Programın açış konuşmasını gerçekleştiren Erzurum İl Müftüsü Yaşar Çapçı, Kur'an eğitiminin bireyin manevi dünyasındaki yerine vurgu yaptı. Çapçı, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

"Kur'an-ı Kerim, hayatımızın her anına rehberlik eden yüce kitabımızdır. Amacımız çocuklarımıza Kur'an eğitimini en nitelikli, en modern ve ulaşılabilir şekilde sunmak. Bugün tanıtımını yaptığımız merkezlerimiz, sadece birer eğitim kurumu değil, aynı zamanda manevi huzurun ve ilmi derinliğin adresleridir."

Daha sonra kürsüye gelen Rize Kur'an Eğitim Merkezi Müdürü Abdullah Köseoğlu ise Kur'an Eğitim Merkezlerinin vizyonunu ve sunduğu imkanları özetleyen bir sunum gerçekleştirdi.

Köseoğlu, Kur’an Eğitim Merkezleri hakkında bilgilendirmelerde bulunarak hem okuyup hem de hafızlığını korumak isteyen öğrencilerin buralara yönlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Seminer, Osmaniye İl Müftüsü Dr. Ahat Taşcı’nın açılış konuşmasıyla başladı. İl Müftüsü Dr. Ahat Taşcı açılış konuşmasında, afet ve acil durumlarda manevi danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinin önemine dikkat çekerek, bu alanda görev alan personelin bilgi ve donanımının artırılmasına yönelik eğitimlerin büyük önem taşıdığını ifade etti. Taşcı, programın hayırlı ve verimli geçmesi temennisinde bulundu.

Eğitim kapsamında AFAD personeli Ali Adem Ateş tarafından Temel Afet Eğitimi sunumu yapıldı. Osmaniye İl Sağlık Müdürlüğü Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Birim Sorumlusu Hüseyin Koç tarafından İlk Yardım Eğitimi verildi. Vaizlerimizden Sibel Börklüce tarafından “Afet ve Acil Durumlarda Psikososyal Müdahale ve Temel İlkeler ile Afet ve Acil Durumlarda İtikadî Sorgulamalara Yaklaşım” konulu sunum gerçekleştirilirken, Hüseyin Tıraş tarafından ise “Afetlerde Manevi İlk Yardım ve Manevi Danışmanlık ile Afetlerde Manevi Danışmanın Öz Bakımı” konulu seminer verildi.

Türkiye Diyanet Vakfı Şube Sorumlusu Mehmet Uyduran ise “Afetlerde Birimler Arası İş Birliği” konulu sunumunu gerçekleştirdi.

AFAD ve ADRB üyelerinin yoğun katılım sağladığı seminerde; afet ve acil durumlarda manevi rehberlik hizmetlerinin yürütülmesi, manevi danışmanlığın temel ilkeleri, itikadi sorgulamalara yaklaşım ve manevi danışmanların öz bakımı gibi önemli konular ele alındı.

Program, yapılan değerlendirmelerin ardından sona erdi.

Bu kapsamda Manavgat İlçe Sağlık Müdürlüğünde görev yapan Dr. Rıza Barış Gök tarafından Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hakkında din görevlilerine kapsamlı bilgiler verildi. Programda hastalığın tanımı, bulaşma yolları, risk grupları, kuluçka süresi, belirtileri ve korunma yöntemleri ele alındı.

Dr. Gök, özellikle yaz aylarında kene tutunmalarına karşı dikkatli olunması gerektiğini belirterek, kene tutunmasını takip eden 10 gün içerisinde ateş, halsizlik, iştahsızlık, karın ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma ve ishal gibi belirtilerin görülmesi halinde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmasının önemine dikkat çekti. Ayrıca KKKA’dan korunmak için alınması gereken tedbirler hakkında bilgi vererek, günümüzde hastalığa karşı etkinliği kanıtlanmış ve yaygın olarak kullanılan bir aşının bulunmadığını ifade etti.

Programın devamında Sağlık Memuru İtibar Dilekçi tarafından “İlk Yardım Eğitimi” konulu sunum gerçekleştirildi. Eğitimde temel ilk yardım uygulamaları, acil durumlarda doğru müdahale yöntemleri ve sağlık ekipleri gelinceye kadar yapılması gerekenler hakkında bilgiler paylaşıldı.

Seminerde özellikle yaklaşan Yaz Kur’an Kursları sürecinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik konularına dikkat çekilerek, din görevlilerimizin bu hususlarda bilinçli ve hazırlıklı olmalarının önemine vurgu yapıldı.

Seminer, din görevlilerinin yönelttiği soruların cevaplandırılmasının ardından sona erdi.

Programda konuşan İl Müftüsü Faruk Gürbüz, gençlerin Hz. Peygamber’i (sas) tanımalarının ve onun örnek ahlakını hayatlarına yansıtmalarının büyük önem taşıdığını belirtti. Siyer bilgisinin yalnızca bir yarışma konusu olmadığını ifade eden Gürbüz, Peygamber Efendimizin hayatını öğrenmenin, onun değerlerini anlamanın ve günlük yaşantıda uygulamanın her Müslüman için önemli bir sorumluluk olduğunu söyledi.

Yarışmaya katılan tüm öğrencileri tebrik eden Gürbüz, özellikle dereceye giren öğrencilerin göstermiş oldukları gayret ve başarıdan dolayı memnuniyet duyduklarını ifade etti. Bu tür yarışmaların gençlerin dini bilgi birikimlerini artırmasının yanı sıra, Hz. Peygamber’e olan sevgi ve bağlılıklarını da güçlendirdiğini dile getirdi. Ayrıca öğrencilerin yetişmesinde emeği geçen ailelere, öğretmenlere ve yarışmanın organizasyonunda görev alanlara teşekkür etti.

Ödül töreni, hatıra fotoğrafı çekimi ve iyi dileklerin paylaşılmasının ardından sona erdi.

Programda Erzurum İl Müftü Yardımcısı ve Daru’l Huffaz Sorumlumlusu Dr. Sebahattin Erdoğan, bir yıl boyunca gerçekleştirilen eğitim faaliyetleri, öğrenci başarı durumları ve yapılan çalışmalarla ilgili bir sunum yaptı.

Toplantıya katılım sağlayan Erzurum Vali Yardımcısı Mehmet Faruk Kazdal ve İl Müftüsü Yaşar Çapçı yürütülen başarılı çalışmalarından dolayı Daru’l Huffaz ekibine ve emeği geçenlere teşekkür etti.

Vali Yardımcısı Kazdal, Daru’l Huffaz bünyesinde yürütülen eğitimlerin büyük bir değer taşıdığını vurgulayarak "Erzurum’da hafızlık geleneğinin bu denli özveriyle sürdürülmesinden büyük mutluluk duyuyorum. Gençlerimizin yetişmesine emek veren tüm hocalarımızı tebrik ediyor, bu kıymetli hizmetlerin artarak devam etmesini diliyorum." dedi.

Program sonunda Vali Yardımcısı Kazdal tarafından eğitim sürecine sunduğu katkılardan ve özverili çalışmalarından dolayı Müftü Yardımcısı Erdoğan'a ve öğreticilere plaket takdim edildi.

Yakutiye İlçe Müftüsü Selim Şahin'in de hazır bulunduğu program, hatıra fotoğrafı çekimi ile sona erdi.

Hafızlık belgesi almaya hak kazanan Esma Naz Ayata, Büşra Naz Kiraz, Esra Yaman, Ahmet Selim Erdemir, Enes Duran, Burak Durna ve Bilal Ahmet Saz ile ailelerini makamında ağırlayan Kaymakam Karataş, göstermiş oldukları gayret ve azimden dolayı kendilerini tek tek tebrik etti. Hafızlık yolculuğunda en büyük desteği veren aileleri ve eğitim sürecinde emeği geçen Kur’an kursu öğreticilerini de kutlayan Karataş, Kur’an-ı Kerim’e hizmet eden nesiller yetişmesinin toplum açısından büyük bir değer taşıdığını ifade etti.

Ziyarette hazır bulunan Manavgat İlçe Müftüsü Abdullah Eroğlu, ilçede yürütülen hafızlık eğitimleri hakkında Kaymakam Karataş’a detaylı bilgiler verdi. Hafızlık eğitiminin sabır, disiplin ve fedakârlık gerektiren uzun bir süreç olduğunu belirten Müftü Eroğlu, öğrencilerin elde ettiği başarının hem aileleri hem de Manavgat için büyük bir gurur vesilesi olduğunu ifade etti.

Müftü Eroğlu, hafızlık eğitimlerinin niteliğinin artırılması ve öğrencilerin en iyi şekilde yetiştirilmesi adına Kur’an kurslarında özverili çalışmalar yürütüldüğünü belirterek, hafızların yetişmesinde emeği bulunan Kur’an kursu öğreticilerine, öğrencilerin ailelerine ve desteklerinden dolayı İlçe Kaymakamı Adil Karataş’a teşekkürlerini iletti.

Program sonunda Kaymakam Adil Karataş tarafından hafız öğrencilere “Hafızlık İcazetnamesi” ile çeşitli hediyeler takdim etti.

Belgeler İl Müftüsü İlyas Yılmaztürk tarafından takdim edildi.

Müftü Yılmaztürk, emeği geçenlere teşekkür ederek belge alan personeli tebrik etti.

