KURBAN BAYRAMI

Muhterem Müslümanlar!

Kalplerimizin sevinçle dolduğu, tekbir seslerinin semaya yükseldiği, rahmet ve mağfiret ikliminin yeryüzünü kuşattığı bir Kurban Bayramı’na daha ulaşmanın huzuru içerisindeyiz.

Bizleri bu kutlu vakte ulaştıran Yüce Rabbimize sonsuz hamd ve sena; kurbanla teslimiyeti, bayramla muhabbeti bizlere öğreten Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed Mustafa’ya salat ve selam ediyoruz.

Aziz Müminler!

Bugün Bayram… Dünyanın dört bir yanından gelerek Arafat’ta vakfeye duran müminlerin, aynı duygu ve heyecanla Kâbe’de tavaf ettikleri tevhit ve vahdet günüdür. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Bugün ilk işimiz, bayram namazını kılmak, sonra dönüp kurban kesmektir. Kim böyle yaparsa sünnetimize uymuş olur”^[1] hadis-i şeriflerini ihya etme günüdür. Besmeleler, tekbirler ve dualarla kurbanlarımızı kesme, kardeşlerimizle paylaşma, Rabbimizle yakınlaşma ve takva bilincini kuşanma günüdür.

[related-posts id="61586" color="bg-warning"][/related-posts]

Kıymetli Müslümanlar!

Bugün Bayram… Bizi biz yapan, bizi millet kılan milli ve manevi değerlerimizi yaşama ve nesillerimize aktarma vaktidir. Allah Resûlü (s.a.s)’in, “Ey insanlar! Selâmı aranızda yayın, yemek yedirin, akrabalık hukukunu gözetin”[2] tavsiyesine uyarak, sıla-i rahim ile uzakları yakın kılma vaktidir. Anne babamızın dualarını alma; akraba, komşu ve dostlarımızın hatırlarını gözetme; geçmişlerimizi hayırla yâd etme vaktidir. Vereceğimiz hediyelerle çocuklarımızı bayramın neşesine ortak kılma, zihinlerinde güzel izler bırakma vaktidir. Hanelerimizden başlayarak, sokaklarımıza, şehirlerimize, ülkemize ve bütün dünyaya iyiliği, huzur ve güveni taşıma vaktidir.

Değerli Müminler!

Bugün Bayram… Günahlarımıza tövbe etme, Cenâb-ı Hakk’ın sonsuz rahmet ve mağfiretine sığınma zamanıdır. Hastalarımızı, yaşlılarımızı ve kimsesizleri ziyaret etme, gönüllerini alma zamanıdır. “Müminler ancak kardeştirler. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin…”[3] ayet-i kerimesini hayatımıza aktarma zamanıdır. Aramızdaki dargınlıkları bitisrme, küskünlüklere son verme, kardeşlik bağlarını sağlamlaştırma zamanıdır. Başta Filistin olmak üzere savaş mağduru kardeşlerimizin acılarını yüreklerimizde hissetme, maddi ve manevi imkânlarımızla onların yanlarında olma zamanıdır.

Aziz Müslümanlar!

Kurban Bayramı’nın; ruhumuza ferahlık, işlerimize bereket, ailelerimize dirlik, ümmet-i Muhammed’e birlik getirmesini Yüce Rabbimizden niyaz ediyoruz.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu tavsiyeleriyle bitiriyoruz: “Allah için size sığınan kimseye sığınak olun. Allah için sizden bir şey isteyene verin. Sizi davet edene icabet edin. Size bir iyilik yapana iyilikte bulunun…”[4]

[1] Buhârî, Îdeyn, 3.

[2] İbn Mâce, Et’ıme, 1.

[3] Hucurât, 49/10.

[4] Ebû Dâvûd, Zekât, 38.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Bayram Namazı nasıl kılınır?

Bayram hutbesi nasıl okunur?

Kurban kesim sırasında hangi dualar okunabilir?

Kabir ziyaretinde bulunan kişinin ölü için dua etmesi ve Kur’an okuyarak sevabını orada bulunanların ruhlarına bağışlaması uygun olur. Kabir ziyaretinde okunacak dualar:

Yasin Suresi 1. Sayfa Oku

Yasin Suresi 2. Sayfa Oku

Yasin Suresi 3. Sayfa Oku

Yasin Suresi 4. Sayfa Oku

Yasin Suresi 5. Sayfa Oku

Yasin Suresi 6. Sayfa Oku

Mülk (Taberake) Suresi 1. Sayfa Oku

Mülk (Taberake) Suresi 2. Sayfa Oku

Mülk (Taberake) Suresi 3. Sayfa Oku

Nebe (Amme) Suresi 1. Sayfa Oku

Nebe (Amme) Suresi 2. Sayfa Oku

Tekasür Suresi Oku

İhlas, Felak ve Nas Sureleri Oku

Dua

Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:

“‏ زُورُوا الْقُبُورَ فَإِنَّهَا تُذَكِّرُكُمُ الآخِرَةَ

“Kabirleri ziyaret ediniz. Çünkü kabirleri ziyaret, size ahireti hatırlatır.”142

كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ الْقُبُورِ فَقَدْ أُذِنَ لِمُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ أُمِّهِ فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكِّرُ الآخِرَةَ

“Ben sizi kabirleri ziyaret etmekten nehyetmiştim. Fakat Peygamberiniz Muhammed’e (sas.) annesinin kabrini ziyaret etmesi için izin verildi. Siz de kabirleri ziyaret ediniz. Çünkü kabir ziyareti, ahireti hatırlamaktır.”143

Peygamberimiz, ilk zamanlarda kabirleri ziyaret etmeyi yasaklamıştı. Bunun sebebi şu idi:

İslamiyet, tevhid akidesini getirmiştir. İslam’ın en belirgin niteliği budur. Bu inanç, bir olan Allah’a inanma esasına dayanır. Allah vardır ve birdir. Eşi ve dengi yoktur. Yalnız O’na ibadet edilir ve yalnız O’ndan yardım istenir. O’na gösterilen saygı ve tazimin bir benzerini başkasına göstermek tevhid inancına aykırıdır.

İslamiyet’ten önce Arap yarımadasında putlara tapılıyor, kabirlere secde ediliyordu. Yahudi ve Hıristiyanlar da aziz saydıkları kimselerin kabirlerini ibadet yeri hâline getirmişlerdi. Allah’ı bir bilmek ve yalnız O’na ibadet etmekten ibaret olan İslam dinini yeni kabul etmiş olan insanlar, İslamiyet’ten önceki bu alışkanlıklarını İslam’a da aktarabilirler ve böylece tevhid inancını bozarlar endişesiyle Peygamberimiz ilk zamanlarda kabirleri ziyaret etmeyi yasaklamıştı. Müslüman olanlar, İslamiyet’i ve Onun tevhid inancına verdiği önemi iyice kavradıktan sonra Peygamberimiz kabirleri ziyarete izin vermiştir. Bizzat kendisi de annesi Âmine’nin mezarını ziyaret etmiştir. Ayrıca Peygamberimiz her yıl Uhud şehidlerini ziyaret ederlerdi. Ara sıra Medine’deki Bakî Kabristanını da ziyarette bulunur, dua ederdi.

Hz. Âişe validemiz de Mekke-i Mükerreme’de defnedilmiş bulunan kardeşi Abdurrahman’ın kabrini zaman zaman ziyaret ederdi.

İbn Ebî Müleyke diyor ki: Bir defasında Hz. Âişe validemiz kabir ziyaretinden dönüyordu. Kendisine:

—Ey Müminlerin annesi, nereden geliyorsunuz, diye sordum. Hz. Âişe:

—Kardeşim Abdurrahman’ın kabrini ziyaret ettim, oradan geliyorum, dedi. Ben kendisine:

—Peygamberimiz kabirleri ziyareti yasaklamamış mı idi, diye sordum. Hz. Âişe:

—Evet, vaktiyle yasaklamıştı, fakat sonra ziyaret edilmesini emretti, diye cevap verdi.144

Peygamberimiz ve Ashabının kabir ziyareti bizim için örnektir.

Kabirleri ziyaret ederek ölülerimize dua etmemiz ve onlar için Allah’tan af dilememiz, hem ölüler için hem de hayattakilerin ölümü hatırlayarak kendilerine çekidüzen vermeleri için yararlıdır. Peygamberimiz, kabir ziyaretinin sebebini açıklarken, “çünkü kabir ziyareti, size ahireti hatırlatır.” buyurmuştur.

1. Kabirleri Ziyaretin Adabı

Kabirleri haftada bir gün özellikle cuma veya cumartesi günleri, bu olmadığı takdirde hiç olmazsa bayram günlerinde ziyaret etmek iyi olur.

Kabirleri ziyaret eden kimse kıbleye veya ölünün yüzüne karşı durarak şöyle dua eder:

اَلسَّلاَمُ عَلَىْكُمْ دَارَ قَوْمِ الْمُؤْمِنِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللّٰهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ أَسْأَلَ اللّٰهَ لَنَا وَلَكُمُ الْعَافِيَةَ

“Ey Müminler yurdunun sakinleri. Bizler de inşallah sizlere kavuşacağız. Allah’tan bizim için ve sizin için afiyet dilerim.”

Peygamberimiz, Bakî mezarlığını ziyaret ettiğinde böyle selam verir ve dua ederdi.

Ziyaretçinin oturup Kur’an okuması da sevabdır. Bu sevabı ölülere bağışlamasından onlar yararlanır. Kendisine de Cenab-ı Hak ecir ve mükâfat verir.

Kabirlere doğru namaz kılınmaz ve kabirler üzerine oturulmaz.

Peygamberimiz,

لاَ تَجْلِسُوا عَلَى الْقُبُورِ وَلاَ تُصَلُّوا إِلَيْهَا

“Kabirlerin üzerine oturmayın, onlara doğru da namaz kılmayın.”145 buyurmuştur.

Başka bir hadis-i şerif de mealen şöyledir:

“Sizden birinizin bir kor üzerinde oturup da o korun elbisesini yakması ve derisine işlemesi, kabir üzerine oturmasından daha hayırlıdır.”146

Mezar taşlarına el yüz sürülmez. Ölülere adak yapılmaz, mezarlardan istekte bulunulmaz.

Kabirleri çiğnemek ve kabir üzerinde uyumak mekruhtur.

Kabirlerde bulunan ağaçlar kesilmez, yeşil otlar yolunmaz. Ancak kurumuş olan ağaç ve otları kesmekte bir sakınca yoktur.

KAYNAKÇA:

142. İbn Mâce, “Cenâiz”, 47.

143. Müslim, “Cenâiz”, 36, Tirmizî, “Cenâiz”, 60, Ebû Dâvûd, “Cenâiz”, 80, İbn Mâce, “Cenâiz”, 47, Nesâî, “Cenâiz”, 100.

144. Sahih-i Buhârî Muhtasarı, Tecrid-i Sarîh Tercemesi, IV, 374.

145. Müslim, “Cenâiz”, 33.

146. Müslim, “Cenâiz”, 33, İbn Mâce, “Cenâiz”, 45.

İstanbul`un Anadolu`ya açılan kapısı" olarak tabir edilen Anadolu Otoyolu`nun Bolu, Düzce ve Sakarya kesimlerinin bazı bölümlerinde Ankara yönünde bayram tatiline gidenler nedeniyle yoğunluk yaşanıyor.

Trafiğin düşük hızda ilerlemesi araç kuyruğuna neden oluyor. Hasarlı trafik kazaları ve araç arızaları da ulaşımı yavaşlatıyor.

Otoyolun İstanbul istikametinde ise trafik normal akışında ilerliyor.

Jandarma, polis ve Karayolları ekipleri, bölge genelinde görevlerini sürdürüyor.

