazan Altıntaş

· İman-Amel Bütünlüğüyle Bir Medeniyet Kurmak: Hz. Muhammed ve İslâm Medeniyetinin İnşâsı, Muzaffer Barlak

· Hz. Peygamber’in Ümmet Bilinci ve Kelâmî Perspektiften Uhuvvetin Evrensel Boyutu, Mustafa Yalçınkaya

· Boykot Döneminde Hz. Peygamber ve İlk Müslümanların Baskılara Karşı Direnişi, Hasan Telli

· Kur’an ve Sünnet’in Câhiliye Şiddet Kültürüne Pedagojik Açıdan Yaklaşımı, Mustafa Soycan

· Hakîkat-i Muhammediyye Düşüncesinde Hz. Peygamber’in Âlemlere Rahmet Oluşunun Anlamı, Ömer Dursun

· Ebû Hanîfe’nin Hz. Peygamber Medhiyyesi: Kasîde-i Nu‘mâniyye ve Manzum Tercümesi, İbrahim Akyol

· Recâîzâde İbrahim Şefîk Bey’in Na’tları, Gökhan Coşgun.

İlmi birikimi ve akademik derinliği her sayıda daha da ileriye taşımayı hedefleyen Diyanet İlmi Dergi, bu sayısıyla da araştırmacılar, ilahiyat öğrencileri ve İslam bilimlerine ilgi duyan herkes için güvenilir ve zengin bir kaynak olmayı sürdürmektedir.

PROF. DR. FUAT SEZGİN

24 Ekim 1924'te Bitlis'te doğdu. İlkokulu Doğubeyazıt’ta, ortaokulu Bitlis’te, liseyi Erzurum Fen Lisesi’nde yatılı ve burslu olarak tamamladı.

1943'te gittiği İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde Alman oryantalist Hellmut Ritter’den ders aldı.

Taberî tefsirini çevirileriyle karşılaştırarak günde 17 saat çalıştı ve 6 ayda Arapçayı öğrendi.

1950’de Arap Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde Buhârî’nin Kaynakları adlı tezini tamamladı. 1954'te doçent ünvanını aldı.

1960 darbesiyle 147’likler diye isimlendirilen akademisyenlerle birlikte üniversiteden ihraç edildi. Daha sonra Almanya'ya giderek profesör oldu.

Süryanice, İbranice, Latince, Arapça ve Almanca dâhil 27 dili çok iyi derecede öğrendi. 1978 yılında Suudi Arabistan Kral Faysal Vakfı’nın İslami Bilimler Ödülü'nü aldı.

1982’de Frankfurt’ta Arap-İslam Bilimleri Tarihi Enstitüsü’nü kurdu. 2008’de İstanbul Gülhane Parkı’nda İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi’ni açtı.

Kaynak eser haline gelen ve kısaca GAS olarak bilinen Arap - İslam Bilim Tarihi (Geschichte des arabischen Schrifttums) adlı eserini yayınladı.

30 Haziran 2018'de İstanbul’da vefat etti ve Gülhane Parkı'ndaki müzenin bahçesine defnedildi.

Vefatının ardından 2019 yılı, Cumhurbaşkanlığı tarafından Prof. Dr. Fuat Sezgin Yılı ilan edildi.

BAZI ESERLERİ

Arap-İslam Bilim Tarihi (GAS)

Buhârî’nin Kaynakları

Bilim Tarihi Sohbetleri

Tanınmayan Büyük Çağ

İslam'da Bilim ve Teknik

Amerika Kıtasının Müslüman Denizciler Tarafından Kolomb Öncesi Keşfi ve Pîrî Reis

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Diyanet Dijital (@diyanetdijital)'in paylaştığı bir gönderi

“Yunus Emre’nin sevgisiyle bütünleşen bir medeniyetin varisleriyiz”

Şuşa şehrinde gerçekleştirilen toplantıda konuşan Başkan Arpaguş, Türk devletlerinin en önemli teminatının şanlı tarihimizin bizlere emanet ettiği kardeşlik şuuru olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Bizler, yalnızca ortak bir coğrafyanın ve demografik yapının üyeleri değil; köklü bir tarihin, kültürün ve medeniyetin mensuplarıyız. Bizler, İmam-ı Azam, İmam-ı Buhari gibi İslam ilim geleneğinin en büyük öncülerinin; İmam Maturidi ve Farabi gibi İslam düşünce sistemini inşa eden büyük akılların mirasını devralan toplumlarız. Bizler, Kaşgarlı Mahmud’un diliyle konuşan, Ahmet Yesevî’nin irfanıyla yoğrulan, Yusuf Has Hacib’in hikmet anlayışıyla şekillenen ve Yunus Emre’nin sevgisiyle bütünleşen bir medeniyetin varisleriyiz.”

“Aramızda kuracağımız güçlü işbirlikleri, tüm dünyanın istikrarına önemli katkılar sağlayacaktır”

Büyük devletlerin arkasında güçlü ordular kadar güçlü fikirlerin olduğunu da söyleyen Başkan Arpaguş, “Güçlü ekonomiler kadar güçlü değerler de vardır. Münbit topraklar kadar ufkuyla ışık saçan güçlü insanlar da vardır. Bugün Türk dünyasının sahip olduğu nüfus, zengin doğal kaynaklar, stratejik coğrafi konum ve köklü devlet tecrübesi; ortak hareket ettiğimizde bizleri küresel bir güç haline getirecek eşsiz imkanlar barındırmaktadır. Aileden gençliğe, eğitimden kültüre, ilmi araştırmalardan yayıncılığa kadar her alanda aramızda kuracağımız güçlü işbirlikleri, yalnızca ülkelerimizin huzur ve refahına değil, bölgemizin ve tüm dünyanın istikrarına önemli katkılar sağlayacaktır.” ifadelerini kullandı.

Yaşadığımız çağda tebarüz eden jeopolitik gerilimler, ekonomik dalgalanmalar, savaşlar, kitlesel göç hareketleri ve kimlik temelli çatışmaların Türk dünyasını ve tüm İslam dünyasını derinden etkilediğini dile getiren Başkan Arpaguş, “Diğer yandan dijitalleşmeyle birlikte bilgi akışının sınır tanımadığı günümüzde toplumlar, birçok alanda olduğu gibi inanç ve kültür alanında da yeni tehditlerle karşı karşıya kalmaktadır. Din istismarı, İslam düşmanlığı, dezenformasyon, radikalleşme eğilimleri, aşırılıkçı ideolojik akımlar ve özellikle gençleri hedef alan manipülatif dinî söylemler, elbirliği ile mücadele edilmesi gereken küresel meseleler olarak karşımızda durmaktadır.” şeklinde konuştu.

“Ortak değerlerimizden aldığımız güçle geleceğimizi birlikte inşa edeceğiz.”

Türk dünyasının dini kurumlarının İslam’ın kucaklayıcı ilkelerini, kardeşlik çağrılarını, dayanışma ve paylaşma ahlakını çağın idrakine etkili bir şekilde sunması gerektiğini kaydeden Başkan Arpaguş, şu ifadelere yer verdi:

“İnsanı önceleyen, adaleti ve merhameti esas alan medeniyet değerlerimizi daha güçlü bir şekilde hayata taşımaktır. Türk dünyası, derin tarihi birikimi, köklü kültürel tecrübesi, güçlü devlet geleneği ve yetiştirdiği ilim, fikir ve irfan öncüleri ile bu önemli görevi hakkıyla yerine getirecek bir potansiyele sahiptir. İnanıyorum ki sahip olduğumuz bilgi, beceri ve donanımı etkin kılacak bir irade ortaya koyduğumuzda ve müşterek bir hareket kabiliyeti geliştirdiğimizde, çağın getirdiği dini, ahlaki, içtimai ve insani sorunlar kolaylıkla çözülebilecektir. Biz bu toplantıyı böyle bir gayenin yansıması olarak görüyoruz. İnşallah, bu iş birliği mekanizması sayesinde ortak tehdit ve sınamalar karşısında müşterek stratejiler geliştirecek, özellikle dini alanda koordinasyonumuzu güçlendirerek daha etkin politikalar üretecek ve ortak değerlerimizden aldığımız güçle geleceğimizi birlikte inşa edeceğiz.”