Tamamlanma aşamasına gelen kursun son durumunu yerinde görmek amacıyla gerçekleştirilen ziyarete, Savaştepe İlçe Müftüsü Murat Susam da eşlik etti. İnşaat alanındaki çalışmaları inceleyen Müftü Yaşar, projenin geldiği nokta hakkında İlçe Müftüsü Susam’dan detaylı bilgi aldı.

İnşaatın büyük oranda tamamlanmış olması ve kısa süre içinde minik öğrencilere kapılarını açacak olması memnuniyetle karşılandı.

Müftü Yaşar, ilçeye kazandırılan bu modern eğitim yuvasının çocukların manevi değerlerle yetişmesinde çok kıymetli bir görev üstleneceğini vurguladı.

Ziyaretin sonunda İl Müftüsü Hasan Hayri Yaşar, eğitime verdiği anlamlı destekten ve ilçeye kazandırdığı bu kalıcı eserden dolayı iş adamı Dursun Solak’a teşekkür ederek, kursun ilçeye hayırlı olmasını diledi.

Konuşmasında ilk yardım bilgisinin hayati önem taşıdığını vurgulayan Müftü Dolu, bu eğitimleri başarıyla tamamlayan kursiyerlerin hem ailelerinde hem de çevrelerinde olası acil durumlarda bilinçli müdahalede bulunabileceklerini ifade etti.

Program, belge takdiminin ardından çekilen hatıra fotoğrafıyla sona erdi.

Bu kapsamda Kastamonu'da proje için uygun görülen Abdurrahman Akarsu ile Seda Kubatoğlu çiftinin nikahı, Kastamonu İl Müftüsü Bekir Derin tarafından kıyıldı.

Nikahın ardından genç çifte hitap eden İl Müftüsü Derin, ailenin toplumun temel taşı olduğunu vurgulayarak çifte ömür boyu sağlık, huzur ve mutluluk temennisinde bulundu.

Genç çift ve aileleri de Türkiye Diyanet Vakfı'nın sağladığı destekten dolayı teşekkürlerini ifade etti.

Merasim yapılan dua ile tamamlandı.

İl Müftüsü Durmuş Ayvaz tarafından açılış duası yapılması ve kurdele kesimi ile "İyilik Atölyeleri Yıl Sonu Sergisi ve Hayır Çarşısı" açıldı. Programın açılışında konuşan İl Müftüsü Ayvaz, serginin hayırlara vesile olması temennisinde bulundu.

Hayır, çarşısı ve serginin açılışının ardından İl Müftüsü Ayvaz ve beraberindeki davetliler, kadın gönüllüler tarafından hazırlanan el emeği, göz nuru ürünlerin yer aldığı stantları gezerek yapılan çalışmalar hakkında bilgi aldı. Atölyelerde üretilen ürünleri inceleyen İl Müftüsü Ayvaz, iyilik faaliyetlerine emek veren gönüllülere teşekkür etti.

Programda, yıl boyunca iyilik atölyelerinde hazırlanan el emeği, göz nuru ürünler ziyaretçilerin beğenisine sunulurken, elde edilecek gelirlerin TDV Kayseri Şubesi Kadın Kolları’nın hayır faaliyetlerinde kullanılacağı belirtildi.

TDV Kayseri Kadın Kolları tarafından gerçekleştirilen program, ziyaretçilerin stantları gezmesi ve yapılan çalışmalar hakkında bilgi almasının ardından sona erdi.

İl Müftü Yardımcısı Özlem Gülbe’nin konuşmacı olarak yer aldığı konferansa; Olur Kaymakamı Semanur Kalkan, ilçede görev yapan kadın daire amirleri ve memurlarla birlikte çok sayıda vatandaş katıldı.

Program, Merkez Eski Camii Müezzin Kayyımı Dursun Aslan’ın Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladı. Açılış konuşmasını yapan Olur İlçe Müftüsü Cihan Subaşı, hayatın imarında, neslin ihyasında ve sağlam bir toplum inşasında annelik müessesesinin taşıdığı büyük öneme dikkat çekti.

Programın sonunda Olur Kaymakamı Semanur Kalkan, günün anısına İl Müftü Yardımcısı Özlem Gülbe’ye bir hediye takdiminde bulundu.

Gerçekleştirilen değerlendirme sonucunda yarışmada dereceye giren ilk üç katılımcıya Bingöl İl Müftülüğü tarafından çeşitli hediyeler takdim edildi. Ayrıca yarışmada başarılı performans göstererek ilk 10'a giren katılımcılara da kitap hediye edildi.

Bingöl İl Müftülüğü yetkilileri, ceza infaz kurumlarında yürütülen manevi rehberlik faaliyetlerinin hükümlülerin kişisel gelişimlerine, topluma yeniden kazandırılmalarına ve değerler eğitimi açısından önemli katkılar sunduğunu ifade etti.

Program, hediye takdimi ve hatıra fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.

Osman B. Affân (Ra)

576 yılında Tâif’te doğan Hz. Osman, İslâm öncesinde Mekke’nin önemli tüccarları arasına girdi.

Hz. Ebûbekir’in teşvikiyle Resûlullah’ın (sas) yanına giderek Müslüman oldu ve ilk on Müslüman arasında yer aldı.

Eşraftan olması sebebiyle İslâm’ı kabul etmesi Kureyş içinde büyük yankı yaptı. Baskılara rağmen inancından vazgeçmedi.

Kısa bir süre sonra Peygamber Efendimizin (sas) kızı Rukiyye ile evlendi ve onunla birlikte Habeşistan’a hicret etti.

Resûlullah (sas), Bedir Savaşı’na giderken Hz. Osman’ı hasta olan kızının yanında Medine’de bıraktı.

Rukiyye vefat edince Peygamber Efendimiz (sas), onu diğer kızı Ümmü Külsûm ile evlendirdi. Bu sebeple “Zinnûreyn” (iki nur sahibi) lakabıyla anıldı.

Hudeybiye Antlaşması öncesinde Mekke’ye elçi olarak gönderildi.

644-656 yılları arasında 12 yıl halifelik yaptı.

Kur’ân-ı Kerîm’i çoğaltıp çeşitli merkezlere gönderdi, “imam mushaf” denilen nüshayı da Medine’de bıraktı.

656 yılında isyancıların yirmi günden fazla süren kuşatmanın ardından Kur’an-ı Kerim okurken şehit edildi.

Esed kabilesine mensup Vâbisa b. Ma’bed (ra), Resûlullah’ın (sas) kendisine şöyle dediğini nakletmiştir:

"… İyilik, gönlü huzura kavuşturan ve içe sinen şeydir; kötülük ise, insanlar sana fetva verseler (onaylasalar) bile, gönlü(nü) huzursuz eden ve iç(in)de bir kuşku bırakan şeydir."

(DM2561 Dârimî, Büyû’, 2)

***

"عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : "إِذَا أَحْسَنَ أَحَدُكُمْ إِسْلاَمَهُ، فَكُلُّ حَسَنَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ لَهُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِمِائَةِ ضِعْفٍ، وَكُلُّ سَيِّئَةٍ يَعْمَلُهَا تُكْتَبُ لَه بِمِثْلِهَا

Ebû Hüreyre’nin (ra) rivayet ettiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur: "Biriniz İslâm’ı güzelce yaşadığında, yapacağı her bir iyiliğe karşılık on mislinden yedi yüz katına kadar (sevap) yazılır; yapacağı her bir kötülüğe ise ancak bir misli (günah) yazılır."

(B42 Buhârî, Îmân, 31)

***

"عَنِ الْمُنْذِرِ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ:...فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : "مَنْ سَنَّ فِى الْإِسْلاَمِ سُنَّةً حَسَنَةً فَلَهُ أَجْرُهَا وَأَجْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا بَعْدَهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَيْءٌ وَمَنْ سَنَّ فِى الْإِسْلاَمِ سُنَّةً سَيِّئَةً كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهَا وَوِزْرُ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَنْقُصَ مِنْ أَوْزَارِهِمْ شَيْءٌ

Münzir b. Cerîr’in (ra), babası (Cerîr b. Abdullah (ra)) yoluyla naklettiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur:

"Kim İslâm’da güzel bir davranışa öncülük ederse hem (kendi yaptığının) sevabını, hem de kendisinden sonra o işi yapanların sevaplarını alır. Üstelik onların sevaplarından da bir şey eksilmez. Kim de İslâm’da kötü bir davranışa ön ayak olursa, hem kendi günahını, hem de kendisinden sonra onu yapanların günahını alır. Yine onların günahından da bir şey eksilmez."

(M2351 Müslim, Zekât, 69)

***

"عَنْ أَبِى ذَرٍّ قَالَ: قَالَ لِى رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : "اتَّقِ اللَّهَ حَيْثُ مَا كُنْتَ وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ

Ebû Zer (ra) diyor ki: "Allah Resûlü (sas) bana şöyle dedi:

"Nerede olursan ol, Allah’a (cc) karşı gelmekten sakın. Bir kötülüğün arkasından hemen iyilik yap ki onu yok etsin. Bir de insanlara güzel ahlâkla davran!""