Cami, cuma namazıyla birlikte cemaatiyle buluştu.

Cuma namazını camide kılan Vali Yunus Sezer, gazetecilere, Edirne'nin tarihi camiler açısından zengin bir şehir olduğunu söyledi.

Şeyh Şüceaddin Camii'nin, Balkanlar'da önemli hizmetleri olmuş Anadolu alperenlerinden Şeyh Şüceaddin Karamani adına 2. Murat döneminde yaptırıldığını belirten Sezer, "1751'deki depremle yıkılıyor ve yarım minaresi kalıyor. Bu hüzünlü minare 2 yıllık bir çalışmanın sonucunda bir camiyle sonuçlandı. Hem camimiz ihya edildi, hem çevre düzenlemesi tamamlandı." dedi.

Sezer, kentte ihyası süren Evliya Kasımpaşa ve Çokalca camilerinin de tamamlanacağını dile getirdi.

Tarihi eserlerin ayağa kaldırılmasının önemli olduğunu ifade eden Sezer, "Edirne'mizin tarihi ve kültürel değerlerini yeniden bu kadim şehirle buluşturmak çok önemli. Allah hayırlı uğurlu etsin. Emeği geçenlere teşekkür ediyoruz." diye konuştu.

Sezer'e Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Hatipler, Edirne Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanı Uğur Bay, Vali Yardımcısı ve İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Eyyüp Batuhan Ciğerci, İl Emniyet Müdürü Muhittin Ayhan, İl Jandarma Komutanı Albay Mehmet Kasım Ermiş, Edirne Vakıflar Bölge Müdürü Ahmet Saraç ve siyasi parti temsilcileri eşlik etti.

Namaz sonrası vatandaşlara irmik helvası ve Türk Mutfağı Haftası etkinlikleri kapsamında hazırlanan keşkek ikram edildi.

İhtiyaç duyulan 29 camide temizlik yapan yükümlüler, şehitlikler başta olmak üzere mezarlıklarda da bakım ve çevre düzenleme çalışmaları yapıyor.

Elazığ Denetimli Serbestlik İl Müdürü İrem Pirinççi, AA muhabirine, Kurban Bayramı'nın birlik, beraberlik ve dayanışma duygularının yoğun şekilde yaşandığı özel dönemlerden biri olduğunu söyledi.

Bayram öncesinde vatandaşların yoğun ziyaret ettiği mezarlıklarda temizlik, bakım ve çevre düzenleme çalışmaları yürüttüklerini belirten Pirinççi, camilerde de temizlik faaliyetleri gerçekleştirdiklerini ifade etti.

- "Yükümlülerimiz çok güzel işler çıkarıyor"

Çalışmaların temel amacının yalnızca fiziki temizlik olmadığını dile getiren Pirinççi, şunları kaydetti:

"Yükümlülerimizin topluma fayda üreten bireyler olarak sorumluluk almalarını, aidiyet duygularını güçlendirmelerini ve kamu yararına yapılan çalışmalarla toplumsal bağlarını kuvvetlendirmelerini amaçlıyoruz çünkü denetimli serbestlik yalnızca bir infaz modeli değil, bireyin yeniden topluma kazandırılmasını hedefleyen sosyal bir iyileştirme sürecidir. Yükümlülerimiz çok güzel işler çıkarıyor."

Mezarlıkların vatandaşlar açısından manevi değeri yüksek alanlar olduğunu vurgulayan Pirinççi, yükümlülerin çevre temizliği, ot biçme, yabani otların temizlenmesi ve yürüyüş yollarının düzenlenmesi gibi çalışmaları titizlikle yürüttüğünü belirtti.

- "Birçok yükümlümüz, yapılan işin manevi yönünü hissettiğini ifade ediyor"

Camilerde yapılan temizlik çalışmalarının da toplum hizmeti açısından önemli olduğunu ifade eden Pirinççi, şöyle konuştu:

"Vatandaşlarımızın ibadetlerini daha temiz ve düzenli ortamlarda gerçekleştirmesine katkı sunmak bizim için önemli bir sorumluluk. Bu çalışmalar sırasında yükümlülerimizin gösterdiği özveri ve sorumluluk duygusu da ayrıca memnuniyet verici. Birçok yükümlümüz, yapılan işin manevi yönünü hissettiğini ifade ediyor. İnsanların bayrama daha huzurlu hazırlanmasına katkı sağlıyor, onların da kendilerini topluma faydalı hissetmelerine vesile oluyor. Bu da rehabilitasyon sürecinde çok değerli bir kazanım oluşturuyor."

Denetimli serbestlik sisteminin bireylerin topluma uyum sağlayan, üretken bireyler olarak hayatlarını sürdürmesini hedeflediğini kaydeden Pirinççi, çalışmalara katkı sunan personele, kurumlara ve yükümlülere teşekkür etti.

İsrailli fanatik grup, Aksa'nın avlusunda Talmudik ayinler gerçekleştirerek provokatif eylemlerde bulundu.

İşgalci İsrail, baskın sırasında söz konusu İsraillilere "koruma" sağlarken Filistinlilerin Aksa'daki hareketliliğine ise kısıtlamalar getirdi.

Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin, son dönemde polis korumasında Mescid-i Aksa'ya yönelik baskınlarında artış yaşanıyor.

Filistinliler, İsrail'in işgal altındaki Doğu Kudüs'te özellikle Mescid-i Aksa'ya yönelik ihlallerini artırarak kentin tarihi ve İslami kimliğini hedef aldığını vurguluyor.

Depremin 8,6 kilometre derinlikte meydana geldiği belirlendi.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Adana'nın Saimbeyli ilçesinde meydana gelen ve çevre illerden hissedilen 4,9 büyüklüğündeki deprem sonrası olumsuz bir durumun bulunmadığını duyurdu.

Hat, tezhip, katı’, ebru, çini ve minyatür branşlarında hazırlanan eserlerin sanatseverlerle buluştuğu sergi, gerçekleştirilen açılış programıyla başladı. Programda yapılan protokol konuşmalarında; sanatın korunması, geliştirilmesi ve gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekildi.

Programda konuşan Diyanet İşleri Başkanlığı Türk-İslam Sanatları Daire Başkanı Meryem Dalğıç, Türk-İslam Sanatları Dairesi’nin sanatçı yetiştirme konusundaki çalışmalarına değindi. Yurt içi ve yurt dışında düzenlenen eğitim programları, sergiler ve kültürel etkinliklerle geleneksel sanatların daha geniş kitlelere ulaştırılmasının hedeflendiğini ifade eden Dalğıç, gerçekleştirilen çalışmalar sayesinde çok sayıda öğrencinin sanatla buluştuğunu söyledi. Dalğıç konuşmasının devamında, “Türk-İslam sanatlarını korumak, geliştirmek ve gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla önemli çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Çinili’de yürütülen faaliyetler de bunun en somut örneklerinden biridir. Burada ortaya konulan eserler, geleneksel sanatlarımızın yaşatılması adına büyük bir değer taşımaktadır.” ifadelerini kullandı.

Üsküdar Müftüsü İbrahim Kapancı, Çinili Sanat Atölyelerinin kültür ve sanat alanında yürüttüğü çalışmalara vurgu yaparak sanatın insan ruhunu besleyen önemli bir değer olduğunu ifade etti. Kapancı, özellikle geleneksel sanatların yaşatılması adına Çinili’de verilen emeğin son derece kıymetli olduğunu belirterek, bu tür faaliyetlerin toplumun kültürel hafızasına önemli katkılar sunduğunu dile getirdi. Ayrıca atölyelerde görev alan eğitmenlere, sanatçılara ve organizasyonda emeği geçen herkese teşekkür etti.

Sanatçı Savaş Çevik ise, “Sergiyi açılıştan önce gezme imkanı buldum. Bir yılı aşmayan bir dönemde böyle bir seviyeye gelinmiş olması çok önemli bir başarıdır.” sözleriyle kursiyerlerin ve sanatçıların ortaya koyduğu emeğin değerine dikkat çekti.

Konuşmaların ardından davetliler sergi alanını gezerek hazırlanan eserleri inceleme fırsatı buldu. Geleneksel Türk-İslam sanatlarının estetik zenginliğini yansıtan eserler, sanatseverlerden yoğun ilgi gördü.

Sergi açılışına Üsküdar Kaymakamı Adem Yazıcı, Üsküdar Belediye Başkan Vekili Ali Aral, İstanbul Müftü Yardımcısı Huriye Akbıyık ve Üsküdar Halk Eğitim Müdürü Dinçer Yeloğlu ile sanatseverler katıldı.

...Sizin en hayırlılarınız da hanımlarına karşı en iyi davrananınızdır. (Tirmizî, Radâ, 11)

Veysel Karani Camii'nde gerçekleştirilen ilk programa veliler yoğun ilgi gösterdi. Seminere konuşmacı olarak İlçe Vaizi Alaattin Taha Erenler katıldı.

Program kapsamında gerçekleştirilen “Kur’an-ı Kerim’de Baba Örnekleri” başlıklı seminerde ayet-i kerimeler ışığında örnek baba şahsiyetleri ele alınarak, ailede sorumluluk bilinci, evlat terbiyesi, merhamet, fedakarlık ve güzel ahlak konuları işlendi.

ADRB İlçe Koordinatörü Esra Kocatürk, çocukların sağlıklı bir manevi gelişim sürdürmelerinde babaların üstlendiği rolün önemine dikkat çekilen seminerlerin, ilerleyen süreçte farklı konu başlıklarıyla devam edeceği ifade etti.

Çocukların milli ve manevi değerlerle buluşması, geleneksel bayram kültürünün gelecek nesillere aktarılması amacıyla gerçekleştirilen etkinlikte renkli anlar yaşandı. Program kapsamında velilerle tek tek bayramlaşılırken, minik öğrencilere de çeşitli bayram hediyeleri ve ikramlar takdim edildi. Bayram ilahileri okundu.

Program, yapılan ikramların ardından iyi dilek ve temennilerle sona erdi.

Afet anlarında ve sonrasında vatandaşlara sunulacak manevi destek hizmetlerinin kalitesini artırmayı hedefleyen eğitim programı Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başladı. Seminerde konuşan İstanbul Müftülüğü İl Müftü Yardımcısı Abdulkadir Boşal, verilen eğitimin önemine dikkat çekerek katılımcılara teşekkür etti. İstanbul Müftülüğü Uzman Vaizi Server Akın, AFAD hakkında bilgilendirmelerde bulundu.

İstanbul İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD) Eğitmeni Pınar Kandemir, “Temel Afet Eğitimi” afet öncesi ve sonrasında yapılması gereken temel adımları aktardı.

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü İlk Yardım Eğitmeni Aslı Ermiş, acil durumlarda hayat kurtaran ilk yardım müdahalelerini uygulamalı olarak paylaştı.

İstanbul Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü bünyesinde görev yapan Psikolog Armağan Meşhur, “Afet ve Acil Durumlarda Psikososyal Müdahale ve Temel İlkeler” sunumu ile afetzedelere yönelik psikososyal yaklaşımın temel ilkelerini sundu.

İstanbul Müftülüğü Din Hizmetleri Uzmanı Dr. Enes Kaynar, “İtikadi Sorgulamalara Yaklaşım” sunumunda kriz anlarında bireylerin yaşayabileceği itikadi sorgulamalara nasıl rehberlik edileceğini anlattı.

Çekmeköy Müftülüğü Kur’an Kursu Öğreticisi Hilmi Arslan "Afetlerde Manevi İlk Yardım ve Manevi Danışmanlık" konusunu işlerken, İstanbul Müftülüğü Eğitim Uzmanı Ayşe Torlak da zorlu şartlarda görev yapan personelin kendi ruh sağlığını nasıl koruyacağına dair "Afetlerde Manevi Danışmanın Öz Bakımı" başlıklı bir sunum yaptı.