“Geleceğimizi tehdit eden sorunlara karşı koruyucu tedbirler, önlemler almak zorundayız”

Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Malum olduğu üzere Türk Devletleri Teşkilatı’na üye ülkelerin nüfusunun önemli bir bölümünü gençler oluşturmaktadır. Bu gerçek, gençlere yönelik çalışmalarda proaktif rol almayı zorunlu kılmaktadır. Gençlerimizi ve dolayısıyla geleceğimizi tehdit eden sorunlara karşı koruyucu tedbirler, önlemler almak zorundayız. Biliyoruz ki milletlerin bekası, gençlerinin ufkuyla, iradesiyle ve hayalleriyle doğrudan ilişkilidir. Gençlerimize yönelik faaliyetlerimizde bu bilinçle hareket etmeliyiz. Onları geleceğin yöneticileri, ilim insanları, düşünürleri, kanaat önderleri olarak görmeli ve eğitim metodumuzu, müfredatımızı böyle bir perspektifle şekillendirmeliyiz.”

Temel hedefin, kendine güvenen, manevi değerlerine sahip çıkan, çağın imkanlarını doğru kullanan ve ufku bütün insanlığı kuşatan bir nesil yetiştirmek olması gerektiğini aktaran Başkan Arpaguş, “Bu ideale ulaşabilmek için eğitim kurumlarımız arasında ortak programlar geliştirilmesi önem arz etmektedir. Bu amaçla gerek fiziksel gerekse dijital olarak müşterek eğitim platformları ve araştırma merkezleri oluşturmalıyız. Çağın imkan ve fırsatlarını iyi değerlendirerek dini bilgiyi çağın diliyle genç kuşaklara ulaştıracak yeni yöntemler geliştirmeliyiz.” ifadelerini kullandı.

Başkan Arpaguş, “Nesillerimizin birbirini daha iyi ve daha doğru tanımalarını sağlayacak ortak çalışmalar yapılması da bir zorunluluktur. Türk dünyasının gençleri bugün birbirlerini ne kadar iyi tanırsa, yarın aramızdaki dayanışma o kadar güçlü olacaktır. Ortak tarih şuuruna sahip, ortak değerlerle beslenen ve ortak bir gelecek vizyonunu paylaşan genç nesiller, işbirliğimizin en sağlam teminatı olacaktır.” diye konuştu.

“Tefrikanın altında yatan en temel etken cehalettir”

İslam ve Müslümanlar aleyhinde organize algı operasyonunun varlığının herkes tarafından malum olduğunu anlatan Başkan Arpaguş, şunları kaydetti:

“Bunun yanında, dinin doğru anlaşılması hususunda İslam toplumlarının da ciddi sorunlar yaşadığı açıktır. Toplumların yanlış din tasavvuru, ne yazık ki dinin istismar edilmesine zemin hazırlamaktadır. Etnik ve mezhebi farklılıkları çatışma sebebine dönüştüren bu durum, aynı zamanda şiddet, tekfir ve terör gibi meselelerin hayatı kuşatmasının da en önemli nedenlerindendir. Bu noktada dini kurumlarımızın daha fazla inisiyatif almaları gerekir. Kurumlarımız, öncelikle doğru bilgi ile irtibatını en güçlü hale getirmelidir. Nitekim vahdetin önündeki en büyük engel ve tefrikanın altında yatan en temel etken cehalettir.”

“Ümmetin meselelerine İslam’ın perspektifiyle çözümler üretmek durumundayız”

İslam coğrafyasını yoran iki tür cehaletin olduğunu belirten Başkan Arpaguş, konuşmasına şöyle devam etti:

“Bunlardan biri, yüce Kitabımızı, sevgili Peygamberimizi (s.a.s) ve şanlı medeniyetimizi bilme ve anlama açısından yaşanan cehalet; diğeri ise İslam beldeleri üzerine oynanan oyunlar ve senaryoları fark etme konusundaki cehalettir. Dolayısıyla bizler öncelikle bu iki cehaletle mücadele etmek zorundayız. Ortak akıl oluşturarak çağın ve ümmetin meselelerine İslam’ın perspektifiyle, makul ve uygulanabilir çözümler üretmek durumundayız. Ortak projelerle kapsamlı, disiplinli ve uzun vadeli çalışmalar yapmak mecburiyetindeyiz.

Ayrıca din özgürlüğünün temini, kutsal değerlere yönelik saldırıların önlenmesi, nefret söylemiyle mücadele edilmesi ve din temelli ayrımcılığın engellenmesi konularında da ortak bir duruş sergilemek hepimizin birincil hedefi olmalıdır. Zira ırkı, dili, dini, mezhebi ne olursa olsun her insanın temel hak ve özgürlüklerinin korunması, yüce dinimiz İslam’ın en temel gayesidir. Adalet, hakkaniyet ve insanlık onurunun bir gereğidir.”

“Toplumsal barışı güçlendirmek önceliğimiz olmalıdır”

Türk-İslam coğrafyasının, tarih boyunca farklı dinlere, inançlara ve kültürlere ev sahipliği yaptığını belirten Başkan Arpaguş, “Tüm farklılıkları bir uyum içinde bir arada tutmasıyla, birlikte yaşama tecrübesiyle tüm dünyaya örnek olmuştur. Bu onurlu mirası geleceğe taşımak zorundayız. Ülkelerimizde yaşayan farklı inanç mensuplarının haklarını korumak, din ve vicdan özgürlüğünü güvence altına almak, kutsal değerlere saygıyı teşvik etmek ve toplumsal barışı güçlendirmek önceliğimiz olmalıdır.” ifadelerini kullandı.

“Kökümüz, dilimiz, dinimiz, tarihimiz, acılarımız ve sevinçlerimiz birdir”

Farklı inanç ve kültür mensuplarıyla ilişkide insan onurunu esas alan bir yaklaşım ortaya koymanın hem ülkelerimizin iç huzuruna hem de küresel ölçekte barışın tesisine önemli katkılar sağlayacağına dikkati çeken Başkan Arpaguş, “Medeniyetler değer üretebildikleri ölçüde yükselebilirler. Bugün burada attığımız adım yalnızca kurumsal bir işbirliği girişimi değil; toplumsal ve küresel bir değer oluşturma gayretidir. Bu aynı zamanda ortak geleceğimize yönelik stratejik bir vizyonun ilanıdır. Bizler aynı kökten beslenen bir çınarın dalları gibiyiz. Kökümüz, dilimiz, dinimiz, tarihimiz, acılarımız ve sevinçlerimiz birdir. İnşallah geleceğimiz de bir ve beraber olacaktır. Kurduğumuz bu işbirliği mekanizması sayesinde bilgi paylaşımımız güçlenecek, din hizmeti ve eğitimi alanındaki hizmet kapasitemiz artacak ve uluslararası platformlarda daha etkin bir dayanışma zemini oluşacaktır.” şeklinde konuştu.

Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle tamamladı:

“İnanıyorum ki sahip olduğu ve temsil ettiği değerlerle Türk Devletleri Teşkilatı, bilgiye dayalı doğru politikalar üreterek dayanışmayı kurumsallaştırdığında bu coğrafyada yeni bir medeniyet hamlesine öncülük edecektir. Kendi bölgesinin olduğu kadar küresel barışın ve insanlığın ortak geleceğinin de en güçlü aktörlerinden biri haline gelecektir. Bu vesileyle toplantımızın Türk Devletleri Teşkilatı için yeni ufuklar açmasını, ülkelerimiz arasındaki kardeşlik bağlarını daha da güçlendirmesini Yüce Allah’tan niyaz ediyorum.

Başta Azerbaycan Cumhuriyeti Dini Kuruluşlarla İlişkilerden Sorumlu Devlet Komitesi Başkanı Sayın Ramin Mammadov olmak üzere bu anlamlı organizasyonda emeği geçen herkese teşekkür ediyor, hepinizi saygı ve muhabbetle selamlıyorum.”

Başkan Arpaguş, gazetecilere değerlendirmelerde bulundu

Başkan Arpaguş, program sonrası gazetecilere yaptığı açıklamada Şuşa’da olmaktan dolayı mutluluk duyduğunu ifade ederek, “Burada Türk Devletleri Topluluğumuzdaki kardeş devletlerimizle gerek din eğitimi gerek din hizmetleri ve toplumlarımızda dinin sosyolojik hayatımızdaki yeri konusunda önemli kararlar aldık. Dinin hayatın şekillenmesinde dini bilginin öğrenilmesinde karşılıklı iş birliği ve planlamaların, projelerin çalışmalarını yaptık. Hep birlikte beraber olarak toplumlarımızın dini hayatının daha güzel olması adına, daha güzel hizmetler yapması adına kararlar aldık. Hayırlı olmasını Cenab-ı Hakk’tan niyaz ediyorum. Birliğimizin, beraberliğimizin ve kardeşliğimizin daim olmasını diliyorum.” dedi.