(T1987 Tirmizî, Birr, 55)

***

Hz. Peygamber (sas) ile bir arada yaşayan sahâbîler, istedikleri zaman gidip ona soru sorabiliyorlardı. Ancak o dönemde İslâm’ı kabul eden herkes, Peygamber’in (sas) yakın ashâbı kadar şanslı değildi. Hicretin dokuzuncu senesinde, kabilesinden on kişilik bir heyetle Medine’ye gelip Müslüman olan Vâbisa b. Ma’bed el-Esedî (ra) de bunlardan biriydi. O, Medine’nin yerlisi değildi ve Peygamber Efendimizden (sas) İslâm ile ilgili gerekli hususları öğrenip memleketine geri dönecekti. Medine’de kalacağı süre zarfında sorumluluklarını, nelerin sevap nelerin günah olduğunu öğrenip dönmek istiyordu. Bu amaçla, doğru Resûlullah’a (sas) gitti. Ne var ki, Hz. Peygamber’in (sas) etrafında oldukça kalabalık bir cemaat vardı. Ancak Vâbisa (ra) kararlıydı. Oradakileri kızdırmak pahasına da olsa, kalabalığı yararak ilerlemeye ve ‘yanı başında olmaktan en çok mutluluk duyacağım insan’ diyerek niteleyeceği Sevgililer Sevgilisi’ne (sas) yaklaşmaya çalıştı. Vâbisa’nın (ra) bu telaşını takip eden Nebî (sas), "Yaklaş ey Vâbisa! Yaklaş ey Vâbisa!" dedi. Bunun üzerine dizi dizine değecek kadar yakınına gelen Vâbisa (ra) henüz sorusunu sormadan Allah Resûlü (sas) şöyle buyurdu: "Bana iyilik ve kötülüğün (sevap ve günahın) ne olduğunu sormaya mı geldin?" " Evet" dedi Vâbisa (ra). Elleriyle Vâbisa’nın (ra) göğsüne dokunan Resûl-i Ekrem (sas):"Kendine danış ey Vâbisa! İyilik, gönlü huzura kavuşturan ve içe sinen şeydir; kötülük ise, insanlar sana fetva verseler (onaylasalar) bile, gönlü(nü) huzursuz eden ve iç(in)de bir kuşku bırakan şeydir." buyurdu.

Aynı soruyu on sekizinde İslâm’la şereflenen ve Allah’ın Resûlü’ne (sas) daha fazla soru sorup daha çok şey öğrenmek amacıyla bir yılını Medine’de geçiren Nevvâs b. Sem’ân (ra) da sormuştu. Onun aldığı cevap da Vâbisa’nınkinden pek farklı değildi: "İyilik, güzel ahlâktır; kötülük ise, vicdanını rahatsız eden ve insanların bilmesini istemediğin şeydir."

İlk İslâm toplumunun iyilik ve kötülük gibi evrensel nitelikli kavramlardan ve bunların içeriğinden habersiz oldukları düşünülemez. Ancak onlar İslâm’la birlikte bu kavramların uhrevî boyutuyla tanışmışlar, iyinin ‘sevap’, kötünün ise ‘günah’ olduğunu öğrenmişlerdi. Aslında bulûğ çağına ermiş ve akıllı olan her insan, iyi ve kötüyü birbirinden ayırt edebilir. Zira Yüce Yaratan (cc) kötülük duygusunu ve bundan sakınma erdemini insan fıtratına ilham etmiştir. İnsana düşen, Rabbinden gelen bu ilhamla, tertemiz olan fıtratını günahlardan koruyup doğru davranışlara yönelmektir. Bununla birlikte âhiret inancıyla yeni tanışmış ve onu benimsemiş ilk Müslümanlar arasında hangi davranışların sevap kazandıracağı, hangilerinin de günaha yol açacağı özel bir ilgi ve merak konusu olmuştu.

Sergiledikleri güzel davranışların asla zayi olmayacağını, karşılığının kesintisiz bir şekilde verileceğini, bu davranışları sayesinde ebedî cennet yurdunda sayısız rızıklarla donatılacaklarını öğrenen sahâbîler, Allah Resûlü’ne (sas) sık sık "Hangi ameller daha iyidir?", "Allah’ın (cc) en çok hoşuna giden davranışlar hangileridir?" gibi sorular yöneltiyorlardı. Resûl-i Ekrem (sas) de muhatabının içinde bulunduğu duruma ve ihtiyacına göre bu sorulara farklı cevaplar veriyordu. Onun (sas) dilinde en hayırlı veya Allah’ın (cc) en çok hoşuna giden davranış, şartlara ve muhataplara göre değişken bir nitelik arzederek, bazen Allah (cc) ve Resûlü’ne (sas) iman ile Allah (cc) yolunda cihad etmek, bazen cihadla emrolunmayan hanımlar için ‘cihadın en hayırlısı’ dediği makbul bir hac, bazen vaktinde kılınan namaz ve ana babaya iyi davranmak, bazen de oruç ibadeti olabilmekteydi.

Allah (cc) katında mükâfatlandırılacak davranışların sınırı yoktur. Sevap, davranışlarımızın Allah (cc) nezdinde hüsn-i kabul görmesi olduğuna göre, esasında davranışı sevaba dönüştüren onun niceliği değil, niteliğidir. Ameli sevaba çeviren şey öncelikle niyettir. Söz konusu niyet ise, Allah’ın (cc) sevgisini ve rızasını elde etmek dışında hiçbir amaç gözetmemektir. Bu bakımdan diyebiliriz ki, hiçbir iyilik küçük görülmemelidir. Basit gibi görünmekle beraber geçmiş günahların silinmesine vesile olan nice davranış vardır. Bazen susuzluktan dili sarkmış ve ölmek üzere olan bir köpeğe iki yudum hayat suyu temin etmek, bazen gelip geçene rahatsızlık veren yoldaki bir taşı, çerçöpü alıp kenara koyuvermek ebedî mutluluğun kapılarını açmaya vesiledir. Allah (cc) rızası için bir hasta ziyareti, meleğin, "İyi ettin! Attığın adımlar hayırlı olsun, cennette bir yerin yuvan olsun." muştusuyla karşılık bulabilir. Ve bazen tatlı bir söz, cehennem ateşini söndürebilir, bir güler yüz, sevap hanesine artı olarak kaydedilebilir. Bu bakımdan Allah Resûlü’nün (sas), "Hiçbir iyiliği küçümseme." şeklindeki öğüdü anlamlıdır.

Allah (cc) rızası dışında yapılan ameller makbul olmadığı için sevap işleme niyeti olmaksızın birtakım dünyevî çıkarlar gözetilerek yapılan iyiliklerin sevaba dönüşmesi mümkün değildir. Gerçekleştirilen eyleme sevap yahut günah sıfatını kazandıran, dolayısıyla da günah boyutunda kişiye sorumluluk yükleyen etkenlerden biri de niyetin yanı sıra kişinin iradesidir. Zira Allah hiç kimseyi gücünün yetmediği şeyle sorumlu tutmamıştır. Dolayısıyla yanılma, unutma ve zorlama gibi kişinin iradesi dışındaki hâllerde vukû bulan yanlış ve kötü davranışlar mazur görülmüştür.

"Yaptığınız her iyiliğin karşılığını Allah (cc) katında bulursunuz." buyuran Allah (cc), aynı zamanda bu karşılığın kat kat olacağını, buna karşın yapılan kötülüklere ise sadece misliyle karşılık verileceğini buyurmaktadır. Aynı şekilde Peygamber Efendimiz (sas) de, "Biriniz İslâm’ı güzelce yaşadığında, yapacağı her bir iyiliğe karşılık on mislinden yedi yüz katına kadar (sevap) yazılır; yapacağı her bir kötülüğe ise ancak bir misli (günah) yazılır." buyurmuştur. Ayrıca Peygamberimizin (sas) ifade ettiği üzere, inanan bir kul eyleme geçirmediği kötü niyet ve planlarından ötürü cezaya çarptırılmayacak, kötü niyetini gerçekleştirdiği vakit ise ancak misliyle cezalandırılacaktır. Bunun yanında Rahmân’ın (cc) hoşnutluğunu kazanmak için kulun hayırlı bir işe sadece niyet etmesi bile yeterlidir. Bu niyetini bir de eyleme dönüştürdü mü artık o iyilik çok daha fazlasıyla karşılık bulacaktır. Zira Rabbimizin (cc) ikramı ve ihsanı sınırsızdır. Şu hâlde bir hurma deyip geçmemeli, helâl kazançtan olması kaydıyla kulun samimi niyetlerle sadaka olarak verdiği bir tanecik hurmanın sevabının, Rahman’ın (cc) nezdinde kat kat artırılacağı unutulmamalıdır.

