Somali İslam İşleri ve Vakıflar Bakanı Mukhtar Robow Ali ise Diyanet İşleri Başkanlığı görevine atanması dolayısıyla Başkan Arpaguş’u tebrik ederek, yeni görevinde başarı temennisinde bulundu.

Kabulde, Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Fatih Mehmet Karaca, Dış İlişkiler Genel Müdürü Ensari Yentürk’de hazır bulundu.

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş, Somali İslam İşleri ve Vakıflar Bakanı Mukhtar Robow Ali ve beraberindeki heyeti kabul etti.https://t.co/AyUaYHQ001 pic.twitter.com/xrlxCMeN54

— T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı (@diyanetbasin) August 4, 2026

Hava Kuvvetlerinde bayrak değişimi

Şûra kararları kapsamında Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Ziya Cemal Kadıoğlu, kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edildi. Hava Kuvvetleri Komutanlığı görevine Muharip Hava Kuvveti Komutanı Orgeneral Rafet Dalkıran getirildi.

Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Ercüment Tatlıoğlu’nun görev süresi ise 30 Ağustos 2026 tarihinden geçerli olmak üzere bir yıl süreyle uzatıldı.

Terfi ve görev süreleri

30 Ağustos 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere; 25 general ve amiral bir üst rütbeye, 69 albay ise general ve amiralliğe yükseltildi. 24 generalin görev süreleri bir yıl, 530 albayın görev süreleri ise iki yıl süreyle uzatıldı. Kararlar neticesinde, halen 328 olan general ve amiral sayısının 30 Ağustos itibarıyla 334’e yükseleceği bildirildi.

Üst rütbelere yükselen isimler

Toplantıda alınan kararlar uyarınca bir üst rütbeye yükseltilen bazı isimler şöyle;

Hava Kuvvetleri Komutanlığından, Korgeneral Erdoğan Gür Orgeneralliğe; Kara Kuvvetleri Komutanlığından Tümgeneraller Burhan Aktaş, Ertan İnaltekin ve Alparslan Kılınç Korgeneralliğe; Deniz Kuvvetleri Komutanlığından Tümamiraller Ramazan Özoğul ve Erhan Aydın Koramiralliğe; Hava Kuvvetleri Komutanlığından Tümgeneral Kemal Turan Korgeneralliğe terfi ettirildi.

Kara Kuvvetleri Komutanlığından Tuğgeneraller Şükrü Bilir, Mustafa Büyükköroğlu, İsmail Özcan, Şener Kopal, Ahmet Aşık, Bülent Tanrıverdi, Mehmet Açık, Mustafa Yeter, Coşkun Çelik, Ömer Şahin Selvi, Yüksel Kolcu, İsmail Analı ve Hakan Durmazpınar Tümgeneralliğe; Deniz Kuvvetleri Komutanlığından Tuğamiraller Erhan Akbayrak, Yücel Darcan, Eren Günay ve Kenan Kaan Türkkan Tümamiralliğe; Hava Kuvvetleri Komutanlığından Tuğgeneral Cihangir Kemal Yüzçelik Tümgeneralliğe yükseltildi.

Emekliye sevk edilenler

Şura kapsamında 2 general yaş haddi nedeniyle 1 Eylül 2026 itibarıyla, 61 general ve amiral ise kadrosuzluk nedeniyle 30 Ağustos 2026 itibarıyla emekliye sevk edildi.

İletişim Başkanlığından yapılan açıklamada, "Bir üst rütbeye yükselen, görev süreleri uzatılan general, amiral ve albayların yeni rütbe ve görevlerinin milletimize, devletimize, Silahlı Kuvvetlerimize ve ailelerine hayırlı olmasını diler; emekliye ayrılacak personele hizmetlerinden dolayı teşekkür ederiz." ifadelerine yer verildi.

Mülkiyeti Hazineye ait olan ve Diyanet İşleri Başkanlığına tahsisli, Merkez Mahallesi Esenler Caddesinde bulunan 6.300 metrekarelik alan üzerine cami ve Kur'an kursu inşa edilmesi amacıyla, Hz. Ebubekir Camii İlim ve Hizmet Vakfı tarafından tahsis amacına uygun olarak yaptırılacak cami ve müştemilatın yapımına ilişkin protokol imzalandı.

Bağcılar İlçe Müftülüğünde düzenlenen imza törenine İlçe Müftüsü Ömer Kayhan, Hz. Ebubekir Camii İlim ve Hizmet Vakfı Başkanı Necati Şahin ve Mütevelli Heyeti Üyesi Avukat Yusuf Şahin ile Hz. Ebubekir Camii İmam Hatibi Birol Akca katıldı.

İmza töreninde konuşan İlçe Müftüsü Ömer Kayhan, Hz. Ebubekir Camii'nin yeniden inşasının yalnızca bir yapı inşası olmadığını, aynı zamanda geleceğe bırakılacak önemli bir ilim ve irfan hizmeti olduğunu ifade etti.

Müftü Kayhan, "Bugün imzaladığımız bu protokol ile ilçemize uzun yıllar hizmet edecek önemli bir eserin temellerini atmış bulunuyoruz. İnşa edilecek camimiz, Kur'an kursumuz ve müştemilatıyla sadece ibadet edilen bir mekân değil; aynı zamanda çocuklarımızın ve gençlerimizin dinî eğitim alacağı, birlik, beraberlik ve kardeşlik duygularının güçleneceği bir ilim ve irfan merkezi olacaktır. Bu kıymetli hizmetin en güzel şekilde tamamlanarak milletimizin istifadesine sunulmasını Cenab-ı Allah'tan niyaz ediyorum." dedi.

Projeye katkı sağlayan herkese teşekkür eden Müftü Kayhan, "Bu hayırlı hizmetin gerçekleşmesine katkı sunan Hz. Ebubekir Camii İlim ve Hizmet Vakfı yöneticilerine, mütevelli heyetine ve destek veren tüm hayırsever kardeşlerimize gönülden teşekkür ediyorum. Rabbim emeklerini kabul eylesin, birlik ve beraberlik içerisinde bu güzel eseri tamamlamayı nasip eylesin. Yapılan protokolün ilçemize, cemaatimize ve tüm vatandaşlarımıza hayırlı olmasını diliyorum." ifadelerini kullandı.

TDV Bağcılar Kadın Kolları Başkanı Kübra Cankara koordinesinde gerçekleştirilen programa Vaiz Kumriye Özbabacan, Kur’an Kursu Öğreticisi Elif Özcan ve TDV Kadın Gönüllüleri katıldı.

Programda, Türkiye Diyanet Vakfı Kadın Kolları tarafından yürütülen iyilik ve dayanışma faaliyetlerine maddi ve manevi destek sağlayan hayırseverlere teşekkür edilerek, katkılarından dolayı teşekkür belgeleri takdim edildi.

Ziyaretlerde hayırseverlerin desteğiyle ihtiyaç sahiplerine ulaşan yardım faaliyetlerinin her geçen gün daha da güçlendiği vurgulanırken, iyilik çalışmalarına katkı sunan gönüllü ve bağışçıların toplumda yardımlaşma ve dayanışma bilincinin gelişmesine önemli katkılar sağladığı ifade edildi.

Ziyaret, hatıra fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.

Merasim öncesinde İlçe Müftüsü Tahir Erçin, Nicolas Di Stefano ile bir süre sohbet ederek İslam'ın temel inanç esasları, ibadet hayatı, rahmet, kardeşlik ve güzel ahlak anlayışı hakkında bilgiler verdi. Müftü Erçin, İslamiyet'i kabul etme kararından duyduğu memnuniyeti dile getirerek yeni hayatının hayırlara, huzura ve mutluluğa vesile olması temennisinde bulundu.

Daha sonra şahitler huzurunda Kelime-i Şehadet getirerek Müslüman olan Nicolas Di Stefano, "Yasin" ismini aldı. Merasimin ardından Müftü Erçin tarafından İhtida Belgesi takdim edildi. Ayrıca Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarından İslam dinini tanıtan çeşitli eserler hediye edildi.

İhtida merasimi, yapılan dua ile sona erdi.

Program kapsamında öğrencilere yönelik "Dijital Bağımlılık ve Tütün Bağımlılığı" konulu seminerler düzenlenerek, dijital teknolojilerin bilinçli ve güvenli kullanımı, bağımlılıkların bireysel ve toplumsal hayata etkileri ile tütün ve benzeri zararlı alışkanlıklardan korunma yolları hakkında bilgilendirmelerde bulunuldu.

Ayrıca, öğrencilerin yaş ve gelişim düzeylerine uygun içeriklerle "Mahremiyet Eğitimi" verilerek; kişisel sınırların korunması, mahremiyet bilincinin geliştirilmesi, güvenli davranış biçimlerinin kazandırılması ve temel insani değerler doğrultusunda farkındalık oluşturulması hedeflendi.

Yaz Kur'an Kurslarında gerçekleştirilen bu eğitim faaliyetleriyle, öğrencilerin bedensel, zihinsel, sosyal ve manevi gelişimlerinin desteklenmesi, bağımlılık risklerine karşı bilinç düzeylerinin artırılması ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının erken yaşlarda kazandırılması amaçlanıyor.

Programa, Hırvatistan İslam Topluluğu Meşihatı Başkanı Müftü Akademisyen Dr. Aziz ef. Hasanović, Türkiye Cumhuriyeti'nin Hırvatistan nezdindeki Büyükelçisi Hayriye Nurdan Erpulat Altuntaş, diplomatik misyon temsilcileri, Hırvatistan İslam Topluluğu yöneticileri, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri ile görev süresi boyunca Ahmet Hamdi Şuşoğlu ile çeşitli alanlarda iş birliği gerçekleştiren çok sayıda davetli katıldı.

Programda yaptığı veda konuşmasında Ahmet Hamdi Şuşoğlu, Hırvatistan'da görev yaptığı süre boyunca kendisine destek veren, iş birliği içerisinde çalışan tüm kurumlara ve kişilere teşekkür etti. Görev süresini yalnızca diplomatik ve kurumsal bir vazife olarak değil, aynı zamanda kalıcı dostlukların kurulduğu, ortak değerlerin paylaşıldığı ve güçlü insani bağların tesis edildiği anlamlı bir hizmet dönemi olarak değerlendirdiğini belirten Şuşoğlu, Hırvatistan'dan ayrılırken yanında güzel hatıralar, kıymetli tecrübeler, güçlü dostluklar ve değerli mesleki kazanımlar götürdüğünü dile getirdi.

Konuşmasında, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilgili kurumları ile Hırvatistan İslam Topluluğu arasında gerçekleştirilen ortak çalışmalar sayesinde din hizmetleri, eğitim, gençlik faaliyetleri, kültürel iş birliği ve sosyal projeler başta olmak üzere birçok alanda önemli çalışmaların hayata geçirildiğini ifade eden Şuşoğlu, söz konusu projelerin Hırvatistan'daki Müslüman toplumun ihtiyaçlarına katkı sunduğunu ve iki ülke arasındaki dostluk ile kurumsal iş birliğinin daha da güçlenmesine önemli katkılar sağladığını vurguladı.

Ahmet Hamdi Şuşoğlu, konuşmasının önemli bir bölümünü Hırvatistan İslam Topluluğu Meşihatı Başkanı Müftü Akademisyen Dr. Aziz ef. Hasanović'e ayırarak, görev süresi boyunca yürütülen bütün önemli projelerde kendisinin güçlü desteğini ve samimi iş birliğini gördüğünü ifade etti. Karşılıklı güvene dayanan ilişkilerin, açık iletişimin ve ortak hedefler doğrultusunda geliştirilen yapıcı yaklaşımın elde edilen başarıların temelini oluşturduğunu belirten Şuşoğlu, Müftü Hasanović'e şahsı ve temsil ettiği kurum adına teşekkürlerini sundu.

Programda konuşan Müftü Akademisyen Dr. Aziz ef. Hasanović ise Ahmet Hamdi Şuşoğlu'nun Hırvatistan'daki görev süresinin, Hırvatistan İslam Topluluğu ile Türkiye Cumhuriyeti kurumları arasındaki ilişkilerin daha da güçlenmesine önemli katkılar sağladığını ifade etti. Şuşoğlu'nun görev anlayışı, özverili çalışmaları ve yapıcı yaklaşımı sayesinde eğitimden kültürel faaliyetlere, din hizmetlerinden sosyal projelere kadar birçok alanda kalıcı eserler ve başarılı iş birlikleri gerçekleştirildiğini vurgulayan Hasanović, bu çalışmaların iki ülke arasındaki dostluk ilişkilerine de önemli katkılar sunduğunu belirtti.