Toplantıda, Diyanet İşleri Başkanlığı Dış İlişkiler Genel Müdürü Ensari Yentürk ile Türkiye Cumhuriyeti Bakü Büyükelçiliği Din Hizmetleri Müşaviri İhsan Açık da hazır bulundu.

Azerbaycan heyetine misafirperverliğinden dolayı teşekkür eden Başkan Arpaguş, “Azad edilmiş topraklarda bulunmaktan son derece mutluyuz. İki devlet bir millet; kardeşliğimizin ve imanımızın gereği olarak bir ve beraber olursak sadece topraklarımızı işgalden değil, kültürümüzü, inancımızı, her türlü maneviyatımızı da olabilecek işgallerden kurtarmak için bir ve beraber olarak çalışmamız gerektiğine inanıyoruz.” dedi.

Adriyatik’ten Çin Seddi’ne kadar bir kültür havzası oluştuğunu aktaran Başkan Arpaguş, şu ifadelere yer verdi:

“Türk Devletleri Topluluğu’nun Din İşlerinden Sorumlu birimlerin de bir araya gelerek kendi aralarında önemli hizmetleri yapabileceklerine inanmaları, bu konuda çaba ve gayret göstermeleri de bizler açısından da son derece önemli. Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlığı olarak elimizden gelen her türlü imkanı kardeşlerimizle bu konudaki çalışmalarda ortaya koymaya hazırız. İnşallah bu birlikteliğimiz ve çalışmalarımız, hem milletimiz hem de ülkelerimiz, devletlerimiz adına fiziki sınırların ötesindeki kardeşliğimizin, birlik beraberliğimizin teminatı olarak önemli ve verimli çalışmalar yapmak durumunda olduğumuz bilincindeyiz. Önümüzdeki dönemlerde kardeşlik hukukuna dayanarak güzel çalışmalara vesile oluruz.”

Görüşmede, Diyanet İşleri Başkanlığı Dış İlişkiler Genel Müdürü Ensari Yentürk ile Türkiye Cumhuriyeti Bakü Büyükelçiliği Din Hizmetleri Müşaviri İhsan Açık da hazır bulundu.

Platform tarafından yapılan açıklamada, kullanıcı adlarının istenildiği zaman silinebileceği veya değiştirilebileceği belirtildi.

Sistem tamamen aktif hale geldiğinde, yeni bir sohbete başlamak için telefon numarası yerine kullanıcı adının verilmesi yeterli olacak.

Güvenlik amacıyla istenmeyen mesajları engelleme ve şikayet etme seçenekleri ise korunacak.

En fazla 35 karakterle sınırlandırılan kullanıcı adlarında, taklitçiliğin önüne geçmek adına üst düzey yetkililer ve ünlüler için bazı kısıtlamalar uygulanacak.

WhatsApp Ürün Müdürü Alice Newton-Rex, özellikle grup sohbetlerinde telefon numaralarının yabancılarla paylaşılmak istenmediğine dair talepler aldıklarını, bu yeni özellikle kullanıcılara kimliklerini nasıl yansıtacakları konusunda tam kontrol vermeyi amaçladıklarını belirtti.

Benzer bir gizlilik özelliği, güvenli mesajlaşma uygulaması Signal tarafından 2024 yılında hayata geçirilmişti.

Oxford Üniversitesinden Prof. Carisa Veliz ise özelliğin olumlu bir adım olduğunu kabul etmekle birlikte, Meta'nın veri toplama politikasını eleştirerek uygulamanın reklam amaçlı meta veri toplamaya devam ettiğini hatırlattı.

WhatsApp, uçtan uca şifreleme nedeniyle sohbet içeriklerini reklam için kullanamasa da kiminle ne zaman mesajlaşıldığı gibi verileri reklam süreçlerinde değerlendirmeyi sürdürüyor.

Özellik tamamen devreye girdiğinde bireysel telefon numaraları profillerde görünmez kalacak ancak bir WhatsApp hesabı açabilmek için telefon numarası zorunluluğu devam edecek. Platformda arama yapılabilecek herkese açık bir kullanıcı adı dizini de bulunmayacak.

Öte yandan WhatsApp, yönetim kadrosunda da önemli bir değişikliğe gitti. Platformu yaklaşık yedi yıldır yöneten Will Cathcart görevinden ayrılırken, yerini Hindistan merkezli finansal teknoloji girişimi CRED'in kurucusu Kunal Shah devraldı.

Aile fertlerinin ikna edilmesi üzerine kırsal Kuyulu Mahallesi'ndeki taziye evinde barış yemeği düzenlendi.

Artuklu Kaymakamı Muhammet Öztabak, burada yaptığı konuşmada, barışın sağlanmasına katkı sunan herkese teşekkür ederek, bir daha böyle üzücü olayların yaşanmaması temennisinde bulundu.

Toplumu güçlü kılan en önemli değerlerin başında birlik, beraberlik, kardeşlik ve dayanışma duygularının geldiğini ifade eden Öztabak, şöyle konuştu:

"Bugün gerçekleştirilen bu barış yalnızca iki ailemiz arasındaki bir uzlaşma değil, aynı zamanda ilçemiz ve bölgemiz adına kardeşlik bağlarını güçlendiren çok kıymetli bir adımdır. Çalışkan ve Acar ailelerimizin göstermiş olduğu bu örnek davranışın, çevremizdeki diğer anlaşmazlıkların çözümüne de güzel bir örnek teşkil edeceğine inanıyorum. Devletimizin en temel görevlerinden biri vatandaşlarımızın huzur, güven ve kardeşlik içerisinde yaşamasını sağlamaktır ancak toplumsal huzurun kalıcı hale gelmesi devletimizin gayretlerinin yanı sıra aile büyüklerimizin, kanaat önderlerimizin ve toplumun tüm kesimlerinin ortak çabasıyla mümkün olmaktadır. Barışın sağlanmasında emeği ve katkısı bulunan herkese bir kez daha teşekkür ediyorum. Bu güzel birlikteliğin ve kardeşlik ortamının daimi olmasını diliyorum."

İl Müftüsü Enver Türkmen ise barışa katkı sunanlara teşekkür etti.

Programda, Kur'an-ı Kerim okundu, dua edildi, daha sonra her iki aile bireyleri tokalaştı.

Programa, kanaat önderleri ve bazı sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri de katıldı.

"Yüreksize yorgan döşek, koç yiğide ver meydanı" sözüyle dilden dile aktarılan pehlivanlık ruhu, Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu'nun "Meydan" şiirindeki çağrıyla birleşerek er meydanında yeniden yankılanacak.

Asırlardır davulun tokmağında, zurnanın pes sesinde, cazgırın salavatında ve yağcının ibriğinden damlayan yağda yaşayan Kırkpınar geleneğinde, pehlivanlık yalnızca kuvvetin değil, edebin, sabrın, mertliğin ve hürmetin de adı olarak yine tarihe geçecek.

Peşrevle selam veren, ustasının elini öperek hürmetini gösteren, yenildiğinde rakibini tebrik ederek mertliğini ortaya koyan pehlivanlar, bu yıl da geleneği geleceğe taşımak için çayıra çıkacak.

- Kırkpınar’da gözler baş boyunda olacak

Ata sporunda minikten teşvike, tozkoparandan ayağa, desteden başaltına kadar tüm boylarda güreşen pehlivanların en büyük hayali baş boyuna yükselmek.

Baş boyuna çıkan pehlivanların hedefi ise Kırkpınar'da başpehlivan olmak ve altın kemerin daimi sahipliğine ulaşmak.

Bu yıl Sarayiçi Er Meydanı'nda 40 başpehlivan, bu hedef doğrultusunda kispet giyecek. Her biri kürsü için çayıra çıkacak olsa da "yağlı güreşin olimpiyatı" olarak anılan Kırkpınar'da, önceki performansları, tecrübeleri ve sezon dereceleriyle bir adım öne çıkan isimler bulunuyor.