Medine’de bir öğle vaktiydi. Ashâb her zamanki gibi Mescid-i Nebevî’de toplanmış, namaz vaktini beklemekteydi. Derken, yalın ayaklı bazı insanlar geldi. Üstlerinde doğru dürüst giyecekleri yoktu. Kaba yün abalarını başlarına geçirivermişlerdi. Mudar kabilesine mensup olan bu adamlar, kılıçlarını kuşanmış bir vaziyette mescide girdiler. Ne kadar muhtaç oldukları her hâllerinden belliydi. Onların bu durumunu görür görmez Rahmet Elçisi’nin (sas) yüzü değişiverdi. İçeri girip çıktıktan sonra Bilâl’e (ra) ezan okumasını emir buyurdu. Allah Resûlü (sas) namazdan sonra bir konuşma yaptı. Allah’a (cc) hamd ve senâ ettikten sonra konuşmasına, "Ey insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan ve ondan da eşini yaratan; ikisinden birçok erkek ve kadın (meydana getirip) yayan Rabbinize (cc) karşı gelmekten sakının. Kendisi adına birbirinizden dilekte bulunduğunuz Allah’a (cc) karşı gelmekten ve akrabalık bağlarını koparmaktan sakının. Şüphesiz Allah (cc), üzerinizde bir gözetleyicidir." âyetiyle başladı. Ardından Haşr sûresinin 18. âyetini okudu: "Ey inananlar! Allah’tan (cc) sakının ve herkes yarın (âhiret) için neler hazırladığına bir baksın!" Sözüne devamla, "Herkes altın ve gümüş paralarından, elbisesinden, buğdayından ve hurmasından bir avuç, hatta yarım hurma da olsa sadaka versin!" buyurarak mescitteki ashâbını bu fakirlere yardım etmeye çağırdı. Bunun üzerine ensardan bir zât, taşımakta güçlük çektiği bir torbayla mescide girdi. Sonra diğerleri onu takip etti, herkes imkânı nispetinde ne bulduysa getirmişti. Neticede mescidin ortasında iki kocaman yiyecek ve giyecek öbeği oluştu. Bu manzara karşısında sevinçten yüzü parlayan Kutlu Nebî (sas), hayırlı bir işe öncülük etmenin âhiret yurduna getirisini, şu cümlelerle müjdeledi:

"Kim İslâm’da güzel bir davranışa öncülük ederse hem (kendi yaptığının) sevabını, hem de kendisinden sonra o işi yapanların sevaplarını alır. Üstelik onların sevaplarından da bir şey eksilmez. Kim de İslâm’da kötü bir davranışa ön ayak olursa, hem kendi günahını, hem de kendisinden sonra onu yapanların günahını alır. Yine onların günahından da bir şey eksilmez."

Allah Resûlü’nün (sas) teşvik edici konuşmasında dile getirdiği, "...Herkes yarına (âhirete) neler hazırladığına bir baksın." âyeti, sahâbîlerin üzerinde o kadar kuvvetli bir tesir meydana getirmiş olmalı ki, onlar, bu yoksul grubun ihtiyaçlarını gidermek için seferber olmuşlar ve âdeta bir yarış içine girmişlerdi. Onların Mescid-i Nebevî’de Mudarlı yoksullar için biriktirdikleri yiyecek ve giyecekler gerçekte âhirete götürmek üzere biriktirdikleri azığın bir parçasıydı. Orada birikenlerin âhirette ilâhî bir lütufla, ödülle karşılık bulacağını biliyorlardı. Bunun için yarışmaya değerdi. Bu yarışın özelliği herkesin kazançlı çıkmasıydı. En kazançlı olan ise yarışı başlatan, yani hayra, iyiliğe öncülük edendi.

Bir kötülüğe öncülük edenin günah bakımından durumu da aslında bundan farksızdır. Allah Resûlü (sas), bu durumda olan kişilerin akıbetini Kâbil örneğiyle inananlara anlatmıştır: "Bir can haksız yere öldürüldüğünde onun kanından/günahından Âdem’in (as) ilk oğluna (Kabil’e) mutlaka bir pay düşer! Çünkü öldürme âdetini ilk kez başlatan odur." Kötülük etmek, kötülükte işbirliği yapmak, kötüye ve kötülüğe göz yummak dinî olduğu kadar insanî açıdan da kabul edilir davranışlar değildir. Sahâbîlerin Hz. Peygamber’e (sas) en büyük günahın ne olduğunu sormaları, iyilik kadar kötülük konusunda da hassas olduklarını göstermektedir. Allah Resûlü (sas) bu sorulara cevap verirken, Allah’a (cc) şirk koşmanın günahların en büyüğü olduğunu söyledikten sonra, anne babaya karşı saygısız ve kötü davranmak, yalancı şahitlik, haksız yere adam öldürmek, fakirlik endişesi ile çocuğunun canına kıymak ve komşunun eşi ile zina etmek gibi kötülükleri sıralamıştır. Kötülüklerin bir zincir gibi birbirini tamamladığı ve umursanmadığında çığ gibi büyüdüğü düşünülürse, Hz. Peygamber’in (sas) ‘günahları küçümsememeleri yönünde müminleri uyarması’ daha iyi anlaşılacaktır. Abdullah b. Mes’ûd (ra) da şöyle demiştir: "Mümin kimse günahlarını, üzerine düşüverecek bir dağ gibi büyük görür. Fâcir/günahkâr kişi de günahlarını, burnu üzerine konan ve kovalayınca kaçacak bir sinek gibi görür."

Mümin, yaptığı iyiliklerin ve kötülüklerin karşılığını sadece Allah’tan (cc) alacağını, bunun yerinin de esasen âhiret hayatı olduğunu hiçbir zaman aklından çıkarmamalıdır. Ancak bu, kulun bazen bu dünyada da ödüllendirilmeyeceği veya birtakım sıkıntılarla karşılaşmayacağı şeklinde anlaşılmamalıdır. Nitekim hadislerde, "başkasına iyilik etmek ve akrabayı ziyaret etmek veya bunun tam aksine birine haksızlık etmek ve akrabalarla ilişkileri koparmak" gibi bazı davranışların sevap ve günahının âhirete ertelenmeyeceğinden söz edilmektedir. Günahın, kalbi karartacağını, rızıktan mahrum bırakacağını, çoğalması hâlinde kişinin helâkine sebep olacağını söyleyen Allah Resûlü (sas), işlenen kötülüklerin dünya hayatındaki yansımalarına işaret etmiştir. Kaldı ki, Kur’ân-ı Kerîm’de Allah (cc), inandıktan sonra iyi davranışlar ortaya koyan kullara, cennet nimetleri yanında huzurlu bir dünya hayatı da vaad etmektedir. Aynı şekilde O, inkâr eden kullarına hem dünyada hem de âhirette azap olunacaklarını haber vermiştir. Ancak her hâlükârda inanan insan, yaptığı iyilikler karşılığında dünyalık bir beklenti içinde olmamalıdır. Müslüman kişinin, işlediği sevap ve günaha ilk tepkisi Nebî’nin (sas) şu duasındaki gibi olmalıdır: "Allah’ım, beni güzel bir iş yaptıkları zaman mutlu olan, günah işledikleri zaman da bağışlanma dileyen kullarından eyle."

Öte yandan mümin, yaptığı hatayı düzeltmenin, işlediği günahı temizlemenin, kusurunun bedelini bu dünyada ödemenin gayreti içinde olmalıdır. Allah Resûlü (sas) ile sık sık bir araya gelen sahâbîler arasında da zaman zaman günaha bulaşanlar olmuyor değildi. Ancak onlar işledikleri günahın altında o kadar eziliyorlardı ki, daha fazla dayanamayıp, "Helâk oldum ey Allah’ın Elçisi!" diyerek Resûl-i Ekrem’in (sas) karşısına çıkıyor ve yüz kızartıcı da olsa işledikleri günahı itiraf etmekten çekinmiyorlardı. Yaptıklarının cezasını âhirette çekmektense, dünyada verilecek her türlü cezaya razı oluyorladı. "Nerede olursan ol, Allah’a (cc) karşı gelmekten sakın. Bir kötülüğün arkasından hemen iyilik yap ki onu yok etsin. Bir de insanlara güzel ahlâkla davran! " buyuran Kutlu Elçi’nin (sas) bu samimi ve dürüst insanların dertlerine nasıl çözüm bulacağını anlamak güç olmasa gerek. Bir Ramazan günü, "Helâk oldum!" feryadıyla Hz. Peygamber’e (sas) gelen bir sahâbî, oruçluyken hanımıyla ilişkiye girdiğini itiraf ederken, cezası ne ise bir an evvel çekip günah yükünden kurtulmak istiyordu. Allah Resûlü (sas) de ona, zıhâr kefareti hükmünün aynısını yani bir köle azat etmesini, buna imkânı yoksa art arda iki ay oruç tutmasını, buna da gücü yetmezse altmış fakiri doyurmasını uygun görmüştü. Sahâbeden Ebu’l-Yeser (ra) isimli bir zâtın bir başkasının hanımına uygunsuz davrandığını itiraf etmesi üzerine ise şu âyet inmişti: "Gündüzün iki ucunda, gecenin de ilk saatlerinde namaz kıl. Çünkü iyilikler kötülükleri (günahları) giderir. Bu, öğüt almak isteyenlere bir hatırlatmadır." Allah Resûlü (sas), kendisine gelerek pişmanlığını ifade eden Ebu’l-Yeser’e (ra), nâzil olan âyeti okuduktan sonra bu tavsiyenin günah işleyen bütün müminler için geçerli olduğunu bildirmişti. Zira Allah (cc), Kur’ân-ı Kerîm’de, dosdoğru kılınan namazın kişiyi her türlü kötülükten ve hayâsızlıktan alıkoyacağını beyan etmektedir. Yine Peygamber Efendimiz (sas), inananlara, büyük günahlardan kaçındıkları takdirde beş vakit namazın, kılınan cuma namazları ile tutulan Ramazan oruçlarının bunlar arasında işlenen günahlara kefaret olacağı müjdesini vermiş, orucun tıpkı bir kalkan gibi insanı günahlardan koruduğuna dikkat çekmiştir.

Kendi itiraf ve istekleriyle had cezası tatbik edilenlerin çektikleri cezalar, işledikleri günahın kefareti sayılmış olsa da günah kirlerinden tam anlamıyla kurtulabilmek ancak kişinin günahından samimi bir şekilde pişmanlık duyarak tevbe etmesi ve durumunu düzeltmesiyle mümkündür. Zira Rahmân olan Allah’ın (cc) merhameti her şeyi kuşatır ve O (cc), merhamet etmeyi kendi zâtına farz kılmıştır. "Günahtan tevbe eden, hiç günahı olmayan kimse gibidir." buyuran Peygamber Efendimiz (sas), tevbenin, günahtan kararan gönülleri nasıl temizlediğini şu güzel örnekle ifade etmiştir: "Kul bir hata işlerse kalbine siyah bir nokta konulur. Şayet o günahtan el çeker, bağışlanma diler, tevbe edip Allah’a (cc) dönerse kalbi cilalanır. Eğer tekrar aynı hatayı işlerse siyah nokta artırılır ve neticede bütün kalbini kaplar."