Müftü Hasanović, Ahmet Hamdi Şuşoğlu'na Hırvatistan'da yürüttüğü başarılı hizmetlerden dolayı teşekkür ederek, kendisine ve ailesine bundan sonraki görev ve hayatında sağlık, huzur, başarı ve Cenabıhakk'ın bereketini niyaz etmiştir. Ayrıca, görev süresi boyunca kurulan güçlü dostluk bağlarının ve kurumsal iş birliğinin gelecekte de aynı samimiyet ve güven içerisinde devam edeceğine olan inancını dile getirdi.

Veda programı, karşılıklı hediye takdimi, hatıra fotoğraflarının çekilmesi ve iyi dilek temennileriyle sona erdi.

Açılış programında Ayasofya-i Kebir Camii İmam Hatibi Hafız Ferruh Muştuer, Ayasofya-i Kebir Camii Müezzin Kayyımı Selman Kızmaz ve Mihrimah Sultan Camii Müezzin Kayyımı Bilal Yıldırım tarafından Kur'an-ı Kerim tilaveti gerçekleştirildi, ilahiler söylendi.

Açılışta konuşan Çavdır İlçe Müftüsü Musa Hancıoğlu, gençlik merkezlerinin gençlerin ahlaki ve manevi gelişimindeki önemine vurgu yaptı. Hancıoğlu, binanın restore edilip hizmete kazandırılmasında maddi ve manevi desteğini esirgemeyen tüm hayırseverlere ve kurumlara teşekkür etti.

Protokol konuşmalarının ardından yapılan dua ile gençlik merkezinin açılışı gerçekleştirildi.

Törene; Çavdır Belediye Başkanı Ali Okan Yücel, Gölhisar Belediye Başkanı İbrahim Sertbaş, Gölhisar İlçe Müftüsü Recep Balaban, Altınyayla İlçe Müftüsü İbrahim Çelik, Tefenni İlçe Müftüsü Hasan Öztürk ve Karamanlı İlçe Müftüsü Mahmut Sevük’ün yanı sıra ilçe kamu kurum ve kuruluşlarının daire amirleri, Diyanet personeli ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Android ve iOS platformlarında kullanıma sunulan uygulamayla gönüllüler, TDV tarafından gerçekleştirilen gönüllülük faaliyetlerine tek bir platform üzerinden ulaşıp kendilerine uygun çalışmaları inceleyerek başvurularını gerçekleştirebilecek.

"TDV Gönüllüsü" mobil uygulamasında yer alan kişisel profil alanından kullanıcılar, bilgilerini güncelleyerek, meslek, uzmanlık ve ilgi duydukları gönüllülük alanlarını sisteme ekleyebiliyor. Böylece gönüllülerin sahip oldukları bilgi, beceri ve deneyimlerin uygun çalışmalarda değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Uygulamada yer alan "Müsaitlik Takvimi" özelliğiyle gönüllüler, uygun oldukları gün ve saatleri sisteme tanımlayabiliyor. Bu bilgiler doğrultusunda kendilerine uygun zaman aralıklarındaki faaliyetlerle ilgili bildirimler gönderiliyor.

Faaliyetler il, ilçe, kategori ve tarih bilgilerine göre görüntülenebilirken, gönüllüler katılmak istedikleri çalışmanın detaylarını inceleyerek başvurularını uygulama üzerinden yapabiliyor. Başvuruları onaylanan faaliyetler ile davet edildikleri çalışmalar da uygulama üzerinden takip edilebiliyor.

Uygulamada yer alan "Yetkinliklerim" bölümüyle gönüllüler meslek, uzmanlık alanı, ilgi alanları ve gönüllü olmak istedikleri çalışma alanlarını sisteme tanımlayabiliyor. Bu özellik sayesinde ihtiyaç duyulan faaliyetlerde gönüllülerin yetkinliklerinden daha etkin şekilde yararlanılması hedefleniyor.

Kullanıcıların uygulamayla ilgili öneri, talep, görüş ve destek ihtiyaçlarını iletebilmesi amacıyla "Bize Ulaşın" modülü bulunurken, "Sıkça Sorulan Sorular" bölümüyle gönüllülük süreçleri ve uygulama kullanımı hakkında bilgilere kolayca ulaşılabiliyor.

Aradan geçen yıllarda Gökgöz, farklı iş dallarında çalışarak hayatını idame ettirdi. Güvenlik görevlisi olarak görev yaparken nöbet sırasında izlediği TRT'nin "Yazı Medeniyeti" belgeseli Gökgöz'ün hayatını değiştirdi.

Belgeselden etkilenen Gökgöz, önce kendi imkanlarıyla ağaç dallarından kalem yapıp dolma kalem mürekkebiyle yazmayı denedi, daha sonra bir hat hocası bularak meşk çalışmalarına başladı.

10 yılın ardından icazet alan Gökgöz, yıllar sonra başladığı sanatta yüzlerce eser üretirken, öğrenci de yetiştirmeye başladı.

Erzurum Büyükşehir Belediyesine ait sanat atölyesinde sanatını icra eden Gökgöz, aynı zamanda kente gelen turistlere de hat sanatının inceliklerini anlatıyor.

Hattat Şakir Gökgöz, yazıya çocukluğunda da ilgisi olduğunu ancak o zamanlarda ilerletemediğini söyledi.

Gökgöz, "Çocukken medresede, kesik kalemlerle Hadis-i Şerifler yazıyordum. Daha sonrasında İmam Hatip Lisesi zamanlarımda tahtaya tebeşirle, besmele, kısa isimler, Allah'ın isimlerini veya kısa hadisleri yazmaya çalışıyordum ama olmuyordu. O zaman bir eğitmenimiz bir hocamız olmadığı için yaptıklarımız askıda kaldı." dedi.

- İzlediği belgesel hayatını değiştirdi

Gökgöz, şöyle devam etti:

"Güvenlik görevlisi görevimi yaptığım zaman internetten film izliyordum. Yani boşa zaman kaybediyordum. Biraz da belgesel izleyeyim dedim. TRT'de 'Yazı Medeniyeti' belgeselini izledim. Orada Üstat hocalarımız Hasan Çelebi, Fuat Başar, Davut Bektaş, yazı hakkında bir şeyler anlatıyordu. Fuat Hocamız, besmelenin besinin noktasını yarım saat anlattı. Benim de içime öyle bir uhde düştü. Ben de yazabilir miyim diye düşündüm. O zaman çarşıya çıktım. Kalem, mürekkep bulamadım. Dolma kalem mürekkebiyle ve ağaç dallarıyla kalem şekline getirip yazmaya çalıştım. Baktım ki bu böyle olmuyor. Bir hocaya ihtiyacım var dedim. Hocamı aradım ve buldum. Onunla meşk etmeye devam ettim."

Hocasından aldığı derslerden sonra çok yoğun bir yazma sürecine girdiğini anlatan Gökgöz, günde 12 saat boyunca yazı yazdığı zamanları olduğunu söyledi.

- 10 yılda icazet aldı

2023 yılında İstanbul'da Ahmet Kutluhan Hoca'dan icazet aldığını belirten Gökgöz, "Talebelik yine devam ediyor. Şu anda bile yazdığım eserleri önce hocama gösteriyorum. Hocam tamam bu olmuş diyorsa altına imzamı atıyorum." diye konuştu.

Gökgöz, daha önceleri inşaatlarda alçı, boya, sıva işleri yaptığını ve asabiyet sorunu olduğunu dile getirirken, hat sanatına yöneldikten sonra sabrı öğrendiğini ve asabiyetinin tamamen ortadan kalktığını ifade etti.

Hat sanatına çok geç başladığını aktaran Gökgöz, "Keşkelerimiz var. Keşke, İmam Hatip Lisesi'nde bir hocamız bize bir öncülük etseydi. Bu yazının maneviyatını, güzelliğini bize anlatsaydı belki de o zaman başlayacaktım. Ama takdiriilahi böyleymiş." diye konuştu.

Ebeveynlere de seslenen Gökgöz, her çocuğun mutlaka bir sanatla uğraşması gerektiğini ve böylelikle çocukların kötü şeylerden uzaklaşacağını kaydetti.

- Hat sanatına hizmet ediyor

Hat sanatını sürdürmek için yeni öğrenciler de yetiştiren Gökgöz, "Ben gelenekten ve hocamızdan ne öğrendiysem talebelerime de onu aktarıyorum. Mehmet Şevki Efendi'nin meşk kitabı var. Rabbi yessir'le başlıyor. Önce o satırı yazdırıyoruz. 4 ay, 5 ay veya 6 ay hem sabrını ölçüyoruz hem de elinin yatkınlığına bakıyoruz. Sonrasında devam ediyoruz. Burada da gelenlere duvardaki eserler hakkında bilgi veriyorum. Hangi hat çeşidinin kullanıldığını anlatıyorum." dedi.

Apple’dan ABD’deki bazı basın kuruluşlarına yapılan açıklamada, yapılan incelemede Telegram’da şirketin çocuklara yönelik cinsel istismar materyallerini yasaklayan kurallarını ihlal eden içerik tespit edildiği belirtildi.

Açıklamada, Telegram’ın söz konusu içeriği hızla kaldırması ve paylaşan kullanıcıyı engellemesinin ardından uygulamanın yeniden App Store’a yüklendiği bildirildi.

Telegram’ın, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformunda gelişmeye ilişkin yaptığı paylaşımda, “Öldüğüme ilişkin haberler fazlasıyla abartılı.” ifadesi kullanıldı.

Telegram, Apple’ı etiketlediği bir başka paylaşımda ise “Bu tutumun gelecekte mağazadaki diğer tüm uygulamalara da eşit şekilde uygulanacağından eminim, değil mi?” sorusu soruldu.

Rusya, Telegram'ın kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Pavel Durov'u 30 Haziran'da teröristler ve aşırılıkçılar listesine dahil etmişti. Avustralya İnternet Güvenliği Komiserliği Ofisi de terörle bağlantılı içerikleri platformundan kaldırmadığı gerekçesiyle mesajlaşma platformu Telegram'a dava açmıştı.

"Gazze'ye selam direnişe devam", "Nehirden denize özgür Filistin", "Sessiz kalma, zulme ortak olma" sloganları atan kalabalık bir grup tarafından karşılanan konvoy üyeleri, burada akşam namazı kıldı.

Namazın ardından basın açıklaması yapan ANFİDAP Dönem Sözcüsü Alparslan Aydar, konvoya destek verenlere teşekkür etti.

Aydar, İsrail eliyle Filistin'de sistematik bir terör ve yayılmacılığın söz konusu olduğunu belirterek, "Bugün İsrail rejimi, gayriresmi bir işgal devletidir. İsrail meşru bir devlet değildir, bu topraklara ait değildir. 7 Ekim'den bugüne bu sistematik terör bir soykırıma dönüştü ve uluslararası sistem sadece seyretti." diye konuştu.

Konvoyun sivil bir anlayışla yola çıktığına dikkati çeken Aydar, katılanların çok ciddi bir misyonu yerine getirdiğini ifade etti.

- "Yeni çözümler üretmek için bir zemin oluşturmak istiyoruz"

Filistin Konvoyu Sözcüsü Hüseyin Durmaz da Gazze'deki işgalin her geçen gün arttığını, Batı Şeria'nın "Yeni bir Gazze olması için harekete geçildiğini" söyledi.

Durmaz, vicdan, iman ve inançlarının gereği harekete geçtiklerini belirterek şunları kaydetti:

"Batı Şeria'nın yeni bir Gazze olmasına izin vermeyeceğiz. Unutulmuş Gazze'yi yeniden küresel gündem haline getirmek istiyoruz. Her güzergahta, vicdan sahipleriyle, fikir ve düşünce üreten insanlarla bir araya gelmek ve birlikte yeni çözümler, fikirler üretmek için bir zemin oluşturmak istiyoruz. Destek veren herkes, Batı Şeria'nın yeni bir Gazze olmamasını, Gazze'nin yeniden küresel gündeme gelmesini isteyen herkes bu konvoyun bir aktivistidir."

Filistin Konvoyu, yarın Konya'ya giderek Batı Şeria yolculuğuna devam edecek.

Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başlayan programda, Konya İl Müftüsü Prof. Dr. Ali Öge ile Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay katılımcılara hitap ederek selamlama konuşmalarını yaptı.