Bu yılki organizasyonda altın kemer yolunda öne çıkan başpehlivanlar şöyle:

- "Uzun pehlivan" Ali Gürbüz

Yağlı güreşin son dönemdeki en başarılı isimlerinden 38 yaşındaki Ali Gürbüz, Kırkpınar'da yeniden zirveye çıkmanın hesaplarını yapıyor.

Başpehlivanlardan Recep Gürbüz'ün oğlu olan Ali Gürbüz, 2011 ve 2012 yıllarında kazandığı başpehlivanlıkların ardından 2013'te de altın kemere uzanmış ancak aldığı doping cezası nedeniyle kemeri iade etmek zorunda kalmıştı.

Sakatlıklar ve ceza sürecinin ardından hasret kaldığı er meydanlarına güçlü bir dönüş yapan Gürbüz, 2019 ve 2021 yıllarında yeniden başpehlivan olarak altın kemeri kuşandı.

Altın kemerin daimi sahibi olma hedefiyle çıktığı 2022 Kırkpınar'ında ikinci turda Mehmet Yeşil Yeşil'e elenen Gürbüz, 2023'te üçüncü turda Özkan Yılmaz'a, 2024'te ise çeyrek finalde Hüseyin Gümüşalan'a yenilerek organizasyona veda etti. Gürbüz'ün geçen yıl üçüncü turda Feyzullah Aktürk'e elenmesi, güreş kamuoyunda sürpriz olarak değerlendirildi.

Çayırlarda "Uzun Pehlivan" ve "Mega Star" lakaplarıyla anılan Ali Gürbüz, bu sezon Yapraklı, Karamürsel ve Kabulbaba güreşlerinde birincilik kürsüsüne çıktı. Tecrübeli başpehlivan, 665. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri'ne de şampiyonluk ve kürsü hedefiyle hazırlanıyor.

-"Geri vitesi olmayan pehlivan" Orhan Okulu

Er meydanlarının mücadeleci kimliğiyle öne çıkan isimlerinden 37 yaşındaki Orhan Okulu, 665. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri'nin en güçlü şampiyonluk adayları arasında gösteriliyor.

Antalya'nın Kumluca ilçesinden çıkan ve güreş camiasında "Geri vitesi olmayan pehlivan" olarak tanınan Yağlı Güreş Ligi'ni lider tamamlayan Okulu, Elmalı Yağlı Güreşleri'nde üst üste 6 kez başpehlivan olarak önemli bir başarıya imza attı.

Kırkpınar'da da birçok kez final ve kürsü heyecanı yaşayan tecrübeli pehlivan, 2015'te Osman Aynur'u finalde yenerek ilk başpehlivanlığı tattı. 2017 yılında İsmail Balaban'a finalde yenilerek ikinci oldu. Bir yıl sonra Şaban Yılmaz'ı mağlup ederek başpehlivanlığa ulaşan Okulu, 2019'da finali Ali Gürbüz'e kaybetti. 2021 yılında üçüncülük kürsüsüne çıkan Okulu, 2022'de çeyrek finalde Cengizhan Şimşek'e, 2023'te ise çeyrek finalde Mehmet Yeşil Yeşil'e elendi.

2024 Kırkpınar'ında üçüncü turda Mustafa Taş karşısında çayıra veda eden Okulu, geçen yıl ise başarılı performansıyla başpehlivan olarak altın kemeri kuşandı ve kariyerindeki üçüncü Kırkpınar şampiyonluğunu elde etti.

Pes etmeyen yapısı ve hücum güreşiyle tanınan Orhan Okulu, bu sezon Dirmil, Kurtdere, Çatalca ve Kumluca yağlı güreşlerinde birincilik kürsüsüne çıktı. Form grafiğiyle dikkati çeken tecrübeli başpehlivan, Kırkpınar'da şampiyonluk serisini sürdürmeyi hedefliyor.

- "Sarı fırtına" gözü kürsüye dikti

Güreşe başladığı yıllarda "bundan pehlivan olmaz" eleştirilerine maruz kalan 38 yaşındaki İsmail Balaban, boyları birer birer geçerek 2013 ve 2017 yıllarında Kırkpınar'da başpehlivan unvanını kazanıp bu sözlere er meydanında yanıt verdi.

Salgın nedeniyle ara verilen güreşler ve sonrasında katıldığı televizyon programı nedeniyle yaklaşık iki yıl kispetten uzak kalan Balaban, 2022 yılında dönüş yaptığı Kırkpınar'da yarı finalde Cengizhan Şimşek'e mağlup oldu. 2023 yılında ise finale yükselen tecrübeli pehlivan, Yusuf Can Zeybek karşısında başarılı olamadı.

2024 yılında Hamza Özkaradeniz'e ikinci turda yenilerek erken veda eden Balaban, 2025'te ise çeyrek finalde Enes Doğan'a elendi

"Sarı Fırtına", sezon güreşlerinde bu yıl Turgutlu, Uşak ve Gölköy yağlı güreşlerinde başpehlivanlık sevinci yaşadı. İsmail Balaban, Kırkpınar'da üçüncü kez altın kemeri kuşanarak adını bir kez daha er meydanının zirvesine yazdırmayı hedefliyor.

- "Altın puan ustası" Mehmet Yeşil Yeşil

Kırkpınar'da 2009 ve 2010 yıllarında üst üste başpehlivan olarak altın kemeri kuşanan Antalyalı 40 yaşındaki Mehmet Yeşil Yeşil, yeniden zirveye uzanmak için er meydanına çıkacak.

Yağlı güreş geleneğinin içinden gelen ve atadan pehlivan olan Mehmet Yeşil Yeşil, 2022 yılında Ertuğrul Dağdeviren'e puanlama bölümünde yenilerek üçüncü turda organizasyona veda etti.

2023 yılında başarılı bir performans ortaya koyarak yarı finale kadar yükselen Yeşil Yeşil, Yusuf Can Zeybek karşısında yaklaşık bir saat süren mücadelede paça kazık oyunuyla mağlup oldu. 2024 yılında Mustafa Doğan Özkaya'ya ikinci turda yenilen deneyimli başpehlivan, geçen yıl da İsmail Koç'un uyguladığı kaz kanadı oyununa karşı koyamayarak ikinci turda elendi.

Cüssesine rağmen çevikliği ve atak güreş stiliyle tanınan Mehmet Yeşil Yeşil, uzun süredir beklediği Kırkpınar başarısını yeniden yakalamak ve seyircinin özlediği mücadeleci kimliğini bir kez daha ortaya koymak için çayıra çıkacak.

- "Kurt bakışlı" Yusuf Can Zeybek

Er meydanının genç yıldızlarından 32 yaşındaki Antalyalı Yusuf Can Zeybek, 2021 yılından bu yana başpehlivan kategorisinde mücadele ediyor. Güçlü fiziği, yüksek kondisyonu ve mücadeleci karakteriyle kısa sürede yağlı güreş camiasının öne çıkan isimlerinden biri haline gelen Zeybek, otoriteler tarafından her turnuvanın favorileri arasında gösteriliyor.

Rakiplerini ayrıntılı şekilde analiz ederek buna göre strateji geliştirmesiyle tanınan Yusuf Can Zeybek, 2023 ve 2024 yıllarında üst üste kazandığı Kırkpınar şampiyonluklarının ardından geçen yıl altın kemerin daimi sahibi olma yolunda önemli bir fırsat yakaladı. Ancak çeyrek finalde Ali İhsan Batmaz'a elendi.

Atak güreşi ve bitmek bilmeyen enerjisiyle tribünleri ayağa kaldıran genç başpehlivan, Kırkpınar'a yine şampiyonluk hedefiyle geliyor.

- "Supleks ustası" Cengizhan Şimşek

2018 yılında başpehlivanlığa yükselen Antalyalı 30 yaşındaki Cengizhan Şimşek, kariyerinin en önemli dönüm noktalarından biri olan 2022 yılındaki şampiyonluğunun ardından yaşanan sürecin izlerini silmek ve yeniden zirveye çıkmak için mücadele ediyor. Gençlik ve Spor Bakanlığı Tahkim Kurulunun 2022 yılında kazandığı ödül, kemer ve madalyaların iadesine karar vermesi sonrası Şimşek, er meydanında kendisini yeniden kanıtlamanın peşine düştü.

2023 yılında kura çekiminin cilvesiyle bir önceki yılın hesabını görmek istediği İsmail Balaban'la eşleşen Şimşek, 97 dakika süren zorlu mücadelede rakibine mağlup olarak organizasyona veda etti. 2024 yılında Faruk Akkoyun karşısında ilk turda elenen tecrübeli pehlivan, geçen yıl ise ikinci turda Orhan Okulu engeline takıldı.