Son olarak, Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) İstanbul Şube İşlemleri Uzmanı Ahmet Işık, afet anında kurumlar arası koordinasyonun ve TDV'nin saha faaliyetlerinin önemine değindi.

İstanbul genelinde görev yapan manevi danışmanların katıldığı eğitim, kapanış konuşması ile sona erdi.

“Müminler için hac, büyük bir kavuşma, özlemle beklenen bir vuslat anıdır”

Başkan Arpaguş, yaptığı konuşmada, hac ibadetinin, tüm Müslümanlar için her zaman en büyük vuslat arzusu, hasret ve tahassür olduğunu belirterek, “Hac mevsimi, bu kutlu yola çıksın ya da çıkmasın her Müslüman için tatlı bir telaş ve heyecandır. Bu sebeple yürekleri Allah ve Rasulü’nün (s.a.s) aşkıyla yanıp tutuşan, bu özlemi yatıştırmak için burada bulunan müminler için hac, büyük bir kavuşma, özlemle beklenen bir vuslat anıdır. Şu anda on binlerce vatandaşımız, benzersiz manevî bir ikliminin hakim olduğu bu kutlu beldede bulunmanın, ömürde ancak bir defa elde edilebilen bir fırsata erişmenin, sevgili Peygamberimizin (s.a.s) hatıralarıyla dolu bu beldede bulunmanın hazzını ve coşkusunu yaşıyor.” ifadelerini kullandı.

Bu kutlu yolculukta vatandaşlarımıza, rehberlik etmenin heyecanı içerisinde olduklarını kaydeden Başkan Arpaguş, “Allah’ın misafirlerine hizmet etmeyi en büyük şeref biliyoruz. Hac yolculuğunun hacılarımızın hayatına unutulmaz hatıralar ve değer katması için var gücümüzle çalışıyoruz. Bu yolculuğun onların zihin ve gönül dünyalarında kalıcı izler bırakması için çalışmayı ihmal edilemez bir sorumluluk olarak görüyoruz. Evet, bu sorumluluk, burada bulunan bütün kardeşlerimizin, bizlerin omuzlarında olan sorumluluktur. Bu kolektif sorumluluğun en önemli paydaşı ise hiç şüphesiz kafile başkanlarımızdır.” diye konuştu.

“Hac organizasyonumuzun başarısı, her bir kafile başkanımızın gayretine bağlıdır”

Kafile başkanlarının, hac organizasyonunun en önemli yapı taşlarından biri olduğunu dile getiren Başkan Arpaguş, “Hac organizasyonumuzun başarısı, hacılarımıza rehberlik ve önderlik eden her bir kafile başkanımızın samimiyetine, çaba ve gayretine bağlıdır. Vatandaşlarımızın ibadetlerini eksiksiz yapmaları, bizlerin özverili ve titiz çalışmalarımıza bağlıdır. Bu itibarla siz değerli hocalarımıza düşen sorumluluğun herkesten daha fazla olduğunu özellikle vurgulamak ve belirtmek isterim.” ifadelerini kullandı.

“Samimiyet ekseninde bereketli bir çalışma ortamı oluşturmak zorundayız”

Buradaki herkesin içinde bulunduğu konum itibarıyla hissesine düşen bir emanet taşıdığını anlatan Başkan Arpaguş, herkesin, uhdesinde bulunan bu emanet gereği vatandaşlarımıza en güzel şekilde hizmet etmekle mükellef olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Evet, bu kutlu ve ulvi görev emanettir hepimiz için. Bu emanete hakkıyla riayet etmek, Yüce Rabbimize imanımızın, Peygamber Efendimize (s.a.s.) sadakatimizin, aziz milletimize vefamızın bir gereğidir. Yaptığımız görev, özveri gerektiren bir ekip işi olduğundan, birlikte çalışacağımız arkadaşlarımızın kendilerini bu hizmete adamış olmaları da son derece mühimdir. Bu bağlamda kafile başkanlarımız, sadece hacı adaylarımıza değil, bu organizasyonda görev alan arkadaşlarımıza, grup hocalarımıza, irşat görevlilerimize de rehberlik etmek durumundadır. Bu sebeple her bir kafile başkanımız, maiyetinde çalışan arkadaşlarımızı motive eden, kendilerini değerli hissettiren bir tavır içinde bulunmalıdır. Hep birlikte el ele vererek, birbirimizle doğru bir iletişim kurarak sevgi, saygı ve samimiyet ekseninde bereketli bir çalışma ortamı oluşturmak zorundayız.”

“Niyetimiz hayr olmalı ki akıbetimiz de hayr olsun”

Ekip içerisindeki herkese iyi niyet ve samimiyetle yaklaşılması gerektiğini ifade eden Başkan Arpaguş, şu ifadelere yer verdi:

“Başarının yolu buradan geçmektedir. İbadetlerimizde sekinet ve berekete ulaşmak, vazifemizde muvaffakiyete mazhar olmak, ancak gönüllerimizde taşıyacağımız samimiyet ve ihlasın neticesi olacaktır. İnanıyorum ki istişareyi merkeze alan, yapıcı ve rehberlik edici bir tavır sergilediğimizde bu meşakkatli yolculukta karşılaşacağımız tüm sorunlar kolaylıkla çözülecektir. Bizim bu bilinçle hareket etmemiz, hem kendimiz hem de hizmetinde bulunduğumuz vatandaşlarımız için bereketli bir ibadet ortamı oluşturacak; hep birlikte Rabbimizin engin rahmetine mazhar olmamızın yolunu açacaktır. İman, hizmet aşkı ve sabırla çıktığımız bu yolculukta her daim niyetimiz hayr olmalı ki akıbetimiz de hayr olsun. Cenabı Hak, bu hizmetlerde bizi muvaffak eylesin.”

“Hacılarımıza nezaketle, zarafetle ve onlara yardımcı olacak şekilde hizmet sunmalıyız”

Hac yolculuğunun, hacılarımız için hayatlarının en önemli yolculuğu olduğunun unutulmaması gerektiğini anlatan Başkan Arpaguş, “Bu yolculukta bizim için basit ve sıradan olan bir durum, onlar için son derece önemli ve hassas olabilir. Bu yüzden her ânı değerli görmeli, her hizmeti önemsemeli ve hacılarımıza nezaketle, zarafetle ve onlara yardımcı olacak şekilde hizmet sunmalıyız.” dedi.

Haccın irşat boyutuna da dikkati çeken Başkan Arpaguş, “Hepimiz biliyoruz ki ilahî rahmetin her an tecelli ettiği bu aziz topraklar, insanımızın hem zaman bakımından hem de duygu ve düşünce açısından irşada en müsait olduğu, alıcılarının en fazla açık olduğu zaman dilimleri ve mekanlardır. Bu yüzden bizler, hac yolculuğunu, baştan sona bir eğitim süreci olarak görmek durumundayız. Burada bulunduğumuz her anı vatandaşlarımızı irşat için en iyi şekilde değerlendirmeliyiz. Yine bu kutlu yolculuğun tam anlamıyla bir eğitim ve irşat imkanına dönüşmesi de büyük oranda bizlerin çaba ve gayretine bağlıdır.” şeklinde konuştu.

Her bir hacı adayına yönelik doyurucu bir bilgilendirme ve aydınlatıcı bir rehberlik çalışması yapılması gerektiğini belirten Başkan Arpaguş, özellikle haccın rükünleri hakkında, Arafat, Müzdelife, Mina, Cemerat, Kurban ve ziyaret tavafı gibi hususlarda hacılara mutlaka etraflıca, en ince ayrıntısına kadar bilgilendirme yapılması gerektiğini dile getirerek, şunları kaydetti:

“Burada bulunduğumuz süreyi iyi planlamalı ve vatandaşlarımızı yormadan, usandırmadan bilinçlendirmenin çaba ve gayreti içinde olmalıyız. Hizmetlerimizle onların gönüllerini fethetmenin, orada kalıcı bir yer edinmenin çabası içinde olmalıyız. Vatandaşlarımızın ibadetlerini gerektiği gibi yapıp yapmadıklarını yakından ve titizlikle takip etmeliyiz. Hiçbir kardeşimizin ibadetleriyle ilgili herhangi bir kaygıya kapılmasına asla fırsat vermemeliyiz.

İnşallah, 25 Mayıs Pazartesi günü saat 14.00 itibarıyla Arafat’a intikallerimiz başlayacak. Bu süreçte Hac İdare Merkezimizin plan, program ve yönlendirmelerine hassasiyetle riayet etmeliyiz. Arafat’ta geçen zamanı hacılarımız için en verimli olacak şekilde değerlendirmenin çaba ve gayretinde olmalıyız. Arafat sonrasında da hacılarımızın motivasyonunu üst düzeyde tutacak programlarla onları irşada devam etmeliyiz.”

“Samimiyetle ortaya koyacağımız sa’y u gayret, nice güzelliklere vesile olacaktır”

Bu kutlu yolculukta üstlenilen vazifenin herkes için bir şeref vesilesi olduğunu aktaran Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle tamamladı:

“Biliyoruz ki her birimiz bu bilinçle, bu anlayışla hacılarımıza hizmet ediyoruz. Gerek sevk ve idare cihetiyle gerekse dini bilgilendirme ve rehberlik boyutuyla kafilelerimize önderlik ve rehberlik ediyoruz. Üstlendiğiniz bu önemli vazifeyi Allah’ın izniyle her birimizin en güzel şekilde ifa edeceğine inancımız tamdır. İnşallah çıktığımız bu yolda samimiyetle ortaya koyacağımız sa’y u gayret, nice güzelliklere vesile olacaktır.

Rabbimiz gayretlerimizi boşa çıkarmasın. Sa’yimizi meşkur, yolunuzu açık ve kolay kılsın, yar ve yardımcımız olsun. Bu duygu ve düşüncelerle sözlerime son verirken, hac organizasyonunun en ağır yükünü omuzlayan siz kıymetli kafile başkanlarımıza kolaylıklar ve başarılar niyaz ediyorum. Emeklerinizin Allah katında en güzel şekilde karşılık bulmasını Cenabı Hak’tan niyaz ediyorum.

Mebrur bir haccın ardından bütün hacılarımızla beraber sıhhat ve afiyet içinde yurdumuza, sevdiklerimize ve hanelerimize dönmemizi Cenab-ı Hak’tan niyaz ediyor, hepimize saygılarımı sunuyorum.”

Toplantıya, Başkanlığın üst düzey yöneticileri, kafile başkanları ve hac görevlileri katıldı.

İslamiyet’in tevhit inancı olduğunu dile getiren Başkan Arpaguş, hac ibadetinde bütün bir ümmetin yekvücut haline geldiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Çünkü Cenab-ı Hak, Hac Suresi’nde de anlatır. Hz. İbrahim’in davetiyle, hacca davet etme emriyle, bu topraklara ‘Mekke-i Mükerreme’ diyoruz nihayetinde değil mi? Mükerrem şehir, mükerrem belde. Aslında Kur’an-ı Kerim’de ziraata elverişsiz bir vadi olarak geçer. Ot bitmeyen, ziraata elverişsiz bir yere bu kadar kutsiyet atfetmek. ‘Emin belde’ diyoruz. İşte burada bütün mana bu tevhit mücadelesinin; Hz. Adem’den Efendimiz Hatemü’l-Enbiya’ya kadar gelen bu tevhit mücadelesinin merkezi olma özelliğini taşıyor.”