İl Müftüsü Prof. Dr. Ali Öge, "Vefa Umresi" isminin son derece anlamlı olduğunu belirterek umre ibadetinin İslam'ın en önemli ibadetlerinden biri olduğunu ifade etti. Vefanın ise mümine yakışan en güzel hasletlerden biri olduğunu dile getiren İl Müftüsü Öge, "Allah'a karşı vefa, sözümüze karşı vefa, toplumumuza karşı vefa, aynı zamanda büyüklerimize karşı vefa göstermek hepimizin sorumluluğudur." dedi. Vefa Umresi Projesi'nin hayata geçirilmesine katkı sunan Konya Büyükşehir Belediyesine, Konya İl Müftülüğüne ve organizasyonda emeği geçen herkese teşekkür etti.

Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay ise ikinci kura çekilişini gerçekleştirdiklerini belirterek, daha önce kutsal topraklara gitme imkanı bulamamış vatandaşların hayallerini gerçekleştirmelerine vesile olmaktan büyük mutluluk duyduklarını ifade etti. Başkan Altay, umreye gitmeye hak kazanan vatandaşların 10 günlük umre programına katılacaklarını belirterek programın hayırlı olmasını temenni etti.

Programın devamında noter huzurunda gerçekleştirilen kura çekimiyle umreye gitmeye hak kazanan vatandaşlar belirlendi. Sonuçların açıklanmasının ardından hak sahipleri büyük sevinç yaşadı.

Program, hatıra fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.

Ebû Hüreyre (ra) anlatıyor: ‘Resûlullah (sas), "Gıybet nedir biliyor musunuz?" diye sordu. Sahâbe, "Allah (cc) ve Resûlü (sas) daha iyi bilir!" karşılığını verdiler. Resûlullah (sas), "Kardeşini hoşlanmadığı bir şey ile anmandır." buyurdu. "Ya kardeşimde o söylediğim durum varsa ne dersin?" diye sorulunca Resûlullah (sas), "Söylediğin şey eğer onda varsa gıybet etmişsindir. Şayet yoksa ona iftira etmiş olursun." buyurdu.

(M6593 Müslim, Birr, 70)

***

عَنْ أَبِى بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) :’يَا مَعْشَرَ مَنْ آمَنَ بِلِسَانِهِ وَلَمْ يَدْخُلِ الْإِيمَانُ قَلْبَهُ: لاَ تَغْتَابُوا الْمُسْلِمِينَ وَلاَ تَتَّبِعُوا عَوْرَاتِهِمْ فَإِنَّهُ مَنِ اتَّبَعَ عَوْرَاتِهِمْ يَتَّبِعِ " اللَّهُ عَوْرَتَهُ، وَمَنْ يَتَّبِعِ اللَّهُ عَوْرَتَهُ يَفْضَحْهُ فِى بَيْتِهِ

Ebû Berze el-Eslemî’den (ra) rivayet edildiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur: "Ey diliyle iman edip, kalbine iman girmemiş olan kimseler! Müslümanların gıybetini yapmayın ve onların gizli hâllerini araştırmayın. Çünkü her kim onların gizli hâllerini araştırırsa Allah (cc) da onun gizli hâlini araştırır. Allah (cc) kimin gizli hâlini araştırırsa onu evinde (gizlice yaptıklarını ortaya çıkararak) bile rezil eder."

(D4880 Ebû Dâvûd, Edeb, 35)

***

"عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: "كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْمًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ

Ebû Hüreyre’den (ra) nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur: "Kişiye günah olarak her duyduğunu söylemesi yeter."

(D4992 Ebû Dâvûd, Edeb, 80)

***

عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: "إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَرَّمَ عَلَيْكُمْ عُقُوقَ الْأُمَّهَاتِ، وَوَأْدَ الْبَنَاتِ، وَمَنْعًا وَهَاتِ. وَكَرِهَ لَكُمْ ثَلاَثًا قِيلَ وَقَالَ، وَكَثْرَةَ السُّؤَالِ، وَإِضَاعَةَ الْمَالِ "

Mugîre b. Şu’be’den (ra) nakledildiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur: "Şüphesiz Yüce Allah (cc), annelere hürmetsizlik etmeyi, kız çocuklarını diri diri gömmeyi ve üzerine düşeni yapmamayı, hak etmediğini istemeyi size haram kılmıştır. Sizin için üç şeyi de çirkin görmüştür: Dedikodu, malı zayi etmek ve anlamsız çok soru sormak!"

(M4483 Müslim, Akdiye, 12)

***

"فَقَالَ حُذَيْفَةُ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) يَقُولُ: "لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ قَتَّاتٌ

Huzeyfe’nin (ra) işittiğine göre, Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur: "(İnsanlar arasında) laf taşıyan kişi cennete giremez."

(B6056 Buhârî, Edeb, 50; M290 Müslim, Îmân, 168)

***

Hz. Âişe (ra)... Resûl-i Ekrem’in (sas) insanların en sevimlisi olarak vasıflandırdığı, genç yaşta müminlerin annesi olma şerefine nail olan güzide insan... Hz. Âişe (ra), sadece vefalı bir eş değil, aynı zamanda güçlü zekâsı ve hafızasıyla Allah Resûlü’nün (sas) terbiyesinde yetişmiş mükemmel bir talebeydi. Âişe (ra), Allah Resûlü’nün (sas) kimi zaman takdirine, kimi zaman ise ikazına neden olan davranışlarını bizzat kendisi sonraki nesillere naklediyordu. Kendisinin rivayet ettiği olaylardan biri, Hz. Peygamber’in eşlerinden Safiyye bnt. Huyey (ra) ile alâkalıydı. Hanımları arasında, Hz. Peygamber’e (sas) en çok düşkün olan Hz. Âişe (ra), Resûlullah’la (sas) birlikte bulunduğu bir gün, mizacındaki kıskançlıktan mı, yoksa eşine olan aşırı sevgisinden midir bilinmez, Safiyye bnt. Huyey (ra) hakkında hoş olmayan bazı sözler söylemişti. Hz. Peygamber’e (sas), Safiyye’nin (ra) boyunun kısa oluşunu ima edercesine eliyle işaret ederek, "Ey Allah’ın Resûlü!, sana Safiyye’deki şu hâl yeter." demişti. Her ne kadar masum görünse de bir insanı arkasından çekiştirme mahiyetindeki bu sözler karşısında Allah Resûlü (sas), hemen Âişe’yi (ra) ikaz ederek, "Sen öyle bir söz söyledin ki, o söz denize karışsaydı denizin suyunu bozardı." buyurmuştu.

İnsan, kimi zaman sevdiğini paylaşmak istemeyerek onu kıskandığı için kimi zamansa kasıtlı biçimde karşısındakini aşağılamak, kötülemek, küçük düşürmek maksadıyla acımasızca sözler sarf edebilmektedir. Bazen nefretten, bazense gafletten kaynaklanan bir içgüdüyle hareket ederek, sözlerinin muhatabını ne kadar inciteceğini hesaplamaksızın, onun arkasından konuşabilmektedir.

Safiyye (ra) validemizle ilgili olayda olduğu gibi, kişinin duyduğunda hoşlanmayacağı türdeki sözler, genel olarak gıybet, dedikodu olarak bilinmekte ve bu tür davranışlar Allah Resûlü (sas) tarafından âdeta denizi kirletecek kadar kirli görülmektedir. İnsanın kalbinin kırılmasına, onurunun incinmesine, insanlar arasındaki sevgi ve saygı bağlarının incelmesine neden olması dolayısıyla Allah Resûlü (sas), insanları gıybetten şiddetle sakındırmıştır. Ashâbıyla birlikte olduğu sırada onlara gıybetin ne olduğunu soran Hz. Peygamber (sas), onların, "Allah (cc) ve Resûlü (sas) daha iyi bilir." demeleri üzerine, gıybeti, "Kardeşini hoşlanmadığı bir şeyle anmandır!" şeklinde tanımlamıştır.

Sahâbîlerden birinin, "Ya kardeşimde o söylediğim durum varsa ne dersin?" sorusuna ise, "Söylediğin şey eğer onda varsa gıybet etmişsindir. Şayet yoksa ona iftira etmiş olursun." cevabını vermiştir. Buna göre, konuşulanların gıybet olarak değerlendirilmesinde esas olan hakkında konuşulan kişinin o vasıfları taşıyıp taşımaması değil, hoşlanmayacağı bir şekilde insanın arkasından konuşulup çekiştirilmesidir. Bu yüzden o kişinin gerçekte öyle olması veya konuşulanların yeri geldiğinde o kişinin yüzüne de söylenebileceğinin düşünülmesi, insana gıybet etme hakkını vermediği gibi, böyle bir savunma geliştirmek de gıybeti meşru kılmamaktadır.

İnsan, gıybet yaparak elde ettiği hazzın çekiciliğine kapılarak kalbini karartma pahasına bu fiili alışkanlık hâline getirir. Bu durumun iğrençliği ilâhî kelâmla da ifade edilmekte ve gıybet, ölü eti yemeye benzetilmektedir: "...Birbirinizin gıybetini yapmayın. Biriniz ölü kardeşinin etini yemeyi hiç arzu eder mi ki? Demek tiksindiniz! O hâlde Allah’a (cc) karşı gelmekten sakının. Şüphesiz Allah (cc), tevbeyi çok kabul edendir, çok merhametlidir." Gıybetin kesin bir şekilde yasaklandığı bu âyetle, aynı zamanda ondan kurtuluşun çaresi de gösterilmekte ve kullarına karşı çok merhametli olan Allah’a (cc) tevbe edilerek bu günahtan temizlenilebileceği bildirilmektedir.

Gıybet, insanların dış görünüşleri veya fiziksel bazı kusurları ile ilgili olabildiği gibi, kişinin ailesi, soyu, ırkı, huyu, ahlâkı veya diniyle alâkalı da olabilir. Kişiyi kızdıran, kıran veya onurunu ve gururunu inciten lakaplar takmak da gıybete girmektedir. Çoğu zaman insanın arkasından konuşarak sözle yapılan gıybet, kimi zaman da bir kaş göz hareketiyle, bükülen bir dudakla veya el kol işaretiyle, hatta göz kırpmayla da gerçekleşebilir. Eğlence ve mizah gayesiyle veya şaka niyetiyle de olsa başkasını taklit etmek de gıybettir. Nitekim bir defasında Hz. Âişe (ra), Allah Resûlü’nün (sas) yanında birisinin taklidini yapmış, Hz. Peygamber (sas) ise onun bu davranışından hoşlanmayarak ona, "Elime dünyayı verseler bile bir başkasının taklidini yapmam; bundan asla hoşlanmam." demiştir. Gıybet bazen açıkça ifade edilmese de, yazıyla, imayla, kurnazca dile getirilen kinayeli sözlerle de gerçekleşebilir. Hatta gıybetin bu türü, kötü zan ve şüpheler uyandırabilmesi, dolayısıyla açıkça söylenmesinden daha tehlikeli durumlar yaratabilir. Her ne şekilde olursa olsun, kişiyi aşağılayan, küçümseyen, onun şeref ve haysiyetini yaralayan bu türden davranışlar, insanı yaratılanların en şereflisi, en değerlisi olarak gören İslâm dini tarafından kesin bir şekilde yasaklanmıştır. "İnsanları dilleri ile arkalarından çekiştiren ve karşılarında kaş göz hareketleri ile onlarla alay eden herkese yazıklar olsun!" buyuran Allah Teâlâ (cc), böyle fiillerin insanı âhirette azaba düşüreceğini bildirmektedir.

İnsan, karakterini bozma, gönlünü kirletme, dostlarını kaybetme pahasına gıybete başvurarak neden vicdanına eziyet eder? Kişiyi gıybet etmeye yönelten ve buna zemin hazırlayan bazı durumlar söz konusudur. İnsan, içindeki öfke ve intikam ateşini söndürmek maksadıyla, bu ateşi daha da alevlendireceğini hesaba katmaksızın, gıybete yönelebilir. Ya da içinde bir türlü yenemediği haset ve kıskançlık duygusunu gıybetle gidermeye çalışabilir. Kibir, gösteriş, küçümseme gayesiyle, yalnızca kendini küçülttüğünün farkına varmadan, gıybete başvurabilir. Oysa gıybet, insanların kusurlarını anlatıp onları küçülterek kendisini yüceltmek isteyen âciz kimselerin faaliyetidir. İnsanın sayılamayacak kadar çok olan hatalarını örtme maksadıyla diğerlerinin kusurlarını ortaya çıkarma ihtiyacıdır. Böylece, kusursuz ve mükemmel olmayan insanoğlu, kendi günahlarını telâfi etmek yerine, başkalarının günahını diline dolayarak kendininkilere bir yenisini eklemektedir. Kardeşini yargılayıp kınayamayacak kadar günahkâr olan insan, onun ayıbını ortaya çıkararak ve onu kötüleyerek iyi olamayacağı gibi, kardeşini küçülterek de kendisini yüceltemez.