Rakiplerini yağlı güreşte nadir görülen ve minder güreşinden izler taşıyan supleks (güreş ve benzeri mücadele sporlarında, sporcunun rakibini belinden veya gövdesinden kavrayarak havaya kaldırıp geriye ya da yana doğru atmasıyla uygulanan teknik) oyunlarıyla yenmesiyle tanınan Cengizhan Şimşek, çayırın en farklı stiline sahip isimleri arasında gösteriliyor. Bu sezon Menteşe, Çatmalı ve Fethiye yağlı güreşlerinde başpehlivanlık kürsüsüne çıkan Şimşek, formda bir görüntü sergiliyor.

Kırkpınar'ın en sürprize açık isimlerinden biri olarak gösterilen Cengizhan Şimşek, kimi zaman erken turlarda elense de doğru eşleşmeler ve formunu sahaya yansıtması halinde kürsüye kadar uzanabilecek potansiyele sahip pehlivanlar arasında yer alıyor. Verdiği unvanı yeniden kazanma arzusu ise onu bu yılın en hırslı başpehlivanlarından biri haline getiriyor.

- "Çayırın efendisi" Mustafa Taş

Antalya'da yaşayan, aslen Sinoplu olan 28 yaşındaki Mustafa Taş, başpehlivanlığa yükseldiği 2022 yılında ortaya koyduğu performansla yağlı güreş camiasının dikkatini çekti. Baş boyundaki ilk sezonunda Kırkpınar'da finale kadar yükselen Taş, er meydanında geleceğin şampiyonları arasında gösterilmeye başlandı. Daha sonra Cengizhan Şimşek'in aldığı ceza nedeniyle sıralamanın değişmesiyle başpehlivan unvanının sahibi oldu.

2023 yılında unvanını korumak amacıyla çıktığı Kırkpınar'da ikinci turda Yusuf Can Zeybek'e elenen Mustafa Taş, son yıllarda en büyük rekabetlerinden birini yine Zeybek karşısında yaşadı. 2024 yılında başpehlivanlık finalinde Yusuf Can Zeybek'le karşılaşan Taş, büyük çekişmeye sahne olan mücadeleden mağlup ayrıldı. Geçen yıl da üçüncü turda yine Zeybek'e yenilen genç başpehlivan, rakibine karşı yaşadığı talihsiz seriyi sonlandırmak istiyor.

Bu sezon Kızıklı, Aybastı, Şahinbey ve Alaçam yağlı güreşlerinde başpehlivanlık kürsüsüne çıkarak formunu ortaya koyan Mustafa Taş, yine şampiyonluğun en güçlü adayları arasında gösteriliyor. Güçlü fiziğini süratiyle birleştiren, atak güreş anlayışıyla rakiplerine üstünlük kuran Taş, çayırın en etkili isimlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Kırkpınar'da şampiyonluk yolunun en güçlü aktörlerinden biri olan Mustafa Taş, bu yıl ya zirveye uzanan isimlerden biri olacak ya da şampiyonluk hayali kuran rakiplerinin önündeki en büyük engel olarak er meydanında belirleyici rol oynayacak.

- "Minderden çayıra sert kaya" Feyzullah Aktürk

2021 yılında başaltı boyunda son dörde kalarak başpehlivanlığa yükselen Manisalı 27 yaşındaki Feyzullah Aktürk, 2022 ve 2023 sezonlarında minder güreşine odaklandı.

2024 sezonunda er meydanlarına dönen Aktürk, Ali Gürbüz'e elenmişti.

Geçen yıl finale kadar yükselen Feyzullah Aktürk, Orhan Okulu’yla zorlu güreş sonrası mağlup olarak 664. Tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nden ikinci olarak ayrılmıştı.

Bu yıl ise Yundağı, Sekapark, Kestel, Vezirköprü, Çardak, Kula, Manavgat, Çağlak, Karadilli güreşlerinde başpehlivan olan Aktürk, Elmalı ve Şahinbey gibi önemli organizasyonlarda da şampiyonluğu kıl payı kaçırdı.

Sezon boyunca ortaya koyduğu istikrarlı performans, Aktürk’ün Kırkpınar'a iddialı geldiğini gösteriyor.

Uzun ve yorucu güreş tarzıyla rakiplerini zorlayan Feyzullah Aktürk, er meydanında pek çok favori ismin yolunu kesebilecek başpehlivanlar arasında değerlendiriliyor. Aktürk, bu formuyla Kırkpınar’da kürsü hesabı yapan güçlü isimlerden biri olarak öne çıkıyor

- "Çayırın cüsselisi" Ertuğrul Dağdeviren

Balıkesir'in Susurluk ilçesinden 37 yaşındaki Ertuğrul Dağdeviren, 2017 yılında başaltı boyunda birinci olarak başpehlivanlığa yükseldi ve 2018 yılından bu yana er meydanında en üst boyda mücadele ediyor.

Güçlü fiziğiyle rakiplerine zor anlar yaşatan Dağdeviren, 2023 yılında Ali Gürbüz karşısında puanlama bölümünde mağlup olarak ikinci turda Kırkpınar'a veda etti. 2024 yılında Enes Doğan'a ikinci turda yenilen tecrübeli pehlivan, geçen yıl da Feyzullah Aktürk engelini aşamayarak yine ikinci turda organizasyondan elendi.

Dağdeviren bu sezon memleketinde düzenlenen Balya Yağlı Güreşleri'nde başpehlivanlık sevinci yaşadı.

Sadece cüssesiyle değil, mücadeleci karakteri ve pes etmeyen yapısıyla da öne çıkan başpehlivan, Kırkpınar'da adını üst sıralara yazdırmayı ve kariyerinin en önemli başarılarından birine ulaşmayı hedefliyor.

- Sağlam adımlarla zirveye göz diken pehlivan: Enes Doğan

2023 yılının baş altı birincisi olarak ilk kez baş boyunda çayıra çıkan Antalyalı 26 yaşındaki Enes Doğan, sezon güreşlerindeki performansıyla göz doldurdu.

Enes Doğan, 2024'te ilk başpehlivanlık deneyiminde çeyrek finale kadar yükselmiş, bu turda Mustafa Taş'a elenmişti.

Enes, bu yıl Gökbel, Havran, Kepez, Elmalı, İvrindi, Çalı güreşlerinin başpehlivanı oldu.

Enes Doğan, son dönem sonuçlarıyla en çok konuşulacak başpehlivanlar arasında yer alacağı sinyalini veriyor.

Pek çok favori başpehlivanın hesaplarını bozabilecek olan Enes Doğan, yıldızlaşma yolunda sağlam ilerliyor.

- "Dev Adam" İsmail Koç uzun kollarıyla rakiplerini zorlayacak

Konya Beyşehirli başpehlivan İsmail Koç, 2 metrelik boyu ve sert güreşiyle Kırkpınar’da kürsü hesapları yapan isimler arasında yer alıyor.

Koç, 2011 yılında küçük orta büyük boyda birinci, 2012’de büyük orta boyda ikinci oldu. 2013 yılında başaltında ikincilik elde ederek başpehlivanlığa yükselen Koç, 2014 yılından bu yana baş boyunda mücadele ediyor.

37 yaşındaki Koç, Kırkpınar’da birçok kez çeyrek finale kadar yükseldi. Geçen yıl da çeyrek finalde Feyzullah Aktürk’e yenilerek organizasyona veda etti.

Son yıllarda er meydanlarında gösterdiği performansla dikkatleri üzerine çeken İsmail Koç, 2 metrelik boyuyla çayırın en uzun pehlivanları arasında gösteriliyor.

Bu sezon Seki Seydikemer ve Büyükmandıra güreşlerinde başpehlivan olan Koç, Kırkpınar’da uzun kollarını kullanarak ve sert güreşiyle rakiplerine üstünlük kurmaya çalışacak.

- Çayırın "hırslısı" Osman Kan

Antalya Serikli 25 yaşındaki Osman Kan, bu yıl üçüncü kez baş boyunda Kırkpınar sınavı verecek.

Genç yaşına rağmen er meydanlarında ortaya koyduğu hırslı ve mücadeleci güreşle dikkati çeken Osman Kan, Sarayiçi’nde sürpriz yapabilecek pehlivanların başında geliyor.

Başpehlivanlık hedefiyle çayıra çıkacak pek çok ismin karşısında zorlu bir engel olabilecek Kan, tempolu güreşi ve pes etmeyen yapısıyla Kırkpınar'da dikkatle takip edilecek isimler arasında yer alıyor.

- Diğer iddialı pehlivanlar

2009 yılından bu yana baş boyunda güreşen "örümcek adam" lakaplı Serhat Gökmen, 2011 yılından bu yana baş boyunda mücadele veren Çorumlu Ünal Karaman, 2015 yılında başpehlivanlığa yükselen Nedim Gürel, 2016 yılında başta güreşmeye başlayan Mustafa Batu, 2018'den bu yana başta güreşen Furkan Durmuş Altın, 2022 yılında başpehlivanlığa yükselen Mustafa Doğan Özkaya, Sakaryalı Serkan Yıldırım, 2024 başpehlivanlık kategorisinde çayıra çıkan Erkan Taş da iddialı pehlivanlar arasında yer alıyor.

Muhterem Müslümanlar!

“Kendileri ile huzur bulasınız diye sizin için eşler yaratması, aranızda sevgi ve merhamet var etmesi Allah’ın varlığının ve kudretinin delillerindendir. Şüphesiz bunda düşünen bir toplum için ibretler vardır”[1] ayet-i kerimesinde ifade edildiği üzere, ilahi rahmetin yeryüzündeki tecellilerinden biri de ailedir.

Aziz Müminler!

Aile, İslam’ın ilkelerini belirlediği nikâh akdiyle kurulan huzur ve muhabbet yuvasıdır. Sıkıntıların birlikte omuzlandığı; kederlerin paylaşıldığı, sevinçlerin çoğaltıldığı huzur ocağıdır. Aile; bizleri, günahlardan uzak tutan güvenli bir sığınaktır. Millî ve manevi değerlerimizi kuşaktan kuşağa aktarmamıza vesile olan bir müessesedir.

Değerli Müslümanlar!

Aile olmak, sadece aynı mekânı paylaşmak değildir. Aile olmak, dünyayı da ahireti de cennete çevirmek için el ele verebilmektir. İyi günde olduğu gibi kötü günde de birlik ve beraberliği güçlü kılabilmektir. Aile olmak, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in örnekliğini hayatımıza yansıtabilmektir. Onun gibi, elinden ve dilinden emin olunan güvenilir bir eş olabilmektir. Kızını ayakta karşılayıp yerini ona ikram eden vefakâr bir baba olabilmektir. Namazdayken omuzlarına çıkan torunlarının oyunlarını bozmamak için secdesini uzatan müşfik bir dede olabilmektir. Yetim ve öksüzlere hamilik yapan, kimsesiz çocuklara aile sıcaklığını hissettiren merhametli bir insan olabilmektir.

Kıymetli Müminler!

Her geçen gün, aile değerlerimiz örselenmekte; evlilikler, külfetli hale getirilmekte; bekârlık ve evlilik dışı hayat teşvik edilmektedir. İnancımızda rızkın Allah’a ait olduğu[2] vurgulanmasına rağmen, ‘çocuk sahibi olmanın hayatı zorlaştırdığı’ söylemleri günden güne artmaktadır. Hâlbuki devletlerin geleceği; ailenin kurulmasına, korunmasına ve güçlendirilmesine bağlıdır. Milletlerin en büyük sermayesi, milli ve manevi değerleriyle yetişen nesillerdir. Bu sebeple, göz aydınlığı evlatlarımızın evliliklerine yardımcı olmak, sadece anne ve babaların değil bütün toplumun ortak sorumluluğudur. Diyanet İşleri Başkanlığımız da bu sorumluluğun bir gereği olarak müftülüklerimiz marifetiyle nikâh merasimleri icra etmektedir.

Aziz Müslümanlar!

Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Nikâhın en hayırlısı, en kolay olanıdır”[3] tavsiyesini kendimize düstur edinelim. Gösteriş ve israfa dayalı nişan, nikâh ve düğün merasimleriyle gençlerimizin ve ailelerimizin omuzlarına ağır yükler yüklemeyelim. Hanelerimizi huzur ve güvenin kaynağı haline getirelim. Rabbimizin lütfu olan çocuklarımızı bereket vesilesi olarak görelim.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en iyi olanınızdır. İçinizde ailesine karşı en iyi olan da benim!”[4]

[1] Rûm, 30/21.

[2] Hûd, 11/6.

[3] Ebû Dâvûd, Nikâh, 30-31.

[4] İbn Mâce, Nikâh, 50.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Saldırıların ardından beldede oluşan yıkım görüntülendi.

BİRLİKTE RAHMET VARDIR

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimizin saygı duyulmasını emrettiği dört aydan[1] biri olan, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Hürmete layık”^[2] olarak zikrettiği Muharrem ayının manevi iklimi içerisindeyiz. Resûl-i Ekrem (s.a.s), “Ramazan’dan sonra tutulan en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur”^[3] buyurarak, bu mübarek ayın; ibadet ve taatle, hamd ve şükürle, tövbe ve istiğfarla değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatmıştır.

Aziz Müminler!

Önümüzdeki perşembe Âşûrâ gününü idrak edeceğiz. Birçok peygamberin hayatında önemli gelişmelere sahne olan Âşûrâ günü; ne hazindir ki, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Cennet gençlerinin efendisi”^[4] diyerek övdüğü, torunu Hz. Hüseyin Efendimiz ile çoğu Ehl-i Beyt’e mensup yetmişi aşkın Müslümanın Kerbelâ’da acımasızca şehit edildiği gündür.

Kıymetli Müslümanlar!

Kerbelâ, müminlere; birlik ve beraberlik içinde hareket etmeyi, ayrılık ve gayrılığa düşmemeyi hatırlatır. Hak ve hakikati ayakta tutmayı, adaletten ve iyilikten ayrılmamayı anlatır. Kerbelâ, aramıza fitne ve fesat tohumu ekmek, kardeşi kardeşe kırdırmak isteyenlere karşı feraset ve basiretle davranmamızı tavsiye eder. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Birlikte rahmet, ayrılıkta azap vardır”[5] uyarısına kulak vermemizi; sevinci ve nimeti paylaştığımız gibi hüznü ve meşakkati de paylaşmamızı telkin eder.

Değerli Müminler!

Bugün, inananları; acı ve gözyaşına mahkûm etmek, İslam beldelerinin yer altı ve yer üstü zenginliklerini sömürmek isteyen zalimler, başta Gazze ve Filistin olmak üzere birçok farklı coğrafyada yeni Kerbelâlar yaşanması için her türlü yolu denemektedir. Ümmet-i Muhammed olarak bizler de bir daha aynı hüznü yaşamak ve şer odaklarını sevindirmek istemiyorsak, aramızdaki ihtilafları derinleştirmek yerine ortak paydada buluşmanın yollarını aramalıyız. Zira Rabbimiz bir, Peygamberimiz bir, Kitabımız bir, Kıblemiz birdir. Cenâb-ı Hakk’ın, “Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa düşenler gibi olmayın”[6] emri gereğince birbirimize kenetlenmeli; İslam kardeşliğine zarar verecek her türlü söz, tutum ve davranıştan kaçınmalıyız.

Bu vesileyle, başta Hz. Hüseyin ve Ehl-i Beyt-i Mustafa olmak üzere; din, vatan ve mukaddesat uğruna canlarını feda eden bütün şehitlerimizi rahmetle yâd ediyoruz.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu uyarısı ile bitiriyoruz: “Birbirinize nefret ve düşmanlık beslemeyin. Birbirinize haset etmeyin. Birbirinize sırt çevirmeyin. Ey Allah’ın kulları! Kardeş olun…”^[7]

[1] Tevbe, 9/36.

[2] Müslim, Sıyâm, 203.

[3] Müslim, Sıyâm, 202.

[4] Tirmizî, Menâkıb, 30.

[5] İbn Hanbel, IV, 278.

[6] Âl-i İmrân, 3/105.

[7] Buhârî, Edeb, 62.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

HİCRİ YENİ YILA GİRERKEN

Muhterem Müslümanlar!

İslam’ın ilk yıllarında müminler, Mekkeli müşriklerin günden güne artan eza ve cefasına, işkence ve boykotuna maruz kalmışlardır. Müslümanlar, yaşadıkları bütün zorluklara rağmen imanlarından asla taviz vermemişlerdir. Nihayet Peygamber Efendimiz (s.a.s) ve ashâb-ı güzîn, Cenâb-ı Hakk’ın emriyle, Mekke’den Medine’ye hicret etmişlerdir. İşte bu yıl, daha sonra hicri takvimin başlangıcı olarak kabul edilmiştir.

Aziz Müminler!

Hicret, yalnızca bir yerden başka bir yere göç etmek değildir. Hicret, Allah ve Resûlünün rızasını her şeyden üstün tutma idealidir. Hakka yönelmenin ve hakikate sımsıkı bağlanmanın gayretidir. Nefsin gayr-ı meşru istek ve arzularından, şeytanın bitmek bilmeyen vesveselerinden uzaklaşıp salih ameller ve güzel ahlakla dolu bir ömür geçirme azmidir. Hicret, hata ve günahlardan tövbe edip Yüce Rabbimizin engin rahmet ve mağfiretine sığınma çabasıdır. Haramlardan helallere, kötülüklerden iyiliklere doğru adım atma kararlılığıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.s), “Müslüman, elinden ve dilinden diğer Müslümanların zarar görmediği kişidir. Muhacir ise, Allah’ın yasaklarını terk eden kimsedir”[i] buyurarak bu hususa dikkatlerimizi çekmektedir.

Kıymetli Müslümanlar!

Her birimizin, gerçekleştireceği bir hicreti mutlaka vardır. Yeter ki, hatalarımızı fark edip yanlışlarımızla yüzleşelim. Kendimizle barışık olalım. Fıtratımızın sesine kulak verelim. Yaratılış gayemizi hatırımızdan çıkarmayalım.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümanın hicreti; kibirden tevazua, öfkeden merhamete, bencillikten diğerkâmlığa, zulümden adalete, karamsarlıktan umuda doğru yol almasıdır.

Müslümanın hicreti; yalan, iftira, fitne ve gıybet gibi dilin afetlerinden uzaklaşıp; doğruluğu, kardeşliği ve muhabbeti kuşanmasıdır.

Müslümanın hicreti; nefsini ve neslini, sapkın fikirlerden, bâtıl ideolojilerden ve yanlış yönelişlerden koruması; dinine, değerlerine, kültürüne ve örfüne uygun bir ömür sürmesidir.

Müslümanın hicreti; alkol, zina, faiz, rüşvet, stokçuluk ve karaborsacılık gibi huzur ve güveni zedeleyen haramlara tevessül etmemesi, helallerle yetinmesidir.

Müslümanın hicreti; kul ve kamu hakkını ihlal edecek her türlü günahtan uzak durması; sözüne, davranışlarına ve işine dikkat etmesidir.

Aziz Müslümanlar!

Müslümanlara düşen; hicri yeni yılda, hicretin anlam ve önemini yeniden kavramaları, içinde bulundukları dönemi doğru okumaları, hayatlarının muhasebesini yaparak geleceğe yön vermeleri olmalıdır. İslam kardeşliğini esas almaları, birbirlerine kenetlenmeleri, maddi ve manevi imkânlarını birbirleriyle paylaşmaları olmalıdır.

Bu vesileyle, önümüzdeki salı günü idrak edeceğimiz hicri yeni yılımızın; mazlumların yüzlerinin gülmesine, insanlığın huzura ermesine, birlik, beraberlik ve kardeşliğimizin pekişmesine vesile olmasını Yüce Rabbimizden niyaz ediyoruz.

Hutbemizi, şu ayet-i kerimenin mealiyle bitiriyoruz: “İman edip hicret edenler, Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla cihad edenler, muhacirleri barındırıp yardım edenler var ya, işte onlar birbirlerinin dostlarıdır…”[ii]

[i] Buhârî, Îmân, 4.

[ii] Enfâl, 8/72.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Günümüzde ibadete açık olan camide, Müslümanlar namazlarını kılmayı sürdürürken, yapı aynı zamanda şehrin en önemli turistik mekanlarından biri olarak öne çıkıyor.

DUYARLILIK

Muhterem Müslümanlar!

Mutlu bir insan, huzurlu bir toplum için gerekli olan erdemlerden biri de duyarlılıktır. Duyarlılık, kendimiz için istediğimiz iyilikleri başkaları için de istemektir. Sorumluluklarımızı fark edip onları yerine getirmenin gayretinde olmaktır. Duyarlılık, insanların can ve malını, kendi can ve malımız gibi kıymetli; insanların izzet ve şerefini, kendi izzet ve şerefimiz gibi mukaddes bilmektir.

Aziz Müminler!

Ailemize, toplumumuza ve bütün insanlara karşı duyarlı olmak, Müslüman olmamızın bir gereğidir. Yüce Rabbimiz, “Ey iman edenler! Sorumluluklarınıza dikkat edin. Siz doğru gittiğiniz takdirde yanlış yola sapanlar size zarar veremez”[1] buyurmaktadır. Evet, nemelazımcı ve vurdumduymaz olmak Müslümana yakışmaz. O, sorumluluklarını bihakkın yerine getirmenin gayretinde olandır. Duyarlı bir Müslüman; anne babasına, eşine ve çocuklarına saygı gösteren, onlara hoşgörüyle muamele edendir. Toplumsal barışı sağlamak için kardeşlik ahlakını hayatının her alanına aktarandır. Dünyanın neresinde olursa olsun her bir mazlumun acısını, her bir mağdurun sızısını yüreğinde hisseden ve üzerine düşen vazifelerini yerine getirendir.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümandan beklenen, kendisine emanet edilen dünyaya karşı da duyarlı olmasıdır. Nasıl ki evini, işyerini ve ibadethanesini temiz tutuyor ise tüm çevresini de aynı titizlikle temiz tutmasıdır. Müslümandan beklenen; ormanına, toprağına ve suyuna hassasiyet göstermesidir. Yarın, ‘Ciğerlerimiz yanıyor!’ haberleriyle uyanmamak; ‘Barajlarımız kurudu, suyumuz kalmadı!’ endişesiyle yaşamamak için bugünden gerekli tedbirleri almasıdır.

Kıymetli Müminler!

Bütün hayatı ve ibadetleri vakit ile tanzim edilmiş Müslümandan beklenen; zamana karşı da duyarlılık göstermesi, onu boşa harcamamasıdır. Zira çalışmak, Müslümanın şiarıdır. Onun dinlenmesi, bir işi bitirip diğerine başladığındadır. “Mümin, bal arısına benzer. Bal arısı gibi hep güzel, temiz, helal şeyler yer. Hep güzel şeyler üretir, hep iyiliklerin peşinden koşar. Hiçbir şeyi ne döker, ne kırar, ne de ifsat eder”[2] hadis-i şerifi, bu konuyu bizlere veciz bir şekilde özetlemektedir.

Aziz Müslümanlar!

Unutmayalım ki, kendimiz ve çocuklarımız için yaşanabilir bir dünya inşa etmenin yolu; çevremize, vaktimize ve bütün insanlara karşı duyarlı olmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde ol! Bilerek veya bilmeyerek kötü bir fiil işlersen peşinden iyi bir şey yap ki onu yok etsin. Bir de insanlara güzel ahlâkla davran!”[3]

[1] Mâide, 5/105.

[2] İbn Hanbel, II, 199.

[3] Tirmizî, Birr, 55.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

İstanbul'da dolunay, Büyük Mecidiye Camii ve Süleymaniye Camii ile birlikte görüntülendi.

Arafat ve Müzdelife'de Kurban Bayramı arifesinde vakfe görevlerini yerine getiren, ardından Cemerat'a geçerek "büyük şeytan" olarak ifade edilen "Akabe cemresi"ne 7 taş atan Müslümanlar, daha sonra Kabe'de ziyaret tavafı ve sayı gerçekleştirdi.

Türkiye’den gelen 85 bin hacı adayı da Arafat’a çıkarak, Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş’un yaptığı vakfe duasına hep birlikte “amin” dediler.

1. "Kesimsiz kurban bağışı" vb. adlar altında yapılan bağışların hiçbir dini dayanağı bulunmamakta olup söz konusu bağışlarla kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz.

2. Bir kurban hissesi yalnızca bir kişi içindir. İmkânı olmayan birden fazla kişinin, tek kişilik bir hisseye ortak olabileceği anlayışı dinen doğru değildir.

3. Kurbanlık hayvanın taşıması gereken vasıflar ve kesimle ilgili diğer hükümler, bütün kurban çeşitlerinde aynı olup çeşitli gayelerle veya şükür niyetine kurban edilecek hayvanlarda, yaş gibi bazı şartların gerekli olmadığı inancı yanlıştır.

4. İnsanların bir araya gelerek topluca Hz. Peygamber adına bir kurban hissesine girmeleri şeklinde bir uygulama dinimizde mevcut değildir.

5. Dinimizde kabir kurbanı veya ölü kurbanı adıyla bir kurban türü bulunmamaktadır.

6. Kurban kanının, alna veya araba tekerleği gibi eşyalara sürülmesi inancı doğru değildir.

7. Evli olmayan kimselerin -gerekli mali imkâna sahip olsalar da- kurban kesemeyecekleri anlayışı yanlıştır.

8. Kurban kesim işlemini kadınların yapamayacağı anlayışı doğru değildir. Kesme becerisine sahip olan kişi, erkek olsun kadın olsun, kurban kesimini gerçekleştirebilir.

9. Büyükbaş bir kurbanlığın hissedar sayısının mutlaka 3, 5, 7 gibi tekli sayılarda olması gerektiği anlayışı doğru değildir.

10. Kurbanlık hayvanın gerekli yaşını tamamladığı halde henüz kapak atmamış ise kurban edilemeyeceği şeklindeki anlayış doğru değildir.

11. Kurban etlerinin mutlaka yedi fakire dağıtılması gerektiği şeklindeki anlayış doğru değildir. Kurban etini üçe bölmek müstehaptır.

12. Kurbanlık hayvana ortak olanların bazılarının adak veya akika niyetiyle kurbana iştirak etmesinin kurbana engel olduğu şeklindeki anlayış hatalıdır.

13. Seferî (yolcu) olanın kestiği kurbanın geçersiz olduğu anlayışı doğru değildir.

Din İşleri Yüksek Kurulu

SÖZ AHLAKI VE SOSYAL MEDYA

Muhterem Müslümanlar!

Söz, insanın iç dünyasını dışarıya yansıtan aynasıdır. Güzel bir söz; yaralı kalpleri iyileştiren merhem, kurumuş gönülleri yeşerten can suyudur. Hoş bir kelam; ruhu ilmek ilmek işleyen zarif bir nakış, hataları incitmeden düzelten nazik bir hitaptır. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Gönül alıcı söz, sadakadır.”[1]

Aziz Müminler!

Sözün tesiri, sesin yüksekliğinde değil; samimiyetin derinliğinde, üslubun inceliğinde gizlidir. Evet, en yakınımıza dahi sesimizi duyuramıyorsak, akrabalarımızla ortak paydada buluşamıyorsak, komşularımıza ulaşmaya bir yol bulamıyorsak, bunun sebeplerinden biri de konuşma usulümüzdür. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s), mümini şöyle tarif etmektedir: “Mümin; insanları karalayan, lânet eden, kaba ve kötü sözlü, hayâsız birisi değildir.”[2]

Kıymetli Müslümanlar!

Gönül kapıları, içeriden açılan kilide benzer; o kilidin yegâne anahtarı ise yumuşak bir sözdür. Kur’an-ı Kerim’de, “Kullarıma söyle, sözün en güzelini söylesinler; yoksa şeytan aralarına girer. Kuşkusuz şeytan, insanların apaçık düşmanıdır”[3] buyrulmaktadır. Bu sebeple; yuvasında huzur arayan, dilini zarafetle süslesin. Evladına ulaşmak isteyen, önce onun gönlüne bir çift tatlı kelamla misafir olsun. Saygınlık bekleyen, dilini doğrulukla mühürlesin. Berekete nail olmak isteyen, sözüne dürüstlük katsın. Hâsılı, Allah Resûlü (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Allah’a ve ahiret gününe inanan, ya hayır söylesin ya da sussun.”^[4]

Değerli Müminler!

Söz ahlakının en çok ihlal edildiği alanların başında dijital mecralar gelmektedir. Kimi insanlar, sanal kumar ve uyuşturucu madde gibi bağımlılıklarla; kimileri de şiddete sevk eden dijital oyunlar aracılığıyla kötülüğün günden güne yayılmasına zemin hazırlamaktadır. Kimi insanlar; kimliklerini gizleyerek kalp kırmayı, başkalarının şahsiyetine, şeref ve haysiyetine dil uzatmayı marifet saymaktadır. Kimileri de yalan haberler ile toplumun sinesine fitne ve fesat tohumları ekmektedir. Yüce Rabbimizin bu husustaki uyarısı gayet açıktır: “İnsanın yanında, söylediği her sözü kaydeden bir melek mutlaka hazır bulunur.”^[5]

Aziz Müslümanlar!

Bizler, teknolojik imkânlarla gelen tehlikeleri, fırsatların arkasına gizlenmiş sinsi tuzakları fark edebilirsek, sanal âlemin zararlarını asgari düzeye indirebiliriz. Dijital teknolojileri, etik değerlerimizi gözeterek kullanabilirsek, kültürümüzle bağdaşmayan söz ve içeriklerden kendimizi ve ailemizi muhafaza edebiliriz.

Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Faydasız söz ve davranışları terk etmesi, kişinin iyi bir Müslüman olduğunun göstergesidir.”[6]

[1] Buhârî, Cihâd, 128.

[2] Tirmizî, Birr, 48.

[3] İsrâ, 17/53.

[4] Buhârî, Edeb, 31.

[5] Kâf, 50/18.

[6] Tirmizî, Zühd, 11; Muvatta’, Hüsnü’l-hulk, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Hz. Peygamber ^(s.a.s.), Kurban Bayramı’nda Allah katında en sevimli ibadetin kurban kesmek olduğunu, kurbanın kesilir kesilmez Allah katında makbul olacağını ve kurban edilen hayvanın her bir parçasının kişinin hayır hanesine kaydedileceğini ifade etmiştir. ^{(Tirmizî, Edâhî, 1 [1493]; İbn Mâce, Edâhî, 3 [3126])}

Allah Teâlâ’nın rızasını kazanmak niyetiyle, karşılıksız olarak fakir ve muhtaçlara yardım etmek, iyilik ve ihsanda bulunmak da Müslüman’ın önemli vazifelerinden biridir. Zaruret derecesinde ihtiyaç içerisinde bulunan kimseye yardım etmek dinimizde farz kabul edilmiştir. Ancak bu iki ibadetin birbirinin alternatifi olarak sunulması doğru değildir. Bu sebeple kesme olmadan hayvanı, sadaka olarak bir kişiye vermek kurban yerine geçmez. ^{(İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 6/320)} Aynı şekilde kurban bedelini de yoksullara ya da yardım kuruluşlarına vermek suretiyle, kurban ibadeti ifa edilmiş olmaz.

Şâfiî mezhebinde, genel olarak yukarıda sayılan kusurlardan birinin bulunması, bir hayvanın kurban olmasına engel teşkil ettiği gibi uyuz olan hayvanlar ile yem yemesini engelleyecek derecede dişlerinin bir kısmı dökülmüş olan hayvanların da kurban edilmesi caiz değildir. ^{(Nevevî, el-Mecmû‘, 8/399-404)}

Akıl sağlığı yerinde, hür, mukîm ve dinî ölçülere göre zengin sayılan mümin, İlâhî rızayı kazanmak gayesiyle kurbanını kesmekle hem Cenâb-ı Hakka yaklaşmakta, hem de maddî durumlarının yetersiz olması sebebiyle kurban kesemeyenlere yardımda bulunmaktadır. Bu ibadetin ruhunda Hakk’a yakınlık ve halka fedakârlıkta bulunma anlayışı vardır. Kurban, bir Müslüman’ın bütün varlığını, gerektiğinde Allah yolunda feda etmeye hazır olduğunun bir nişanesidir.

Mezheplerin çoğuna göre, udhiye kurbanı kesmek sünnettir. ^{(İbn Rüşd, Bidâyetü'l-müctehid, 2/191)} Hanefî mezhebinde ise tercih edilen görüş, kurbanın vâcip olduğudur. ^{(Merğînânî, el-Hidâye, 4/355)} Kurban, -fıkhî hükmü ne olursa olsun- Müslüman toplumların belirli simgesi ve şiarı sayılan ibadetlerden biri olarak asırlardan beri özellikle milletimizin dinî hayatında önemli bir yer tutmaktadır.