Böylece tevbe edenleri günahlarından arındıran Yüce Allah (cc), bir yandan da, dünya hayatında karşılaşılan musibetleri inanan kulunun affı için bir vesile kılar. Öyle ki, müminin yorgunluğu da hastalığı da, üzüntüsü de sıkıntısı da, vücuduna batan bir dikene varıncaya kadar kendisine eziyet veren her şey, işlediği günahlara kefaret sayılır. Resûlullah’ın (sas) ifadesiyle Allah (cc), ağacın yapraklarının dökülmesi gibi, bu sıkıntılarla mümin kulunun günahlarını döker.

Ancak Rahmân (cc) olan Rabbimizin bu engin merhametine güvenip helâl-haram konusunda gevşek davranmaktan kaçınmak gerekir. Zira bir mümin her şeyden önce, Allah Resûlü’nün (sas) yaptığı gibi, günahlardan ve kötü amellerden uzak durmaya özen göstermelidir. Nitekim Sevgili annemiz Hz. Âişe’nin (ra) bildirdiğine göre Peygamberimiz (sas), iki işten birini tercih etmek durumunda kaldığında, günah olmadığı takdirde kolay olanını seçer; günah olması hâlinde ise, ondan en uzak duran kimse olurdu. Elinden geldiğince kötüden sakınmak ve sakındırmak, ‘takva’ dediğimiz, Allah’a (cc) karşı sorumluluğunun bilincinde olma hâlinin bir gereğidir. Yüce Allah (cc), kullarına kötülüğün açığına da gizlisine de yaklaşmamalarını emretmiş, günahlardan uzak durmayı öğütleyerek koymuş olduğu sınırlara riayet edilmesi gerektiğini bildirmiştir. Dolayısıyla bilinçli bir mümin, sadece günahlardan değil, günaha götüren yollardan da uzak durmayı kendine düstur edinir.

Elbette yaratılışı gereği insanın hiç kötülük işlememesi, melekler gibi günahsız ve masum olması imkânsızdır. Nefsi ile mücadelesinin yanı sıra insanı sürekli kötü amellere teşvik eden bir de şeytan vardır. Sevgili Peygamberimizin (sas) şu sözleri Yüce Allah’ın (cc) da insandan tamamen günahsız olmasını beklemediğini göstermektedir: "Canım elinde olana yemin olsun ki, siz günah işlememiş olsanız, Allah (cc) sizi ortadan kaldırır da, günah işleyen bir topluluk getirirdi. Onlar Allah’tan (cc) bağışlanma dilerler, O (cc) da kendilerini affederdi." Kur’an’da, "Allah’ın (cc) günahkâr kimseyi sevmediği" söylenirken, günahı önemsemeyen, alenî olarak işleyip etrafına da yayan, kötülüğü alışkanlık hâline getirerek ısrarla tekrarlayan, hatadan sonra pişmanlık duymayan kimseler kastedilmektedir. Mümine yakışan ise, bütün bu olumsuz tavırlardan uzak durmak ve günah işlediğinde bunu açığa vurup diğer insanlara kötü örnek olmak yerine günahını saklı tutarak Rahmân’dan (cc) af dilemektir. Zira Allah (cc) kendisine karşı gelmekten sakınan kullarını tarif ederken, "Onlar, çirkin bir iş yaptıkları yahut nefislerine zulmettikleri zaman Allah’ı (cc) hatırlayıp hemen günahlarının bağışlanmasını isteyenler —ki Allah’tan (cc) başka günahları kim bağışlar?— ve bile bile işledikleri (günah) üzerinde ısrar etmeyenlerdir." buyurmaktadır. Unutulmamalıdır ki, küçük günahlarda ısrar etmek büyük günahlara kapı açmak demektir.

Yapılan tevbenin kabul olmasının ve günahların affedilmesinin en önemli şartı ise, işlenen hatanın büyük günahlardan olmamasıdır. Bununla ilgili olarak Yüce Allah (cc) Kur’an’da, "Eğer size yasaklanan (günah)ların büyüklerinden kaçınırsanız, sizin küçük günahlarınızı örteriz ve sizi güzel bir yere koyarız." buyurmuştur. Daha önce de zikrettiğimiz üzere, Allah’a (cc) şirk koşmak, anne-babaya karşı saygısız ve hayırsız davranmak, insan öldürmek, yalan söylemek, yalancı şahitlik yapmak ve açlık korkusuyla evlâdını öldürmek büyük günah olarak nitelendirilmiş ve bunları işleyenlerin büyük cezaya çarptırılacağı bildirilmiştir. Bununla birlikte Allah’a (cc) şirk koşmak dışındaki günahları Cenâb-ı Allah (cc) dilerse bağışlar. Nitekim Kur’an’da da, "Şüphesiz Allah (cc), kendisine ortak koşulmasını bağışlamaz. Bunun dışındaki günahları, dilediği kimseler için bağışlar. Allah’a (cc) ortak koşan, kuşkusuz, derin bir sapıklığa düşmüştür." buyrulmaktadır.

Kul hakkını ilgilendiren günahlar için ise, kişinin öncelikle haksızlık ettiği kişiden helâllik alması gerekmektedir. Dinimizde kul hakkı o derece önemsenmiştir ki, Hz. Peygamber (sas), Allah’a (cc) karşı görevlerini yaptığı hâlde kul hakkı kapsamındaki günahlarla Allah’ın (cc) huzuruna gelecek olan kişiyi gerçek anlamda iflas etmiş insan olarak tanımlamış ve şöyle buyurmuştur: "Ümmetim içinde asıl müflis, kıyamet gününde namaz, oruç ve zekâtla(rıyla) beraber gelir. Ama dünyada iken şuna sövmüş, buna iftira atmış; ötekinin malını yemiş; berikinin kanını dökmüş; diğerini de dövmüştür. (İhlal ettiği bu hakların karşılığı olarak) onun iyiliklerinden alınıp hak sahiplerine verilir. Şayet hesabı görülmeden iyilikleri biterse, onların günahlarından alınarak bunun üzerine yüklenir; sonra da cehenneme atılır."

Gerek Kur’an’da gerekse hadislerde sevap ve günaha yol açan davranışlar çok değişik kavramlarla ifadesini bulmaktadır. ‘Hasene/seyyie’, ‘tayyib-habîs’, ‘hayır-şer’, ‘hasen-kabîh’, ‘birr-ism’ bunların belli başlılarıdır. Bu kavramlarla ifade edilen iyi ve kötü mefhumu konusunda âyet ve hadisler bize yol göstermektedir. Dolayısıyla iyi ve kötünün, sevap ve günahın belirlenmesinde temel ölçüt Allah (cc) ve Resûlü’nün (sas) bu konularla ilgili açık beyanları ve ortaya koydukları ilkelerdir. Bunların yanı sıra diğer bir ölçü ise kişinin aklı ve vicdanıdır. Bireysel vicdan kadar kamu vicdanı da önemli bir ölçüttür. İslâm hukuk geleneğinde ‘örf’ olarak adlandırılan kavram da esasen her türlü ön yargılardan arınmış şaibesiz aklın yani akl-ı selimin reddetmediği ve insanlar arasında genel kabule şayan olmuş şeyleri ifade eder. Bu bağlamda fakih sahâbî Abdullah b. Mes’ûd’un (ra) da ifade ettiği gibi, "Müslümanların iyi ve hoş gördükleri hususlar Allah (cc) katında da iyidir; Müslümanların kötü ve çirkin olduğuna karar verdikleri şeyler yani genel ahlâkî değerlere ters düşen tutum ve davranışlar ise Allah (cc) katında da kötüdür." O hâlde gerek bireysel gerekse toplumsal konulara ilişkin, "Bu günah mıdır? Şu sevap mıdır?" gibi gündelik tartışmalarda yahut en azından şüpheli durumlarda, Kur’an’ın âyetlerine, Resûl’ün (sas) hadislerine ve yine onun tavsiyesine uyup kalbe, vicdana danışmak kadar kamu ortak vicdanının sesine kulak vermek de gerekir.

Vâbisa’nın (ra), Nevvâs’ın (ra), sevap ve günah kazandıracak davranışların neler olduğunu Peygamberimize (sas) soran diğer sahâbîlerin endişesi ortaktı: Allah’ın (cc) hoşnutluğunu ve sevgisini kazanmak, ebedî âlemde sonsuz huzura ve sınırsız nimetlere kavuşmak. Günümüz Müslüman toplumunda bu endişenin neredeyse kaybolduğunu görmekteyiz. Bu kaygıyı yeniden canlandırmak ise sevabı günahı, helâli haramı, iyiyi kötüyü, tayyibi habisi, vb. temel kavramları toplumsal yapımızın merkezine taşımamızla mümkün olacaktır. Bireylerin öncelikle kendilerini kontrol ederek sevaba odaklanmış ve günaha sırtını dönmüş bir hayat için çabaladıkları toplum, elbette huzura ve güvene kavuşacaktır.

Kaynak: Hadislerle İslam

Peygamberimiz (sas), Yüce Allah’tan (cc) aldığı dini tebliğ ederken birçok sıkıntıyla karşılaşmıştır. Buna rağmen o yılmamış ve insanlara yumuşak davranarak onları kazanmaya çalışmıştır. Doğrusu, Hz. Peygamber’in (sas) en önemli özelliği âlemlere rahmet olmasıdır. Nitekim Allah Resûlü (sas) hayatı boyunca, kendisinden korkulan bir kişi değil, merhametine sığınılan bir dost olmuştur. O, insanların kalbini hoş tutmak için, hatalarını affetmeye ve önemli işlerde onların fikrini almaya gayret etmiştir. Bu sayede Resûlullah’ın (sas) etrafında, onu seven ve ona sıkı sıkıya bağlı bir sahabe topluluğu meydana gelmiştir.

Birlik ve beraberliği sağlamada en etkili yöntem, çevremizdekilere değer vermek ve yumuşak davranmaktır.

İstişâre: Görüş alışverişinde bulunma, danışma.

Panelde, İstanbul Müftülüğü Din Hizmetleri Uzmanı Muhammet Gündoğdu "Tek Parti Döneminde Mevlid-i Nebi Merasimleri"; Üsküdar İlçe Vaizi Şule Dündar “Mevlid-i Nebi’nin Türk Romanlarına Yansıması" ve Etiler Camii İmam Hatibi Mehmet Yüksel ise; "Balkanlar’da Mevlid-i Nebi Geleneği" başlıklarında sunumlar gerçekleştirdi.

Programın açılışında konuşan Esenler İlçe Müftüsü İbrahim Özen, Mevlid-i Nebi’nin Türk toplumunun manevi hayatındaki birleştirici gücüne dikkat çekerek, “Bu tür ilmi etkinliklerin köklü dini ve tarihi mirasımızın gelecek nesillere aslına uygun şekilde aktarılmasında köprü vazifesi gördüğünü” ifade etti. Müftü Özen, İstanbul Müftülüğü Din ve Hayat Dergisi’nin yürüttüğü yayın faaliyetlerinin önemine değindi ve konuşmacılar ile Esenler Belediyesi ve tüm katılımcılara teşekkür etti.

Esenler Belediye Başkan Yardımcısı Hüseyin Cerrahoğlu ve din görevlilerinin katıldığı panel, hediye takdimi ile sona erdi.

• Diyanet Kur’an Radyo yayın hayatına başladı. (2015)

2026 Nisan Ayı Yurt Dışında Görevlendirilecek (Uzun Süreli) Din Görevlileri Temsil Yeteneği Sınavı Sonuçlarınızı;

DİBBYS / SINAV İŞLEMLERİM​

bölümüne kullanıcı adı ve şifreniz ile giriş yaparak öğrenebilirsiniz.​

HİCRİ YENİ YILA GİRERKEN

Muhterem Müslümanlar!

İslam’ın ilk yıllarında müminler, Mekkeli müşriklerin günden güne artan eza ve cefasına, işkence ve boykotuna maruz kalmışlardır. Müslümanlar, yaşadıkları bütün zorluklara rağmen imanlarından asla taviz vermemişlerdir. Nihayet Peygamber Efendimiz (s.a.s) ve ashâb-ı güzîn, Cenâb-ı Hakk’ın emriyle, Mekke’den Medine’ye hicret etmişlerdir. İşte bu yıl, daha sonra hicri takvimin başlangıcı olarak kabul edilmiştir.

Aziz Müminler!

Hicret, yalnızca bir yerden başka bir yere göç etmek değildir. Hicret, Allah ve Resûlünün rızasını her şeyden üstün tutma idealidir. Hakka yönelmenin ve hakikate sımsıkı bağlanmanın gayretidir. Nefsin gayr-ı meşru istek ve arzularından, şeytanın bitmek bilmeyen vesveselerinden uzaklaşıp salih ameller ve güzel ahlakla dolu bir ömür geçirme azmidir. Hicret, hata ve günahlardan tövbe edip Yüce Rabbimizin engin rahmet ve mağfiretine sığınma çabasıdır. Haramlardan helallere, kötülüklerden iyiliklere doğru adım atma kararlılığıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.s), “Müslüman, elinden ve dilinden diğer Müslümanların zarar görmediği kişidir. Muhacir ise, Allah’ın yasaklarını terk eden kimsedir”[i] buyurarak bu hususa dikkatlerimizi çekmektedir.

Kıymetli Müslümanlar!

Her birimizin, gerçekleştireceği bir hicreti mutlaka vardır. Yeter ki, hatalarımızı fark edip yanlışlarımızla yüzleşelim. Kendimizle barışık olalım. Fıtratımızın sesine kulak verelim. Yaratılış gayemizi hatırımızdan çıkarmayalım.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümanın hicreti; kibirden tevazua, öfkeden merhamete, bencillikten diğerkâmlığa, zulümden adalete, karamsarlıktan umuda doğru yol almasıdır.

Müslümanın hicreti; yalan, iftira, fitne ve gıybet gibi dilin afetlerinden uzaklaşıp; doğruluğu, kardeşliği ve muhabbeti kuşanmasıdır.

Müslümanın hicreti; nefsini ve neslini, sapkın fikirlerden, bâtıl ideolojilerden ve yanlış yönelişlerden koruması; dinine, değerlerine, kültürüne ve örfüne uygun bir ömür sürmesidir.

Müslümanın hicreti; alkol, zina, faiz, rüşvet, stokçuluk ve karaborsacılık gibi huzur ve güveni zedeleyen haramlara tevessül etmemesi, helallerle yetinmesidir.

Müslümanın hicreti; kul ve kamu hakkını ihlal edecek her türlü günahtan uzak durması; sözüne, davranışlarına ve işine dikkat etmesidir.

Aziz Müslümanlar!

Müslümanlara düşen; hicri yeni yılda, hicretin anlam ve önemini yeniden kavramaları, içinde bulundukları dönemi doğru okumaları, hayatlarının muhasebesini yaparak geleceğe yön vermeleri olmalıdır. İslam kardeşliğini esas almaları, birbirlerine kenetlenmeleri, maddi ve manevi imkânlarını birbirleriyle paylaşmaları olmalıdır.

Bu vesileyle, önümüzdeki salı günü idrak edeceğimiz hicri yeni yılımızın; mazlumların yüzlerinin gülmesine, insanlığın huzura ermesine, birlik, beraberlik ve kardeşliğimizin pekişmesine vesile olmasını Yüce Rabbimizden niyaz ediyoruz.

Hutbemizi, şu ayet-i kerimenin mealiyle bitiriyoruz: “İman edip hicret edenler, Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla cihad edenler, muhacirleri barındırıp yardım edenler var ya, işte onlar birbirlerinin dostlarıdır…”[ii]

[i] Buhârî, Îmân, 4.

[ii] Enfâl, 8/72.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Günümüzde ibadete açık olan camide, Müslümanlar namazlarını kılmayı sürdürürken, yapı aynı zamanda şehrin en önemli turistik mekanlarından biri olarak öne çıkıyor.

DUYARLILIK

Muhterem Müslümanlar!

Mutlu bir insan, huzurlu bir toplum için gerekli olan erdemlerden biri de duyarlılıktır. Duyarlılık, kendimiz için istediğimiz iyilikleri başkaları için de istemektir. Sorumluluklarımızı fark edip onları yerine getirmenin gayretinde olmaktır. Duyarlılık, insanların can ve malını, kendi can ve malımız gibi kıymetli; insanların izzet ve şerefini, kendi izzet ve şerefimiz gibi mukaddes bilmektir.

Aziz Müminler!

Ailemize, toplumumuza ve bütün insanlara karşı duyarlı olmak, Müslüman olmamızın bir gereğidir. Yüce Rabbimiz, “Ey iman edenler! Sorumluluklarınıza dikkat edin. Siz doğru gittiğiniz takdirde yanlış yola sapanlar size zarar veremez”[1] buyurmaktadır. Evet, nemelazımcı ve vurdumduymaz olmak Müslümana yakışmaz. O, sorumluluklarını bihakkın yerine getirmenin gayretinde olandır. Duyarlı bir Müslüman; anne babasına, eşine ve çocuklarına saygı gösteren, onlara hoşgörüyle muamele edendir. Toplumsal barışı sağlamak için kardeşlik ahlakını hayatının her alanına aktarandır. Dünyanın neresinde olursa olsun her bir mazlumun acısını, her bir mağdurun sızısını yüreğinde hisseden ve üzerine düşen vazifelerini yerine getirendir.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümandan beklenen, kendisine emanet edilen dünyaya karşı da duyarlı olmasıdır. Nasıl ki evini, işyerini ve ibadethanesini temiz tutuyor ise tüm çevresini de aynı titizlikle temiz tutmasıdır. Müslümandan beklenen; ormanına, toprağına ve suyuna hassasiyet göstermesidir. Yarın, ‘Ciğerlerimiz yanıyor!’ haberleriyle uyanmamak; ‘Barajlarımız kurudu, suyumuz kalmadı!’ endişesiyle yaşamamak için bugünden gerekli tedbirleri almasıdır.

Kıymetli Müminler!

Bütün hayatı ve ibadetleri vakit ile tanzim edilmiş Müslümandan beklenen; zamana karşı da duyarlılık göstermesi, onu boşa harcamamasıdır. Zira çalışmak, Müslümanın şiarıdır. Onun dinlenmesi, bir işi bitirip diğerine başladığındadır. “Mümin, bal arısına benzer. Bal arısı gibi hep güzel, temiz, helal şeyler yer. Hep güzel şeyler üretir, hep iyiliklerin peşinden koşar. Hiçbir şeyi ne döker, ne kırar, ne de ifsat eder”[2] hadis-i şerifi, bu konuyu bizlere veciz bir şekilde özetlemektedir.

Aziz Müslümanlar!

Unutmayalım ki, kendimiz ve çocuklarımız için yaşanabilir bir dünya inşa etmenin yolu; çevremize, vaktimize ve bütün insanlara karşı duyarlı olmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde ol! Bilerek veya bilmeyerek kötü bir fiil işlersen peşinden iyi bir şey yap ki onu yok etsin. Bir de insanlara güzel ahlâkla davran!”[3]

[1] Mâide, 5/105.

[2] İbn Hanbel, II, 199.

[3] Tirmizî, Birr, 55.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Türkiye’den gelen 85 bin hacı adayı da Arafat’a çıkarak, Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş’un yaptığı vakfe duasına hep birlikte “amin” dediler.

1. "Kesimsiz kurban bağışı" vb. adlar altında yapılan bağışların hiçbir dini dayanağı bulunmamakta olup söz konusu bağışlarla kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz.

2. Bir kurban hissesi yalnızca bir kişi içindir. İmkânı olmayan birden fazla kişinin, tek kişilik bir hisseye ortak olabileceği anlayışı dinen doğru değildir.

3. Kurbanlık hayvanın taşıması gereken vasıflar ve kesimle ilgili diğer hükümler, bütün kurban çeşitlerinde aynı olup çeşitli gayelerle veya şükür niyetine kurban edilecek hayvanlarda, yaş gibi bazı şartların gerekli olmadığı inancı yanlıştır.

4. İnsanların bir araya gelerek topluca Hz. Peygamber adına bir kurban hissesine girmeleri şeklinde bir uygulama dinimizde mevcut değildir.

5. Dinimizde kabir kurbanı veya ölü kurbanı adıyla bir kurban türü bulunmamaktadır.

6. Kurban kanının, alna veya araba tekerleği gibi eşyalara sürülmesi inancı doğru değildir.

7. Evli olmayan kimselerin -gerekli mali imkâna sahip olsalar da- kurban kesemeyecekleri anlayışı yanlıştır.

8. Kurban kesim işlemini kadınların yapamayacağı anlayışı doğru değildir. Kesme becerisine sahip olan kişi, erkek olsun kadın olsun, kurban kesimini gerçekleştirebilir.

9. Büyükbaş bir kurbanlığın hissedar sayısının mutlaka 3, 5, 7 gibi tekli sayılarda olması gerektiği anlayışı doğru değildir.

10. Kurbanlık hayvanın gerekli yaşını tamamladığı halde henüz kapak atmamış ise kurban edilemeyeceği şeklindeki anlayış doğru değildir.

11. Kurban etlerinin mutlaka yedi fakire dağıtılması gerektiği şeklindeki anlayış doğru değildir. Kurban etini üçe bölmek müstehaptır.

12. Kurbanlık hayvana ortak olanların bazılarının adak veya akika niyetiyle kurbana iştirak etmesinin kurbana engel olduğu şeklindeki anlayış hatalıdır.

13. Seferî (yolcu) olanın kestiği kurbanın geçersiz olduğu anlayışı doğru değildir.

Din İşleri Yüksek Kurulu

SÖZ AHLAKI VE SOSYAL MEDYA

Muhterem Müslümanlar!

Söz, insanın iç dünyasını dışarıya yansıtan aynasıdır. Güzel bir söz; yaralı kalpleri iyileştiren merhem, kurumuş gönülleri yeşerten can suyudur. Hoş bir kelam; ruhu ilmek ilmek işleyen zarif bir nakış, hataları incitmeden düzelten nazik bir hitaptır. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Gönül alıcı söz, sadakadır.”[1]

Aziz Müminler!

Sözün tesiri, sesin yüksekliğinde değil; samimiyetin derinliğinde, üslubun inceliğinde gizlidir. Evet, en yakınımıza dahi sesimizi duyuramıyorsak, akrabalarımızla ortak paydada buluşamıyorsak, komşularımıza ulaşmaya bir yol bulamıyorsak, bunun sebeplerinden biri de konuşma usulümüzdür. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s), mümini şöyle tarif etmektedir: “Mümin; insanları karalayan, lânet eden, kaba ve kötü sözlü, hayâsız birisi değildir.”[2]

Kıymetli Müslümanlar!

Gönül kapıları, içeriden açılan kilide benzer; o kilidin yegâne anahtarı ise yumuşak bir sözdür. Kur’an-ı Kerim’de, “Kullarıma söyle, sözün en güzelini söylesinler; yoksa şeytan aralarına girer. Kuşkusuz şeytan, insanların apaçık düşmanıdır”[3] buyrulmaktadır. Bu sebeple; yuvasında huzur arayan, dilini zarafetle süslesin. Evladına ulaşmak isteyen, önce onun gönlüne bir çift tatlı kelamla misafir olsun. Saygınlık bekleyen, dilini doğrulukla mühürlesin. Berekete nail olmak isteyen, sözüne dürüstlük katsın. Hâsılı, Allah Resûlü (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Allah’a ve ahiret gününe inanan, ya hayır söylesin ya da sussun.”^[4]

Değerli Müminler!

Söz ahlakının en çok ihlal edildiği alanların başında dijital mecralar gelmektedir. Kimi insanlar, sanal kumar ve uyuşturucu madde gibi bağımlılıklarla; kimileri de şiddete sevk eden dijital oyunlar aracılığıyla kötülüğün günden güne yayılmasına zemin hazırlamaktadır. Kimi insanlar; kimliklerini gizleyerek kalp kırmayı, başkalarının şahsiyetine, şeref ve haysiyetine dil uzatmayı marifet saymaktadır. Kimileri de yalan haberler ile toplumun sinesine fitne ve fesat tohumları ekmektedir. Yüce Rabbimizin bu husustaki uyarısı gayet açıktır: “İnsanın yanında, söylediği her sözü kaydeden bir melek mutlaka hazır bulunur.”^[5]

Aziz Müslümanlar!

Bizler, teknolojik imkânlarla gelen tehlikeleri, fırsatların arkasına gizlenmiş sinsi tuzakları fark edebilirsek, sanal âlemin zararlarını asgari düzeye indirebiliriz. Dijital teknolojileri, etik değerlerimizi gözeterek kullanabilirsek, kültürümüzle bağdaşmayan söz ve içeriklerden kendimizi ve ailemizi muhafaza edebiliriz.

Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Faydasız söz ve davranışları terk etmesi, kişinin iyi bir Müslüman olduğunun göstergesidir.”[6]

[1] Buhârî, Cihâd, 128.

[2] Tirmizî, Birr, 48.

[3] İsrâ, 17/53.

[4] Buhârî, Edeb, 31.

[5] Kâf, 50/18.

[6] Tirmizî, Zühd, 11; Muvatta’, Hüsnü’l-hulk, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Hz. Peygamber ^(s.a.s.), Kurban Bayramı’nda Allah katında en sevimli ibadetin kurban kesmek olduğunu, kurbanın kesilir kesilmez Allah katında makbul olacağını ve kurban edilen hayvanın her bir parçasının kişinin hayır hanesine kaydedileceğini ifade etmiştir. ^{(Tirmizî, Edâhî, 1 [1493]; İbn Mâce, Edâhî, 3 [3126])}

Allah Teâlâ’nın rızasını kazanmak niyetiyle, karşılıksız olarak fakir ve muhtaçlara yardım etmek, iyilik ve ihsanda bulunmak da Müslüman’ın önemli vazifelerinden biridir. Zaruret derecesinde ihtiyaç içerisinde bulunan kimseye yardım etmek dinimizde farz kabul edilmiştir. Ancak bu iki ibadetin birbirinin alternatifi olarak sunulması doğru değildir. Bu sebeple kesme olmadan hayvanı, sadaka olarak bir kişiye vermek kurban yerine geçmez. ^{(İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 6/320)} Aynı şekilde kurban bedelini de yoksullara ya da yardım kuruluşlarına vermek suretiyle, kurban ibadeti ifa edilmiş olmaz.

Şâfiî mezhebinde, genel olarak yukarıda sayılan kusurlardan birinin bulunması, bir hayvanın kurban olmasına engel teşkil ettiği gibi uyuz olan hayvanlar ile yem yemesini engelleyecek derecede dişlerinin bir kısmı dökülmüş olan hayvanların da kurban edilmesi caiz değildir. ^{(Nevevî, el-Mecmû‘, 8/399-404)}

Akıl sağlığı yerinde, hür, mukîm ve dinî ölçülere göre zengin sayılan mümin, İlâhî rızayı kazanmak gayesiyle kurbanını kesmekle hem Cenâb-ı Hakka yaklaşmakta, hem de maddî durumlarının yetersiz olması sebebiyle kurban kesemeyenlere yardımda bulunmaktadır. Bu ibadetin ruhunda Hakk’a yakınlık ve halka fedakârlıkta bulunma anlayışı vardır. Kurban, bir Müslüman’ın bütün varlığını, gerektiğinde Allah yolunda feda etmeye hazır olduğunun bir nişanesidir.