Sağduyulu davranamayıp bazen kötü duygularının bazen de yanlış düşüncelerinin esiri olan insan, kendisine söz geçiremeyerek gıybetle neticelenecek bir süreci başlatır. Gıybetin öncesinde ona doğru gidilen yolda kişi gıybetle ilişkili birtakım davranışlara yönelir. Öncelikle o insan hakkında olumsuz birtakım zan ve şüpheler besler. Bir bakıma insan, diliyle gıybet etmeden önce, sû-i zan besleyerek kalbiyle gıybet eder. Mümin kardeşi hakkında asılsız, temelsiz, yersiz birtakım kuşkulara dayanarak, çoğu zaman gerçekle alâkası olmayan zanlarla hareket eder, sonra bu kötü zanların doğru olup olmadığını merak ederek araştırmaya başlar. Böylece ‘tecessüs’ adı verilen, insanların mahremiyetlerini araştırma faaliyetine geçilmiş olur. Gıybet eden kişi, insanların özel hayatlarını, hata, kusur ve günahlarını araştırıp tecessüste bulunmayı alışkanlık hâline getirerek, söz konusu ayıpları kendisi için malzeme yapmaya çalışır. Oysa Allah Resûlü (sas), tecessüssün gıybeti doğuracağına işaret ederek bu tehlikeye karşı insanları şöyle uyarmaktadır: "Ey diliyle iman edip, kalbine iman girmemiş olan kimseler! Müslümanların gıybetini yapmayın ve onların gizli hâllerini araştırmayın. Çünkü her kim onların gizli hâllerini araştırırsa Allah (cc) da onun gizli hâlini araştırır. Allah (cc) kimin gizli hâlini araştırırsa onu evinde (gizlice yaptıklarını ortaya çıkararak) bile rezil eder."

Gıybetin hazırlık safhası olan kötü zan ve tecessüsle elde edilen bilgiler, dile dökülerek gıybet edilmiş olunur. Kötü zan ve tecessüssün gıybeti doğurması ve bunların aralarındaki sıkı ilişki dolayısıyla Allah Teâlâ (cc), kullarını şu şekilde uyarmaktadır: "Ey iman edenler! Zannın çoğundan sakının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır. Birbirinizin kusurlarını ve mahremiyetlerini araştırmayın. Birbirinizin gıybetini yapmayın." Zan, tecessüs, gıybet gibi davranışlarla insanların gizli hâllerini araştırmanın onlar arasında fesada neden olacağına işaret eden Sevgili Peygamberimiz (sas), ayıpları dile getirmek yerine örtmeyi emretmiştir. Zira bir Müslüman diğerinin ayıbını örttüğünde, Allah Teâlâ’nın (cc) da âhirette onun ayıbını örteceğini müjdelemiştir. Hz. Peygamber (sas), insanlar arasında sevgi ve saygıyı yok eden, kin, nefret, haset, düşmanlık tohumları eken davranışlara karşı ümmetini uyarmış ve onlara kardeş olmalarını öğütlemiştir: "Zandan sakının. Çünkü zan, sözlerin en yalanıdır. Birbirinizin eksikliğini görmeye ve işitmeye çalışmayın. Özel hayatınızı da araştırmayın. Birbirinize haset etmeyin. Birbirinize arkanızı çevirip küsmeyin. Birbirinize nefret ve düşmanlık da beslemeyin. Ey Allah’ın kulları! Birbirinizle kardeş olun!"

İnsanların arkalarından konuşarak gıybet etmeyi yasaklayan Resûl-i Ekrem (sas), "Ashâbımdan hiç kimse bana bir başkası hakkında (beni rahatsız edecek) bir şey iletmesin. Zira ben sizin karşınıza (hakkınızda her türlü güvensizlikten) salim olan bir kalple çıkmayı arzu ediyorum." buyurarak ashâbının birbirleri hakkında söz taşıyıp gıybet etmelerini engellemeyi amaçlamıştır. İnsanlar arasında huzuru bozan bu tür fiillerin âhirette de azaba neden olacağını bildirmiştir. Nitekim Allah Resûlü (sas), mi’rac’a çıkarıldığında gıybet edenlerle ilgili şahit olduğu bir durumu şöyle nakletmiştir: "Mi’raca çıkarıldığım zaman bakırdan tırnakları olan bir topluluğa rastladım. Tırnaklarıyla yüzlerini ve bağırlarını tırmalıyorlardı. "Bunlar kimlerdir?" diye sordum. Cebrail, "(Gıybet etmek suretiyle) insanların etlerinden yiyen ve şereflerine saldıranlardır." cevabını verdi. Mümin kardeşinin gıybetini yapmayı onun etinden yemeye benzeten Allah Resûlü (sas), bu davranışın âhirette cezasız bırakılmayacağını şu şekilde haber vermektedir: "Her kim Müslüman bir adam(ın gıybetini etmesi) sebebiyle (onun ölü etinden) bir lokma yiyecek olursa, Allah (cc) ona o yediği et kadar cehennem (ateşin)den yedirecektir. Kime (gıybetini yaptığı) bir Müslüman sebebiyle bir elbise giydirilirse bunun bir misli de kendisine cehennem ateşinden giydirilecektir."

"Kişiye günah olarak her duyduğunu söylemesi yeter." buyuran Peygamber Efendimiz (sas), insanların düşünmeksizin ağızlarından çıkıveren sözler sebebiyle cehenneme girebileceklerini bildirmiştir. Bu yüzden Allah Resûlü (sas), gıybet konusunda oldukça titiz davranmış ve eşi Hz. Âişe’nin naklettiğine göre, ismini zikrederek kimse hakkında kötü konuşmamıştır. Bunun yerine, insanların olumsuz davranışlarını gördüğü zaman onları düzeltmek için, "İnsanlara ne oluyor da şöyle şöyle yapıyorlar?" gibi genel ifadeler kullanmayı tercih etmiştir. "Ya hayır söylemeyi ya da susmayı" emreden Allah Resûlü (sas), gıybet ve dedikodu yaparak kötü şeyler konuşmak yerine susmayı önermiş ve dilini bunlardan koruyabildiğinde kişinin cennete girebileceğini müjdelemiştir.

Hz. Peygamber (sas) tarafından, "elinden ve dilinden emin olunan insan" olarak tanımlanan Müslüman, kalbiyle sû-i zan besleyen, diliyle gıybet eden, insanları arkalarından çekiştiren, onların kusurlarını araştıran, ayıplarını ortaya döken, sözleriyle kardeşini yaralayan insan değildir. İmanı gereği, güzel ahlâkla donanan Müslüman, kardeşinin mahremiyetine dil uzatarak onun şerefini, haysiyetini incitemez. "Müslüman’ın, Müslüman’a malı, ırzı ve kanı haramdır. Kişiye Müslüman kardeşini hakir görmesi günah olarak yeter." buyuran Allah Resûlü (sas), Müslümanların birbirlerine dil uzatmak yerine bu tür sözlere karşı birbirlerini savunmalarını istemiştir: "Kim Müslüman kardeşinin iffetini korursa Allah da kıyamet gününde onun yüzünü cehennem ateşinden korur." buyurarak müminlerin boş iş ve sözlerden yüz çevirip dayanışma içinde olmaları gerektiğini bildirmiştir. Bir vücudun organları gibi birbirlerine kenetlenmiş olan Müslümanlar kardeştir ve buna göre Müslüman’ın kardeşini ne sözleriyle ne de davranışlarıyla incitmesi helâldir. Gıybet etmek suretiyle kardeşinin hakkına girmiş olan kişinin hem kardeşinden hakkını helâl etmesini istemesi hem de kul hakkına sebep olduğu için Rabbinden af dileyip tevbe etmesi gerekmektedir.

Dünyevî ve uhrevî yönden pek çok zarara neden olması dolayısıyla haram kılınmış olan gıybet fiiline bazı istisnaî durumlarda ruhsat verilmiştir. Niyetin iyi olması koşuluyla, meşru bazı mazeretler gözetilerek aleyhte konuşulduğunda bu gıybet sayılmamaktadır. Bir suçluyu ilgili makamlara şikâyet etmek, çevresine zarar veren bir insandan korunmak, birinin yapacağı kötülüğe engel olmak, kötü davranışları ıslah etmek, lakabıyla meşhur olmuş bir insanı tanıtmak, günahı alenen işleyen ve bundan utanmayan bir insanı kınamak veya bir âlime fetva sormak maksadıyla konuşulduğunda, bu gıybet olmamaktadır. Zira ashâbdan Allah Resûlü’ne (sas) fetva sormak maksadıyla insanlar gelmekte ve gerektiğinde insanların kusurlarından bahsederek sorunlarını dile getirmekteydiler. Hz. Peygamber’e (sas) kocasının cimriliğinden bahseden Ebû Süfyân’ın hanımı Hind, kocasından habersiz kendisine ve çocuklarına yetecek kadar nafaka almasının günah olup olmamasını sormuş, Resûlullah (sas) da örfe uygun olacak şekilde alabileceğini bildirmiştir. Bu durumda ne Hind gıybet etmek amacıyla konuşmuş ne de Allah Resûlü (sas) sözlerinden dolayı onu uyarmıştır.

Gıybet, kolaylıkla gerçekleşebilen, zamanla sıradanlaşarak kişiyi rahatsız etmeyen ve insanlar arasında hızla yayılabilen bir hastalıktır. Önlem alınmadığında hem fert hem de toplum için çok daha ciddi sorunlara kaynaklık edebilmektedir. Gıybetle başlayan afetler zinciri insanlar arasında kin, nefret, düşmanlık, bozgunculuk meydana getirebilecek fiilleri tetiklemektedir. Bunlar arasında, gıybetin ilerlemiş ve gelişmiş hâli olarak karşımıza dedikodu ve koğuculuk/nemîme çıkmaktadır. İnsanlar arasında bozgunculuk çıkarmak maksadıyla söz taşıma, gıybet etme, dedikodu yapma anlamına gelen koğuculuk, birey ve toplum ahlâkı açısından çok tehlikeli bir davranıştır. Koğuculuk yapan kimse, insanların arasını bozmak, düşmanlık yaratmak için doğru veya yanlış olan sözleri taşır, hoş olmayan durumları açıklar. Kişinin aleyhinde söylenmiş sözleri ona ulaştırır, haset ve nifak üzerine kurduğu planlarıyla insanları birbirine düşürür. Koğuculuk ve dedikodu yapan kimseler, insanların birine bir türlü diğerine başka türlü davranan, ikiyüzlü, şerrinden emin olunmayan, güvenilmez insanlardır. Allah Resûlü (sas), "İnsanların en kötüsü, kötülüğünden dolayı insanların kendisinden sakındığı kimsedir." buyurarak bunların kötülüklerine karşı insanları uyarmıştır.

Koğuculuk, birkaç kişi arasında gerçekleşebilen gıybet fiilinin sınırlarını genişletme ve daha fazla kişiyi gıybete ortak etme faaliyetidir. Bu yönüyle gıybetten daha tehlikelidir. İnsanın ruhuna işleyen, vicdanını körelten bu davranış, alışkanlık hâline getirildiğinde artık kişi bundan rahatsızlık da duymamakta, âdeta dedikodudan zevk almaktadır. İnsanın ruhsal durumunu olumsuz etkileyen, kişiliğini bozan bu davranış, Kur’an tarafından da ’iğrenç’ olarak nitelendirilmektedir. Konuyla ilgili olarak Allah Resûlü (sas) şöyle buyurmuştur: "Şüphesiz Yüce Allah (cc), annelere hürmetsizlik etmeyi, kız çocuklarını diri diri gömmeyi ve üzerine düşeni yapmamayı, hak etmediğini istemeyi size haram kılmıştır. Sizin için üç şeyi de çirkin görmüştür: Dedikodu, malı zayi etmek ve anlamsız çok soru sormak!"