“Bir mahşer provası”

Kabe’nin ilk mabet olarak bu topraklarda inşa edildiğini hatırlatan Başkan Arpaguş, şu ifadelere yer verdi:

“Allah inancına karşı Hz. İbrahim’in Kur’an-ı Kerim’de verdiği mücadeleyi biliriz. Putlara karşı, şirke karşı, Allah inancına karşı her türlü insanlığın uzaklaştığı evrelerde, tekrar hidayet yoluna erdirmek adına Cenab-ı Hakk’ın gönderdiği bütün elçilerin ayak izlerinin olduğu topraklardayız. O kutsiyet biraz da oradan geliyor. Biraz önce arz ettiğim gibi bizim inancımız tevhit inancı. Allah’ın varlığına, birliğine, bütün kainatın yegâne Halık’i ve sahibi olduğuna inanan bir inanç topluluğunun, müminler topluluğunun bir araya gelmesi, bir bütün olması, hemdert olması, gönülden birbirlerine bağlılık ifadelerini yüz yüze bir birlerine anlatabilmeleri. Biz buna cihanşümul yıllık bir kongre de diyebiliriz. Eğer içini doldurabilirsek, eğer bunu gerçek manada dünya Müslümanları üzerinden değerlendirebilirsek hakikaten büyük bir buluşma, adeta bir mahşer provası. Çünkü malumunuz burada her şey ortadan kalkıyor. Renk yok, dil yok, ırk yok. Ne var? İki parça beyaz elbise var. Ve kul ile padişah arasında zahirde hiçbir fark yok.”

“Dünyanın kalbi Kabe’dir.”

Haccın bir tarağın dişleri gibi insanların eşit, aynı hizada olduğu ve üstünlüğün sadece takva ile Allah katında değerlendirdiği bilincini kazandırma noktasında çok önemli bir ibadet olduğunu anlatan Başkan Arpaguş, “Çünkü hakikaten bütün varlığından soyunup; kisvemizden, elbisemizden değil, bütün varlığımızdan soyunarak, hepimizin bir olması, vahdete ve tevhide ulaşmak. Asıl gaye bu. Tasavvufi kültürde Kabe’ye derler: ‘Gönül Çalab’ın tahtı, Çalab gönüle baktı, İki cihan bedbahtı, Kim gönül yıkar ise.’ Kâbe ile öyle mukayese ederler çoğu zaman insan gönlünü. Dünyanın kalbi Kabe’dir. Çünkü bu inancın, tevhidin nabzı burada atıyor. İnsanda da bunun karşılığı kalptir, gönüldür.” ifadelerini kullandı.

Efendimiz (s.a.s)’e Hira Mağarası’nda gelen “Oku” emrini anımsatan Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Okuma bilmiyorum’ demesine rağmen ona okunacak metinler veren bir Allah’ın; Onun (s.a.s) eline insanlığın kurtuluş reçetesini veren bir Yaratıcının, emrine imtisalen, cahiliye devri denilen bir ortamı Asr-ı Saadet’e çevirmiş. Mekke’yi Mekke-i Mükerreme yapmış. Kâbe’yi putlardan temizlemiş. Yesrib’i Medine-i Münevvere haline getirmiş bir mücadelenin her türlü burada izlerini görüyoruz. Ve görmediğimiz halde iman ettiğimiz. Bizim imanımızın çoğu gayba imandır. Zahirle çok işimiz yoktur. Efendimiz (s.a.s.) de der: ‘Beni görmeden bana iman eden kardeşlerim.’ diye hitap eder. Bu çok büyük bir lütuftur.”

“Yüce Kitabımız, Efendimiz’in sünnet-i seniyyesi, siyeri ve güzel ahlakı bize yol gösterici olacaktır”

“İyi biliniz ki Allah Resulü sizin içinizdedir, sizinle beraberdir.” ayet-i kerimeye dikkati çeken Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Nasıl olacak bu? İşte şu kadar yıl bu topraklarda yaşamış bir insan ömrü. Hidayet kaynağı olan bir Kitab-ı Kerim getirmiş; onu bize anlattığı hadis külliyatı ile de anlamamız gereken mirası devretmiştir Efendimiz (s.a.s). Biz eğer Efendimiz’in (s.a.s.) getirdiği Yüce Kitabın umdeleri, ahkamı ve sünnet-i seniyyesiyle bize öğrettiği sırat-ı müstakimi genel anlamda içerisinde kalabilirsek; bu gönüllerde masiva dışında Allah sevgisi, Peygamber sevgisi ve onların bize öğrettiği insan olma vasfını yakalayacağımız ahlaki güzellikleri yaşadığımızda Efendimiz (s.a.s) bizimle beraberdir. Çünkü O buyuruyor: ‘Kişi sevdiğiyle beraberdir.’ İnsanlar sevdiklerinin yanında ya da uzağında olsun ya da olmasın; hayaliyle yaşar. Biz de inancımızı, amelimizi ve dünyamızı bu inanç yolculuğunda canlı bir şekilde tutmak istiyorsak Yüce Kitabımız, Efendimiz’in (s.a.s.) sünnet-i seniyyesi, siyeri ve güzel ahlakı bize yol gösterici olacaktır.”

“Cenab-ı Hakk’ın rahmetine, mağfiretine ve bereketine koşmamız gerekiyor”

“Namazlarınızı benden öğrendiğiniz gibi kılınız” ve “Haccın menasikini benden alınız.” hadisi şeriflerini dile getiren Başkan Arpaguş, şu ifadelere yer verdi:

“Adım adım her şeyi öğretmiştir bu ümmete. Çünkü O çok büyük bir muallimdir. Çok büyük bir öğreticidir. İnsanlığın öğreticisidir. Hatemü’l-Enbiya’dır, rahmeten lil alemindir, hulukin azim sahibidir. Kur’an’ın ifadesiyle üsve-i hasenedir. ‘Benden öğreniniz’ dediği hac ibadetini ifa etmeye. Onun (s.a.s) umdelerini, menasikini; makam makam, mekan mekan işleyerek, Ravza’da Efendimiz’in (s.a.s) huzuruna gidiyoruz. Kabe’de Allah’ın huzurunda tavafımızı, sayımızı, duamızı, niyazımızı ve ilticamızı yapıyoruz. Birkaç gün içerisinde Arafat’a çıkacağız. Arafat bir irfan meydanıdır. İnsanın kendisini tanıması, kendisini bilmesi, kendisini ölçüp tartması, kendisini hesaba çekmesi ve kendisiyle hesaplaşma meydanıdır aslında, nefsiyle cenge girdiği bir meydandır Arafat. Allah hepimizi oradan zaferle çıkarsın inşallah.”

“Suudi Arabistan Türkiye’ye hac organizasyonunda en başarılı organizasyon ödülü veriyor”

Diyanet İşleri Başkanlığının hac organizasyonundaki başarılarına değinen Başkan Arpaguş, organizasyonda görev alan tüm Başkanlık personeline teşekkür ederek, şunları kaydetti:

“Bu yıl 4 binin üzerinde personelle buradayız. Takdir edersiniz ki 85-100 bine civarında bir topluluğu yabancı bir ülkede belirli süre zarfında misafir ediyorsunuz. Oraya naklediyorsunuz. Belirli görevleri, belirli zaman dilimi içerisinde, belirli mekanlara ulaştırarak yapıyoruz. Sonrada sevdiklerine, ailelerine, yurtlarına sağ salim teslim etmeye çalışıyorsunuz. Giriş ile çıkışın arası iki ay. Allah’a hamdolsun. Özellikle teşkilatımızın en üstünden hizmetlisine kadar bütün personelimize. Kafile başkanlarımıza, rehberlerimize, irşat heyetlerimize. Teşkilatımızın fedakar personeline milletimizin huzurunda şükranlarımı arz ediyorum. Çünkü bu milletin yüzünü ağartıyorlar. Her yıl Suudi Arabistan, Türkiye Cumhuriyeti hac organizasyonuna en tertipli, düzenli ve başarılı organizasyon olarak ödül veriyor. Bu aslında insanımıza verdiğimiz kıymet, değer. Yıllara yayılan, gelişen bir düzen ve tertip üzerine çalışmalar, kafa yormalar neticesinde oluyor. Elhamdülillah. Mekke’de, Medine’de, Arafat’ta, Mina’da ve Efendimiz (s.a.s)’in hatırasını taşıyan bütün mekanlara ulaştırmaya çalışıyoruz. Vatandaşlarımızı en iyi şekilde ibadetle buluşturmaya çalışıyoruz. Sağlık hizmetlerimiz var. Bir hastanemiz var. Otellerimizin çoğunda sağlık polikliniklerimiz var. İnsanlarımız oralara rahatlıkla ulaşabiliyor, derdini anlatabiliyor.”

“Ey insanlar! Hac size farz kılındı, haccedin!””

(M3257 Müslim, Hac, 412)

***

"عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ الْفَضْلِ أَوْ أَحَدِهِمَا عَنِ الْآخَرِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : "مَنْ أَرَادَ الْحَجَّ فَلْيَتَعَجَّلْ فَإِنَّهُ قَدْ يَمْرَضُ الْمَرِيضُ وَتَضِلُّ الضَّالَّةُ وَتَعْرِضُ الْحَاجَةُ

İbn Abbâs’ın (ra), Fadl (b. Abbâs)’tan (ra) ya da Fadl (b. Abbâs)’ın (ra), İbn Abbâs’tan (ra) naklettiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur: “Haccetmek isteyen kimse acele etsin! Olur ki hastalanır veya binek hayvanı kaybolur ya da (hacca gitmesini engelleyen) bir ihtiyaç ortaya çıkar.”

(İM2883 İbn Mâce, Menâsik, 1; D1732 Ebû Dâvûd, Menâsik, 5)

***

"عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : "مَنْ حَجَّ هَذَا الْبَيْتَ، فَلَمْ يَرْفُثْ، وَلَمْ يَفْسُقْ، رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ

Ebû Hüreyre’den (ra) nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur: "Her kim bu evi (Kâbe’yi) haccederken, (söz ya da eylemle) cinsel yakınlığa yeltenmez ve kötülük işlemezse, anasının onu doğurduğu günkü gibi (günahsız) hâline dönmüş olur."

(B1820 Buhârî, Muhsar, 10)

***

"عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: "...الْحَجُّ الْمَبْرُورُ لَيْسَ لَهُ جَزَاءٌ إِلاَّ الْجَنَّةُ

Ebû Hüreyre’den (ra) nakledildiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur: "...(Allah (cc) tarafından) kabul edilmiş haccın karşılığı ancak cennettir."

(B1773 Buhârî, Umre, 1)

***

"قَالَ عَبْدُ اللَّهِ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : "بُنِيَ الْإِسْلاَمُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلاَةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ

Abdullah (b. Ömer) (ra) tarafından nakledildiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur: "İslâm beş esas üzerine kurulmuştur: Allah’tan (cc) başka ilâh olmadığına ve Muhammed’in (sas) Allah’ın Resûlü olduğuna şahitlik etmek, namazı dosdoğru kılmak, zekât vermek, Kâbe’yi haccetmek ve Ramazan orucunu tutmak."

(M113 Müslim, Îmân, 21)

***

Tarih yaklaşık olarak, M.Ö. XXII-XX. yüzyılları göstermekteydi. Hz. İbrâhim (as), Filistin topraklarında yaşamaktaydı. Rabbinden aldığı emir üzerine, eşi Hacer’i ve henüz annesini emmekte olan oğlu İsmâil’i (as) Mekke’ye getirdi. Onları, daha sonra inşa edecekleri Kâbe’nin yanına bıraktıktan sonra, ilgi çekmeleri ve bu beldenin bereketli olması için dualar ederek oradan ayrıldı. Ailesini Allah’a (cc) havale etmişti. O günlerde Mekke’de kimse olmadığı gibi, ne içecek su vardı, ne de ziraat yapılıyordu.