Mezheplerin çoğuna göre, udhiye kurbanı kesmek sünnettir. ^{(İbn Rüşd, Bidâyetü'l-müctehid, 2/191)} Hanefî mezhebinde ise tercih edilen görüş, kurbanın vâcip olduğudur. ^{(Merğînânî, el-Hidâye, 4/355)} Kurban, -fıkhî hükmü ne olursa olsun- Müslüman toplumların belirli simgesi ve şiarı sayılan ibadetlerden biri olarak asırlardan beri özellikle milletimizin dinî hayatında önemli bir yer tutmaktadır.

Halk arasında "Yeşil Camii" olarak bilinen Köprülü Mahallesi'ndeki cami, havaların ısınmasıyla gözleri şenlendiren görünüme kavuştu.

TOPLUMSAL SORUMLULUKLARIMIZ

Muhterem Müslümanlar!

İslam, kişinin; Rabbine ve kendisine karşı görevleri yanında, ailesine ve içinde yaşadığı topluma karşı sorumluluklarını da düzenleyen bir dindir. Allah Resûlü (s.a.s)’in hadislerinde yer alan şu ifade ne kadar da önemlidir: “Üzerinde kendinin hakkı vardır. Rabbinin hakkı vardır. Misafirinin hakkı vardır. Ailenin hakkı vardır. O halde her hak sahibine hakkını ver!”[1]

Aziz Müminler!

Eşlerin sevgi ve saygıyla birbirine bağlı kaldığı, büyüklere hürmetin eksik edilmediği, çocuklarla bereketlenen bir aile yuvası kurmak, onu korumak ve güçlendirmek insani ve toplumsal sorumluluğumuzdur. Zira kişinin; ruhsal, duygusal ve zihinsel olarak huzur bulduğu, inanç ve medeniyet değerleriyle buluştuğu ilk yer ailesidir. Erdemli bireylerin oluşturduğu faziletli bir toplum ve barış içinde bir dünya inşa etmenin yolu aileden geçmektedir. Yüce Rabbimiz, “Kendileri ile huzur bulasınız diye size kendi türünüzden eşler yaratması ve aranıza sevgi ile merhamet koyması O’nun varlığının delillerindendir”[2] buyurarak, bizlere, ailenin ilahî bir lütuf olduğunu hatırlatmaktadır. Dolayısıyla hiçbir yapı, aile kurumunun alternatifi değildir. Ve yine hiçbir şey; eşlerin birbirlerine duyduğu muhabbetin, çocukların verdiği neşenin, anne ve babanın hissettirdiği mutluluğun, dede ve ninenin sağladığı güvenin yerini asla dolduramaz.

Kıymetli Müslümanlar!

Dinine bağlı, mukaddesatına saygılı nesiller yetiştirmek, ihmal edemeyeceğimiz diğer bir sorumluluğumuzdur. Ecdadımızdan bize miras kalan; kimlik, aidiyet ve fedakârlık gibi hasletleri gençlerimize kazandırmak asli vazifelerimizdendir. Evlatlarımıza değer vermek, onları dinlemek, iki cihan saadetleri için kendilerine rehberlik etmek vazgeçemeyeceğimiz görevlerimizdendir. Allah Resûlü (s.a.s), bu hususta bizleri şöyle uyarmaktadır: “Bakmakla yükümlü olduğu kimseleri ihmal etmesi, kişiye günah olarak yeter.”^[3]

Değerli Müminler!

Engelleri azimle aşmaya çalışan kardeşlerimize ve ailelerine karşı duyarlı olmak ise dini, ahlaki ve toplumsal sorumluluğumuzdur. Bu sebeple “Kim, kardeşinin ihtiyacını giderirse Allah da onun ihtiyacını giderir”[4] nebevi tavsiyesine uyarak; ibadethanelerimizi, okullarımızı, binalarımızı, sokaklarımızı, engelli kardeşlerimizin kullanabileceği şekilde imar etmeliyiz. Hayatı, özel gereksinimli kardeşlerimiz için kolaylaştırmanın gayretinde olmalıyız.

Aziz Müslümanlar!

Bugün, topyekûn bütün insanlık, pek çok yıkıcı unsurla karşı karşıyadır. Hiçbir sınır ve değer tanımayanlar tarafından; dijital mecralar, reklamlar, televizyon programları ve filmler aracılığıyla toplumun yapı taşı olan aile müessesesi zayıflatılmak istenmektedir. Sapkın akımlar ve batıl ideolojiler eliyle, gençlerin zihin dünyaları bulandırılmaya çalışılmaktadır. Böylesine bir çağda bize düşen; Rabbimizin emirlerine hakkıyla uymak, fıtratımıza sahip çıkmak, nebevî ahlakı ailemize ve nesillerimize aktarmaktır.

Hutbemizi, Kur’an-ı Kerim’de yer alan şu dua ile bitiriyoruz: “…Rabbim! ‘Bana, anne ve babama verdiğin nimetlere şükretmeyi, razı olacağın işleri yapmayı’ bana nasip et. Neslimi de salih kimseler eyle…”[5]

[1] Tirmizî, Zühd, 63.

[2] Rûm, 30/21.

[3] Ebû Dâvûd, Zekât, 45.

[4] Müslim, Birr, 58.

[5] Ahkâf, 46/15.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

﷽

قُلْ اِنَّ صَلَات۪ي وَنُسُك۪ي وَمَحْيَايَ وَمَمَات۪ي لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَم۪ينَۙ.

وَقَالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

...اَللّٰهُمَّ مِنْكَ وَلَكَ عَنْ مُحَمَّدٍ وَأُمَّتِهِ.

İBADETLER, BİZİ RABBİMİZE YAKINLAŞTIRIR

Muhterem Müslümanlar!

İbadetlerimiz, bizi; Rabbimize yakınlaştıran, O’nun rızasına ulaştıran ve güzel ahlakla donatan kulluk vazifemizdir. “De ki: Benim namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm ancak âlemlerin Rabbi olan Allah içindir”[1] ayet-i kerimesi bunun en açık ifadesidir.

Namazımız, bizi günahlardan ve kötülüklerden alıkoyar. Kalbimize ferahlık, ruhumuza huzur verir. Zekâtımız ve sadakamız, malımıza ve ömrümüze bereket katar. Yardımlaşma ve dayanışma bilincinin bütün topluma yayılmasına vesile olur. Orucumuz; gönlümüzü, dünyevi hırs ve tutkuların esaretinden kurtarır. Ahlakımızı olgunlaştırır, bize şahsiyet kazandırır.

Aziz Müminler!

Haccımız ve umremiz, Allah’a teslimiyetimizin nişanesi olan ibadetlerimizdendir. Kur’an-ı Kerim’de, “Haccı ve umreyi Allah için eksiksiz yerine getirin”[2] buyrulmaktadır. Hacı adaylarımızı kutsal beldelere yolcu ettiğimiz şu günlerde bizler biliyoruz ki, haccımız ve umremiz; dili, ırkı ve mezhebi farklı olan Müslümanları bir araya getiren, onlara kulluk bilinci ve ümmet şuuru kazandıran kardeşlik buluşmasıdır. Müminin, Allah’ın sonsuz rahmet ve merhametine sığındığı, samimi tövbeler ve gözyaşlarıyla günahlarının bağışlanmasını umduğu kutlu bir yolculuktur. İnananlara, geçmişin muhasebesini yaparak geleceklerini inşa etme fırsatı sunan yenilenme ve diriliş zamanıdır.

Kıymetli Müslümanlar!

Yüce Rabbimize olan kurbiyyetimizi artıran bir diğer ibadet ise kurbandır. Yine bugünlerde hazırlığına başladığımız kurban ibadetimiz, malımızı ve canımızı Cenâb-ı Hakk’ın yolunda feda edebileceğimizin bir göstergesidir. “Kurbanların etleri ve kanları asla Allah’a ulaşmaz. O’na ulaşacak olan ancak sizin takvanızdır”[3] ayet-i kerimesinde buyrulduğu üzere, kurbandan maksat, Allah’ın emrine boyun eğmektir. O’na olan sadakati izhar etmektir. Kurbandan maksat; bencillik, cimrilik ve tamahkârlık gibi kötü huylardan arınmaktır. Ve kurbandan maksat; gönüllerimizi birbirine açmaktır, birlik ve beraberliğimizi pekiştirmektir. Böylelikle iyiliği yeryüzüne hâkim kılmanın gayretinde olmaktır.

Değerli Müminler!

Kurban, bir iyilik hareketidir. Milletimizi bir umut olarak gören insanlarla aramızda kurduğumuz gönül köprüsüdür. Kurban, yolumuzu hasretle bekleyen kardeşlerimizin hanelerine muhabbet taşımak, sofralarında bayram sevincini yaşatmaktır. Bu vesileyle; arzu eden kardeşlerimiz, vekâlet yoluyla kestirmek istedikleri kurbanlarını, Diyanet İşleri Başkanlığımız ve Türkiye Diyanet Vakfımıza emanet ederek bu iyilik hareketine destek verebilirler.

Yüce Rabbimizden; bizleri, sağlık ve afiyet içerisinde Kurban Bayramı’na ulaştırmasını niyaz ediyoruz. Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu duasıyla bitiriyoruz: “…Allah’ım! Bu kurban Sendendir ve Hz. Muhammed (s.a.s) ile ümmeti tarafından Senin rızan için sunulmuştur.”^[4]

[1] En’âm, 6/162.

[2] Bakara, 2/196.

[3] Hac, 22/37.

[4] İbn Mâce, Edâhî, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş'un katılımıyla düzenlenen törende 333 hafıza icazet verildi.

Hazırlıkların aylarca sürdüğü bahçede, laleler en güzel şeklini nisan ortasında alıyor.