Toplumdaki sevgi ve saygı bağlarını körelterek bunun yerine kin ve nefreti yerleştiren, insanlar arasında güvensizlik yaratan, toplumun huzurunu bozan dedikodu ve koğuculuk insanın yalnız dünyasını değil, âhiretini de karartmaktadır. "Sizin en şerliniz, söz götürüp getirmek suretiyle koğuculuk yaparak birbirini seven iki kişi arasını açanlardır." buyuran Hz. Peygamber (sas), koğuculuğun âhiretteki cezasıyla ilgili insanları uyarmıştır. Nitekim Allah Resûlü (sas), bir kabristana uğradığı sırada orada yatanlardan iki kişinin azap gördüğünü söylemiş ve bunun sebebine şöyle işaret etmiştir: "Onların azapları öyle büyük bir şeyden dolayı değil. Biri idrarın (üzerine sıçramasın)dan sakınmazdı, diğeri de koğuculuk yapardı." Hayatın her alanında sıklıkla karşılaşılan, yaygınlığından dolayı günah olarak algılanmayıp önemsenmeyen bir davranış olan dedikodu, kimi zaman da çeşitli çıkarlar sağlamak maksadıyla mevki ve makam sahibi insanlara ulaştırılmaya çalışılmaktadır. Küçük menfaatler uğruna bu tür alçaltıcı davranışlarda bulunmayı Resûlullah (sas) kesinlikle hoş görmemiştir. Nitekim ashâb-ı kirâmdan Huzeyfe’ye (ra) bir adamın yöneticilere başkaları hakkında laf taşıdığı söylendiğinde Resûlullah’ın (sas) bu konuda şöyle dediğini bildirmiştir: "(İnsanlar arasında) laf taşıyan kişi cennete giremez."

İslâm dininde, insanların onurlarına dil uzatmak suretiyle saygınlıklarından koparılan her parça, onların etini yemek kadar iğrenç görülmüştür. Ancak günümüzde bir eğlence unsuru imiş gibi gösterilen dedikodu faaliyetleri, özellikle iletişim araçları ile merak ve ilgi uyandıracak tarzda sunulmakta, bu şekilde âdeta bir gıybet sektörü meydana getirilmektedir. Yaygınlığından dolayı ayıp ve günah olarak benimsenmeyen gıybet ve dedikodunun yol açtığı olumsuzluklar görmezden gelinmekte, hatta bunlar bir anlamda teşvik edilmektedir. Dinî ve ahlâkî boyutunun yanında psikolojik ve sosyolojik açıdan da birey ve topluma çeşitli zararlar veren gıybet ve dedikoduyla başa çıkmada öncelikle İslâm’ın ahlâk değerlerine bağlılık gösterilmelidir. Ayrıca kişi, gıybetin konuşulduğu ortamlarda bulunmamaya özen göstererek, gıybeti dinleyerek teşvik etmekten uzak durarak, bu insanlardan yüz çevirip onları ikaz ederek bu tür davranışları engelleyebilir. İnsan, gıybetle başkasını küçültmeye çalışırken kendisinin hem kullar hem de Allah (cc) nezdinde ne kadar küçüldüğünü düşünmeli, kendisi için söylendiğinde hoşlanmayacağı sözleri başkaları için söylemekten çekinmelidir. İslâm ahlâkında asla yeri olmayan bu faaliyetler Allah’a (cc) karşı sorumluluk bilinci taşıyan Müslümanların değil, basit insanların işidir. Müslüman ise, "Hakkında kesin bilgi sahibi olmadığın şeyin peşine düşme. Çünkü kulak, göz ve kalp, bunların hepsi ondan sorumludur." uyarısının bilinciyle hareket eder. Ve kendisine her şeyden daha yakın olan Rabbinin her an onu görüp duyduğunun farkındadır. Zira insanların aralarındaki gizli fısıldaşmalar da dâhil olmak üzere, Rabbinin her şeyden haberdar olduğunu ve gün geldiğinde yaptıkları işleri kullarına birer birer bildireceğini bilir:

"Görmez misin ki Allah (cc) göklerde ne varsa, yerde ne varsa bilir! Üç kişinin gizli konuştuğu yerde dördüncüsü mutlaka O’dur. Beş kişinin gizli konuştuğu yerde altıncısı mutlaka O’dur. Bunlardan az veya çok olsunlar ve nerede bulunurlarsa bulunsunlar mutlaka O (cc), onlarla beraberdir. Sonra kıyamet günü onlara yaptıklarını haber verecektir. Doğrusu Allah (cc), her şeyi bilendir."

Kaynak: Diyanet Hadislerle İslam

İl genelindeki cami ve Kur'an kurslarında eğitimlerine devam eden çocuklara, Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarından özenle seçilen birbirinden değerli çocuk kitapları ulaştırılıyor.

Öğrencilerin yaş gruplarına uygun olarak hazırlanan eserler, onların dini ve ahlaki gelişimlerine katkı sunarken kitap okuma alışkanlığı kazanmalarına da destek oluyor.

Program kapsamında öğrencilere dondurma ikramında bulunulurken, çeşitli hediyeler de takdim ediliyor. Yaz tatillerini Kur'an-ı Kerim'i öğrenip temel dini bilgilerini geliştirerek ve sosyal etkinliklerle değerlendiren öğrenciler, kendilerine gösterilen ilgi ve destekten büyük mutluluk duyuyor.

Öte yandan, Rize Valiliği ve Rize Belediyesi’nin destekleriyle Yaz Kur'an Kurslarına devam eden öğrencileri teşvik etmek amacıyla kurs sonunda gerçekleştirilecek değerlendirme neticesinde başarılı olan öğrencilere 1.053 bisiklet hediye edilecek.

İl Müftüsü Naci Çakmakçı, Yaz Kur'an Kurslarının çocukların milli ve manevi gelişiminde önemli bir yere sahip olduğunu belirterek şu değerlendirmelerde bulundu:

"Yaz Kur'an Kurslarımız, çocuklarımızın Kur'an-ı Kerim'i öğrenmelerinin yanı sıra milli ve manevi değerlerle yetişmelerine, sağlam bir karakter ve güzel ahlak kazanmalarına önemli katkılar sunmaktadır. Bu yıl da Sayın Valimiz İhsan Selim Baydaş'ın himaye ve destekleriyle öğrencilerimizi Diyanet İşleri Başkanlığımızın birbirinden kıymetli çocuk yayınlarıyla buluşturuyor, dondurma ikramı ve çeşitli hediyelerle onların sevincine ortak oluyoruz. Ayrıca kurs sonunda başarılı öğrencilerimize verilecek 1.053 bisiklet, çocuklarımız için önemli bir teşvik ve motivasyon kaynağı olacaktır. Çocuklarımızın eğitimine ve geleceğine verdiği kıymetli desteklerden dolayı Sayın Valimiz İhsan Selim Baydaş'a ve Belediye Başkanımız Sayın Rahmi Metin’e şükranlarımı arz ediyorum. Yaz Kur'an Kurslarımıza devam eden bütün yavrularımıza başarılarla dolu, bereketli ve hayırlı bir eğitim diliyorum."

2026 Ağustos sayısında "Hz. Peygamber ve Güzel Ahlak" teması ile Diyanet Aylık Dergi; güncel dini sosyal meseleler, alanında uzman isimlerin kaleme aldığı, tefsir, hadis, fıkıh bölümleri, kültür, edebiyat, gezi yazıları, tarihi olaylar, öncü şahsiyetler, düne bugüne ve yarına dair soru ve cevaplar, hayata, insana, kültüre dair pek çok nitelikli yazı ve söyleşilerle okurların karşısına çıktı.

Diyanet dergilerine http://dergiabone.diyanet.gov.tr adresinden abone olabilir veya satın alabilirsiniz.

İnsanlar iyilik yaparlarsa biz de iyilik yaparız; zulmederlerse biz de zulmederiz.” diyen zayıf karakterli kimseler olmayın. Bilakis iyilik yaptıklarında insanlara iyilik yapmayı, kötülük yaptıklarında ise onlara zulmetmemeyi içinize (bir ilke olarak) yerleştirin. (Tirmizî, Birr, 63)

Programa katılan Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş da üniversite adaylarıyla sohbet ederek eğitim hayatı ve mesleki gelişimlerine ilişkin tavsiyelerde bulundu.

Üniversite tercihi yapacak adaylara başarı dileklerini ileten Başkan Arpaguş, öğrencilerin sorularını yanıtladı, sohbet etti.

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş, İstanbul’da İbn Haldun Üniversitesi (İHÜ) tarafından bu yıl dokuzuncusu düzenlenen üniversite tercih festivali TercihFest 26’ya katıldı.https://t.co/fbaZhZhEkV pic.twitter.com/wUZsN8vybY

— T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı (@diyanetbasin) August 3, 2026

Programa Adana Cumhuriyet Başsavcı Vekili Tahir Özgenç, Yüreğir Kaymakamı Mehmet Aksu, Yüreğir İlçe Millî Eğitim Müdürü İzzettin Aydın ve Yüreğir İlçe Müftüsü Dr. Süleyman Şahin katılarak öğrencilerin heyecan ve mutluluğunu paylaştı.

Yaklaşık 12 sınıfta 300’ü aşkın öğrencinin eğitim gördüğü kurstaki programda Kur’an-ı Kerim’e geçen öğrencilere protokol üyeleri tarafından Kur’an-ı Kerim hediye edildi. Kurs süresince gösterdikleri gayret ve başarıyla öne çıkan öğrencilere ise başarı madalyaları takdim edildi.

Programın ardından protokol üyeleri, öğrencilerin hazırladığı hat sanatı sergisini gezerek eserleri ilgiyle inceledi.

Program sonunda öğrenciler tarafından hazırlanan hat sanatı eserlerinden biri Adana Cumhuriyet Başsavcı Vekili Tahir Özgenç’e, bir diğeri ise Yüreğir Kaymakamı Mehmet Aksu’ya günün anısına hediye edildi.

Program, protokol üyelerinin kursun hazırlanmasında emeği geçen öğreticilere teşekkür etmeleri, öğrencileri tebrik etmeleri ve günün anısına çekilen hatıra fotoğraflarıyla sona erdi.

HELAL HARAM DUYARLILIĞI

Muhterem Müslümanlar!

Helaller ve haramlar; kulu, Allah’ın rızasına kavuşturan ilahi ölçülerdir. Kişiye, hayat yolculuğunda iyi ile kötüyü gösteren kılavuzlardır. Bizler, Allah Resûlü (s.a.s)’in “Helâl bellidir, haram da bellidir…”^[i] sözünden de biliyoruz ki, helal ve haram apaçık ortaya konulmuştur.

Aziz Müminler!

Dinimiz İslam ile bizlere bildirilen her bir emir ve yasak; insanın haysiyetini, nesillerin emniyetini ve toplumun huzurunu muhafaza etmek gibi hikmetler barındırmaktadır. Mesela, Yüce Rabbimiz; neslin devamını sağlayan evliliği helal, “Zinaya yaklaşmayın. Çünkü o, son derece çirkin bir iştir”[ii] ayeti kerimesiyle de toplumu yok eden zinayı haram kılmıştır. Aynı şekilde Allah Teâlâ, toplumda düzen ve adaleti sağlayacak olan ticareti, alın teriyle kazanmayı, emek vermeyi bizlere helal kılarken; bereketi yok eden faizi, ölçü ve tartıda hile yapmayı, ticaret malının ayıbını saklamayı, kısaca insanları aldatmayı haram kılmıştır.

Kıymetli Müslümanlar!

Şunu da bilmeliyiz ki, helal haram duyarlılığı, sofraya konulan lokmanın temiz olmasıyla sınırlı değildir. Mesela, “Mümin erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar… Mümin kadınlara da söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar…”[iii] ayetleri, iffet ve hayâ gibi insanın onurunu yücelten çok önemli bir hususa işaret etmektedir. Dolayısıyla erkek kadın her Müslüman, iffetini korumalı, giyim kuşamına dikkat etmeli, insanın saygınlığını zedeleyen davranışlardan uzak durmalıdır. Müslümana düşen; hayâ, iffet ve ahlakın bir araya geldiğinde anlamlı olduğunu idrak etmektir. Hem sosyal hayatta hem de dijital mecralarda mahremiyet sınırlarına dikkat etmek; dilini yalandan, gözünü haramdan uzak tutmaktır.

Değerli Müminler!

Paylaşma duygusunu ortadan kaldıran, nimeti adilce paylaşmanın önünde en büyük engel olan israf da böyledir. Dünyanın farklı bölgelerinde milyonlarca insan bir lokma ekmeğe, bir damla suya muhtaçken ve israf bize yasaklanmış durumdayken,[iv] ülkemizde tonlarca ekmeğin çöpe atılması, sularımızın sorumsuzca sarf edilmesi helal haram sınırının aşıldığına bir işarettir.

Kıymetli Kardeşlerim!