Bir süre sonra Cürhüm kabilesinden gelen bir grup insan Mekke civarına yerleşerek orada Hacer ve oğluyla birlikte yaşamaya başladılar; kısa sürede birbirlerine kaynaştılar. Yıllar geçti ve İbrâhim (as) tekrar Mekke’ye geldi. Oğlu İsmâil’e (as), Allah Teâlâ’nın (cc) kendisine buraya bir ev yapmasını emrettiğini söyledi ve oğlundan yardım istedi. İsmâil’in (as), bu teklifi derhâl kabul etmesi üzerine baba-oğul, kendilerine gösterilen yerde Kâbe’nin temellerini yükseltmeye başladılar. İsmâil (as) taş getirdi, İbrâhim (as) binayı yaptı ve Allah Teâlâ’ya (cc) kendilerinden bu hizmeti kabul etmesi için birlikte dua ettiler.

Yüce Allah (cc), elçisi Hz. İbrâhim’e (as), Kâbe’nin yerini göstermiş ve evini, tavaf edenler, namaz kılanlar, rükû ve secde edenler için temizlemesini emretmişti. Ardından da insanlara haccı ilân etmesini; onların da ister yaya olarak, isterse develeri üzerinde, birtakım menfaatleri elde etmeleri ve Allah’ın (cc) onlara rızık olarak verdiği (kurbanlık) hayvanlar üzerine belli günlerde (onları kurban ederken) Allah’ın (cc) adını anmaları için hacca gelmelerini emir buyurmuştu.

Yüce Rabbimizin beyanına göre, insanlar için kurulan ilk ibadet evi, elbette Mekke’de âlemlere rahmet ve hidayet kaynağı olarak inşa edilen Kâbe’dir. Onda apaçık deliller, Makâm-ı İbrâhîm vardır. Oraya kim girerse güven içinde olur. Bu âyetlerden hareketle Kâbe’nin, Hz. İbrâhim’den (as) daha evvel var olduğu, hatta Hz. Âdem’e (as) kadar geri gittiği, ancak çeşitli sebeplerle zaman içinde binanın yıkılıp unutulduğu söylenmektedir. Buna göre Hz. İbrâhim (as), Kâbe’yi aynı yerine, eski temelleri üzerine yeniden inşa etmiştir. Kur’an, hac, namaz ve itikâf gibi ibadetler için Kâbe’nin Hz. İbrâhim (as) ile Hz. İsmâil (as) tarafından inşa edilip hazırlandığını, ayrıca Hz. İbrâhim’in (as) diliyle insanların hac ibadetine davet edildiğini açıkça beyan eder. Dolayısıyla hac ibadeti Hz. İbrâhim (as) ile başlamıştır. Hz. İbrâhim’in (as) tek Allah inancına dayalı yani hanîf olan din anlayışı ve buna bağlı olarak yapılan ibadetler bir süre aslını koruyarak devam etmiştir. Ancak Yemen bedevîlerinden Huzâa kabilesi, Mekke’ye gelerek Cürhümlüleri buradan çıkarmış, beş asır Kâbe’yi ellerinde tutmuş ve bu dönemlerde bölgede putperestlik yayılmıştır. Hz. Peygamber’in (sas) beşinci göbekten dedesi olan Kusay b. Kilâb zamanında ise Kâbe muhafızlığı tekrar Hz. İsmâil’in (as) torunlarına geçmiştir.

İslâm’ın doğuşu öncesinde Kâbe’yi tavaf, umre, Arafat ve Müzdelife’de vakfe, kurban kesme gibi âdetler devam ettirilmekte; hac, putperest gelenekleriyle birlikte sürdürülmekteydi. Hac ibadeti, câhiliye döneminde de yapılmış, ancak Hz. İbrâhim (as) dönemindeki safiyeti kaybedilmişti. Hemen bütün hac görevlerine şirk karışmış, Kâbe başta olmak üzere, hac görevlerinin yapıldığı Safâ, Merve, Mina gibi yerlere birçok put yerleştirilmiş ve hac kurbanları putlar adına kesilir olmuştu. Müşrikler Safâ ve Merve arasında sa’y yaptıkları sırada, "Buyur Allah’ım buyur! Senin ortağın yoktur. Ancak bir ortağın vardır. O da sana aittir. Sen hem ona hem de onun sahip olduklarına hükmedersin." şeklinde telbiye getiriyorlardı. Hatta ensarın Müslüman olmadan önce ‘Tâğıye Menât’ putu için ihrama girip telbiye getirdikleri ve kendi putlarının karşısında dikili bulunan Safâ ve Merve putları arasında sa’y etmeyi günah saydıkları nakledilmektedir. Müslüman olduktan sonra ensardan bazı kimseler Allah Resûlü’ne (sas) bu durumu anlattıklarında Allah Teâlâ (cc), ’Şüphesiz Safâ ile Merve Allah’ın nişanelerindendir.’ âyetini indirmiş ve câhiliyeye ait bu uygulama ortadan kaldırılarak sa’yın hac menâsikinden olduğu bildirilmiştir.

Hacda putperest inancın izlerini taşıyan uygulamalar haccın farz kılındığı ve müşriklerin bu mübarek mekânlardan uzaklaştırıldığı hicrî 8. veya 9. yıla kadar devam etmiştir. Bu yıl itibariyle müşriklerin Mescid-i Harâm’a girmeleri ve çıplak olarak Kâbe’yi tavaf etmeleri yasaklanmıştır. Mekke’nin fethinden sonra Kâbe’nin içinde ve etrafında bulunan putlarla birlikte Hz. İbrâhim’den (as) sonra eklenen ve hac ibadetinin aslında bulunmayan şirk unsurları da tamamen temizlenmiştir. Haccın farz kılınmasıyla birlikte, hac görevleriyle ilgili hükümler Kur’ân-ı Kerîm âyetleri ve Hz. Peygamber’in (sas) uygulamasıyla yeniden tespit edilmiştir.

Mekke’nin fethinden önce farz kılınmasına rağmen, müşriklerle ilişkilerin iyi olmaması sebebiyle Müslümanlar ancak fetihten sonra hacca gidebilmişlerdir. Fethi takip eden yıl Hz. Ebû Bekir (ra) ‘hac emîri’ olarak görevlendirilmiş, müşriklerin Mescid-i Harâm’a yaklaşamayacağı, kadın veya erkek hiç kimsenin çıplak tavaf yapamayacağı gibi hususları tebliğ etmek vazifesi ise Hz. Ali’ye (ra) verilmiştir. Hz. Peygamber’in (sas) hayatının son senesinde, hicretin 10. yılında ifa ettiği hac ise, ‘Veda haccı’ olarak anılmıştır. Resûl-i Ekrem’den sonra gelen Müslüman yöneticiler ya bizzat kendileri hacca gitmek yahut emir tayin etmek suretiyle hac kafilelerinin bu görevi huzur içinde yerine getirmelerini sağlamışlardır.

Hac yolculuğu hicrî takvime göre hac ayları denilen Şevval’den başlanarak Zilkâde ayı ile Zilhicce ayının ilk on gününde yapılabilirse de ulaşım imkânlarının geliştiği günümüzde bu görev için Zilkâde’nin son haftalarıyla Zilhicce’nin ilk on günü yeterli olmaktadır. Arefe, Arafat ve Kurban Bayramı günleri ‘sayılı ve belirli günler’ olduğu için, senede ancak bir defa hac yapılabilir.

Hac ibadeti, Yüce Allah’ın (cc), "Yoluna gücü yetenlerin Beyt’i haccetmeleri, insanlar üzerinde Allah’ın bir hakkıdır." âyeti ile farz kılınmıştır. Bu âyet indiği zaman Allah Resûlü (sas), ashâbına bir hutbe okumuş ve "Ey insanlar! Hac size farz kılındı, haccedin! ’ buyurmuştur. Bunun üzerine Temîmli sahâbî Akra’ b. Hâbis (ra), "Her sene mi ey Allah’ın Resûlü?" diye sormuş, Resûlullah (sas) sükût ettikten sonra Akra’ın (ra) sorusunu üç defa tekrarlaması üzerine, "Evet deseydim (her sene) hac yapmanız gerekirdi ve siz buna güç yetiremezdiniz! Fakat hac ömürde bir defadır. Fazlası ise nafiledir." demiş ve şu uyarıda bulunmuştur: "Ben sizi (serbest) bıraktığım müddetçe, siz de beni (serbest) bırakın. Sizden önceki ümmetler başka bir sebeple değil çok soru sormaları ve peygamberleriyle ihtilâfa düşmeleri sebebiyle helâk oldular. Sizden bir şey istediğim zaman, gücünüzün yettiği kadarıyla onu yapın! Size bir şeyi yasakladığımda da, derhâl onu bırakın!" Bunun üzerine Allah Teâlâ (cc), "Ey iman edenler açıklandığı zaman size zorluk verecek şeyleri sormayın." âyetini indirmiştir.

"Yoluna gücü yetenlerin Beyt’i haccetmeleri, insanlar üzerinde Allah’ın bir hakkıdır.’" âyeti ile hacca gidecek kimsenin yol için gerekli olan bütün imkânlara sahip olması, şartların da bunu kolaylaştıracak bir durumda bulunması kastedilmektedir. Söz konusu âyet, dolaylı olarak haccın ifasını sağlayacak her türlü vasıtayı hazırlamaları için Müslümanları uyarmakta, gerekli tedbirleri almalarını bir vecibe olarak onlara yüklemektedir. Aynı hususa Allah Resûlü (sas) de dikkat çekmiş ve kendisine, "Hac yükümlülüğünü gerekli kılan şey nedir?" şeklinde sorulan soruya, "Yiyecek ve binek imkânıdır.’" cevabını vererek bu şartlar sağlandığında insanın hac yapmakla sorumlu olduğunu bildirmiştir. Ayrıca, Resûl-i Ekrem (sas), gerekli imkânlara sahip olunduğunda bu ibadeti yerine getirme konusunda acele edilmesini şu şekilde dile getirmiştir: "Haccetmek isteyen kimse acele etsin! Olur ki hastalanır veya binek hayvanı kaybolur ya da (hacca gitmesini engelleyen) bir ihtiyaç ortaya çıkar." Bununla birlikte, Mekke’ye gidebilecek kadar binek ve azık imkânı olup [bilerek] haccetmeyen veya ortada belirgin bir ihtiyaç durumu veya zalim yönetici ya da engelleyici hastalık gibi bir gerekçe yokken hac yapmadan ölen kimse için, Allah Resûlü’nün (sas), "İster yahudi olarak, isterse hıristiyan olarak ölsün!" dediğine dair nakledilen kimi rivayetler haccın İslâm’ı diğer dinlerden ayıran ve Müslümanların birliğini temsil eden en önemli dinî farizalardan biri olması sebebiyle Hz. Ömer’in (ra) bu ibadete verdiği önemi göstermek üzere söylediği sözlerin bir yansımasıdır. Bu kabil rivayetler hacca gitmeyi teşvik babında söylenmiş sözler olup, hadis uzmanları bunların hadis tekniği bakımından zayıf olduklarını belirtmişlerdir.

Allah Resûlü (sas), haccın farz oluşuyla ilgili olarak ashâbını bilgilendirmiş ve çeşitli sebeplerden dolayı bu ibadetin yerine getirilememesi durumunda yapılabilecekler konusunda onlara yol göstermişti. Nitekim Veda haccı esnasında yanına gelerek, deve üzerinde dahi duramayacak kadar yaşlı olan babasının yerine kendisinin (vekâleten) hac yapıp yapamayacağını soran bir kadına Resûlullah (sas), "Evet." (onun yerine hac yapabilirsin) diye cevap vermişti. Aynı şekilde bir başka hanım da annesinin hacca gidemeden vefat ettiğini, onun yerine haccedip edemeyeceğini sorunca, Peygamberimizden (sas) yine, ’"Evet." cevabını almıştı.