Rahmet Elçisi (s.a.s)’in, “…Kişinin malını helâlden mi yoksa haramdan mı elde ettiğine bakmayacağı!”[v] sözüyle bizleri ikaz ettiği bir çağa şahitlik etmekteyiz. Helalin hor ve hakir görüldüğü, haramın özendirildiği, gayr-ı meşru söz ve davranışların makul sayıldığı bir zamanın zorluklarıyla karşı karşıyayız. Şunu unutmayalım ki, insanların canına, malına, iffet ve şerefine kastetmek, kamu malına el uzatmak; rüşvet, tefecilik, hırsızlık, içki, uyuşturucu ve kumar gibi kötülüklerden uzak durmak, ancak Yüce Rabbimizin, helal haram ölçüleriyle çizdiği, dosdoğru yolunda olmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Cenâb-ı Hakk’ın şu çağrısıyla bitiriyoruz: “Ey insanlar! Yeryüzündeki helâl ve temiz olan şeylerden yiyin; şeytanın peşinden gitmeyin, çünkü o apaçık düşmanınızdır.”^[vi]

[i] Müslim, Müsâkât, 107.

[ii] İsrâ, 17/32.

[iii] Nûr, 24/30,31.

[iv] A’râf, 7/31.

[v] Buhârî, Büyû’, 23.

[vi] Bakara, 2/168.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Başkan Arpaguş, çalıştayda yaptığı konuşmada, erken çocukluk döneminin insanın kimlik, kişilik ve karakterinin şekillendiği en kritik evre olarak kabul edildiğini belirterek, “Bu dönem, zihinsel, ruhsal ve duygusal gelişimlerin de temelini oluşturmaktadır. İnsanî ve ahlakî değerler, toplumsal kurallar, temel bilgi ve beceriler en güçlü şekilde bu dönemde kazandırılır. Çocukluk dönemindeki olumlu dokunuşlar, çocukların geleceğini teminat altına alırken, ihmaller ya da yanlış yönlendirmeler de daha sonraki dönemlerde telafisi mümkün olmayan sorunlara zemin teşkil etmektedir.” ifadelerini kullandı.

“Kur’an kurslarını çocuğun kişilik inşasına katkı sunmayı hedefleyen bir eğitim alanı olarak görmekteyiz”

İslam eğitim geleneğinde söz konusu çağın fıtratın korunması, güzel ahlakın kazandırılması, sahih ve sağlam bilginin doğru yöntemlerle aktarılması bakımından hayatın en önemli dönemi olarak görüldüğünü ifade eden Başkan Arpaguş, “Bu yönüyle bizler, 4–6 yaş Kur’an kurslarını yalnızca Kur’an okuma becerisinin kazandırıldığı bir öğretim süreci değil; çocuğun fıtratını korumayı, manevî ve ahlakî gelişimini desteklemeyi, sağlam bir kimlik ve kişilik inşasına katkı sunmayı hedefleyen stratejik bir eğitim alanı olarak görmekteyiz.” diye konuştu.

“Çocukların gelişim özelliklerini dikkate almak sürdürülebilir din eğitiminin temel şartlarından biridir”

Çocukluk döneminin önemi ve hassasiyetine dikkati çeken Başkan Arpaguş, başta ebeveynler olmak üzere herkesin çok daha bilinçli davranması gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Her şeyden önce söz konusu dönemin karakteristiği iyi bilinmelidir. Çocukların gelişim özelliklerini dikkate almak nitelikli ve sürdürülebilir bir din eğitiminin temel şartlarından biridir. Çocuğun gelişim özelliklerini dikkate almayan bir din eğitimi, pedagojik açıdan faydalı olabilir mi? Ayrıca farklı yaşlardaki çocukların dikkat süresi, hafızası, soyut düşünme kapasitesi, dil gelişimi ve öğrenme biçimi elbette birbirlerinden farklılık arz edecektir. Dolayısıyla aynı yöntemi bütün çocuklara uygulamak, aynı başarıyı bütün çocuklardan beklemek, bilimsel olmadığı gibi pedagojik açıdan da doğru olmasa gerektir.”

“Bir çocuğun bütün harfleri tanımasından daha önemli olan, Kur’an dersine koşarak gelmesidir”

Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Bizler, Kur’an öğretimindeki başarımızı, öğrencilerin ne kadar ezber yaptığıyla değil, onların Kur’an ile ömür boyu sürecek sevgi ve güven ilişkisi kurabilmeleriyle ölçmeliyiz. Dört-beş yaşlarındaki bir çocuğun bütün harfleri tanımasından daha önemli olan, Kur’an dersine koşarak gelmesidir. O yaşlardaki bir çocuğun uzun sureler ezberlemesinden daha kıymetli olan, Allah sevgisini merhamet merkezli bir şekilde öğrenebilmesidir. Tecvit kurallarını eksiksiz uygulamasından daha değerli olan, Kur’an okumayı, hayatı boyunca sürdüreceği bir alışkanlığa dönüştürebilmesidir.

Dolayısıyla başarı ölçütlerimizi yalnızca ezber miktarı, harfleri tanıma veya tecvit kurallarını uygulama düzeyi üzerinden değil; derse katılım, öğrenme isteği, sosyal etkileşim ve Kur’an’a yönelik olumlu tutum gibi çok boyutlu göstergeler üzerinden okumak mecburiyetindeyiz. Böyle bir yaklaşım hem bilimsel gerçekliklere hem de İslam’ın insan merkezli eğitim anlayışına daha uygun olacaktır.”

“Aslolan, çocuğun soru sorabildiği bir eğitim ortamı sunabilmemizdir”

Sınıf düzeninden materyal tasarımına, etkinlik çeşitliliğinden dijital içeriklere kadar her unsurun, çocuk gelişimi ve psikolojisi açısından dikkatle ele alınması gerektiğini anlatan Başkan Arpaguş, “Etkinliklerle ‘Elifba’ kitabı başta olmak üzere bütün materyaller; keşfetmeyi teşvik eden, oyun temelli öğrenmeyi destekleyen, etkileşimli öğrenmeyi önceleyen, hayal gücünü zenginleştiren bir muhtevaya sahip olmalıdır. Aslolan, çocuğun aktif olduğu, soru sorabildiği, deneyim yaşayabildiği ve öğrenmekten mutluluk duyduğu bir eğitim ortamı sunabilmemizdir.” şeklinde konuştu.

Eğitimin yalnızca sınıf ortamıyla sınırlı olmayan; aile, okul ve sosyal çevreyle etkileşim içinde hayat boyu devam eden bütüncül bir gelişim süreci olduğunu aktaran Başkan Arpaguş, şu ifadelere yer verdi:

“Bu bağlamda erken çocukluk dönemindeki Kur’an eğitiminde ailelerin tutum ve beklentileri, eğitim sürecinin niteliğini doğrudan etkileyen temel unsurlardan biridir. Velilerin çocuklarından kısa sürede daha fazla ezber yapmaları, akıcı okumaya erken dönemde geçmeleri veya yaşıtlarının önünde akademik performans sergilemeleri yönündeki beklentileri, çocukların üzerinde büyük bir baskı oluşturabilmektedir. Maalesef bu durum, eğitimin amacından uzaklaşılmasına sebebiyet vermektedir.”

“İrfan merkezli güçlü bir pedagojik yaklaşım geliştirmek zorundayız”

Velilerin erken çocukluk döneminin özellikleri konusunda bilinçlendirilmesi, Kur’an öğretiminin amaç, yöntem ve kazanımları hakkında bilgilendirilmesi ve eğitim sürecine bilinçli ve aktif olarak katılımlarının sağlanmasının büyük önem taşıdığına dikkati çeken Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Bu doğrultuda bizim temel hedefimiz, gelenekten beslenen ancak geleceği de doğru okuyabilen bir duyarlılıkla hareket ederek bilgi ve hikmeti buluşturan ve onu ahlaka dönüştüren bir Kur’an eğitim modeli geliştirmek olmalıdır. Çocuklarımızı kendi medeniyet değerlerimizle buluşturabilmek için İslam eğitim geleneğinde olduğu gibi irfan merkezli güçlü bir pedagojik yaklaşım geliştirmek zorundayız. Bunu yapabildiğimizde hem Kur’an eğitiminde büyük bir başarı yakalayacak hem de inançlı, bilgili, ahlaklı ve şahsiyetli nesiller yetiştirme yolunda çok önemli mesafe kat etmiş olacağız.”

“Kur’an eğitimi, çok paydaşlı bir eğitim alanı olarak görülmeli”

Başkan Arpaguş, “Erken çocukluk dönemi Kur’an eğitiminin niteliği ve sürdürülebilir başarısı; başta Diyanet İşleri Başkanlığımız olmak üzere İlahiyat Fakültelerimizin, sosyal bilimler alanında çalışan akademisyenlerimizin ve toplumun bütün kesimlerinin ortak sorumluluk üstlenmesine ve işbirliği içinde hareket etmesine bağlıdır. Onun için erken çocukluk dönemi Kur’an eğitimi, çok paydaşlı bir eğitim alanı olarak görülmeli ve stratejik bir yöntemle ele alınmalıdır.” diye konuştu.

“Çocuklarımızı geleceğe en iyi şekilde hazırlamak için çaba ve gayret sarf ediyoruz”

Başkanlığın, Kur’an eğitimini bu bilinçle sürdürmenin gayreti içerisinde olduğunu kaydeden Başkan Arpaguş, “Çocuklarımızı maddi-manevi her yönden yetiştirmek ve geleceğe en iyi şekilde hazırlamak için çaba ve gayret sarfediyoruz. Onların başta Yaratıcımızla olmak üzere, kendileriyle, aileleriyle, toplumla ve çevreyle barışık bir şekilde yetişmeleri; vatanımıza, milletimize, medeniyetimize ve tüm insanlığa faydalı birey olmaları için hiçbir fedakârlıktan kaçınmıyoruz, kaçınmayacağız.” ifadelerini kullandı.

Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle tamamladı:

“Çocuklarımızı geleceğe en güzel şekilde hazırlama noktasında bilimin ortaya koyduğu gerçekliklerden, çağın imkân ve fırsatlarından azami ölçüde istifade etmeye çalışıyoruz. Eğitim programlarımızı ve ders materyallerimizi çocuk psikologları, çocuk gelişimi uzmanları, pedagoglar, akademisyenler ve sahadaki eğitimcilerimizin katkıları ile sürekli güncelleme çabasındayız. Bugün burada gerçekleştirdiğimiz çalıştayımızda bu hassasiyetin bir tezahürüdür. İnanıyorum ki burada alacağımız kararlar, hazırlayacağımız programlar ve geliştireceğimiz yöntemler, yarının Türkiye’sinde doğru bilgi ile donanmış, dinine, değerlerine ve kültürüne bağlı nesillerin yetişmesine çok önemli katkılar sunacaktır.”

Çalıştaya Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hüseyin Hazırlar, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Başkanı Osman İyişenyürek, Eğitim Hizmetleri Genel Müdürü Sedide Akbulut, Konya İl Müftüsü Prof. Dr. Ali Öge ve Başkanlık personeli katıldı.

Van Kalesi ve zirvesinde bulunan tarihi Süleyman Han Camii, dolunay ile görüntülendi.

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından İstanbul’da düzenlenen “Fethin Nişanesi, Medeniyetin Kalbi: Çağları Aşan Mabet Ayasofya” programına katıldı.

İSLAM MEDENİYETİ

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimiz Hûd sûresinde şöyle buyurmaktadır: “Semûd kavmine de kardeşleri Sâlih’i gönderdik. O dedi ki: ‘Ey kavmim! Allah’a kulluk edin. Sizin O’ndan başka ilâhınız yoktur. Sizi topraktan yaratan ve yeryüzünü imar etme sorumluluğunu size veren O’dur. O halde O’ndan bağışlanma dileyin ve samimiyetle tövbe edin. Şüphesiz Rabbim çok yakındır, dualara karşılık verendir.’”[i]

Aziz Müminler!

Yüce Allah, insanı yeryüzünün bir emanetçisi olarak yaratmış ve ona hayatı imar etme sorumluluğu yüklemiştir. Bu sorumluluk; şehirler inşa ederken, ahlak ve faziletin korunduğu bir hayat kurabilmektir. İşte medeniyet, maddi eserlerle birlikte manevi değerleri de yaşatan bu anlayışın adıdır.

Kıymetli Müslümanlar!

Kur’an’ın ve sünnet-i seniyyenin rehberliği üzerine kurulan ve on beş asırlık tecrübeyle yoğrulan İslam medeniyeti; ilmi ibadetle, çalışmayı dürüstlükle, gücü adaletle, zenginliği paylaşmayla buluşturarak yükselmiştir. Tarih boyunca inşa edilen camiler, vakıflar ve kütüphaneler; insanımıza hizmet eden, toplumu ayakta tutan bu medeniyet tasavvurunun birer simgesi olmuştur.

Değerli Müminler!

İslam medeniyetinin temel gayesi; kalpleri kazanmak, zihinleri ve gönülleri aynı inanç, duygu ve idealde buluşturabilmektir. “Şüphesiz Allah adaleti, iyiliği ve yakınlara yardım etmeyi emreder; hayâsızlığı, fenalığı ve azgınlığı yasaklar”[ii] ayet-i kerimesinde yer alan ilahi ölçüler bu medeniyetin temelidir. Zira, iyiliğin unutulduğu ve ahlakın ihmal edildiği bir toplumun kalıcı bir gelecek kurması mümkün değildir.

Aziz Müslümanlar!

Camilerimiz, kardeşliğimizi pekiştiren; okullarımız, bilgiyle birlikte erdemi öğreten; iş yerlerimiz ise dürüstlüğün, emeğe saygının ve helal kazancın yaşatıldığı mekânlar olmalıdır. Her birimiz, bulunduğumuz yerde iyiliği temsil edebilirsek medeniyetimiz de güç kazanacaktır. Bize düşen; ecdadımızdan devraldığımız mirası korumak ve onu daha da zenginleştirerek gelecek nesillere ulaştırmaktır. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde ol! Kötülüğün peşinden iyi bir şey yap ki onu yok etsin. İnsanlara da güzel ahlâka uygun biçimde davran!”[iii] emri gereğince, Rabbimize karşı kulluk görevimizi ifa ederken, insanlığa faydalı olmayı da hayatımızın gayesi hâline getirmektir. Yine bize düşen, medeniyetimizden ilham alarak geleceğimizi iman, ilim, hikmet ve güzel ahlakla inşa etmektir.

Kıymetli Kardeşlerim!

Bugün, İstanbul’un fethinin nişanesi ve ecdadımızın kıymetli emaneti Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nin yeniden cemaatiyle buluştuğu gündür. Ayasofya Camiinden yankılanan ezan-ı Muhammedî, İstanbul’un fethinde olduğu gibi şanlı milletimizin adalet ve merhametinin yeryüzüne ilanıdır. Camilerimiz, aziz milletimizin maziyle köprüler kurduğu ve istikbalini yoğurduğu manevi kalelerimizdir. Toplumun her kesimini; gencini, yaşlısını ve çocuğunu aynı kubbe altında bir aile kılan bu mabetler, birleştirici ruhunu kıyamete kadar sürdürecektir.

Camilerimizin minarelerinden okunan ezanlarımızın gök kubbemizde ebediyen yankılanması niyazıyla; hutbemizi, Tevbe sûresinde yer alan şu ayet-i kerimenin mealiyle bitiriyoruz: “Allah’ın mescitlerini, ancak Allah’a ve ahiret gününe inanan, namazı dosdoğru kılan, zekâtı veren ve yalnızca Allah’tan korkan ve çekinen kimseler imar edebilirler. İşte onların doğru yolu bulanlardan olmaları umulur.”^[iv]

[i] Hûd, 11/61.

[ii] Nahl, 16/90.

[iii] Tirmizî, Birr, 55.

[iv] Tevbe, 9/18.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Mısır'ın 1 cüneyhlik banknotunu da süsleyen bu tarihi yapı, zamanın yıpratıcı etkisi nedeniyle başlatılan bakım ve onarım çalışmalarının sona ermesi ve İslam dünyasının kültürel mirasını canlandırma vizyonu doğrultusunda yeniden ziyarete açıldı.

KUR’AN-I KERİM

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimizin kıyamete kadar gelecek bütün insanlara bahşettiği nimetlerden, engin şefkat ve merhametinin tecellilerinden biri de Kur’an-ı Kerim’dir.

Kur’an-ı Kerim, hakkı batıldan ayırt eden ilahi kelamdır. O, asla sıradan bir söz değildir.[1] Kur’an-ı Kerim, sözlerin en güzeli ve en mukaddesidir. O, hidayet kaynağı, şifa membaıdır. Kur’an-ı Kerim, insanlığı; hak ve hakikate, iyilik ve adalete, huzur ve muhabbete sevk eden Rahmani bir muştudur. Ayet-i kerimede buyrulduğu üzere, “Bu Kur’an, en doğru olana iletir; dünya ve ahiret için yararlı işler yapan müminlere, büyük bir mükâfat olduğunu müjdeler.”[2]

Aziz Müminler!

Kur’an-ı Kerim, rahmet peygamberi Allah Resûlü (s.a.s)’in en büyük mucizesidir. Onun tek bir harfi dahi değişmemiştir, asla değiştirilemeyecektir. Yüce Rabbimiz, “Şüphesiz Kur’an’ı biz indirdik. Onun koruyucusu da elbette biziz”[3] buyurarak, bu gerçeği beyan etmektedir.

Kur’an-ı Kerim, insan ürünü değildir; Allah Teâlâ’nın kelamıdır. O, bir benzeri şöyle dursun; bir suresinin, hatta bir ayetinin dahi benzerinin getirilemeyeceği yüce bir kitaptır. Kur’an; Cenâb-ı Hak ile bağımızı güçlendiren, çevremiz ile ilişkilerimizi düzenleyen bir kılavuzdur.

Kıymetli Müslümanlar!

Kur’an-ı Kerim’in rehberliğine sarılan kişiler yolunu kaybetmezler. Onun ilkeleriyle hayat süren aileler huzur bulurlar. Onun ahlakını kuşanan toplumlar güven içinde yaşarlar. Onun adaletini benimseyen milletler güçlü olurlar. Hayatında Kur’an-ı Kerim’e yer vermeyenler, onun emirlerine ve yasaklarına riayet etmeyenler, ayetlerini alaya alanlar ise ancak kendilerini küçük duruma düşürürler. Yüce Rabbimizin bu husustaki uyarısı gayet açıktır: “…İşte bu kitap, Allah’ın, dilediğini kendisiyle doğru yola ilettiği hidayet rehberidir. Allah kimi de saptırırsa artık ona doğru yolu gösterecek yoktur.”[4]

Değerli Müminler!

Devletimizi, vatanımızı, milletimizi, birlik ve beraberliğimizi muhafaza etmenin yolu; değerlerimize sahip çıkmaktan geçmektedir. Bilelim ki; bu değerlerin içerisinde Kur’an-ı Kerim vardır, sünnet-i seniyye vardır. Meşruiyetini İslam’dan alan örfümüz vardır, kültürümüz vardır. Mutluluğun yolu da işte bu değerleri öğrenmekten ve hayatımıza aktarmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Şüphesiz bu Kur’an, Allah’ın sizlere bir ikramıdır...”[5]

[1] Târık, 86/13,14.

[2] İsrâ, 17/9.

[3] Hicr, 15/9.

[4] Zümer, 39/23.

[5] Dârimî, Fedâilü’l-Kur’ân, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

YAZ KUR’AN KURSLARI

Muhterem Müslümanlar!

Geçtiğimiz hafta itibarıyla çocuklarımız bir eğitim öğretim yılını daha tamamlayıp yaz dönemine girdiler. Evlatlarımızın iyi bir eğitim almaları toplumumuz ve geleceğimiz için önem arz etmektedir. Ancak bilmeliyiz ki; beden ve ruhun, dünya ve ahiretin birlikte imar ve ihya edilmesi gerekmektedir. Zira insanı gerçek anlamda değerli kılan; bilgisiyle birlikte imanını, başarısıyla birlikte ahlakını koruyabilmesidir. Resûl-i Ekrem (s.a.s), “Hiçbir anne baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha kıymetli bir bağışta bulunmamıştır”[i] nasihatiyle bu hususa dikkatlerimizi çekmektedir.

Kıymetli Anne Babalar!

Modern çağın getirdiği tüketim kültürü, dijital mecraların bilinçsiz kullanımı, zaman zaman kutsallarımızın mizah adı altında alaya alınması, çocuklarımızı günden güne değerlerimizden uzaklaştırmaktadır. Tertemiz dimağlar; batıl inançlar, sapkın akımlar, bağımlılık ve akran zorbalığının girdabında kaybolma riskiyle karşı karşıyadır. Etrafımızı çepeçevre saran bu tehditler karşısında çaresiz değiliz. Çare; akıllara ve kalplere hitap eden ilim ve hikmeti, en güzel şekilde çocuklarımızla buluşturmaktır. Yüce Rabbimizin, “Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun”[ii] emri gereğince, evlatlarımıza helal haram hassasiyeti kazandırmaktır. Milli ve manevi değerlerimizi özümsemelerine katkı sunmaktır.

Değerli Müminler!

Çocuklarımızın; Yüce Kitabımız Kur’an’ı, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in örnek hayatını, iman ve ibadet esaslarını, dinî ve ahlaki değerlerimizi, örf ve adetlerimizi öğrenebilecekleri yaz Kur’an kurslarımız önümüzdeki pazartesi günü başlıyor. Bizler istiyoruz ki; yaz Kur’an kurslarında çocuklarımız; paylaşmayı, kardeşliği, yardımlaşmayı ve sevgiyi yaşayarak öğrensinler. Birlikte namaz kılmanın huzurunu, dua etmenin güzelliğini ve cami adabının inceliklerini idrak etsinler. Vatanımızın dirliği ve milletimizin huzuru için Kur’an’ın nuruyla aydınlansınlar. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in güzel ahlakıyla erken yaşta tanışsınlar. Gençlerimiz; zihinlerindeki sorulara, kalplerindeki arayışlara din görevlilerimizin rehberliğinde cevaplar bulsunlar. Bir ömür boyu iyiliklere omuz omuza yürüyecekleri arkadaşlıklar kursunlar.

Aziz Müslümanlar!

Unutmayalım ki, çocuklarımızın gönlüne küçük yaşlarda ekilen Allah sevgisi, ömür boyu meyve verecek en kıymetli tohumdur. Bu vesileyle “Yaz Kur’an Kursunda Buluşuyoruz” çağrısıyla tüm çocuklarımızı ve gençlerimizi, camilerimize ve Kur’an kurslarımıza davet ediyoruz. Aynı zamanda anne babalardan, çocuklarının; dinimiz, kültürümüz ve camilerimizle olan bağlarını koruma noktasında daha fazla hassasiyet göstermelerini bekliyoruz.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu müjdesiyle bitiriyoruz: “Kim Kur’an-ı Kerim’i okur ve onunla amel ederse, kıyamet günü ebeveynine bir taç giydirilir. Bu tacın ışığı, güneşin dünyadaki bir eve konulduğunda onun vereceği ışıktan daha güzeldir…”[iii]

[i] Tirmizî, Birr, 33; İbn Hanbel, IV, 77.

[ii] Tahrîm, 66/6.

[iii] Ebû Dâvûd, Vitr, 14.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Muhterem Müslümanlar!

“Kendileri ile huzur bulasınız diye sizin için eşler yaratması, aranızda sevgi ve merhamet var etmesi Allah’ın varlığının ve kudretinin delillerindendir. Şüphesiz bunda düşünen bir toplum için ibretler vardır”[1] ayet-i kerimesinde ifade edildiği üzere, ilahi rahmetin yeryüzündeki tecellilerinden biri de ailedir.

Aziz Müminler!

Aile, İslam’ın ilkelerini belirlediği nikâh akdiyle kurulan huzur ve muhabbet yuvasıdır. Sıkıntıların birlikte omuzlandığı; kederlerin paylaşıldığı, sevinçlerin çoğaltıldığı huzur ocağıdır. Aile; bizleri, günahlardan uzak tutan güvenli bir sığınaktır. Millî ve manevi değerlerimizi kuşaktan kuşağa aktarmamıza vesile olan bir müessesedir.

Değerli Müslümanlar!

Aile olmak, sadece aynı mekânı paylaşmak değildir. Aile olmak, dünyayı da ahireti de cennete çevirmek için el ele verebilmektir. İyi günde olduğu gibi kötü günde de birlik ve beraberliği güçlü kılabilmektir. Aile olmak, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in örnekliğini hayatımıza yansıtabilmektir. Onun gibi, elinden ve dilinden emin olunan güvenilir bir eş olabilmektir. Kızını ayakta karşılayıp yerini ona ikram eden vefakâr bir baba olabilmektir. Namazdayken omuzlarına çıkan torunlarının oyunlarını bozmamak için secdesini uzatan müşfik bir dede olabilmektir. Yetim ve öksüzlere hamilik yapan, kimsesiz çocuklara aile sıcaklığını hissettiren merhametli bir insan olabilmektir.

Kıymetli Müminler!