Hz. Peygamber (sas), gerek Cibrîl hadisinde İslâm’ın ne olduğunu açıklarken gerekse İslâm’ın beş şey üzerine bina edildiğini söylerken, "Eğer gücü yetiyorsa Allah’ın (cc) evini haccetme" yi diğer ibadetlerle birlikte zikretmiştir. Böylece, haccın İslâm’daki temel ibadetlerden biri olduğunu bildirmiş olan Allah Resûlü (sas), haccın hakkıyla yerine getirildiğinde kişiyi günahlarından arındırdığına şu şekilde işaret etmiştir: "Her kim bu evi (Kâbe’yi) haccederken, (söz ya da eylemle) cinsel yakınlığa yeltenmez ve kötülük işlemezse, anasının onu doğurduğu günkü (günahsız) hâline dönmüş olur.", "Hacca gidenler ile umreye gidenler, Allah’ın (cc) elçileridir. Allah’a (cc) dua ederlerse, Allah (cc) onların dualarını kabul eder ve Allah’tan (cc) günahlarının bağışlanmasını isterlerse Allah onların günahlarını bağışlar." buyuran Resûl-i Ekrem (sas), hacca gidenleri ’Allah’ın elçileri’ şeklinde niteleyerek şereflendirmiştir. Allah Resûlü (sas), makbul bir haccın karşılığında ise inananları cennetle müjdelemiştir: "Hac ve umreyi beraber yapın. Çünkü körüğün demir, altın ve gümüşün kir ve pasını giderdiği gibi hac ve umre de günahları ve fakirliği giderir. Kabul edilmiş haccın sevabı ise ancak cennettir."

Haccın faziletini anlatarak bu ibadete karşı insanları teşvik eden Hz. Peygamber (sas), kendisine yöneltilen, "Hangi amel daha faziletli ve daha hayırlı?" sorusuna önce, "Allah’a (cc) ve Resûlü’ne (sas) iman etmek." diye cevap vermiş, "Sonra hangisi?" denildiğinde, "Amellerin zirvesi olan Allah (cc) yolunda cihad." buyurmuş ve "Bundan sonra hangisi?" sorusuna ise, "Kabul olunan hac." cevabını vermişti. Meşakkatli bir ibadet olan haccı cihadla birlikte zikreden Allah Resûlü (sas), Hz. Âişe’nin (ra), "Yâ Resûlallah! Biz kadınlar sizinle beraber gazâya çıkıp cihad edemez miyiz?" sorusuna karşılık, "Sizin için cihadın en iyisi ve en güzeli haccetmektir, makbul olan hacdır." buyurmuş ve bunun üzerine Hz. Âişe (ra) de, "Artık ben bu sözü Resûlullah’tan (sas) işittiğim zamandan itibaren haccetmeyi terk etmem." demişti. "Yaşlının, küçüğün, zayıfın (düşkünün) ve kadının cihadı hac ve umre yapmaktır.’" buyuran Resûlullah (sas), kendisine hanımların cihad edip etmemeleri sorulduğunda, "Ne güzel cihaddır hac!’" şeklinde cevap vermişti.

Hac, malî ve bedenî bir ibadet olduğu gibi, maddî ve mânevî, dünyevî ve uhrevî, ferdî ve içtimaî boyutları olan bir ibadettir. Hac ibadetinde zaman kadar, mekân unsuru da büyük önem arz eder. Hac, Allah’a (cc), peygamberlere, âhirete iman gibi inanç esaslarını pekiştirmekte ve Müslümanlara takva, sabır, sevgi, saygı, kardeşlik, fedakârlık, cömertlik gibi ahlâkî güzellikleri kazanma ve yaşama imkânı sunmaktadır.

Hac ibadeti, ihram, namaz, telbiye, zikir, vakfe, istiğfar, tavaf, sabır, ilgili yasaklar, kurban, sadaka gibi yoğunlaştırılmış bir dizi ibadet ve taatten oluşmaktadır. Hac, belli bir zaman ve belirli mekânlarda gerçekleşen bir ibadet olduğu için Müslümanlara zaman ve mekân mefhumunu, dünyada her şeyin belli bir düzen içinde gerçekleştiği şuurunu kazandırır. Buna göre hac, bir ay içerisinde başlayıp biten bir ibadet değildir. Hac, Müslümanların mânevî yönlerini güçlendirecek, morallerini takviye edecek, izzet ve şereflerini artıracak, sorumluluk bilinçlerini geliştirecek, onlara birlikte hareket edebilme yetisi kazandıracak en önemli ibadetlerden biridir. Bu mübarek iklimde Müslümanlar, karşılıklı olarak sevgi, bilgi, görgü, tecrübe ve kültür alışverişi yapma, birbirlerinden yararlanma fırsatı bulurlar. Böylece, en mübarek zamanda, en mukaddes mekânda son derece bereketli bir buluşmayı gerçekleştirip günahlarından arınmış olarak memleketlerine dönerler.

Peygamberimiz (s.a.s), Allah’ın (cc) dini İslam’ı insanlara ulaştırmak için görevlendirilmiştir. O'nun (sas) daveti, coğrafi olarak yeryüzündeki bütün bölgeleri kapsamaktadır. Yine O (sas), insanların eskiden müşrik, ehl-i kitap ve benzeri sıfatlarda olmalarına bakmadan bütün insanlığı hakka çağırmıştır. İnsanlar Kur’an’a ve Resul’e inanırlarsa, kendi yararlarınadır. İnkâr edenler ise ancak kendilerine zarar vermiş olurlar. Allah (cc), insanların kulluğuna muhtaç değildir. Göklerde ve yerdeki her şey O’nun (cc) mülkü olup hiçbir şeye ihtiyacı yoktur.

İman edip hak yolda olmamız bizim kendi iyiliğimizedir.

Yâ eyyühe’n-nâs: Ey insanlar!
Hakîm: Her işi hikmetli olan, haklı ile haksızı, suçlu ile suçsuzu ayırt eden, ihtilaflı konuları çözümleyen.

1. "Kesimsiz kurban bağışı" vb. adlar altında yapılan bağışların hiçbir dini dayanağı bulunmamakta olup söz konusu bağışlarla kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz.

2. Bir kurban hissesi yalnızca bir kişi içindir. İmkânı olmayan birden fazla kişinin, tek kişilik bir hisseye ortak olabileceği anlayışı dinen doğru değildir.

3. Kurbanlık hayvanın taşıması gereken vasıflar ve kesimle ilgili diğer hükümler, bütün kurban çeşitlerinde aynı olup çeşitli gayelerle veya şükür niyetine kurban edilecek hayvanlarda, yaş gibi bazı şartların gerekli olmadığı inancı yanlıştır.

4. İnsanların bir araya gelerek topluca Hz. Peygamber adına bir kurban hissesine girmeleri şeklinde bir uygulama dinimizde mevcut değildir.

5. Dinimizde kabir kurbanı veya ölü kurbanı adıyla bir kurban türü bulunmamaktadır.

6. Kurban kanının, alna veya araba tekerleği gibi eşyalara sürülmesi inancı doğru değildir.

7. Evli olmayan kimselerin -gerekli mali imkâna sahip olsalar da- kurban kesemeyecekleri anlayışı yanlıştır.

8. Kurban kesim işlemini kadınların yapamayacağı anlayışı doğru değildir. Kesme becerisine sahip olan kişi, erkek olsun kadın olsun, kurban kesimini gerçekleştirebilir.

9. Büyükbaş bir kurbanlığın hissedar sayısının mutlaka 3, 5, 7 gibi tekli sayılarda olması gerektiği anlayışı doğru değildir.

10. Kurbanlık hayvanın gerekli yaşını tamamladığı halde henüz kapak atmamış ise kurban edilemeyeceği şeklindeki anlayış doğru değildir.

11. Kurban etlerinin mutlaka yedi fakire dağıtılması gerektiği şeklindeki anlayış doğru değildir. Kurban etini üçe bölmek müstehaptır.

12. Kurbanlık hayvana ortak olanların bazılarının adak veya akika niyetiyle kurbana iştirak etmesinin kurbana engel olduğu şeklindeki anlayış hatalıdır.

13. Seferî (yolcu) olanın kestiği kurbanın geçersiz olduğu anlayışı doğru değildir.

Din İşleri Yüksek Kurulu

• Büyük Selçuklu Devleti kuruldu. (1040)

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) sırasında köyü Ruslar tarafından işgal edilince, eşi ve oğlu Nazım’la birlikte Erzurum’a geldi.

Cami minaresinden Aziziye Tabyası’nın düştüğü ilanı üzerine eli silah tutanlar cepheye çağırıldı.

Henüz 20’li yaşlarının başında, kundaktaki bebeğini evde bırakıp Aziziye Tabyası’na koşarak cepheye katıldı.

Rus askerlerine karşı büyük bir cesaretle savaşarak halkın direnişine ilham oldu ve Doğu Cephesi’nin simge ismi hâline geldi.

1934’te çıkarılan Soyadı Kanunu’yla Kırkgöz soyadını aldı.

1952 yılında 30 Ağustos Zaferi kutlamalarında kendisine “3. Ordunun Nenesi” ünvanı verildi.

22 Mayıs 1955’te, zatürre teşhisiyle tedavi gördüğü Erzurum Numune Hastanesi’nde 98 yaşında vefat etti.

Cenazesi, resmî törenle Erzurum’da bulunan Aziziye Şehitliği’ne defnedildi.

SÖZ AHLAKI VE SOSYAL MEDYA

Muhterem Müslümanlar!

Söz, insanın iç dünyasını dışarıya yansıtan aynasıdır. Güzel bir söz; yaralı kalpleri iyileştiren merhem, kurumuş gönülleri yeşerten can suyudur. Hoş bir kelam; ruhu ilmek ilmek işleyen zarif bir nakış, hataları incitmeden düzelten nazik bir hitaptır. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Gönül alıcı söz, sadakadır.”[1]

Aziz Müminler!

Sözün tesiri, sesin yüksekliğinde değil; samimiyetin derinliğinde, üslubun inceliğinde gizlidir. Evet, en yakınımıza dahi sesimizi duyuramıyorsak, akrabalarımızla ortak paydada buluşamıyorsak, komşularımıza ulaşmaya bir yol bulamıyorsak, bunun sebeplerinden biri de konuşma usulümüzdür. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s), mümini şöyle tarif etmektedir: “Mümin; insanları karalayan, lânet eden, kaba ve kötü sözlü, hayâsız birisi değildir.”[2]

Kıymetli Müslümanlar!

Gönül kapıları, içeriden açılan kilide benzer; o kilidin yegâne anahtarı ise yumuşak bir sözdür. Kur’an-ı Kerim’de, “Kullarıma söyle, sözün en güzelini söylesinler; yoksa şeytan aralarına girer. Kuşkusuz şeytan, insanların apaçık düşmanıdır”[3] buyrulmaktadır. Bu sebeple; yuvasında huzur arayan, dilini zarafetle süslesin. Evladına ulaşmak isteyen, önce onun gönlüne bir çift tatlı kelamla misafir olsun. Saygınlık bekleyen, dilini doğrulukla mühürlesin. Berekete nail olmak isteyen, sözüne dürüstlük katsın. Hâsılı, Allah Resûlü (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Allah’a ve ahiret gününe inanan, ya hayır söylesin ya da sussun.”^[4]

Değerli Müminler!

Söz ahlakının en çok ihlal edildiği alanların başında dijital mecralar gelmektedir. Kimi insanlar, sanal kumar ve uyuşturucu madde gibi bağımlılıklarla; kimileri de şiddete sevk eden dijital oyunlar aracılığıyla kötülüğün günden güne yayılmasına zemin hazırlamaktadır. Kimi insanlar; kimliklerini gizleyerek kalp kırmayı, başkalarının şahsiyetine, şeref ve haysiyetine dil uzatmayı marifet saymaktadır. Kimileri de yalan haberler ile toplumun sinesine fitne ve fesat tohumları ekmektedir. Yüce Rabbimizin bu husustaki uyarısı gayet açıktır: “İnsanın yanında, söylediği her sözü kaydeden bir melek mutlaka hazır bulunur.”^[5]

Aziz Müslümanlar!

Bizler, teknolojik imkânlarla gelen tehlikeleri, fırsatların arkasına gizlenmiş sinsi tuzakları fark edebilirsek, sanal âlemin zararlarını asgari düzeye indirebiliriz. Dijital teknolojileri, etik değerlerimizi gözeterek kullanabilirsek, kültürümüzle bağdaşmayan söz ve içeriklerden kendimizi ve ailemizi muhafaza edebiliriz.

Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Faydasız söz ve davranışları terk etmesi, kişinin iyi bir Müslüman olduğunun göstergesidir.”[6]

[1] Buhârî, Cihâd, 128.

[2] Tirmizî, Birr, 48.

[3] İsrâ, 17/53.

[4] Buhârî, Edeb, 31.

[5] Kâf, 50/18.

[6] Tirmizî, Zühd, 11; Muvatta’, Hüsnü’l-hulk, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Hz. Peygamber ^(s.a.s.), Kurban Bayramı’nda Allah katında en sevimli ibadetin kurban kesmek olduğunu, kurbanın kesilir kesilmez Allah katında makbul olacağını ve kurban edilen hayvanın her bir parçasının kişinin hayır hanesine kaydedileceğini ifade etmiştir. ^{(Tirmizî, Edâhî, 1 [1493]; İbn Mâce, Edâhî, 3 [3126])}

Allah Teâlâ’nın rızasını kazanmak niyetiyle, karşılıksız olarak fakir ve muhtaçlara yardım etmek, iyilik ve ihsanda bulunmak da Müslüman’ın önemli vazifelerinden biridir. Zaruret derecesinde ihtiyaç içerisinde bulunan kimseye yardım etmek dinimizde farz kabul edilmiştir. Ancak bu iki ibadetin birbirinin alternatifi olarak sunulması doğru değildir. Bu sebeple kesme olmadan hayvanı, sadaka olarak bir kişiye vermek kurban yerine geçmez. ^{(İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 6/320)} Aynı şekilde kurban bedelini de yoksullara ya da yardım kuruluşlarına vermek suretiyle, kurban ibadeti ifa edilmiş olmaz.

Şâfiî mezhebinde, genel olarak yukarıda sayılan kusurlardan birinin bulunması, bir hayvanın kurban olmasına engel teşkil ettiği gibi uyuz olan hayvanlar ile yem yemesini engelleyecek derecede dişlerinin bir kısmı dökülmüş olan hayvanların da kurban edilmesi caiz değildir. ^{(Nevevî, el-Mecmû‘, 8/399-404)}

Akıl sağlığı yerinde, hür, mukîm ve dinî ölçülere göre zengin sayılan mümin, İlâhî rızayı kazanmak gayesiyle kurbanını kesmekle hem Cenâb-ı Hakka yaklaşmakta, hem de maddî durumlarının yetersiz olması sebebiyle kurban kesemeyenlere yardımda bulunmaktadır. Bu ibadetin ruhunda Hakk’a yakınlık ve halka fedakârlıkta bulunma anlayışı vardır. Kurban, bir Müslüman’ın bütün varlığını, gerektiğinde Allah yolunda feda etmeye hazır olduğunun bir nişanesidir.

Mezheplerin çoğuna göre, udhiye kurbanı kesmek sünnettir. ^{(İbn Rüşd, Bidâyetü'l-müctehid, 2/191)} Hanefî mezhebinde ise tercih edilen görüş, kurbanın vâcip olduğudur. ^{(Merğînânî, el-Hidâye, 4/355)} Kurban, -fıkhî hükmü ne olursa olsun- Müslüman toplumların belirli simgesi ve şiarı sayılan ibadetlerden biri olarak asırlardan beri özellikle milletimizin dinî hayatında önemli bir yer tutmaktadır.

TOPLUMSAL SORUMLULUKLARIMIZ

Muhterem Müslümanlar!

İslam, kişinin; Rabbine ve kendisine karşı görevleri yanında, ailesine ve içinde yaşadığı topluma karşı sorumluluklarını da düzenleyen bir dindir. Allah Resûlü (s.a.s)’in hadislerinde yer alan şu ifade ne kadar da önemlidir: “Üzerinde kendinin hakkı vardır. Rabbinin hakkı vardır. Misafirinin hakkı vardır. Ailenin hakkı vardır. O halde her hak sahibine hakkını ver!”[1]

Aziz Müminler!

Eşlerin sevgi ve saygıyla birbirine bağlı kaldığı, büyüklere hürmetin eksik edilmediği, çocuklarla bereketlenen bir aile yuvası kurmak, onu korumak ve güçlendirmek insani ve toplumsal sorumluluğumuzdur. Zira kişinin; ruhsal, duygusal ve zihinsel olarak huzur bulduğu, inanç ve medeniyet değerleriyle buluştuğu ilk yer ailesidir. Erdemli bireylerin oluşturduğu faziletli bir toplum ve barış içinde bir dünya inşa etmenin yolu aileden geçmektedir. Yüce Rabbimiz, “Kendileri ile huzur bulasınız diye size kendi türünüzden eşler yaratması ve aranıza sevgi ile merhamet koyması O’nun varlığının delillerindendir”[2] buyurarak, bizlere, ailenin ilahî bir lütuf olduğunu hatırlatmaktadır. Dolayısıyla hiçbir yapı, aile kurumunun alternatifi değildir. Ve yine hiçbir şey; eşlerin birbirlerine duyduğu muhabbetin, çocukların verdiği neşenin, anne ve babanın hissettirdiği mutluluğun, dede ve ninenin sağladığı güvenin yerini asla dolduramaz.

Kıymetli Müslümanlar!

Dinine bağlı, mukaddesatına saygılı nesiller yetiştirmek, ihmal edemeyeceğimiz diğer bir sorumluluğumuzdur. Ecdadımızdan bize miras kalan; kimlik, aidiyet ve fedakârlık gibi hasletleri gençlerimize kazandırmak asli vazifelerimizdendir. Evlatlarımıza değer vermek, onları dinlemek, iki cihan saadetleri için kendilerine rehberlik etmek vazgeçemeyeceğimiz görevlerimizdendir. Allah Resûlü (s.a.s), bu hususta bizleri şöyle uyarmaktadır: “Bakmakla yükümlü olduğu kimseleri ihmal etmesi, kişiye günah olarak yeter.”^[3]

Değerli Müminler!

Engelleri azimle aşmaya çalışan kardeşlerimize ve ailelerine karşı duyarlı olmak ise dini, ahlaki ve toplumsal sorumluluğumuzdur. Bu sebeple “Kim, kardeşinin ihtiyacını giderirse Allah da onun ihtiyacını giderir”[4] nebevi tavsiyesine uyarak; ibadethanelerimizi, okullarımızı, binalarımızı, sokaklarımızı, engelli kardeşlerimizin kullanabileceği şekilde imar etmeliyiz. Hayatı, özel gereksinimli kardeşlerimiz için kolaylaştırmanın gayretinde olmalıyız.

Aziz Müslümanlar!

Bugün, topyekûn bütün insanlık, pek çok yıkıcı unsurla karşı karşıyadır. Hiçbir sınır ve değer tanımayanlar tarafından; dijital mecralar, reklamlar, televizyon programları ve filmler aracılığıyla toplumun yapı taşı olan aile müessesesi zayıflatılmak istenmektedir. Sapkın akımlar ve batıl ideolojiler eliyle, gençlerin zihin dünyaları bulandırılmaya çalışılmaktadır. Böylesine bir çağda bize düşen; Rabbimizin emirlerine hakkıyla uymak, fıtratımıza sahip çıkmak, nebevî ahlakı ailemize ve nesillerimize aktarmaktır.

Hutbemizi, Kur’an-ı Kerim’de yer alan şu dua ile bitiriyoruz: “…Rabbim! ‘Bana, anne ve babama verdiğin nimetlere şükretmeyi, razı olacağın işleri yapmayı’ bana nasip et. Neslimi de salih kimseler eyle…”[5]

[1] Tirmizî, Zühd, 63.

[2] Rûm, 30/21.

[3] Ebû Dâvûd, Zekât, 45.

[4] Müslim, Birr, 58.

[5] Ahkâf, 46/15.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

﷽

قُلْ اِنَّ صَلَات۪ي وَنُسُك۪ي وَمَحْيَايَ وَمَمَات۪ي لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَم۪ينَۙ.

وَقَالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

...اَللّٰهُمَّ مِنْكَ وَلَكَ عَنْ مُحَمَّدٍ وَأُمَّتِهِ.

İBADETLER, BİZİ RABBİMİZE YAKINLAŞTIRIR

Muhterem Müslümanlar!

İbadetlerimiz, bizi; Rabbimize yakınlaştıran, O’nun rızasına ulaştıran ve güzel ahlakla donatan kulluk vazifemizdir. “De ki: Benim namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm ancak âlemlerin Rabbi olan Allah içindir”[1] ayet-i kerimesi bunun en açık ifadesidir.

Namazımız, bizi günahlardan ve kötülüklerden alıkoyar. Kalbimize ferahlık, ruhumuza huzur verir. Zekâtımız ve sadakamız, malımıza ve ömrümüze bereket katar. Yardımlaşma ve dayanışma bilincinin bütün topluma yayılmasına vesile olur. Orucumuz; gönlümüzü, dünyevi hırs ve tutkuların esaretinden kurtarır. Ahlakımızı olgunlaştırır, bize şahsiyet kazandırır.

Aziz Müminler!

Haccımız ve umremiz, Allah’a teslimiyetimizin nişanesi olan ibadetlerimizdendir. Kur’an-ı Kerim’de, “Haccı ve umreyi Allah için eksiksiz yerine getirin”[2] buyrulmaktadır. Hacı adaylarımızı kutsal beldelere yolcu ettiğimiz şu günlerde bizler biliyoruz ki, haccımız ve umremiz; dili, ırkı ve mezhebi farklı olan Müslümanları bir araya getiren, onlara kulluk bilinci ve ümmet şuuru kazandıran kardeşlik buluşmasıdır. Müminin, Allah’ın sonsuz rahmet ve merhametine sığındığı, samimi tövbeler ve gözyaşlarıyla günahlarının bağışlanmasını umduğu kutlu bir yolculuktur. İnananlara, geçmişin muhasebesini yaparak geleceklerini inşa etme fırsatı sunan yenilenme ve diriliş zamanıdır.

Kıymetli Müslümanlar!

Yüce Rabbimize olan kurbiyyetimizi artıran bir diğer ibadet ise kurbandır. Yine bugünlerde hazırlığına başladığımız kurban ibadetimiz, malımızı ve canımızı Cenâb-ı Hakk’ın yolunda feda edebileceğimizin bir göstergesidir. “Kurbanların etleri ve kanları asla Allah’a ulaşmaz. O’na ulaşacak olan ancak sizin takvanızdır”[3] ayet-i kerimesinde buyrulduğu üzere, kurbandan maksat, Allah’ın emrine boyun eğmektir. O’na olan sadakati izhar etmektir. Kurbandan maksat; bencillik, cimrilik ve tamahkârlık gibi kötü huylardan arınmaktır. Ve kurbandan maksat; gönüllerimizi birbirine açmaktır, birlik ve beraberliğimizi pekiştirmektir. Böylelikle iyiliği yeryüzüne hâkim kılmanın gayretinde olmaktır.

Değerli Müminler!

Kurban, bir iyilik hareketidir. Milletimizi bir umut olarak gören insanlarla aramızda kurduğumuz gönül köprüsüdür. Kurban, yolumuzu hasretle bekleyen kardeşlerimizin hanelerine muhabbet taşımak, sofralarında bayram sevincini yaşatmaktır. Bu vesileyle; arzu eden kardeşlerimiz, vekâlet yoluyla kestirmek istedikleri kurbanlarını, Diyanet İşleri Başkanlığımız ve Türkiye Diyanet Vakfımıza emanet ederek bu iyilik hareketine destek verebilirler.

Yüce Rabbimizden; bizleri, sağlık ve afiyet içerisinde Kurban Bayramı’na ulaştırmasını niyaz ediyoruz. Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu duasıyla bitiriyoruz: “…Allah’ım! Bu kurban Sendendir ve Hz. Muhammed (s.a.s) ile ümmeti tarafından Senin rızan için sunulmuştur.”^[4]

[1] En’âm, 6/162.

[2] Bakara, 2/196.

[3] Hac, 22/37.

[4] İbn Mâce, Edâhî, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

﷽

وَابْتَغِ ف۪يمَٓا اٰتٰيكَ اللّٰهُ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ وَلَا تَنْسَ نَص۪يبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَاَحْسِنْ كَمَٓا اَحْسَنَ اللّٰهُ اِلَيْكَ...

وَقَالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

...فَمَنْ كَانَ أَخُوهُ تَحْتَ يَدِهِ فَلْيُطْعِمْهُ مِمَّا يَأْكُلُ، وَلْيُلْبِسْهُ مِمَّا يَلْبَسُ، وَلاَ تُكَلِّفُوهُمْ مَا يَغْلِبُهُمْ…

ALIN TERİ MUKADDESTİR

Muhterem Müslümanlar!

İslam; kazanç ile infakı, zanaat ile ahlakı bir araya getiren hayat dinidir. Dinimiz, bütün insanlığı; iş hayatında hak ve hukuka riayet etmeye, helal-haram bilincini kuşanmaya davet etmektedir. Alın terini mukaddes saymakta, helal ve meşru yollardan rızık temin etmeyi ibadet olarak görmektedir. Peygamber Efendimiz (s.a.s), bir hadis-i şeriflerinde bizleri çalışmaya şöyle teşvik etmektedir: “Sizden birinizin, urganıyla sırtında bir bağ odun satması, böylece Allah’ın onun itibarını koruması, verip vermeyecekleri belli olmayan kimselerden bir şeyler istemesinden daha hayırlıdır.”[1]

Aziz Müminler!

Bugün, dini ve insani değerlerin çalışma hayatının dışına itilmeye çalışıldığına şahitlik ediyoruz. Üzülerek ifade edelim ki, biz Müslümanlar da bu yanlış gidişattan nasibimizi almaktayız. Oysaki iş ve ticaret hayatındaki faaliyetler ve elde edilen gelirler, Müslüman için bir amaç ya da bir hedef olmamalıdır. Bilakis, Allah’ın rızasına ulaşmada, iki cihan saadetini elde etmede bir araç olmalıdır. Bu nedenledir ki, biz Müslümanlar; ticaretimizde, alış-verişimizde, işçi ve işveren ilişkilerimizde iyiliği, adaleti ve merhameti esas alan, ahlaki ilkeleri usta-çırak eğitimi çerçevesinde nesilden nesile aktaran bir anlayışı benimsemek durumundayız.

Kıymetli İşçi ve İşveren Kardeşlerim!

İşyerini sadece bir geçim kapısı değil, karşılıklı güvenin hâkim olduğu birer ‘emniyet yurdu’ haline getirmek, herkesin ortak görevidir. Bununla birlikte işçi; Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Allah Teâlâ, işinizi en güzel şekilde yapmanızdan hoşnut olur”[2] nasihatine kulak vermeli; işini, sağlam ve kaliteli yapmalıdır. Yaptığı işin ve çalıştığı işyerinin kendisine bir emanet olduğu bilinciyle hareket etmeli; evine, alın teriyle elde ettiği helal lokmayı götürmenin gayretinde olmalıdır. İşveren ise; Allah Resûlü (s.a.s)’in, “Her kimin yanında kardeşi çalışırsa, ona yediğinden yedirsin, giydiğinden giydirsin. Onlara güçlerini aşan işler yüklemeyin”^[3] emri gereğince, işçiye hakkını tam ve zamanında ödemeye çalışmalı, onun sosyal haklarını gözetmelidir. İşçinin güvenli ve sağlıklı bir ortamda çalışması için gerekli tüm tedbirleri almalıdır. Bu amaçla yapılacak her çalışmanın; sadece bir insanın değil, ailenin ve toplumun geleceğini korumak olduğunu unutmamalıdır.

Değerli Müminler!

İşveren ya da işçi olmanın, insani açıdan hiçbir üstünlüğü yoktur. Allah katında insanların en faziletlisi; imanla nasiplenen, ibadet ve güzel ahlakla hayatını süsleyen, takva elbisesine bürünendir. İnsanların en faziletlisi; hakkaniyeti, dürüstlüğü, yardımlaşma ve dayanışmayı bütün menfaatlerin üstünde görendir.

Hutbemizi, Yüce Rabbimizin şu ayet-i kerimesi ile bitiriyoruz: “Allah’ın sana verdiği şeylerle ahiret yurdunu ara. Dünyadan da nasibini unutma. Allah’ın sana iyilik yaptığı gibi sen de iyilik yap...”^[4]

[1] Buhârî, Zekât, 50.

[2] Beyhakî, Şüabü’l-îmân, 4/334.

[3] Buhârî, Îmân, 22.

[4] Kasas, 28/77.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

﷽

اُدْعُ اِلٰى سَب۪يلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ...

وَقَالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

اَللّٰهُمَّ انْفَعْنِى بِمَا عَلَّمْتَنِى وَعَلِّمْنِى مَا يَنْفَعُنِى وَزِدْنِى عِلْمًا.

MERHAMET EĞİTİMİ

Muhterem Müslümanlar!

Yüce dinimiz İslam’ın üzerinde hassasiyetle durduğu hususlardan biri de eğitimdir. Medeniyetimizde eğitim; ilimle hikmetin, bilgiyle ahlakın bir arada bulunduğu hakikat arayışı olarak görülür. İnsanı, Allah’a yaklaştıran; sevgi, saygı ve şefkat gibi faziletlerle buluşturan eğitim anlayışı benimsenir. Dünyalık başarının yanında, kişinin; Rabbine, ailesine ve çevresine karşı sorumluluklarını yerine getirdiği eğitim bilincinin oluşması hedeflenir. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Allah’ım! Öğrettiklerinle beni faydalandır. Fayda verecek ilmi bana öğret ve ilmimi artır”[1] duası bu duruma en güzel örnektir.

Aziz Müminler!

Eğitim, ömür boyu devam eden bir süreçtir. Çünkü insan; eğitimle şekillenir. Eşyanın hikmetini ve yaratılışın gayesini eğitimle kavrayabilir. İyiyi kötüden, doğruyu yanlıştan eğitimle ayırabilir. Dinin, canın, malın, neslin ve aklın korunduğu erdemli bir toplum eğitimle inşa edilebilir. Adalet ve merhametin hâkim olduğu bir medeniyet ancak eğitimle kurulabilir.

Kıymetli Müslümanlar!

Bugün, bütün dünya, insanı insan yapan değerlerin zaafa uğradığı bir dönemden geçmektedir. Bundan kurtuluş, insanın; özüne dönmesi, vahyin yol göstericiliği, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in güzel ahlakını örnek almasıyla mümkündür. Toplum olarak bizler de milli ve manevi değerlerimizle hemhal olmuş bir eğitim anlayışıyla, sıkıntılarımıza çare bulabilir, birbirimize umut olabilir, geleceğe daha güvenle bakabiliriz. Zira bizler; Cenâb-ı Hakk’ın, “Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel öğütle davet et”[2] ayet-i kerimesini kendisine şiar edinen bir medeniyetin mensuplarıyız. Muallim olarak gönderilen,[3] sünnet-i seniyyesi ve merhamet eğitimiyle sadece içinde yaşadığı topluma değil bütün insanlığa rehberlik eden Hz. Muhammed Mustafa (s.a.s)’in ümmetiyiz. “İnsanların en hayırlısı insanlara faydalı olandır”[4] hadis-i şerifi gereğince iyiliğin yeryüzündeki temsilcileri olma sorumluluğunu omuzlarında taşıyan şanlı bir ecdadın torunlarıyız.

Değerli Müslümanlar!

Bugün her birimize düşen görev; bizi biz yapan, bizi ayakta tutan değerlerimize sımsıkı sarılmaktır. Çocuklarımızı ve gençlerimizi her türlü batıl ideolojiden, sapkın akımdan, zararlı alışkanlıktan korumaya var gücümüzle gayret göstermektir. Onların zihinlerine ilmi, kalplerine imanı, hayatlarına ibadet ve ahlakı nakşetmeye daha fazla ehemmiyet vermektir.

Hutbemizi Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in şu duası ile bitiriyoruz: “Allah’ım! Huşû duymayan kalpten, doymayan nefisten, fayda vermeyen ilimden ve kabul olunmayan duadan sana sığınırım.”[5]

[1] Tirmizî, Deavât 128.

[2] Nahl, 16/125.

[3] Dârimî, Mukaddime, 32.

[4] Kudâî, Müsnedü’ş-şihâb, I, 365.

[5] Nesâî, İstiâze, 13.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Vekaletle Kurban organizasyonu hakkında da bilgiler veren Başkan Arpaguş, vekalet vermek isteyen vatandaşların yurt içi ve yurt dışında kurbanlarının kesimini tercih edebileceklerini vurguladı.

Arpaguş, uzun süredir işgalci israil saldırıları altında zulüm gören Filistinlilere yönelik Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfının çalışmalarına değinerek bu yıl Filistin'deki mazlumlara ulaştırılmak üzere vekalet yoluyla kurban kesimi gerçekleştirileceğinin de altını çizdi.

Hazırlıkların aylarca sürdüğü bahçede, laleler en güzel şeklini nisan ortasında alıyor.

Karla kaplı bitki örtüsü ve kuş sesleri eşliğinde ziyaretçilerine doğal güzelliklerini sunan milli park, fotoğraf tutkunlarını da ağırlıyor.

Bölgede kar kalınlığı Karagöl'de 20, köylerde ise yer yer 40 santimetreye kadar ulaştı.

Beyaza bürünen Karagöl Sahara Milli Parkı ve Karagöl dronla görüntülendi.

Doğal hammaddenin işlenmesinden pişirme aşamasına kadar uzanan üretim sürecinde kadınlar da aktif rol üstleniyor.

Hazırlık, şekillendirme ve süsleme gibi aşamalarda görev alan kadınlar, el emeğine dayalı bu zanaatın yaşatılmasında önemli katkı sağlıyor.

Nesilden nesile aktarılan çömlekçilik, ilçede yalnızca ekonomik bir faaliyet olmanın ötesinde, köklü bir kültürel miras niteliği taşıyor.

Geleneksel üretim yöntemlerinin korunduğu Karacasu'da, çömlekçilik hem bölge ekonomisine katkı sunuyor hem de Anadolu’nun zanaat kültürünü gelecek kuşaklara aktarmayı sürdürüyor.

1946 yılında Adnan Ötüken tarafından kurulan ve günümüze kadar hizmet vermeyi sürdüren kütüphaneden günde 2 bin kişi faydalanıyor.