Her geçen gün, aile değerlerimiz örselenmekte; evlilikler, külfetli hale getirilmekte; bekârlık ve evlilik dışı hayat teşvik edilmektedir. İnancımızda rızkın Allah’a ait olduğu[2] vurgulanmasına rağmen, ‘çocuk sahibi olmanın hayatı zorlaştırdığı’ söylemleri günden güne artmaktadır. Hâlbuki devletlerin geleceği; ailenin kurulmasına, korunmasına ve güçlendirilmesine bağlıdır. Milletlerin en büyük sermayesi, milli ve manevi değerleriyle yetişen nesillerdir. Bu sebeple, göz aydınlığı evlatlarımızın evliliklerine yardımcı olmak, sadece anne ve babaların değil bütün toplumun ortak sorumluluğudur. Diyanet İşleri Başkanlığımız da bu sorumluluğun bir gereği olarak müftülüklerimiz marifetiyle nikâh merasimleri icra etmektedir.

Aziz Müslümanlar!

Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Nikâhın en hayırlısı, en kolay olanıdır”[3] tavsiyesini kendimize düstur edinelim. Gösteriş ve israfa dayalı nişan, nikâh ve düğün merasimleriyle gençlerimizin ve ailelerimizin omuzlarına ağır yükler yüklemeyelim. Hanelerimizi huzur ve güvenin kaynağı haline getirelim. Rabbimizin lütfu olan çocuklarımızı bereket vesilesi olarak görelim.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en iyi olanınızdır. İçinizde ailesine karşı en iyi olan da benim!”[4]

[1] Rûm, 30/21.

[2] Hûd, 11/6.

[3] Ebû Dâvûd, Nikâh, 30-31.

[4] İbn Mâce, Nikâh, 50.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Saldırıların ardından beldede oluşan yıkım görüntülendi.

BİRLİKTE RAHMET VARDIR

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimizin saygı duyulmasını emrettiği dört aydan[1] biri olan, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Hürmete layık”^[2] olarak zikrettiği Muharrem ayının manevi iklimi içerisindeyiz. Resûl-i Ekrem (s.a.s), “Ramazan’dan sonra tutulan en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur”^[3] buyurarak, bu mübarek ayın; ibadet ve taatle, hamd ve şükürle, tövbe ve istiğfarla değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatmıştır.

Aziz Müminler!

Önümüzdeki perşembe Âşûrâ gününü idrak edeceğiz. Birçok peygamberin hayatında önemli gelişmelere sahne olan Âşûrâ günü; ne hazindir ki, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Cennet gençlerinin efendisi”^[4] diyerek övdüğü, torunu Hz. Hüseyin Efendimiz ile çoğu Ehl-i Beyt’e mensup yetmişi aşkın Müslümanın Kerbelâ’da acımasızca şehit edildiği gündür.

Kıymetli Müslümanlar!

Kerbelâ, müminlere; birlik ve beraberlik içinde hareket etmeyi, ayrılık ve gayrılığa düşmemeyi hatırlatır. Hak ve hakikati ayakta tutmayı, adaletten ve iyilikten ayrılmamayı anlatır. Kerbelâ, aramıza fitne ve fesat tohumu ekmek, kardeşi kardeşe kırdırmak isteyenlere karşı feraset ve basiretle davranmamızı tavsiye eder. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Birlikte rahmet, ayrılıkta azap vardır”[5] uyarısına kulak vermemizi; sevinci ve nimeti paylaştığımız gibi hüznü ve meşakkati de paylaşmamızı telkin eder.

Değerli Müminler!

Bugün, inananları; acı ve gözyaşına mahkûm etmek, İslam beldelerinin yer altı ve yer üstü zenginliklerini sömürmek isteyen zalimler, başta Gazze ve Filistin olmak üzere birçok farklı coğrafyada yeni Kerbelâlar yaşanması için her türlü yolu denemektedir. Ümmet-i Muhammed olarak bizler de bir daha aynı hüznü yaşamak ve şer odaklarını sevindirmek istemiyorsak, aramızdaki ihtilafları derinleştirmek yerine ortak paydada buluşmanın yollarını aramalıyız. Zira Rabbimiz bir, Peygamberimiz bir, Kitabımız bir, Kıblemiz birdir. Cenâb-ı Hakk’ın, “Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa düşenler gibi olmayın”[6] emri gereğince birbirimize kenetlenmeli; İslam kardeşliğine zarar verecek her türlü söz, tutum ve davranıştan kaçınmalıyız.

Bu vesileyle, başta Hz. Hüseyin ve Ehl-i Beyt-i Mustafa olmak üzere; din, vatan ve mukaddesat uğruna canlarını feda eden bütün şehitlerimizi rahmetle yâd ediyoruz.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu uyarısı ile bitiriyoruz: “Birbirinize nefret ve düşmanlık beslemeyin. Birbirinize haset etmeyin. Birbirinize sırt çevirmeyin. Ey Allah’ın kulları! Kardeş olun…”^[7]

[1] Tevbe, 9/36.

[2] Müslim, Sıyâm, 203.

[3] Müslim, Sıyâm, 202.

[4] Tirmizî, Menâkıb, 30.

[5] İbn Hanbel, IV, 278.

[6] Âl-i İmrân, 3/105.

[7] Buhârî, Edeb, 62.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

HİCRİ YENİ YILA GİRERKEN

Muhterem Müslümanlar!

İslam’ın ilk yıllarında müminler, Mekkeli müşriklerin günden güne artan eza ve cefasına, işkence ve boykotuna maruz kalmışlardır. Müslümanlar, yaşadıkları bütün zorluklara rağmen imanlarından asla taviz vermemişlerdir. Nihayet Peygamber Efendimiz (s.a.s) ve ashâb-ı güzîn, Cenâb-ı Hakk’ın emriyle, Mekke’den Medine’ye hicret etmişlerdir. İşte bu yıl, daha sonra hicri takvimin başlangıcı olarak kabul edilmiştir.

Aziz Müminler!

Hicret, yalnızca bir yerden başka bir yere göç etmek değildir. Hicret, Allah ve Resûlünün rızasını her şeyden üstün tutma idealidir. Hakka yönelmenin ve hakikate sımsıkı bağlanmanın gayretidir. Nefsin gayr-ı meşru istek ve arzularından, şeytanın bitmek bilmeyen vesveselerinden uzaklaşıp salih ameller ve güzel ahlakla dolu bir ömür geçirme azmidir. Hicret, hata ve günahlardan tövbe edip Yüce Rabbimizin engin rahmet ve mağfiretine sığınma çabasıdır. Haramlardan helallere, kötülüklerden iyiliklere doğru adım atma kararlılığıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.s), “Müslüman, elinden ve dilinden diğer Müslümanların zarar görmediği kişidir. Muhacir ise, Allah’ın yasaklarını terk eden kimsedir”[i] buyurarak bu hususa dikkatlerimizi çekmektedir.

Kıymetli Müslümanlar!

Her birimizin, gerçekleştireceği bir hicreti mutlaka vardır. Yeter ki, hatalarımızı fark edip yanlışlarımızla yüzleşelim. Kendimizle barışık olalım. Fıtratımızın sesine kulak verelim. Yaratılış gayemizi hatırımızdan çıkarmayalım.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümanın hicreti; kibirden tevazua, öfkeden merhamete, bencillikten diğerkâmlığa, zulümden adalete, karamsarlıktan umuda doğru yol almasıdır.

Müslümanın hicreti; yalan, iftira, fitne ve gıybet gibi dilin afetlerinden uzaklaşıp; doğruluğu, kardeşliği ve muhabbeti kuşanmasıdır.

Müslümanın hicreti; nefsini ve neslini, sapkın fikirlerden, bâtıl ideolojilerden ve yanlış yönelişlerden koruması; dinine, değerlerine, kültürüne ve örfüne uygun bir ömür sürmesidir.

Müslümanın hicreti; alkol, zina, faiz, rüşvet, stokçuluk ve karaborsacılık gibi huzur ve güveni zedeleyen haramlara tevessül etmemesi, helallerle yetinmesidir.

Müslümanın hicreti; kul ve kamu hakkını ihlal edecek her türlü günahtan uzak durması; sözüne, davranışlarına ve işine dikkat etmesidir.

Aziz Müslümanlar!

Müslümanlara düşen; hicri yeni yılda, hicretin anlam ve önemini yeniden kavramaları, içinde bulundukları dönemi doğru okumaları, hayatlarının muhasebesini yaparak geleceğe yön vermeleri olmalıdır. İslam kardeşliğini esas almaları, birbirlerine kenetlenmeleri, maddi ve manevi imkânlarını birbirleriyle paylaşmaları olmalıdır.

Bu vesileyle, önümüzdeki salı günü idrak edeceğimiz hicri yeni yılımızın; mazlumların yüzlerinin gülmesine, insanlığın huzura ermesine, birlik, beraberlik ve kardeşliğimizin pekişmesine vesile olmasını Yüce Rabbimizden niyaz ediyoruz.

Hutbemizi, şu ayet-i kerimenin mealiyle bitiriyoruz: “İman edip hicret edenler, Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla cihad edenler, muhacirleri barındırıp yardım edenler var ya, işte onlar birbirlerinin dostlarıdır…”[ii]

[i] Buhârî, Îmân, 4.

[ii] Enfâl, 8/72.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Günümüzde ibadete açık olan camide, Müslümanlar namazlarını kılmayı sürdürürken, yapı aynı zamanda şehrin en önemli turistik mekanlarından biri olarak öne çıkıyor.

DUYARLILIK

Muhterem Müslümanlar!

Mutlu bir insan, huzurlu bir toplum için gerekli olan erdemlerden biri de duyarlılıktır. Duyarlılık, kendimiz için istediğimiz iyilikleri başkaları için de istemektir. Sorumluluklarımızı fark edip onları yerine getirmenin gayretinde olmaktır. Duyarlılık, insanların can ve malını, kendi can ve malımız gibi kıymetli; insanların izzet ve şerefini, kendi izzet ve şerefimiz gibi mukaddes bilmektir.

Aziz Müminler!

Ailemize, toplumumuza ve bütün insanlara karşı duyarlı olmak, Müslüman olmamızın bir gereğidir. Yüce Rabbimiz, “Ey iman edenler! Sorumluluklarınıza dikkat edin. Siz doğru gittiğiniz takdirde yanlış yola sapanlar size zarar veremez”[1] buyurmaktadır. Evet, nemelazımcı ve vurdumduymaz olmak Müslümana yakışmaz. O, sorumluluklarını bihakkın yerine getirmenin gayretinde olandır. Duyarlı bir Müslüman; anne babasına, eşine ve çocuklarına saygı gösteren, onlara hoşgörüyle muamele edendir. Toplumsal barışı sağlamak için kardeşlik ahlakını hayatının her alanına aktarandır. Dünyanın neresinde olursa olsun her bir mazlumun acısını, her bir mağdurun sızısını yüreğinde hisseden ve üzerine düşen vazifelerini yerine getirendir.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümandan beklenen, kendisine emanet edilen dünyaya karşı da duyarlı olmasıdır. Nasıl ki evini, işyerini ve ibadethanesini temiz tutuyor ise tüm çevresini de aynı titizlikle temiz tutmasıdır. Müslümandan beklenen; ormanına, toprağına ve suyuna hassasiyet göstermesidir. Yarın, ‘Ciğerlerimiz yanıyor!’ haberleriyle uyanmamak; ‘Barajlarımız kurudu, suyumuz kalmadı!’ endişesiyle yaşamamak için bugünden gerekli tedbirleri almasıdır.

Kıymetli Müminler!

Bütün hayatı ve ibadetleri vakit ile tanzim edilmiş Müslümandan beklenen; zamana karşı da duyarlılık göstermesi, onu boşa harcamamasıdır. Zira çalışmak, Müslümanın şiarıdır. Onun dinlenmesi, bir işi bitirip diğerine başladığındadır. “Mümin, bal arısına benzer. Bal arısı gibi hep güzel, temiz, helal şeyler yer. Hep güzel şeyler üretir, hep iyiliklerin peşinden koşar. Hiçbir şeyi ne döker, ne kırar, ne de ifsat eder”[2] hadis-i şerifi, bu konuyu bizlere veciz bir şekilde özetlemektedir.

Aziz Müslümanlar!

Unutmayalım ki, kendimiz ve çocuklarımız için yaşanabilir bir dünya inşa etmenin yolu; çevremize, vaktimize ve bütün insanlara karşı duyarlı olmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde ol! Bilerek veya bilmeyerek kötü bir fiil işlersen peşinden iyi bir şey yap ki onu yok etsin. Bir de insanlara güzel ahlâkla davran!”[3]

[1] Mâide, 5/105.

[2] İbn Hanbel, II, 199.

[3] Tirmizî, Birr, 55.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü