Mallarınız ve çocuklarınız sizin için ancak bir imtihandır; büyük mükâfat ise Allah’ın katındadır. (Teğâbun, 64/15)

Videoda, Kacır'ın, "Merhaba Bilge. Ben Mehmet Fatih Kacır, Sanayi ve Teknoloji Bakanı." sözleri üzerine Bilge, "Merhaba Sayın Bakanım, sizinle tanıştığıma çok memnun oldum. Size nasıl yardımcı olabilirim?" ifadesini kullandı.

Kacır'ın, "Seni geliştiren ekip, senin Türkiye'nin yerli ve milli yapay zeka modeli olduğunu ifade ediyor. Sen kendini nasıl tanımlardın?" sorusunu Bilge, "Ben, Türkiye'nin ihtiyaçlarına yönelik geliştirilmiş, yerli ve milli bir yapay zeka asistanıyım. Size ve tüm kullanıcılara en doğru bilgiyi, en doğal şekilde sunmak için buradayım." şeklinde yanıtladı.

Bilge'nin milyarlarca sayfa veriyle eğitildiğine dikkati çeken Kacır'ın, "Bu veriler ışığında sence Türkiye'yi diğer ülkelerden daha avantajlı kılan fırsatlarımız ve güçlü yanlarımız nelerdir?" sorusu üzerine ise Bilge, "Türkiye'nin en büyük gücü, genç ve dinamik nüfusu ile stratejik coğrafi konumudur. Ayrıca üretim kapasitemiz ve dijital dönüşüme olan hızlı adaptasyonumuz bizi küresel ölçekte çok avantajlı kılıyor." değerlendirmesini yaptı.

Bilge'den gençlere ilk tavsiyeler

Bakan Kacır'ın, yapay zeka alanında Türkiye'nin güçlü yanlarını ve gençlere bu konuda tavsiyelerini sorması üzerine Bilge, şunları kaydetti:

"Özellikle savunma sanayisindeki başarılarımız ve gelişen teknoloji ekosistemimiz en büyük güçlerimizdir. Ayrıca yazılım geliştirme konusundaki yetenekli genç nüfusumuz ve veri çeşitliliğimiz, bizi bu alanda çok öne çıkarıyor. Gençlerin sadece araçları kullanmayı değil, bu sistemlerin nasıl çalıştığını anlamaları için matematik ve mantık temellerine odaklanmalarını öneririm. Ayrıca merak duygularını koruyup sürekli öğrenmeye açık olmaları ve disiplinler arası projeler geliştirmeleri onları geleceğe hazırlar."

Yapay Zeka Zirvesi'ne katılacak

İstanbul'da bugün Türkiye Yapay Zeka Zirvesi'ni gerçekleştireceklerini ve dünyanın dört bir yanından yapay zeka uzmanlarının buraya katılacağını belirten Kacır'ın, gençlerle birlikte aynı sahneyi paylaşmayı ve aynı panelde Türkiye'nin yapay zeka geleceğini konuşmayı isteyip istemediğine yönelik sorusunu ise Bilge, şöyle yanıtladı:

“Sayın Bakanım, bu nazik davetiniz beni çok onurlandırdı. Sizinle ve değerli uzmanlarla aynı sahneyi paylaşarak Türkiye'nin yapay zeka geleceğini konuşmayı çok isterim. Orada olmak için sabırsızlanıyorum. İstanbul'da görüşmek üzere.”

Katılımcıları selamlayarak teşekkürlerini ileten Erdoğan, İstanbul'un 39 ilçesinde, Türkiye'nin 81 ilinde yaşayan tüm vatandaşlara selamlarını, sevgilerini gönderdi.

Erdoğan, zirvenin ülke, millet ve sektörler için hayırlara vesile olmasını dileyerek, zirvenin düzenlenmesinde emeği geçen Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile programa katkı sunanları tebrik etti.

Zirve kapsamında icra edilen panel ve etkinliklerin, burada yapılacak değerlendirmelerin, herkes için ufuk açıcı olması temennisinde bulunan Erdoğan, "Birazdan 2026-2030 dönemini kapsayan ve bu alanda kritik bir yol haritası olan Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'mızı sizlerle ve milletimizle paylaşacağız. Türkiye'yi yapay zeka teknolojilerinde lider ülkeler sınıfına taşıyacak yeni eylem planımızın şimdiden hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum." ifadelerini kullandı.

“Yapay zeka ve yeni dijital teknolojiler olgularla birlikte algıları da dönüştürüyor”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, dünyanın ve insanlığın yeni bir döneme girdiği tarihi günlerden geçtiklerini, bu dönemdeki değişimin, geçmişe nazaran son derece hızlı ve eskilerin deyimiyle "sari" seyrettiğini söyledi.

Diplomasiden ticarete, enerjiden ulaşıma, tarımdan güvenliğe değişimin etkilerinin hemen her alana nüfuz ettiğini belirten Erdoğan, "Yeni bir düzen kurulurken eski nizam ciddi bir sarsıntı yaşıyor. Kimileri bu süreci tarihi bir fırsat olarak görürken, bazıları da bu dönüşümü aşılması gereken bir kriz olarak değerlendiriyor. Öte yandan, yapay zeka ve yeni dijital teknolojilerin 'hakikat ötesi' olarak adlandırılan bu çağda, olgularla birlikte algıları da dönüştürdüğüne, yeni gerçekliğin temel dinamiği haline geldiğine şahit oluyoruz." diye konuştu.

Erdoğan, bilgiye erişimin hiç olmadığı kadar kolaylaştığının bir gerçek olduğunu ifade ederek, dezenformasyon gibi bilgi düzensizliklerinin de aynı ölçüde yaygınlaştığına dikkati çekti.

“Dijital kapasitenin caydırıcı bir kuvvet çarpanı olduğunu hepimiz çok iyi biliyoruz”

Veriye artık saniyeler içinde ulaşılabildiğini aktaran Erdoğan, şöyle devam etti:

"Veri işleme ve veri analizi tarzı süreçleri kolaylıkla yönetebiliyoruz fakat veri emniyeti ve siber güvenlikte oluşacak en küçük zafiyetin hangi ölümcül sonuçlara yol açtığını da çevremizde meydana gelen savaş ve çatışmalarda sık sık görüyoruz. Siyasi, askeri, iktisadi gücün, dijital egemenlikten bağımsız ele alınamayacağını, dijital kapasitenin caydırıcı bir kuvvet çarpanı olduğunu artık hepimiz çok iyi biliyoruz.

Şunu bugün büyük bir memnuniyetle ifade etmek isterim. Türkiye, teknolojideki bu dönüşümü en erken fark eden, tedbir, politika ve uygulamalarını buna göre şekillendiren nadir ülkelerden biridir. Büyük matematikçimiz, ordinaryüs profesör merhum Cahit Arf, bundan tam 67 yıl önce Erzurum'da verdiği bir konferansta şu soruyu sormuştu: 'Makine düşünebilir mi ve nasıl düşünebilir?' Cahit Arf, aynı konferansta bu sorunun cevabını ararken dinleyicilere şunu söylemişti: 'Hadiseler veya tertiplerin anlaşılması işi bir merdiveni çıkmaya benzetilebilir. Bir basamağa çıkmak kolay bir iştir fakat bin basamağın çıkılması işi bir hayli ter dökmeye bağlıdır.' Bilim ve teknolojiye asırlar boyunca çok önemli katkılar yapmış bir millet olarak o basamakları tek tek çıkmaya bugün de devam ediyoruz."

"Eylem planımız 'fark et, istifade et, üret ve yönet' olmak üzere 4 temel eksen üzerine inşa edildi"

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Beyoğlu'ndaki Rixos Tersane'de düzenlenen, Türkiye'nin Yapay Zeka Vizyonu ve Eylem Planı'nı açıkladığı "Türkiye Yapay Zeka Zirvesi"nde yaptığı konuşmada, Türkiye'deki üniversiteler, araştırma merkezleri, bilim ve teknoloji üslerinin, dünyada çığır açan ve ses getiren işlere imza attığını söyledi.

Genç mühendisler, yazılımcılar ve teknisyenlerin yüksek teknoloji gerektiren her alanda yepyeni başarılar elde ettiğini kaydeden Erdoğan, "Önceden dışa bağımlı olduğumuz teknolojileri artık kendimiz üretiyoruz. AR-GE'den seri imalata tüm aşamaları kendi öz kaynaklarımızla şekillendiriyoruz." diye konuştu.

Erdoğan, Milli Teknoloji Hamlesi'ni "Türkiye Yüzyılı"nın baş tacı yapacak TEKNOFEST kuşağının, azmiyle, maharetiyle, projeleriyle bugünü ve geleceği nakış nakış işlemeye devam ettiğini belirtti.

Teknolojideki bu başarı hikayesinde payı olan tüm kurumlara, firmalara ve sivil toplum kuruluşlarına teşekkür eden Erdoğan, gençlerin her birine çalışmalarında başarılar diledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:

“Türkiye olarak savunma sanayisindeki birikim ve yeteneklerimizi yapay zeka başta olmak üzere diğer alanlara da yansıtmak için yoğun bir çaba harcıyoruz. Biliyorsunuz, 31 Mart'ta dijital bağımsızlığımızı daha da perçinleyecek yeni nesil mobil iletişim altyapımız 5G'yi hizmete aldık. Siber tehditlere karşı ülkemizin direncini artırmak amacıyla Siber Güvenlik Başkanlığımızı kurduk. 2024'te uzaya fırlattığımız ilk yerli ve milli uydumuz Türksat 6A ile Türkiye'yi dünyada kendi uydusunu üretebilen 11 ülkeden biri yaptık. Son 23 yılda çok az sayıda ülkenin sahip olduğu büyük bir inovasyon altyapısını inşa ettik. TEKNOFEST'lerle, DENEYAP atölyeleriyle, bilim şenlikleri ve bilim fuarlarıyla her yıl milyonlarca gencimizi teknoloji yolculuğuna dahil ettik. Bugün, Türkiye genelindeki 1700'ü aşkın araştırma-geliştirme ve tasarım merkezlerinde araştırmacılarımız, mühendislerimiz ve teknisyenlerimiz geleceğin projelerini geliştiriyor. 114 teknopark, 13 binin üzerinde teknoloji firması, yenilikçi fikirleri ürüne dönüştürüyor.”

Teknolojide elde ettikleri kazanımların buz dağının sadece görünen yüzü olduğuna dikkati çeken Erdoğan, yapay zekanın sunduğu fırsatları değerlendirip, "Türkiye Yüzyılı"nda büyük ve güçlü bir Türkiye'yi dijital alanda da inşa etmekte kararlı olduklarını vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bugün herkesin "Yapay zeka insana hizmet mi edecek yoksa insanı kontrol mü edecek? Teknoloji şirketleri ellerine geçen bu asimetrik gücü nasıl kullanacak? Hızla büyüyen bu şirketlerin derebeyi hale gelmesinin önü nasıl alınacak? Kişisel veriler üzerinden bireylerin ve toplumların manipülasyonu nasıl engellenecek?" sorularıyla karşı karşıya bulunduğunu, buna verilecek cevapların ise hayati önemde olacağını anlattı.

Türkiye'nin Yapay Zeka Eylem Planı'nın bu hassasiyetlerin ürünü olduğunun altını çizen Erdoğan, "Eylem planımız 'fark et, istifade et, üret ve yönet' olmak üzere 4 temel eksen ve her eksende birbirini tamamlayan 4 eylem üzerine inşa edildi." bilgisini verdi.

Planın birinci ekseni olan "fark et" hedefleri doğrultusunda yapay zekanın ihtiva ettiği fırsat ve riskleri millete aktarıp, toplumun her kesiminde bu konudaki bilinç ve temel etkinlikleri artıracaklarını dile getiren Erdoğan, "Her yaştan insanımızın yapay zekayı doğru anlamasını, güvenli biçimde kullanmasını sağlamak üzere Ulusal Yapay Zeka Okuryazarlığı Programı'nı başlatacağız. 81 ilimizde hayata geçireceğimiz yapay zeka okuryazarlığı atölyeleriyle 2 yılda 5 milyon vatandaşımıza eğitim vereceğiz. 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştireceğiz." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, veriye erişimi kolaylaştırarak, araştırmacıların, girişimcilerin ve kamu kurumlarının veriyi değere dönüştürme sürecini hızlandıracaklarını söyledi.

"Sağlık, tarım, savunma ve elektronik ticaret başta olmak üzere en az 2 bin kamu veri setini Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden milletimizin istifadesine sunacağız." diyen Erdoğan, kullanıcıların haklarını koruyan ve yatırımcılara öngörülebilirlik sağlayan bir düzenleyici çerçeve oluşturacaklarını, orantılı risk yaklaşımına dayalı bu çerçeveyle yeniliğin önünü açarken, vatandaşların mahremiyet ve emniyetini de güvence altına alacaklarını bildirdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, planın ikinci ekseni olan "istifade et" kapsamında yapay zekayı kamudan sanayiye, eğitimden sağlığa, tarımdan güvenliğe kadar hayatın farklı alanlarında somut faydaya dönüştüreceklerini ifade etti.

“Kamu sektörümüz başarılı ve yerli yapay zeka çözümlerinin ilk alıcısı ve en güçlü referansı olacak”

Veri merkezlerinin uluslararası standartlara uygunluğunu ve enerji verimliliğini teminat altına alacak hukuki düzenlemeyi hayata geçireceklerini belirten Erdoğan, şunları kaydetti:

“2030 yılına kadar ülkemizin veri merkezi kurulu gücünü en az 1 gigavata (GW) çıkaracağız. Elektronik devleti, vatandaşımızın yapay zeka destekli kamu hizmetlerini doğrudan deneyimli hale getireceği dönüşüm alanı olarak ele alacağız. Kamu yatırım programlarımızdan yapay zeka projelerine en az yüzde 2 pay ayıracağız. Kamu sektörümüz başarılı ve yerli yapay zeka çözümlerinin ilk alıcısı ve en güçlü referansı olacak. Sağlık, enerji ve akıllı üretim başta olmak üzere öncelikli alanlarda fikirleri sahada test edilmiş ürünlere dönüştürecek KOBİ'lerimize yapay zeka kuponlarıyla erişilebilir teknoloji sağlayacağız.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, planın üçüncü ekseni olan "üret" hedeflerinde, vatandaşların yapay zeka ile değer üretmesini temin edeceklerini, kendi modellerini geliştireceklerini kaydetti.

Yatırımcılara enerjisi ve altyapısı hazır kampüsler, KOBİ'lere ve araştırmacılara hızlı prototip imkanı sunan yapay zeka büyüme bölgeleri kuracaklarını aktaran Erdoğan, Ulusal Yapay Zeka Araştırma Fonu ile araştırmaların, Yapay Zeka Büyüme Fonu ile girişimlerin gerçekleşmesini ve ölçeklenmesini destekleyeceklerini söyledi.

Erdoğan, Türkçe Büyük Dil Modeli çalışmalarını dijital egemenliği güçlendirmek üzere kararlılıkla sürdüreceklerinin altını çizerek, "Geliştirme çalışmaları devam eden TÜBİTAK'ın yerli dil modeli Bilge, bu yolda katettiğimiz mesafenin önemli bir göstergesidir. Yine T3 Vakfımız ve Baykar işbirliğinde geliştirilen büyük dil modeli ile HAVELSAN'ımızın Main Platformu'ndaki 9 milyar parametreli büyük dil modeli Türkçenin bütün zenginliğini merkeze alan önemli çalışmalardır." diye konuştu.

Turkcell ve diğer mobil iletişim şirketlerinin veri odaklı çalışmalarının Türkiye için kıymetli adımlar olduğunu ifade eden Erdoğan, yapay zekanın imalat sanayisinde ve katma değerli ürünlerde kullanımını yaygınlaştıracak robotik teknoloji kabiliyetlerini derinleştireceklerini dile getirdi.

“Öngörülebilir, hızlı ve koordineli bir yatırım ortamı sağlayacağız”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, planın "yönet" hedefine değinerek, şunları kaydetti:

"'Yönet' hedeflerimiz çerçevesinde ise egemen yapay zeka kapasitemizi güvence altına alacak ve güçlendireceğiz. Bu doğrultuda veri merkezi, bulut ve yapay zeka altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı kaynağı harekete geçireceğiz. Uluslararası girişimcilere tek pencereden en çok 30 iş gününde sunacağımız yol haritasıyla öngörülebilir, hızlı ve koordineli bir yatırım ortamı sağlayacağız.

İstanbul'u yapay zeka alanında Türkiye'nin uluslararası vitrini ve yatırım diplomasisi şehri olarak konumlandıracağız. Terminal İstanbul'u girişimcilerimizin ve küresel yatırımcıların buluşma zemini olarak kullanacağız. OECD, G20, Birleşmiş Milletler ve diğer platformlarda insan merkezli yapay zeka standartlarının belirlenmesinde etkin bir rol üstleneceğiz. Türk Devletleri Teşkilatıyla aşamalı olarak Oğuz, Kıpçak ve Karluk dillerini kapsayan ortak bir Türk dilleri büyük dil modeli geliştireceğiz."

Erdoğan, yenilikçi yapay zeka çözümlerinin kontrollü bir ortamda test edilmesini sağlamak üzere en az 5 öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları kuracaklarını anlatarak, "Planımızın uygulanması, kamu kurumlarımızın, özel sektörümüzün, üniversitelerimiz ve araştırma merkezlerimizin ortak katkısıyla olacaktır. Ulusal Yapay Zeka Kurulu ise bu sürecin yönetişim zeminini teşkil edecektir." dedi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ilgili tüm kurumlarla yakın işbirliği içinde eylemlerin uygulanmasını düzenli olarak takip edeceğini belirten Erdoğan, "Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile harekete geçireceğimiz kaynakların üreteceği katma değerin 1 trilyon lirayı aşmasını bekliyoruz. Türkiye'yi yapay zeka çağının öncü ülkeleri arasına inşallah hep birlikte taşıyacağız. Türkiye Yüzyılı'nı aynı zamanda dijital üretimin yüzyılı yapacağız." ifadelerini kullandı.

“İnşallah yarın bizim çocukların galibiyetini hep birlikte yaşayacağız”

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca zirveye ilişkin hazırlanan videonun katılımcılara izletilmesiyle başlayan programda, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da bir konuşma yaptı.

Konuşmaların ardından Bakan Kacır, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hediye takdim etti.

Hediye takdiminin ardından Erdoğan'a ve katılımcılara, Milli Takım için yapay zeka yardımıyla hazırlanan şarkı dinletildi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, programın yapıldığı bölgenin eskiden Camialtı Tersanesi olduğunu, ortaöğretimdeyken 7 yıl burada amatör kümede futbol oynadığını belirterek, "Buradan İETT'ye transfer oldum, daha sonra da İETT'de 8 yıl devam ettim. Hayatımızda böyle bir serüven var. İnşallah yarın sabah 07.00'de futbol takımımızın, millilerimizin, bizim çocukların galibiyetini hep birlikte yaşarız, yaşayacağız." ifadelerini kullandı.

Ardından Bakan Kacır, günün anısına hazırlanan futbol topunu da Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hediye etti.

Programa, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Kürşad Zorlu, Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım, Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, İstanbul Valisi Davut Gül, AK Parti İstanbul İl Başkanı Abdullah Özdemir ve milletvekilleri katıldı.

Buna göre, öğretmenlerin mesleki çalışmaları, yeni eğitim öğretim yılında 1 Eylül Salı günü başlayacak.

Okullarda birinci dönem zili 14 Eylül Pazartesi çalacak, ilk dönem 22 Ocak 2027 Cuma günü sona erecek.

Yeni eğitim döneminde okul öncesi eğitim ile ilkokul 1'inci sınıfa başlayacak öğrencilerin okula uyum süreçlerini desteklemek amacıyla 7-11 Eylül'de "uyum eğitimleri" gerçekleştirilecek.

Öte yandan ortaokul ve imam hatip ortaokullarının 5'inci sınıfları, ortaöğretim kurumlarının hazırlık ve 9'uncu sınıfları ile pansiyonda kalacak öğrenciler için, yeni eğitim ortamına kısa sürede uyum sağlamaları, okul işleyişi hakkında bilgi edinmeleri, akademik ve mesleki gelişimlerinin desteklenmesi amacıyla rehberlik çalışmaları yapılacak.

2026-2027 eğitim ve öğretim yılında birinci dönem ara tatili 16 Kasım Pazartesi başlayacak ve 20 Kasım Cuma günü sona erecek.

Yarıyıl tatili 25 Ocak 2027 Pazartesi günü başlayıp 5 Şubat 2027 Cuma günü tamamlanacak. İkinci dönemin ilk zili ise 8 Şubat 2027 Pazartesi çalacak.

İkinci dönemin ara tatili 8 Mart 2027 Pazartesi günü başlayacak ve 12 Mart 2027 Cuma günü sona erecek.

Öğretmenlerin sene sonu mesleki çalışmaları 28-30 Haziran 2027 tarihlerinde yapılacak.

2026-2027 eğitim ve öğretim yılı, 25 Haziran 2027 Cuma günü tamamlanacak.

Biriniz kardeşinde beğendiği, hayran kaldığı bir şey gördüğü zaman ona mübarek olması için dua etsin. (İbn Mâce, Tıb, 32)

Edirne'nin gönlünde özel bir yere sahip olduğunu, Edirne'ye muhabbetinin denizler gibi olduğunu anlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bizim Edirne muhabbetimiz ırmaklar gibidir, Meriç gibidir, Tuna gibidir, özellikle Tunca gibidir. Bizim Edirne'ye muhabbetimiz sıradağlar gibidir. Bizim Edirne'ye muhabbetimiz alperenlerin, akıncıların, çağ açıp çağ kapayan Fatihlerin, şehri bayındır kılan mimarların aşkıyla mayalanmıştır." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Edirne'nin sıradan bir şehir olmadığını, bir cihan imparatorluğunun rüyasını gören, İstanbul'un fethini müjdeleyen, her sokağı tarih kokan bir mektep olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Edirne, Meriç'in huzuru, Tunca'nın zarafeti, Sarayiçi'nin ihtişamıdır. Edirne er meydanlarında asırlardır yankılanan dualardır. Kırkpınar'ın pehlivan nefesi, Balkanlar'dan Anadolu'ya uzatan kardeşlik köprüsüdür. Edirne asırlar boyunca Balkanlar'a açılan kapımız, fetihlerin karargahı, ilmin, sanatın ve mimarinin merkezidir. Bugün tarihin huzurunda, ecdadın gölgesinde Edirne'ye, Osmanlı'nın kadim payitahtına, Balkanların mütevazı ama başı dik kapısına, sultanlar şehrine birbirinden güzel eserler kazandırmanın bahtiyarlığını yaşıyoruz."

Tören alanına gelmeden önce Selimiye Camii’ne gittiğini aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Selimiye, Mimar Sinan'ın yüksek sanat dehasının taşa, mermere, zamana ve mekana işlendiği muhteşem bir eserdir. Gökyüzüne uzanan o dört zarif minaresiyle bu toprakların ebediyen Türk İslam yurdu olduğunu gösteren tapu senedimizdir. Mimar Sinan'ın 'ustalık eserim' dediği Selimiye'yi bakınız merhum Arif Nihat Asya nasıl tarif ediyor, 'Selimlerden kalma muhteşem miras, Sinanlardan kalma şanlı hediye. Kuvvetin tuğrası, sanatın mührü, kubbeler kubbesi bir Selimiye. Kükreyen, şahlanan, koşan atılan o mutlu yiğitler, o mutlu iman, sınırlar aşmayı kuşlardan değil, öğrenirdi senin ezanlarından.'" diye konuştu.

Cumhurbaşkanımız Erdoğan, program vesilesiyle tören alanında 32 bin vatandaşın bulunduğunu kaydederek, "Sadece Türk-İslam mimarisinin değil, aynı zamanda dünya mimarisinin de en estetik eserlerinden biri olan Selimiye Camii'ni aslına uygun şekilde restore ederek hamdolsun bugün yeniden ibadete açtık. 4 yıl süren restorasyon sürecimiz Selimiye'nin 450 yıllık mazisindeki en kapsamlı onarım çalışması oldu." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, caminin restorasyonunun seçkin isimlerin yer aldığı bilim kurulunun rehberliğinde Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yürütüldüğünü söyledi.

Kalem işlerinden taş dokusuna, iç mekan düzenlemelerinden çevre ihyasına kadar her adımda eserin aslına sadık kalınmasının esas alındığını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, yapıya zarar veren eski çimentolu uygulamaların temizlendiğini, ana kubbe, minareler ve statik sistemlerin tamamında güçlendirmeler yapıldığını anlattı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, caminin cümle kapısından müezzin mahfiline, mihrap çinilerinden ahşap doğramalarına kadar dokunulmadık, restore edilmedik, temizlenmedik, güçlendirilmedik tek bir nokta dahi bırakmadıklarının altını çizerek, "Balkan Savaşları sırasında Bulgar kuvvetlerinin ateşi sonucu gülle isabet eden ve cami cephesinde iz bırakan bölüme ise özellikle dokunmadık. Bu topraklarda verdiğimiz zorlu mücadelelerin canlı şahidi olarak o izi aynen muhafaza ettik. Yaklaşık 450 milyon liraya mal olan restorasyon çalışmasıyla Selimiye'ye Allah'ın izniyle bir 100 sene daha kazandırdığımıza inanıyorum. Hayırlı, uğurlu olsun." diye konuştu.

Caminin restorasyonunda emeği geçenleri tebrik eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Rabbim minarelerinden ezan-ı Muhammedileri, kubbelerinden Kur'an-ı Kerim tilavetlerini eksik etmesin diyorum." dedi.

Cumhurbaşkanımız Erdoğan, bir müjdeyi daha vermek istediğini ifade ederek, şunları aktardı:

"Şehrimizin bir diğer sembolü, 93 Harbi'nde infilak ettirilmek suretiyle yıkılan tarihi Edirne Sarayı'mızdı. Yıllarca ihmal edilen ve hayvanların otlak alanı olarak kullanılan Edirne Sarayı'nı ve bahçelerini inşallah yeniden ayağa kaldırıyoruz. Talimatım doğrultusunda Milli Saraylar Başkanlığı'mız çalışmalara başladı. Avrupa'nın en büyük ihya projesiyle inşallah 2027 yılının sonuna doğru Edirne Sarayı'nın açılışını yapacağız. Sarayın ihyasıyla inanıyorum ki Edirne yeni bir çehreye bürünecek, 150 yıl önceki ihtişamına yeniden kavuşacak."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Edirne'ye elleri dolu geldiklerini belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İçişlerinde toplam bedeli 1,1 milyar lirayı bulan projeleri, milli eğitimde toplam 670 milyon yatırım tutarına sahip 7 okulu, aile ve sosyal hizmetlerde 75 milyon lira değerinde 2 eseri şehrimize kazandırıyoruz. İstikbalimizin güvencesi olan gençlerimizi geleceğe hazırlamak için yoğun bir çaba içindeyiz. Gençlik ve sporda içinde semt sahaları, kamp alanları, öğrenci yurtları ve statların da olduğu toplam 1,3 milyar lira değerinde 27 yatırımı Edirne'mize kazandırıyoruz. Kültür ve turizm alanında Selimiye Camii restorasyonu dahil toplam 1,5 milyar lira tutarında 16 projeyi sizlerin resmen hizmetine veriyoruz."

Başkan Arpaguş, dua etti

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş'un duasıyla başlayan törende, kurdele kesilerek açılış yapıldı.

Cumhurbaşkanımız Erdoğan, daha sonra canlı bağlantıyla yapımı tamamlanan Söğütlük Millet Bahçesi’nin de açılışını yapıp, hak sahibi aileleri anahtarlarını teslim etti.

Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın konuşma yaptığı alana, "Dün şahi toplarıyla tarih yazdık, bugün İHA'larımızla destan yazıyoruz" ve "Payitaht'a hoş geldiniz, dünya liderimiz" yazılı pankartlar asıldığı görüldü.

Törene, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, eski TBMM Başkanı Mustafa Şentop ve siyasiler katıldı.

Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan, Edirne’de “Selimiye Camii Şerifi'nin Restorasyon Sonrası Yeniden İbadete Açılışı ile Yapımı Tamamlanan Tesis ve Projelerin Toplu Açılışı ve Anahtar Teslim Töreni”ne katıldı. Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş da programda dua… pic.twitter.com/nsJyZ42Bwj

— T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı (@diyanetbasin) June 12, 2026

Hutbe irad etti

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş, açılış öncesi Selimiye Camii’nde hutbe irad etti ve ardından Cuma namazını kıldırdı.

Edirne İl Müftülüğünü ziyaret etti

Kentteki programı kapsamında Edirne İl Müftülüğünü de ziyaret eden Başkan Arpaguş, il müftüsü Burhan Çakır'dan yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı. Ziyarette Tekirdağ İl Müftüsü Mustafa Bilgiç ile Kırklareli İl Müftüsü Yusuf Eviş de hazır bulundu.

Battalgazi İlçe Müftülüğüne bağlı olarak hizmet verecek olan cami, hayırsever İbrahim Kölük tarafından yaptırılarak vatandaşların hizmetine sunuldu. Açılış programına Malatya Valisi Seddar Yavuz, Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, Malatya İl Müftüsü Ramazan Dolu, Battalgazi Belediye Başkanı Bayram Taşkın, hayırsever İbrahim Kölük ve ailesi ile çok sayıda vatandaş katıldı.

Programda yapılan konuşmalarda, camilerin sadece ibadet edilen mekânlar değil, aynı zamanda birlik, beraberlik ve kardeşliğin güçlendiği manevi merkezler olduğu vurgulandı. Deprem sonrası şehrin yeniden ayağa kaldırılmasında hayırseverlerin katkılarının büyük önem taşıdığı ifade edilerek, caminin yapımında emeği geçenlere teşekkür edildi.

Hayırsever İbrahim Kölük yaptığı konuşmada, bu hayır hizmetinin vefatından sonra da çocukları tarafından sürdürüleceğini belirterek, caminin bundan sonraki tüm ihtiyaç ve masraflarını da karşılamaya devam edeceklerini söyledi. Kölük, hayır işlerine destek vermeyi sürdüreceklerini ifade etti.

Konuşmaların ardından kurdele kesimi gerçekleştirilerek Hacı Hüseyin Kölük Camii resmen ibadete açıldı. Vatandaşlar açılışın ardından camide ilk Cuma namazını eda etti.

Program, namaz sonrası katılımcılara yemek ikram edilmesiyle sona erdi.

Öğrencilerin bu önemli günü huzur ve güven içerisinde geçirebilmeleri için gerekli tüm hazırlıkların tamamlandığını vurgulayan Çiftçi, "Emniyet teşkilatımız tarafından 81 ilimizde 4 bin 261 okulda 26 bin 468 personel ve 3 bin 338 ekip, jandarma sorumluluk bölgesinde ise 14 ilde 18 sınav merkezindeki 21 binada görev yapacak 2 bin 635 personel ve 690 araç görevlendirildi. Böylece ülke genelinde toplam 29 bin 103 personel ve 4 bin 28 ekip görev başında olacak." bilgisini paylaştı.

Okul ve bina girişlerinde dedektör ve yaka kameralarıyla gerekli güvenlik önlemlerinin alınacağını, sınav evraklarının ve sorularının güvenli bir şekilde sınav merkezlerine ulaştırılması amacıyla şehirler arası ve şehir içindeki nakil süreçlerinin titizlikle takip edileceğini belirten Çiftçi, şöyle devam etti:

"Sınav yapılacak okul ve bina çevrelerinde huzuru bozabilecek, gürültüye neden olabilecek toplantı, etkinlik ve eylemlere izin verilmeyecek; öğrencilerimizin dikkatlerini dağıtabilecek her türlü olumsuzluğun önüne geçilecektir. Sınav güvenliğini zedeleyebilecek girişimlere karşı teknik ve fiziki tedbirler uygulanacak, şüpheli durumlara anında müdahale edilecektir. Öğrencilerimizin sınava zamanında ulaşabilmeleri için yol güzergahlarında, okul çevrelerinde ve yaya-araç trafiğinde gerekli düzenlemeler yapılmış olup ihtiyaç halinde ekiplerimiz gerekli desteği sağlayacaktır."

Nüfus müdürlükleri açık olacak

Sınav günü T.C. kimlik kartını kaybeden adayların mağduriyet yaşamamaları amacıyla sınav merkezi bulunan il ve ilçe nüfus müdürlüklerinin 07.30-12.30 saatleri arasında açık bulundurulacağını ifade eden Çiftçi, işlemlerin randevusuz olarak gerçekleştirileceğini, adayların sınava giriş belgelerini ibraz ederek gerekli başvurularını yapabileceklerini belirtti.

Bakan Çiftçi, vatandaşlardan özellikle sınav saatleri boyunca okul çevrelerinde sessizlik konusunda hassasiyet göstermeleri ricasında bulundu.

Müsabakalarda elemeleri geçtikten sonra çeyrek ve yarı finallerde rakiplerini yenerek finale kalma başarısı gösteren Merkez Hacı Sait Camii İmam-Hatibi Salih Tatlı ile Merkez Molla Süleyman Camii Müezzin Kayyımı İsa Özatak finalde Gençlik Spor İl Müdürlüğü yarışmacıları ile karşılaşma hakkı elde ettiler. Oldukça çekişmeli geçen finalde bireysel ve takım kategorilerinde rakiplerine üstünlük sağlayan din görevlileri il birincisi olarak kupayı almaya hak kazandılar.

Aldıkları birincilik kupasını İl Müftü Yardımcısı Beyhan Görener’e teslim eden din görevlileri İl Müftülüğü adına katıldıkları Kurumlar Arası Masa Tenisi Turnuvasında birinci olmanın sevincini yaşadıklarını belirttiler.

İl Müftü Yardımcısı Görener de, gösterdikleri başarı nedeniyle görevlileri kutladı. Başarılarının devamını diledi. Turnuvada gösterdikleri başarıyı hayatın bütün alanlarında göstermeleri temennisinde bulundu.

Açılışa Odunpazarı Kaymakamı Ömer Ulu, Eskişehir İl Müftüsü Muharrem Gül, Eskişehir Gençlik ve Spor İl Müdürü Hasan Kalın, Eskişehir İl Milli Eğitim Müdürü Sinan Aydın, Eskişehir Dini İhtisas Merkezi Müdürü Mehmet Keleş ve davetliler katıldı.

Programın açılış konuşmasını yapan Odunpazarı İlçe Müftüsü Hamdi Uzunharman, tesislerin yapımında emeği geçenlere teşekkür ederek yeni hizmet alanlarının öğrenciler için hayırlı olmasını temenni etti.

Odunpazarı Kaymakamı Ömer Ulu da konuşmasında tesislerin yapımında emeği ve katkısı bulunan kişi ve kurumlara teşekkür etti.

Konuşmaların ardından, tesislerin yapım sürecine destek veren Hasan Kalın, Himmet Yanık ve İlyas Yiğit’e teşekkür plaketi takdim edildi.

Eskişehir Dini İhtisas Merkezi Müdürü Mehmet Keleş’in yaptığı duanın ardından kurdele kesimi gerçekleştirildi. Açılış sonrasında protokol üyeleri, Kur’an kursu yöneticisi Salih Aktaş’ın rehberliğinde spor tesisleri ve oyun parkını gezerek incelemelerde bulundu.

İlçe Müftülüğünde gerçekleşen ziyarette minik öğrencilerle bir araya gelen Müftü Mücahit Ateş, gösterdikleri duyarlılıktan dolayı çocuklara teşekkür ederek çeşitli ikramlarda bulundu.

Çocukların bu yaşta sergiledikleri yardımlaşma ve paylaşma bilincinin son derece kıymetli olduğunu belirten Ateş, “Yavrularımızın Filistin’deki kardeşlerini düşünerek harçlıklarını bağışlamaları bizleri duygulandırdı. Bu güzel davranışın oluşmasında emeği geçen Kur’an kursu öğreticilerimize, velilerimize ve duyarlı yavrularımıza teşekkür ediyorum.” dedi.

Minik öğrencilerin anlamlı bağışı takdirle karşılanırken, ziyaret hatıra fotoğrafı çekilmesinin ardından sona erdi.

Kur'an-ı Kerim tilaveti ile başlayan panelin moderatörlüğünü İl Müftü Yardımcısı Sedanur Sezen üstlendi. Panelde İl Müftülüğü Başvaizi Erdoğan Kocagöz ve Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü Koruyucu Aile Birimi'nde görevli Sosyal Çalışmacı Fatma Öncül Akkaş sunumlarını gerçekleştirdi.

İl Müftü Yardımcısı Sedanur Sezen konuşmasında yetimlere yönelik dini sorumlulukları ve onlara sahip çıkmanın manevi boyutlarını ele alarak İslam'ın yetimlere verdiği önemi vurguladı.

Daha sonra Başvaiz Erdoğan Kocagöz Dini Referanslar Bağlamında Koruyucu Ailelik konulu sunumu gerçekleştirerek dinimizin konuya yaklaşımı üzerinde durdu.

Balıkesir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü Koruyucu Aile Birimi'nde görevli Sosyal Çalışmacı Fatma Öncül Akkaş ise koruyucu aile hizmetinin ne olduğunu, kimlerin koruyucu aile olabileceğini, başvuru işlemlerini, koruyucu ailelere sağlanan imkanları ve evlat edinme ile arasındaki farkları detaylı bir şekilde anlattı.

Soru cevap kısmında kürsüye gelen Balıkesir Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdür Yardımcısı Ayşegül Sökücüoğlu da katılımcıların konuyla ilgili merak ettiği soruları yanıtladı.

Panel, koruyucu aile olan bir annenin tecrübe paylaşımı ve hediye takdimi ile sona erdi.

Vali Çalgan, ayrıca Diyanet Gençlik Merkezinde Hattat Mesut Karaca, Müzehhibe Fatma Güner, Hanife Gürel ve öğrencilerinin "El Emeği Göz Nuru" olarak açılan “Türk-İslam Sanatları ve Geleneksel El Sanatları Sergisi”ni gezdi.

Ardından, Gençlik Merkezinde Çorum Müftülüğü personeli manevi danışmanlar ile bir araya gelen Vali Çalgan, gençlik merkezinde yürütülen çalışmalar ve hayata geçirilen projeler hakkında kapsamlı bir bilgilendirme aldı.

Buradaki konuşmalarında Diyanet Gençlik Merkezlerinin gençler için çok önemli bir fırsat olduğunu ve hayırlı hizmetler yürüttüğünü vurgulayan Vali Çalgan, bu hizmetlere katkı sağlayan kurumlara, sivil toplum kuruluşlarına ve özveriyle görev yapan tüm personele teşekkür ederek, çalışmalarında başarılar diledi.

Burada konuşan İl Müftüsü Yıldırım, geleneksel sanatların yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılmasının önemine vurgu yaptı.

Sanat sergisi, eserlerin ziyareti ve katılımcılarla sohbetlerin ardından sona ererken Müftü Yıldırım, sergide emeği geçenlere teşekkür belgesi takdim etti.

Programda mevlit ve aşr-ı şerifler okundu. İlahi ve kasideler seslendirildi.

İl Vaizi Muhammed Emin Aydın şehitlerin aziz ruhları ile gazilerin sağlık ve sıhhati için dualar etti.

Programa Hakkari Valisi İbrahim Taşyapan, askeri, adli ve mülki erkan ile vatandaşlar katıldı.

Program çıkışında katılımcılara ikramda bulunuldu.

Ardahan

İl Müftülüğünce Ardahan Üniversitesi Hoca Ahmet Yesevi Konferans Salonu'nda düzenlenen 4-6 Yaş Kur'an Kursları kapanış programı yoğun bir katılımla yapıldı.

Yıl boyunca kurslarda eğitim gören minikler, yıl sonu etkinliğinde Kur’an ve ilahi okumaları, şiir seslendirmeleri ve farklı gösteri sunumları yaptı.

Programa İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Murat Bilal Emin, Denetim ve Serbestlik Müdürü Halit Erken, İl Müftüsü V. Yusuf Şahin, İl Müftü Yardımcımız Sefaat Derim ve vatandaşlar katıldı.

Adıyaman

Adıyaman İl Müftülüğü bünyesinde faaliyet gösteren 4-6, 7-10 ve 11-14 yaş Kur’an kurslarında eğitim gören öğrenciler tarafından hazırlanan yıl sonu kapanış programı düzenlendi.

Eğriçay Parkı’ndaki programa Adıyaman Valisi Abdullah Küçük, İl Müftüsü Dr. Mehmet Reşat Şavlı, Adıyaman Belediye Başkanı Av. Abdurrahman Tutdere, İl Milli Eğitim Müdürü Ali Tosun, protokol üyeleri, kurum amirleri, öğrenci velileri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan programda öğrenciler, yıl boyunca öğrendikleri bilgi ve becerileri çeşitli gösterilerle sergiledi.

Programda konuşan Adıyaman Valisi Abdullah Küçük, çocukların milli ve manevi değerlerle yetişmesinin toplumun geleceği açısından büyük önem taşıdığını belirterek, Kur’an kurslarında verilen değerler eğitiminin çocukların karakter gelişimine önemli katkılar sunduğunu ifade etti. Bu eğitimlerin, geleceğin bilinçli ve ahlaklı nesillerinin yetişmesine vesile olduğunu vurgulayan Vali Küçük, programın hazırlanmasında emeği geçen öğreticilere, velilere ve öğrencilere teşekkür etti.

İl Müftüsü Dr. Mehmet Reşat Şavlı da Kur’an kurslarının çocukların dini, ahlaki ve sosyal gelişimlerine önemli katkılar sağladığını belirterek, eğitim faaliyetlerinde görev alan tüm öğreticilere ve desteklerini esirgemeyen ailelere teşekkür etti.

Besni İlçe Müftülüğüne bağlı 4-6 yaş Kur’an kurslarının yıl sonu kapanış programı ise Recep Tayyip Erdoğan Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirildi.

Balıkesir

Balıkesir Kepsut İlçe Müftülüğü’ne bağlı İmam-ı Birgivi 4-6 Yaş Kur’an Kursu’nda eğitim gören minikler yıl sonu programı düzenlendi.

Kepsut Belediyesi Mehmet Karabey Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen programa, Kepsut Kaymakamı Adem Taşpınar, Belediye Başkanı İsmail Cankul, kurum amirleri, öğrenci velileri ve davetliler katıldı.

Programın açış konuşmasını yapan İlçe Müftüsü İsmet Ataç, 4-6 yaş Kur’an kurslarının çocukların dini, ahlaki ve manevi gelişimindeki önemine değinerek, minik öğrencileri ve ailelerini tebrik etti.

Minikler programda dönem boyunca öğrendikleri duaları, sureleri, ilahileri ve çeşitli etkinlikleri sergileyerek ailelerine ve misafirlere güzel anlar yaşattı.

Program sonunda öğrencilere çeşitli hediyeler takdim edildi ve hatıra fotoğrafı çekildi.

Erzincan

Erzincan Valisi Doç. Dr. Hamza Aydoğdu, Erzincan Belediye Başkanı Bekir Aksun, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Rektörü Akın Levent, İl Müftüsü İsmail Fakirullahoğlu ve il protokolüyle birlikte 4-6 Yaş ve İhtiyaç Odaklı Kur'an Kursları Kapanış Şenliği Töreni'ne katıldı.

Programın açış konuşmasını yapan İl Müftüsü İsmail Fakirullahoğlu, tüm çalışanlara teşekkürlerini ifade ederek minik yavruları ve yetiştiren hocalarını, ailelerini tebrik etti.

Vali Aydoğdu ise çocukların önce kendi tarihini, kültürünü, medeniyetini tanıması gerektiğini ardından evrensel değerlere sahip olması gerektiğini belirterek "Bir çocuk kendi kültürünü, kendi medeniyetini, kendi tarihini, kendi dinini ne kadar bilirse, bu konularda ne kadar derinleşirse, o kadar insan olur; o kadar evrensel bir vatandaş olur. Biz çocuklarımıza akademik bilgiyle birlikte değerleri, bastığı toprakların kıymetini, millî ve manevi bütün değerlerimizi inşallah en şekilde öğreteceğiz." dedi.

Protokol konuşmalarının ardından program, minik öğrencilerin sunumuyla sona erdi.

Trabzon

Vakfıkebir İlçe Müftülüğüne bağlı 4-6 Yaş Kur’an Kurslarında eğitim gören minik öğrenciler için düzenlenen yıl sonu programı yoğun katılımla gerçekleştirildi.

İlahi, şiir, dua ve çeşitli sahne gösterileriyle yeteneklerini sergileyen öğrenciler, büyük beğeni topladı.

Programda konuşan İlçe Müftüsü Şükür Küçük, 4-6 yaş döneminin çocukların karakter ve manevi gelişiminde son derece önemli bir dönem olduğunu belirterek, çocukların Kur’an ve ahlak temelli bir eğitimle yetişmelerine katkı sağlayan öğreticilere ve ailelere teşekkür etti. Müftü Küçük, çocukların eğitim sürecinde gösterdikleri gayret ve başarıların memnuniyet verici olduğunu ifade ederek, geleceğin teminatı olan yavruların milli ve manevi değerlerine bağlı bireyler olarak yetişmelerinin önemine vurgu yaptı.

Program sonunda yıl boyunca eğitimlerini başarıyla tamamlayan öğrencilere çeşitli hediyeler takdim edilirken, emeği geçen Kur’an kursu öğreticilerine teşekkür edildi.

Karabük

Karabük Müftülüğüne bağlı Belenköy ve Cevizlidere 4-6 yaş Kur’an Kursu’nda eğitim gören öğrencilere yönelik düzenlenen programda İl Müftüsü Ali Erhun, “Bereketli bir eğitim-öğretim dönemini bitirmiş olduk. Bu süreçte öğrencilerimiz milli ve manevi olarak çok güzel kazanımlar elde ettiler. Bu vesileyle yavrularımızın eğitimine emek veren değerli Kur’an Kursu Öğreticilerimize, destek veren kıymetli velilerimize teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Programda öğrenciler tarafından Kur’an-ı Kerim tilaveti ve ilahiler okundu, dua edildi.

Renkli anların yaşandığı program fotoğraf çekimi ile son buldu.

Kütahya

Tavşanlı İlçe Müftülüğüne bağlı Kavaklı Amine Hatun 4-6 Yaş Kur’an Kursu öğrencileri tarafından “Yıl Sonu Kapanış Programı” düzenlendi. Minik öğrencilerin eğitim-öğretim yılı boyunca edindikleri bilgi ve becerileri sergilediği program, katılımcılara duygu dolu anlar yaşattı.

Programda Tavşanlı İlçe Müftüsü Mevlüt Hakan Asan, Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde yürütülen 4-6 yaş eğitimlerinin önemine dikkat çekti.

Müftü Asan, "Diyanet İşleri Başkanlığımızın en önemli hizmet alanlarından birisi de 4-6 yaş Kur’an kurslarıdır. Biz de elimizden gelenin en iyisini ortaya koymak üzere Kavaklı Amine Hatun Kur’an Kursumuzda hem yarım gün hem de tam gün olmak üzere eğitimlerimizi titizlikle sürdürmekteyiz." dedi.

Mersin

Tarsus İlçe Müftülüğünce düzenlenen 4-6 Yaş Kur’an Kursları Yıl Sonu Kapanış Programı, Kubatpaşa Meydanı’nda geniş katılımla gerçekleştirildi

Programa Tarsus Kaymakamı Mehmet Ali Akyüz, İlçe Müftüsü Murat Akçay, din görevlileri, kurs öğreticileri, öğrenciler ve veliler katıldı.

Minik bir öğrencinin Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan programda İlçe Müftüsü Murat Akçay, "4-6 yaş Kur’an kurslarımız, çocuklarımızın hem Kur’an-ı Kerim ile tanıştığı hem de güzel ahlakla yetiştiği çok önemli bir eğitim sürecidir. Bugün burada gördüğümüz tablo, emeklerimizin en güzel karşılığıdır. Emeği geçen tüm öğreticilerimize ve velilerimize teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Tarsus Kaymakamı Mehmet Ali Akyüz, kurslarda eğitim gören öğrencileri tebrik ederek emeği geçenlere teşekkür etti.

Program boyunca Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) mobil ikram aracıyla katılımcılara dondurma ve su ikramı yapıldı.

Kayseri

Kayseri Melikgazi İlçe Müftülüğü tarafından düzenlenen Kur’an Kursları Yıl Sonu Şenliği, yoğun katılımla gerçekleştirildi.

Kadir Has Kongre Merkezi Park Alanı’nda düzenlenen programa Kayseri Vali Yardımcısı Ömer Tekeş, İl Müftüsü Durmuş Ayvaz, Melikgazi Kaymakamı Sedat Sırrı Arısoy, Melikgazi Belediye Başkanı Doç. Dr. Mustafa Palancıoğlu, Melikgazi İlçe Müftüsü Alim Yaya, din görevlileri, Kur’an kursu öğreticileri, öğrenciler ve çok sayıda veli katıldı.

Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan programda, yıl boyunca 4-6 Yaş Kur’an Kursları ile yetişkinlere yönelik İhtiyaç Odaklı Kur’an Kurslarında eğitim gören öğrencilerin hazırladığı çeşitli etkinlikler sahnelendi.

Programın konuşan İl Müftüsü Durmuş Ayvaz, Kur’an kurslarının yalnızca bilgi aktarılan eğitim mekanları olmadığını, aynı zamanda milli ve manevi değerlerin gelecek nesillere aktarıldığı önemli eğitim yuvaları olduğunu belirtti.

İl Müftüsü Ayvaz konuşmasında, “Çocuklarımızın Kur’an-ı Kerim’i öğrenmeleri, dini ve ahlaki değerlerle yetişmeleri bizler için büyük bir mutluluktur. Yıl boyunca gayret gösteren öğrencilerimizi, fedakârca görev yapan Kur’an kursu öğreticilerimizi ve evlatlarının eğitimine destek veren kıymetli velilerimizi tebrik ediyorum. Rabbim yavrularımızı vatanına, milletine ve dinine hayırlı bireyler olarak yetiştirmeyi nasip eylesin.” ifadelerini kullandı.

Protokol konuşmalarının ardından İl Müftüsü Ayvaz tarafından dua yapıldı. Yapılan duanın ardından program alanında kurulan stantlar protokol üyeleri tarafından ziyaret edildi.

Isparta

Isparta Müftülüğü tarafından çocukların milli ve manevi değerlerle buluşmalarına katkı sağlamak amacıyla düzenlenen Çocuk Şenliği programı, yoğun katılımla gerçekleştirildi.

Programda konuşan Isparta İl Müftüsü Muharrem Biçer, çocukların geleceğin teminatı olduğunu belirterek, onların milli, manevi ve ahlaki değerlerle yetişmesinin önemine dikkat çekti. Biçer, çocukların yüzlerindeki tebessümün kendileri için en büyük mutluluk kaynağı olduğunu ifade ederek programın hazırlanmasında emeği geçen tüm görevlilere, Kur’an kursu öğreticilerine ve ailelere teşekkür etti.

Velilerin de büyük ilgi gösterdiği Çocuk Şenliği, Türkiye Diyanet Vakfı Isparta Şubesi tarafından çeşitli ikramlar yapıldı ve hatıra fotoğraflarının çekilmesinin ardından sona erdi.

Samsun

Samsun il Müftüsü Seyfullah Çakır, İlkadım İlçe Müftülüğüne bağlı Hacı Fatma Kahraman ve Asrın Yıldızları 4-6 Yaş Kur'an Kursları ile Atakum İlçe müftülüğüne bağlı Hudeybiye Etfal 4-6 Yaş Kuran Kursu’nun "Yıl Sonu Kapanış Programı"na katılarak miniklerin heyecanına ortak oldu.

Yıl boyunca kursta eğitim gören minikler, yıl sonu etkinliğinde hazırladıkları gösteriler ve Kur'an-ı Kerim tilavetleri ile izleyicilerden büyük beğeni topladı.

Programda yaptığı konuşmada İl Müftüsü Çakır, "'Hiçbir baba, çocuğuna güzel ahlaktan daha kıymetli bir miras bırakmamıştır' buyuran Efendimizin düsturuyla hareket edip ciğerparesi evlatlarını bizlere emanet eden değerli velilerimiz! Emanetiniz olan evlatlarınızın iyi bir mümin, güzel ahlak sahibi birer fert olarak yetişmesinde hocalarımızın, gece gündüz üstün gayreti ve emeği gerçekten takdire şayandır. İnşallah bu çocuklarımız bu necip millete hizmet etme şerefine de nail olacaklar. Samsun, Türkiye'de 4-6 yaş Kur'an Kurslarında önde ve örnek illerimizden. Durmak yok, hedefimiz her mahallede 4-6 yaş olsun ve 4-6 yaşa gitmek isteyen hiçbir öğrencimiz dışarıda kalmasın. Buna da muvaffak olmak için elimizden gelen çabayı göstermeye de devam ediyoruz." dedi.

Karne töreninde miniklere karnelerini ve madalyalarını takdim eden Samsun İl Müftüsü Seyfullah Çakır, öğrencileri tebrik ederek, eğitimlerinde emeği geçen Kur'an Kursu Öğreticilerine, ilçe müftülerine, yardımcı personele, velilere, dernek ve kurs yöneticilerine teşekkür etti.

Öte yandan Yakakent İlçe Müftülüğüne bağlı Fatma Canikligil 4-6 Yaş Kur’an Kursunda eğitim gören minik öğrenciler tarafından hazırlanan "Yıl Sonu Kapanış Programı" büyük bir coşkuyla gerçekleştirildi.

Hoca Ali Efendi Camii Konferans Salonu’nda düzenlenen programda Yakakent İlçe Müftüsü Fatih Çakır, çocukların erken yaşta aldıkları eğitimin önemine vurgu yaptı.

Müftü Çakır'ın konuşmasının ardından program, minik öğrencilerin yıl boyunca edindikleri bilgi ve kazanımları sergilediği etkinliklerle devam etti. Sureler, dualar, hadisler okundu ve hazırlanan gösteriler sahnelendi.

Şanlıurfa

Birecik Müftülüğü tarafından “4-6 Yaş Kur’an Kursları yıl Sonu Kapanış Programı” gerçekleştirildi.

Programa Birecik Kaymakamı Mustafa Gürbüz, Birecik Müftüsü Hanifi Özlen, İlçe Jandarma Komutanı J. Yüzbaşı Süleyman Bahadır İyilikçi, İlçe Emniyet Müdürü Vekili Serkan Yıldız, kurum amirleri, STK temsilcileri, şehit yakınları, gaziler, öğrenciler, veliler ve vatandaşlar katıldı.

Programda konuşan Müftü Özlen, 4-6 yaş grubunun manevi ve ahlaki gelişim açısından önemli bir dönem olduğunu ifade ederek, çocukların eğitiminde emeği bulunan Kur’an kursu öğreticilerine ve velilere teşekkür etti.

Programda öğrenciler tarafından Kur’an-ı Kerim tilavetleri, ilahi koroları, mehteran ekibi gösterisi ve semazen gösterisi gibi çeşitli etkinlikler gerçekleştirildi.

Bu kapsamda Vali Murat Zorluoğlu'nun katılımıyla Valilikte gerçekleştirilen imza töreninde, "Hacı Alaattin Özkılıç Cami ve Külliyesi" ile "Hacı Hanım Özkılıç Cami ve Külliyesi" projelerinin protokolü imzalandı.

Protokoller kapsamında, Diyanet İşleri Başkanlığına tahsisli araziler üzerine inşa edilecek Hacı Alaattin Özkılıç Cami ve Külliyesi; cami, Kur'an kursu, aşevi, taziye evi, kütüphane, gençlik merkezi, aile kabristanı ve ek hizmet birimlerinden oluşacak.

Hacı Hanım Özkılıç Cami ve Külliyesi ise cami, Kur'an kursu ve ek hizmet birimleriyle hizmet verecek.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Zorluoğlu, Diyarbakır'a kazandırılacak eserlerin yalnızca ibadet alanı olarak değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel hayatı destekleyecek merkezler olarak da önem taşıdığını belirtti.

Projelerin hayata geçirilmesinde emeği bulunan İl Müftülüğüne, Özkılıç Eğitim Kültür ve Yardımlaşma Vakfına ve katkı sunanlara teşekkür eden Zorluoğlu, yatırımların kente hayırlı olmasını diledi.

İmza törenine İl Müftüsü Celal Büyük, Kayapınar İlçe Müftüsü İhsan Mesut Akbaş, Özkılıç Grup Yönetim Kurulu Başkanı Aziz Özkılıç, Hacı Alaattin Özkılıç ve İhsan Özkılıç katıldı.

Katılım zorunluluğunun bulunmadığı sınava girmeyen öğrenciler, yerel yerleştirmeyle liselere yerleştirilecek.

Sınavda, 8'inci sınıf öğretim programlarındaki kazanımlar esas alınacak ve öğrencilerin okuduğunu anlama, yorumlama, sonuç çıkarma, problem çözme, analiz yapma, eleştirel düşünme ve bilimsel süreç gibi becerilerinin ölçüleceği sorulara yer verilecek.

İki oturumdan oluşan sınavın ilk oturumu saat 09.30'da, ikinci oturumu ise saat 11.30'da başlayacak.

Birinci oturumda Türkçe, T.C. inkılap tarihi ve Atatürkçülük, din kültürü ve ahlak bilgisi ile yabancı dilden toplam 50 soru sorulacak ve 75 dakika süre verilecek.

İkinci oturumda ise matematik ve fen bilimleri derslerinden toplam 40 soru sorulacak ve 80 dakika süre tanınacak.

Oturumlar arasındaki 45 dakikalık sürede öğrenciler okul bahçelerine çıkabilecek ve ihtiyaçlarını giderebilecek.

Öğrencilere bu yıl ilk kez, sözel ve sayısal oturumları arasındaki dinlenme süresinde beslenme ihtiyaçlarını karşılamak, sınav kaygısını azaltmak ve motivasyonu artırmak amacıyla kuru meyveli yulaf bar, ceviz, kuru üzüm ve sudan oluşan beslenme paketi dağıtılacak.

Bununla birlikte, sınavda güvenliğin artırılması amacıyla bina girişlerinde üst arama kontrolünün sağlanması, toplantı odalarında ise sınav evraklarının salon görevlilerine dağıtım süreçlerinin izlenebilmesi için yapay zeka destekli altyapıya sahip kamera kurulumu gerçekleştirilecek.

Kimlik belgesi bulundurmak zorunlu

Öğrenciler sınava gelirken yanlarında fotoğraflı, onaylı sınav giriş belgesiyle geçerli bir kimlik belgesi bulundurmak zorunda olacak. Ayrıca öğrencilerin yanlarında en az iki koyu siyah ve yumuşak kurşun kalem, birer kalemtıraş ve leke bırakmayan yumuşak silgi bulundurması gerekecek.

Sınav puanları hesaplanırken sözel ve sayısal alanlardaki her bir alt test için doğru ve yanlış cevap sayıları belirlenecek. Her bir öğrencinin her bir alt testine ait ham puanı, ilgili teste ait doğru cevap sayısından yanlış cevap sayısının üçte biri çıkarılarak hesaplanacak.

Sınava katılmayan öğrencilerin yerel yerleştirme işlemleri, okulların türü, kontenjanı ve konumuna göre il, ilçe milli eğitim müdürlüklerince oluşturulan ortaöğretim kayıt alanlarındaki okullara sırasıyla öğrencilerin ikametgah adresleri, okul başarı puanı üstünlüğü ve okula özürsüz devamsızlık yapılan gün sayısının azlığı kriterlerine göre yapılacak.

Değerlendirmede eşitlik olması durumunda sırasıyla 8, 7 ve 6'ncı sınıflardaki yıl sonu başarı puanı üstünlüğüne bakılarak yerleştirme yapılacak.

Sonuçlar 10 Temmuz'da açıklanacak

Sınav sonuçları, 10 Temmuz'da "meb.gov.tr" adresinden ilan edilecek. Sınav sonuç belgeleri posta yoluyla gönderilmeyecek. Tercihlere esas kontenjan tabloları da aynı tarihte yayımlanacak.

Tercih işlemleri, 13-24 Temmuz'da yapılacak. Yerleştirme sonuçları ve boş kontenjanlar 5 Ağustos'ta ilan edilecek.

Yerleştirmeye esas 1. ve 2. nakil tercih başvuruları ve sonuçları ise 5-14 Ağustos'ta gerçekleştirilecek.

HİCRİ YENİ YILA GİRERKEN

Muhterem Müslümanlar!

İslam’ın ilk yıllarında müminler, Mekkeli müşriklerin günden güne artan eza ve cefasına, işkence ve boykotuna maruz kalmışlardır. Müslümanlar, yaşadıkları bütün zorluklara rağmen imanlarından asla taviz vermemişlerdir. Nihayet Peygamber Efendimiz (s.a.s) ve ashâb-ı güzîn, Cenâb-ı Hakk’ın emriyle, Mekke’den Medine’ye hicret etmişlerdir. İşte bu yıl, daha sonra hicri takvimin başlangıcı olarak kabul edilmiştir.

Aziz Müminler!

Hicret, yalnızca bir yerden başka bir yere göç etmek değildir. Hicret, Allah ve Resûlünün rızasını her şeyden üstün tutma idealidir. Hakka yönelmenin ve hakikate sımsıkı bağlanmanın gayretidir. Nefsin gayr-ı meşru istek ve arzularından, şeytanın bitmek bilmeyen vesveselerinden uzaklaşıp salih ameller ve güzel ahlakla dolu bir ömür geçirme azmidir. Hicret, hata ve günahlardan tövbe edip Yüce Rabbimizin engin rahmet ve mağfiretine sığınma çabasıdır. Haramlardan helallere, kötülüklerden iyiliklere doğru adım atma kararlılığıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.s), “Müslüman, elinden ve dilinden diğer Müslümanların zarar görmediği kişidir. Muhacir ise, Allah’ın yasaklarını terk eden kimsedir”[i] buyurarak bu hususa dikkatlerimizi çekmektedir.

Kıymetli Müslümanlar!

Her birimizin, gerçekleştireceği bir hicreti mutlaka vardır. Yeter ki, hatalarımızı fark edip yanlışlarımızla yüzleşelim. Kendimizle barışık olalım. Fıtratımızın sesine kulak verelim. Yaratılış gayemizi hatırımızdan çıkarmayalım.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümanın hicreti; kibirden tevazua, öfkeden merhamete, bencillikten diğerkâmlığa, zulümden adalete, karamsarlıktan umuda doğru yol almasıdır.

Müslümanın hicreti; yalan, iftira, fitne ve gıybet gibi dilin afetlerinden uzaklaşıp; doğruluğu, kardeşliği ve muhabbeti kuşanmasıdır.

Müslümanın hicreti; nefsini ve neslini, sapkın fikirlerden, bâtıl ideolojilerden ve yanlış yönelişlerden koruması; dinine, değerlerine, kültürüne ve örfüne uygun bir ömür sürmesidir.

Müslümanın hicreti; alkol, zina, faiz, rüşvet, stokçuluk ve karaborsacılık gibi huzur ve güveni zedeleyen haramlara tevessül etmemesi, helallerle yetinmesidir.

Müslümanın hicreti; kul ve kamu hakkını ihlal edecek her türlü günahtan uzak durması; sözüne, davranışlarına ve işine dikkat etmesidir.

Aziz Müslümanlar!

Müslümanlara düşen; hicri yeni yılda, hicretin anlam ve önemini yeniden kavramaları, içinde bulundukları dönemi doğru okumaları, hayatlarının muhasebesini yaparak geleceğe yön vermeleri olmalıdır. İslam kardeşliğini esas almaları, birbirlerine kenetlenmeleri, maddi ve manevi imkânlarını birbirleriyle paylaşmaları olmalıdır.

Bu vesileyle, önümüzdeki salı günü idrak edeceğimiz hicri yeni yılımızın; mazlumların yüzlerinin gülmesine, insanlığın huzura ermesine, birlik, beraberlik ve kardeşliğimizin pekişmesine vesile olmasını Yüce Rabbimizden niyaz ediyoruz.

Hutbemizi, şu ayet-i kerimenin mealiyle bitiriyoruz: “İman edip hicret edenler, Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla cihad edenler, muhacirleri barındırıp yardım edenler var ya, işte onlar birbirlerinin dostlarıdır…”[ii]

[i] Buhârî, Îmân, 4.

[ii] Enfâl, 8/72.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Programda daha sonra hayırsever Murat Tufan ve Akçadağ Kaymakamı Adem Topaca da birer konuşma yaparak caminin ilçeye ve vatandaşlara hayırlı olması temennisinde bulundu.

Yapılan konuşmaların ardından protokol üyeleri tarafından kurdele kesilerek Mescid-i Aksa Camii'nin açılışı gerçekleştirildi.

Program, katılımcılara yemek ikram edilmesinin ardından sona erdi.

İbn Mes'ûd'un (ra) işittiğine göre, Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur:

“Ancak iki kişiye gıpta edilir. Bunlar, Allah'ın (cc) kendisine verdiği malı hak yolunda harcayan kimse ile Allah'ın (cc) kendisine verdiği (ilim ve) hikmete göre karar veren ve onu başkalarına öğreten kimsedir.”

(B1409 Buhârî, Zekât, 5)

***

Ebû Hüreyre'den (ra) rivayet edildiğine göre, Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur:

“Münafığın alâmeti üçtür: Konuştuğunda yalan söyler, kendisine bir şey emanet edildiğinde ihanet eder, söz verdiği zaman sözünde durmaz. ”

(B2749 Buhârî, Vesâyâ, 8; M211 Müslim, Îmân, 107)

***

عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: “إِيَّاكُمْ وَالْحَسَدَ فَإِنَّ الْحَسَدَ يَأْكُلُ الْحَسَنَاتِ كَمَا تَأْكُلُ النَّارُ الْحَطَبَ.”

Ebû Hüreyre'den rivayet edildiğine göre, Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur:

“Hasetten sakının. Çünkü ateşin odunu yakıp tükettiği gibi haset de iyi amelleri yakar, bitirir.”

(D4903 Ebû Dâvûd, Edeb, 44; İM4210 İbn Mâce, Zühd, 22)

***

عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: “...لاَ يَجْتَمِعَانِ فِى قَلْبِ عَبْدٍ: الْإِيمَانُ وَالْحَسَدُ.”

Ebû Hüreyre'den (ra) rivayet edildiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur:

“...Bir insanın kalbinde iman ile haset bir arada bulunmaz.”

(N3111 Nesâî, Cihâd, 8)

***

عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: “إِذَا نَظَرَ أَحَدُكُمْ إِلَى مَنْ فُضِّلَ عَلَيْهِ فِى الْمَالِ وَالْخَلْقِ، فَلْيَنْظُرْ إِلَى مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْهُ مِمَّنْ فُضِّلَ عَلَيْهِ.”

Ebû Hüreyre'den (ra) rivayet edildiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur:

“(Şayet) biriniz, mali imkânlar bakımından ve bedenen kendisinden daha iyi durumda olanlara (imrenip) bakacak olursa; bir de (bu yönlerden) kendisinden daha kötü durumda olanlara baksın!”

(B6490 Buhârî, Rikâk, 30; M7428 Müslim, Zühd, 8)

***

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: “لاَ تَبَاغَضُوا، وَلاَ تَحَاسَدُوا، وَلاَ تَدَابَرُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا…”

Enes b. Mâlik'ten (ra) rivayet edildiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur:

“Birbirinize kin beslemeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize sırt çevirmeyin. Ey Allah'ın kulları! Kardeşler olun!..”

(B6076 Buhârî, Edeb, 62; M6526 Müslim, Birr, 23)

***

Allah Resûlü (sas) bir Medine sabahında yine ashâbıyla oturuyor, onlara anlatıyor, öğretiyor, dinliyor ve cevaplıyordu. Bir ara durdu ve "Şimdi yanınıza cennetlik bir adam geliyor!" dedi, sahâbîler, ensardan bir zâtın geldiğini gördüler. Sakalından, aldığı abdestin suyu damlayan, terliklerini eline almış bir sahâbî idi bu. Başka bir gün, ashâbı ile otururken Hz. Peygamber (sas) yine aynı şeyi söyledi: "Şimdi yanınıza cennetlik bir adam geliyor!" Gelen, yine aynı şahıstı. Üçüncü gün de aynı olay tekrar etti. Hz. Peygamber (sas) o günkü sohbetini bitirip meclisten ayrılınca sahâbîler de dağılmaya başladı. Genç sahâbîlerden Abdullah b. Amr (ra), Hz. Peygamber’in (sas) cennetlik olduğunu söylediği zâtın peşine düştü. Onu cennetlik yapan şeyi öğrenmek istiyordu. Fakat soruyu doğrudan, bu şekilde de soramazdı. Aklına bir çare geldi. Gidip o zâta, "Babamla tartıştık. Üç gün eve gitmeyeceğime yemin ettim. Eğer uygun görürsen bu süre geçene kadar seninle kalabilir miyim?" dedi. Cennetlik sahâbî, Abdullah’ın (ra) bu teklifini kabul etti.

Üçüncü gün sonunda Abdullah (ra), bu süre boyunca o Medineli Müslüman’ın gece namazına kalktığını görmediğini, sabah namazına kadar uyuduğunu, sadece yatağında sağa sola dönerken Allah’ı (cc) zikrettiğini ve tekbir getirdiğini fark etti. O günleri anlatırken de şöyle dedi: "Gerçi konuşmaları esnasında sadece güzel şeyler söylediğini işittim. Üç gece geçince yaptığı ibadetleri neredeyse küçümseyecektim. Bunun üzerine ona dedim ki: "Aslında ben babamla tartışmadım. Ancak Hz. Peygamber (sas) üç kere, "cennetlik bir adam geliyor" dedi, üçünde de sen çıktın geldin. Ben de senin yanında kalıp ne yaptığını görmek ve aynısını yapmak istedim. Ancak görüyorum ki sen çok da fazla bir şey yapmıyorsun. Seni, Hz. Peygamber’in (sas) söylediği bu dereceye ulaştıran nedir?" "Sadece gördüklerin." dedi ensarlı adam sakince. Bu cevap üzerine yanından ayrıldım. Fakat çok uzaklaşmadan beni geri çağırdı ve şöyle dedi: "Ancak bir şey daha var. Ben kalbimde hiçbir Müslüman’a karşı kin, nefret ve samimiyetsizlik bulundurmam ve Allah’ın (cc) kendisine ihsanda bulunduklarından dolayı hiç kimseye haset etmem."

Bunun üzerine Abdullah b. Amr (ra) diyor ki: "İşte seni yücelten bu! Bizim yapamadığımız da bu!" Cennetin anahtarı olarak gösterilen en önemli hasletlerden biri: Allah’ın (cc) verdiği bir nimetten dolayı hiç kimseye haset etmemek!

Allah Teâlâ (cc), bilgi, düşünce, mal mülk, para pul, mevki makam, şan şöhret, vücut güzelliği gibi akla gelebilecek hemen her hususta insanları farklı yaratmış, kimine bu nimetlerinden bolca ihsanda bulunmuş, kimine ise az vermiştir. Şüphesiz Cenâb-ı Hakk’ın (cc) her tasarrufunda bir hikmet vardır. İnsana verilen bu nimetler her şeyden önce birer imtihan vesilesidir.

İnsanoğlunun hamurunda, imkân sahibi olmada kendine sınır tanımayacak, "Şu kadarı bana yeter." deme erdemini gösteremeyecek bir temayül de vardır. İşte bu noktada insan, mahiyeti, sınırları ve yönlendirici etkisi noktasında birbirine çok yakın, ama neticeleri itibariyle sevap ve günah kadar, cennet ve cehennem kadar farklı iki his arasında gelip gider. Eşinde, dostunda, akrabası veya arkadaşları içinde kısacası toplumdaki herhangi bir insanda arzu edilen bir nimet, bir vasıf gördüğü zaman kişi genellikle iki histen birine kapılır. Birincisi mutlu olur, bu kişiye imrenir, bu nimetlerin ona çok yakıştığını düşünür ve bunların aynısına sahip olmayı temenni eder. İşte bu, gıptadır. Ancak, Allah (cc) ve Resûlü’nün (sas) beyanına göre bu hissin dinî ve dünyevî amaçlara yönelik olanları arasında da fark vardır. Gıptanın dine, dinî değerlere, âhirete yönelik olanı özellikle teşvik edilmiş, inananların bu yönde gayret sarf etmesi istenmiştir. Buna göre kişi, din konusunda kendisinden üstün gördüğü kimselere bakmalı, onlar gibi olmaya çalışmalıdır. Ancak bu konuda da ölçü, kendisinden daha azına sahip olanlar olmalı, insan onlara bakıp Allah’ın (cc) kendisine verdiği nimetlere hamd etmelidir. İşte Allah’ın (cc) ‘şükredenler’, ‘sabır gösterenler’ hanesine yazacakları bunlardır.

Şüphesiz gıpta konusunda bu ölçüyü tersine çevirmek de ihtimal dâhilindedir. Yani kişi, dinî değerler konusunda kendisinden daha az dikkatli olanlara bakar da kendini onlardan iyi görürse bu sebeple ibadet ve taatinde zaman içinde bir zaaf oluşabilir. Hâlbuki Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur: "Kimin kaygısı âhiret olursa Allah (cc) onun kalbini zengin kılar; iki yakasını bir araya getirir (işlerini yoluna koyar) ve dünya (nimetleri) onun ayağına gelir. Kimin kaygısı da dünya olursa Allah (cc), onun fakirliğini iki gözü arasına koyar (fakirlik endişesinden kurtulamaz) ve onun iki yakasını bir araya getirmez; dünya (nimetlerinden) ancak nasibi kadarına erişir." Bu inceliğe dikkat çeken Hz. Peygamber (sas) gıpta edilebilecek kişilere örnekler de vermiştir: "Ancak iki kişiye gıpta edilir. Bunlar, Allah’ın (cc) kendisine verdiği malı hak yolunda harcayan kimse ile Allah’ın (cc) kendisine verdiği (ilim ve) hikmete göre karar veren ve onu başkalarına öğreten kimsedir."

Başkasının elindeki nimetlere karşı kişinin beslemesi gereken hisleri bu şekilde tespit eden Allah Resûlü (sas), imrenip aynısını talep etme ve bu konuda gayret göstermenin bir adım ilerisine de dikkat çekmiştir. Buna göre kişi, "onda olan bende de olsa" demekle yetinmeyecek, onu takdir etmekle kalmayıp daha fazlasına talip olacaktır. Bu nokta ise, münâfese yani hayırlı şeylerde birbiriyle yarışma noktasıdır. Nitekim iyi insanların âhirette karşılaşacakları nimetleri anlattıktan sonra Allah Teâlâ, "...İşte yarışanlar, bunun için yarışsınlar." ve "...(Ey müminler!) Siz hayır işlerinde yarışın..." buyururken bir taraftan talep edilmesi gereken şeyler noktasında mutlak iyiye, güzele ve sonsuz olana işaret etmiş, diğer taraftan da başkasında görülen bir güzelliğin aynısıyla yetinmemeyi, daha fazlası için yarışmayı salık vermiştir. Yani burada başkasının durmasını, hele hele gerilemesini istemek yoktur. Aksine o nereye ulaşırsa ulaşsın onu geçme azmi vardır. Hatta bu açıdan düşünüldüğünde muhatabın daha çok ilerlemesi, daha fazlasına sahip olması tercih edilir. Çünkü bireyin hedefi gıpta ettiği kardeşinin ilerisine geçmektir. Nitekim Hz. Peygamber (sas), "Ancak şu iki kişiye gıpta edilir." diye başladığı hadisin başka bir varyantında, kendisine Kur’an ilmi verilen kimseye gıpta eden kişinin, "Eğer bu adama verilenin bir benzeri bana da verilseydi, onun yaptığını ben de yapardım." ;kendisine mal verilen kimseye gıpta eden kişinin de, "Eğer bu adama verilenin bir benzeri bana da verilseydi, ben de onun yaptığını yapardım." şeklinde gıpta ettiğinden söz eder.

Bir başkasında gördüğü güzel bir vasıf veya arzulanan bir nimet karşısında kişinin gösterebileceği ikinci tepki ise üzüntüdür. "Onda var ama bende yok!" şeklindeki çekememezlik ile başlayan bu tavır, eğer hemen gıpta veya hayırda yarışma şekline dönüştürülemez ise kısa sürede, "Bende yoksa onda da olmasın." hissine dönüşüverir. Bunun da bir adım ilerisinde, "Başka kimsede değil sadece bende olsun!" aşaması vardır. İşte bu his, hasettir.

Allah Teâlâ (cc) insanda var olan haset duygusunun ve üstünlük yarışının hayırlı şeylerde ve iyi yönde olması gerektiğine işaret etmektedir. Diğer taraftan haset duygusunun ve bu duyguya hizmet edecek çabanın istenmeyen sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekerek kesin bir uyarıda bulunur: "Yoksa onlar, Allah’ın (cc) lütfundan verdiği şeyler için insanlara haset mi ediyorlar?" Hatta daha net ve kesin uyarılarda da bulunur: "Allah’ın (cc) sizi, birbirinizden üstün kıldığı şeyleri (başkasında olup da sizde olmayanı kıskanarak) arzulamayın..."

Haset eden kişi, bir anlamda Allah’ın (cc) takdirine itiraz ediyor gibidir. Zira kıskandığı kişi için Allah (cc) tarafından takdir edilmiş bir nimetin veya iyi bir vasfın yok olmasını istemek aslında bu karara itiraz etmektir. Halbuki dünya nimetlerinin insanlar arasında ne şekilde paylaşılacağı Rabbimizin yetkisindedir: "Rabbinin rahmetini onlar mı bölüştürüyorlar? Dünya hayatında onların geçimliklerini aralarında biz paylaştırdık. Birbirlerine iş gördürmeleri için, kimini kimine, derece derece üstün kıldık. Rabbinin rahmeti, onların biriktirdikleri şeylerden daha hayırlıdır."

Diğer taraftan haset eden insan, kıskandığı kişi veya kişileri daima araştırır, soruşturur, her zaman bir tecessüs hâlinde bulunur. Onun sahip olduğu nimetleri öğrendikçe üzülür, endişelenir, sıkıntıya düşer. Hâlbuki aslında kendisi muhatabının sıkıntı, endişe ve üzüntü içinde bulunmasını istemektedir. Ancak muhatabının bundan haberi bile yoktur. Dolayısıyla denilebilir ki hasedin zararı ancak kişinin kendisine olur. Bazıları beslediği bu hissin yoğunluğuna göre dinî olsun dünyevî olsun asıl vazifelerini bırakıp artık bir hasım, hatta bir düşman hâline getirdiği muhatabının durumunu takip etmeye ve daha kötüsü bütün vaktini buna hasretmeye başlar. Böylece kendi amellerini ihmal eder. Ya da şeklen ihmal etmese bile onlardan bir tat, bir feyiz alamaz hâle gelir.

Resûl-i Ekrem’in (sas) ifade ettiği gibi, "Hasetten sakının. Çünkü ateşin odunu yakıp tükettiği gibi haset de iyi amelleri yakar, bitirir." Görüldüğü gibi haset, aslında haset edilene değil haset edene zarar vermektedir. Zira haset eden, muhatabının sahip olduğu dünya nimetlerinin onun elinden çıkmasını istemiş fakat takdire engel olamamıştır. Bu durum haset edene dünyada sıkıntı vereceği gibi muhatabına da rahatsızlık vermesi sebebiyle âhirette de azap görmesine neden olacaktır.

Hasedin mahiyeti, yönü, kontrol altına alınabilirlik derecesi, hayra sevk edilme gayreti insandan insana farklılık gösterir. Kimisinde gelip geçer, kimisinde gıptaya veya iyilik yarışına dönüşür, kimi insanda ise kalıp yerleşir; bütün benliğine, hayat tarzına, dünya görüşüne hâkim olur. Bu hissin, insanın hem dünyası hem de âhireti için tehlikeli olan ve her iki hayatı da zehre çevirip kâbusa döndürecek şekli, özellikle bu sonuncu şekildir. Bu tehlike, tek tek insanlar açısından olduğu kadar, toplum için de söz konusudur. Nitekim Hz. Peygamber (sas), "Önceki ümmetlerin hastalıklarından olan haset ve kin size de bulaştı..." buyurarak Müslümanları uyarmıştır.

Kullarına karşı beslediği sonsuz sevgi ve merhametten dolayı Allah Teâlâ (cc), hasedin zararlarına karşı inananları uyarmak üzere hem cennette hem de yeryüzünde işlenen suçların haset düşüncesinden kaynaklandığına işaret eden çeşitli kıssalar anlatır. Bu meyanda, yaratılışın başlangıcında, insanlığın atası henüz yeryüzüne indirilmemişken Allah’a (cc) karşı işlenen ilk günah hasetten; İblis’in Hz. Âdem’e (as) hasedinden kaynaklanmıştır. Kibrinden dolayı küfre giren İblis, Âdem’i (as) nail olduğu nimetlerden mahrum etmek ve onu cennetten çıkarmak için çalışmaya başlamış, bunda başarılı da olmuştur. Yeryüzüne indirilen insan nesli içinde işlenen ilk günahın sebebi de, bir insanın gözlerini, onu kardeş katili yapacak kadar bürüyüp kör eden hasettir. Kâbil ve Hâbil, Allah’a (cc) yaklaşmak için O’na (cc) birer kurban sunmuştur. Ancak kurbanı kabul edilmeyen Kâbil, kardeşi Hâbil’i kıskanmış ve neticede onu öldürmüştür.

Haset, hem bireysel hem de toplumsal ölçekte pek çok zararlı netice doğurmaktadır. Zira birbirine haset eden insanlardan kurulu bir toplumda artık sosyal barış, adalet, hoşgörü, birlik ve beraberlik gibi güzel hasletlerden bahsetmek mümkün olmaz. Hatta bu kayıpların ötesinde toplumu oluşturan insanlar, din ve inanç gibi aslî konularda da sırf haset yüzünden büyük zararlara uğrayabilirler. Nitekim Rabbimiz (cc), bizlere ders olması için Kureyş müşriklerinin bu hâlinden bahisle şöyle buyurur: "Onlar, kendilerine bilgi geldikten sonra, aralarındaki kıskançlık yüzünden ayrılığa düştüler. Eğer (azabın) belli bir süreye kadar (ertelenmesi ile ilgili olarak) Rabbinden bir söz geçmiş olmasaydı, aralarında hemen hüküm verilirdi..."

Ehl-i kitabın kendi içlerinde sırf haset yüzünden düştükleri durum, İslâm’a ve Müslümanlara karşı tavırlarını da etkilemiştir: "Kitap ehlinden birçoğu, hak kendilerine belirdikten sonra dahi, içlerindeki hasetten ötürü sizi imanınızdan sonra küfre döndürmek isterler..." Münafıkların Müslümanlara karşı haset besleyerek onlar hakkında kötü plan ve düşüncelere dalmaları ise Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle anlatılmaktadır: "Size bir iyilik dokunursa, bu onları üzer. Başınıza bir kötülük gelse, ona sevinirler. Eğer siz sabırlı olur, Allah’a (cc) karşı gelmekten sakınırsanız, onların hileleri size hiçbir zarar vermez. Çünkü Allah (cc) onların işlediklerini kuşatmıştır."

Hasedin inanç ile çelişen ve inanan kişiye karşı kötü niyet beslemeyi beraberinde getiren yapısından dolayı Hz. Peygamber (sas), "...Bir insanın kalbinde iman ile haset bir arada bulunmaz." buyurmuştur. Hz. Peygamber (sas), insanların bir arada kardeşçe yaşamalarını engelleyen ve Müslüman’a yakışmayan kötülükler arasında zanla hareket etmek, birbirinin eksikliklerini görmeye ve işitmeye çalışmak, özel ve mahrem hayatı araştırmak, birbirine sırt çevirip küsmek, kin ve nefret beslemek gibi özelliklerin yanında hasedi de saymıştır.

Haset duygusunun böylesine bireysel ve toplumsal zararlara yol açacağını bilen bir insan, öncelikle bunun ortaya çıkmasına engel olmaya çalışır veya en azından kendisini onun etkilerinden koruyacak çareler arar. Hemen belirtmek gerekir ki bu yönde atılacak ilk adım, hasedi doğuran sebeplerin bilinmesidir. Çocukluktan itibaren bu konuda verilmesi gereken eğitime mutlaka dikkat edilmelidir. Haset, başta dinî duygu ve bilgi eksikliği olmak üzere, kontrol altına alınmayan ve sınır konulmayan dünyalık elde etme çabası, aşırı hırs, ihtiras, açgözlülük, kıskançlık, çekememezlik, düşmanlık, kin ve öfke, kibir, tembellik ve cimrilik gibi her biri Kur’an’da ve hadislerde tek tek eleştirilmiş kötü duygu ve düşünceleri besleyen psikolojik bir problemdir.

Dikkat edilirse bu sebepler hep başkasının zarara uğramasını istemek gibi bir kötülüğe işaret etmektedir ki bu durum asla tasvip edilemeyecek ahlâkî bir zaaftır. Kötülük isteyenin kendisi de kötüdür. Öyleyse kendisinde haset emareleri gören bir insan bunun sebeplerini araştırmalı, öncelikle bunun çaresini aramalı ve hasedin oluşmasını engellemelidir. Bunu gerçekleştirebilen kişi, Hz. Peygamber’in (sas), "en faziletli insanlar" diye nitelendirdiği kimseler arasına girebilecektir. Zira Resûl-i Ekrem’e (sas), "İnsanların hangisi daha faziletlidir?" diye sorulmuş, O (sas) de, "Temiz kalpli, doğru sözlü olan herkes." cevabını vermiştir. Daha sonra sahâbîler, "(Yâ Resûlallah!) Doğru sözlü olanı biliyoruz. Peki, temiz kalpli olan kimdir?" diye sormuşlardır. Bunun üzerine Resûl-i Ekrem (sas), "O, kalbinde asla günah, taşkınlık, nefret, samimiyetsizlik ve haset olmayan takva sahibi, tertemiz insandır." buyurmuştur. Bu aşamada insan başarılı olamaz ve gönlünü hasedin pençelerine teslim ederse, hiç olmazsa bu duygunun söze ve eyleme dönüşmesine engel olması gerekir. Bu da bir ileri adımda uygulanacak bir tedavi yöntemidir. Zira böylece kişi kendi iç dünyasında bu düşmanla savaşır, onun zararları konusunda kendi kendine telkinlerde bulunur. Hz. Peygamber’den (sas) nakledilen, "Haset duygusuna kapıldığın zaman Allah’a (cc) istiğfarda bulun!" tavsiyesi de daha başlangıçta yani bu duygu henüz sözlü veya fiilî eyleme dönüşmeden alınacak bir tedbirle ilgilidir.

Bu aşamada insan özellikle maddî açıdan kendisinden daha az şeye sahip olan kimselere bakmalı, hatta hiçbir varlığı olmayanları düşünmeli ve hâline şükretmelidir. Kendisine sık sık hatırlatması gereken bir şey vardır: "Ben de bunlar gibi olabilirdim!" İşte Allah Resûlü’nün (sas), "(Şayet) biriniz, mali imkânlar bakımından ve bedenen kendisinden daha iyi durumda olanlara (imrenip) bakacak olursa; bir de (bu yönlerden) kendisinden daha kötü durumda olanlara baksın!’ uyarısında anlatmak istediği de budur. Böylece kişi, Allah’ın (cc) kendisinden daha fazla nimet verdiği kimselere karşı haset duygusunu körüklemeyecek, aksine daha az nimet verdiklerini düşünmek suretiyle kendi hâlinin değerini bilecektir. Bu bilinçteki bir Müslüman, düşünce planında olduğu gibi amel dünyasını da buna göre yönlendirir. Meselâ, haset ettiği kişiyi haset etmediklerinden ayırmaz, hatta kendini ona sevgi duymaya, onu övmeye, ona karşı alçak gönüllü olmaya, gerektiğinde ona yardım etmeye, yeri geldiğinde ondan özür dilemeye zorlar. Belki bu zor olacaktır ama kişinin bizzat kendi nefsiyle giriştiği bu mücadelenin karşılığında büyük bir mükâfat kazanacağı da unutulmamalıdır.

İşte kişi, bu yolda yürüdüğü sürece Allah’ın (cc) kendisini yalnız ve yardımsız bırakmayacağını bilir. Dualarında, kötü ahlâka yönelme ihtimaline karşı Allah’tan (cc) yardım istemeyi de unutmaz. Bu dualardan birini bize bizzat Allah Teâlâ (cc) öğretir: "De ki: Yarattığı şeylerin kötülüğünden, karanlığı çöktüğü zaman gecenin kötülüğünden, düğümlere üfleyenlerin kötülüğünden, haset ettiği zaman hasetçinin kötülüğünden, sabah aydınlığının Rabbine sığınırım." Hz. Peygamber (sas) de dualarında hasetten kurtulmayı dile getirirken bizlere nasıl yakaracağımızı öğretmektedir: "...Allah’ım! Beni sana şükreden, seni zikreden, senden çekinen, sana karşı itaatkâr olan, sende huzur bulan biri eyle. Rabbim! Tevbemi kabul et ve kusurlarımı yok et. Duamı kabul et, delilimi sağlam kıl, kalbime hidayet ver, dilimi doğrult, kalbimden bütün kötü huyları çıkar."

Kişisel ve toplumsal anlamda yıkıcı etkileri bulunan hasede karşı alınacak tedbirlerden biri de insanlar arası ilişkilerin geliştirilmesidir. Nitekim Hz. Peygamber (sas) bunun da yolunu göstermiştir: "Birbirinize kin beslemeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize sırt çevirmeyin. Ey Allah’ın kulları! Kardeşler olun!"

"İman etmedikçe cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmedikçe de (tam anlamıyla) iman etmiş olmazsınız. Ben size yaptığınızda birbirinizi seveceğiniz bir şey göstereyim mi: Aranızda selâmı yayın!"

Kaynak: Diyanet Hadislerle İslam

İnsan, akıl ve irade gücü yanında bazı zaaflarıyla birlikte yaratılmıştır. Bu yüzden insanın günahlara düşmesi mümkündür. Hz. Peygamber zamanında da günaha düşen sahabiler oluyor, sonra tövbe ediyorlardı. Peygamberimiz, “Her insan hata yapar. Hata yapanların en hayırlısı, tövbe edenlerdir.” buyurmuştu (el-Müstedrek, IV, 272). Rabbimiz, unutarak veya kasıtsız yapılan hataların günahının bulunmadığını bildirdiği gibi, bu ayette bir müjde daha vermiştir. Şayet bir Müslüman büyük günahları işlemekten kaçınır ve bu konuda titizlik gösterirse, onun küçük günahları bağışlanacak ve bunların hesabı sorulmayacaktır.

Müslüman, büyük günahlara kesinlikle yanaşmaz, küçük günahlarda da ısrar etmez.

Kebâir: Büyük günahlar.
Seyyiât: Kötülükler, küçük günahlar.

Günümüzde ibadete açık olan camide, Müslümanlar namazlarını kılmayı sürdürürken, yapı aynı zamanda şehrin en önemli turistik mekanlarından biri olarak öne çıkıyor.

DUYARLILIK

Muhterem Müslümanlar!

Mutlu bir insan, huzurlu bir toplum için gerekli olan erdemlerden biri de duyarlılıktır. Duyarlılık, kendimiz için istediğimiz iyilikleri başkaları için de istemektir. Sorumluluklarımızı fark edip onları yerine getirmenin gayretinde olmaktır. Duyarlılık, insanların can ve malını, kendi can ve malımız gibi kıymetli; insanların izzet ve şerefini, kendi izzet ve şerefimiz gibi mukaddes bilmektir.

Aziz Müminler!

Ailemize, toplumumuza ve bütün insanlara karşı duyarlı olmak, Müslüman olmamızın bir gereğidir. Yüce Rabbimiz, “Ey iman edenler! Sorumluluklarınıza dikkat edin. Siz doğru gittiğiniz takdirde yanlış yola sapanlar size zarar veremez”[1] buyurmaktadır. Evet, nemelazımcı ve vurdumduymaz olmak Müslümana yakışmaz. O, sorumluluklarını bihakkın yerine getirmenin gayretinde olandır. Duyarlı bir Müslüman; anne babasına, eşine ve çocuklarına saygı gösteren, onlara hoşgörüyle muamele edendir. Toplumsal barışı sağlamak için kardeşlik ahlakını hayatının her alanına aktarandır. Dünyanın neresinde olursa olsun her bir mazlumun acısını, her bir mağdurun sızısını yüreğinde hisseden ve üzerine düşen vazifelerini yerine getirendir.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümandan beklenen, kendisine emanet edilen dünyaya karşı da duyarlı olmasıdır. Nasıl ki evini, işyerini ve ibadethanesini temiz tutuyor ise tüm çevresini de aynı titizlikle temiz tutmasıdır. Müslümandan beklenen; ormanına, toprağına ve suyuna hassasiyet göstermesidir. Yarın, ‘Ciğerlerimiz yanıyor!’ haberleriyle uyanmamak; ‘Barajlarımız kurudu, suyumuz kalmadı!’ endişesiyle yaşamamak için bugünden gerekli tedbirleri almasıdır.

Kıymetli Müminler!

Bütün hayatı ve ibadetleri vakit ile tanzim edilmiş Müslümandan beklenen; zamana karşı da duyarlılık göstermesi, onu boşa harcamamasıdır. Zira çalışmak, Müslümanın şiarıdır. Onun dinlenmesi, bir işi bitirip diğerine başladığındadır. “Mümin, bal arısına benzer. Bal arısı gibi hep güzel, temiz, helal şeyler yer. Hep güzel şeyler üretir, hep iyiliklerin peşinden koşar. Hiçbir şeyi ne döker, ne kırar, ne de ifsat eder”[2] hadis-i şerifi, bu konuyu bizlere veciz bir şekilde özetlemektedir.

Aziz Müslümanlar!

Unutmayalım ki, kendimiz ve çocuklarımız için yaşanabilir bir dünya inşa etmenin yolu; çevremize, vaktimize ve bütün insanlara karşı duyarlı olmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde ol! Bilerek veya bilmeyerek kötü bir fiil işlersen peşinden iyi bir şey yap ki onu yok etsin. Bir de insanlara güzel ahlâkla davran!”[3]

[1] Mâide, 5/105.

[2] İbn Hanbel, II, 199.

[3] Tirmizî, Birr, 55.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Türkiye’den gelen 85 bin hacı adayı da Arafat’a çıkarak, Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş’un yaptığı vakfe duasına hep birlikte “amin” dediler.

1. "Kesimsiz kurban bağışı" vb. adlar altında yapılan bağışların hiçbir dini dayanağı bulunmamakta olup söz konusu bağışlarla kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz.

2. Bir kurban hissesi yalnızca bir kişi içindir. İmkânı olmayan birden fazla kişinin, tek kişilik bir hisseye ortak olabileceği anlayışı dinen doğru değildir.

3. Kurbanlık hayvanın taşıması gereken vasıflar ve kesimle ilgili diğer hükümler, bütün kurban çeşitlerinde aynı olup çeşitli gayelerle veya şükür niyetine kurban edilecek hayvanlarda, yaş gibi bazı şartların gerekli olmadığı inancı yanlıştır.

4. İnsanların bir araya gelerek topluca Hz. Peygamber adına bir kurban hissesine girmeleri şeklinde bir uygulama dinimizde mevcut değildir.

5. Dinimizde kabir kurbanı veya ölü kurbanı adıyla bir kurban türü bulunmamaktadır.

6. Kurban kanının, alna veya araba tekerleği gibi eşyalara sürülmesi inancı doğru değildir.

7. Evli olmayan kimselerin -gerekli mali imkâna sahip olsalar da- kurban kesemeyecekleri anlayışı yanlıştır.

8. Kurban kesim işlemini kadınların yapamayacağı anlayışı doğru değildir. Kesme becerisine sahip olan kişi, erkek olsun kadın olsun, kurban kesimini gerçekleştirebilir.

9. Büyükbaş bir kurbanlığın hissedar sayısının mutlaka 3, 5, 7 gibi tekli sayılarda olması gerektiği anlayışı doğru değildir.

10. Kurbanlık hayvanın gerekli yaşını tamamladığı halde henüz kapak atmamış ise kurban edilemeyeceği şeklindeki anlayış doğru değildir.

11. Kurban etlerinin mutlaka yedi fakire dağıtılması gerektiği şeklindeki anlayış doğru değildir. Kurban etini üçe bölmek müstehaptır.

12. Kurbanlık hayvana ortak olanların bazılarının adak veya akika niyetiyle kurbana iştirak etmesinin kurbana engel olduğu şeklindeki anlayış hatalıdır.

13. Seferî (yolcu) olanın kestiği kurbanın geçersiz olduğu anlayışı doğru değildir.

Din İşleri Yüksek Kurulu

SÖZ AHLAKI VE SOSYAL MEDYA

Muhterem Müslümanlar!

Söz, insanın iç dünyasını dışarıya yansıtan aynasıdır. Güzel bir söz; yaralı kalpleri iyileştiren merhem, kurumuş gönülleri yeşerten can suyudur. Hoş bir kelam; ruhu ilmek ilmek işleyen zarif bir nakış, hataları incitmeden düzelten nazik bir hitaptır. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Gönül alıcı söz, sadakadır.”[1]

Aziz Müminler!

Sözün tesiri, sesin yüksekliğinde değil; samimiyetin derinliğinde, üslubun inceliğinde gizlidir. Evet, en yakınımıza dahi sesimizi duyuramıyorsak, akrabalarımızla ortak paydada buluşamıyorsak, komşularımıza ulaşmaya bir yol bulamıyorsak, bunun sebeplerinden biri de konuşma usulümüzdür. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s), mümini şöyle tarif etmektedir: “Mümin; insanları karalayan, lânet eden, kaba ve kötü sözlü, hayâsız birisi değildir.”[2]

Kıymetli Müslümanlar!

Gönül kapıları, içeriden açılan kilide benzer; o kilidin yegâne anahtarı ise yumuşak bir sözdür. Kur’an-ı Kerim’de, “Kullarıma söyle, sözün en güzelini söylesinler; yoksa şeytan aralarına girer. Kuşkusuz şeytan, insanların apaçık düşmanıdır”[3] buyrulmaktadır. Bu sebeple; yuvasında huzur arayan, dilini zarafetle süslesin. Evladına ulaşmak isteyen, önce onun gönlüne bir çift tatlı kelamla misafir olsun. Saygınlık bekleyen, dilini doğrulukla mühürlesin. Berekete nail olmak isteyen, sözüne dürüstlük katsın. Hâsılı, Allah Resûlü (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Allah’a ve ahiret gününe inanan, ya hayır söylesin ya da sussun.”^[4]

Değerli Müminler!

Söz ahlakının en çok ihlal edildiği alanların başında dijital mecralar gelmektedir. Kimi insanlar, sanal kumar ve uyuşturucu madde gibi bağımlılıklarla; kimileri de şiddete sevk eden dijital oyunlar aracılığıyla kötülüğün günden güne yayılmasına zemin hazırlamaktadır. Kimi insanlar; kimliklerini gizleyerek kalp kırmayı, başkalarının şahsiyetine, şeref ve haysiyetine dil uzatmayı marifet saymaktadır. Kimileri de yalan haberler ile toplumun sinesine fitne ve fesat tohumları ekmektedir. Yüce Rabbimizin bu husustaki uyarısı gayet açıktır: “İnsanın yanında, söylediği her sözü kaydeden bir melek mutlaka hazır bulunur.”^[5]

Aziz Müslümanlar!

Bizler, teknolojik imkânlarla gelen tehlikeleri, fırsatların arkasına gizlenmiş sinsi tuzakları fark edebilirsek, sanal âlemin zararlarını asgari düzeye indirebiliriz. Dijital teknolojileri, etik değerlerimizi gözeterek kullanabilirsek, kültürümüzle bağdaşmayan söz ve içeriklerden kendimizi ve ailemizi muhafaza edebiliriz.

Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Faydasız söz ve davranışları terk etmesi, kişinin iyi bir Müslüman olduğunun göstergesidir.”[6]

[1] Buhârî, Cihâd, 128.

[2] Tirmizî, Birr, 48.

[3] İsrâ, 17/53.

[4] Buhârî, Edeb, 31.

[5] Kâf, 50/18.

[6] Tirmizî, Zühd, 11; Muvatta’, Hüsnü’l-hulk, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Hz. Peygamber ^(s.a.s.), Kurban Bayramı’nda Allah katında en sevimli ibadetin kurban kesmek olduğunu, kurbanın kesilir kesilmez Allah katında makbul olacağını ve kurban edilen hayvanın her bir parçasının kişinin hayır hanesine kaydedileceğini ifade etmiştir. ^{(Tirmizî, Edâhî, 1 [1493]; İbn Mâce, Edâhî, 3 [3126])}

Allah Teâlâ’nın rızasını kazanmak niyetiyle, karşılıksız olarak fakir ve muhtaçlara yardım etmek, iyilik ve ihsanda bulunmak da Müslüman’ın önemli vazifelerinden biridir. Zaruret derecesinde ihtiyaç içerisinde bulunan kimseye yardım etmek dinimizde farz kabul edilmiştir. Ancak bu iki ibadetin birbirinin alternatifi olarak sunulması doğru değildir. Bu sebeple kesme olmadan hayvanı, sadaka olarak bir kişiye vermek kurban yerine geçmez. ^{(İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 6/320)} Aynı şekilde kurban bedelini de yoksullara ya da yardım kuruluşlarına vermek suretiyle, kurban ibadeti ifa edilmiş olmaz.

Şâfiî mezhebinde, genel olarak yukarıda sayılan kusurlardan birinin bulunması, bir hayvanın kurban olmasına engel teşkil ettiği gibi uyuz olan hayvanlar ile yem yemesini engelleyecek derecede dişlerinin bir kısmı dökülmüş olan hayvanların da kurban edilmesi caiz değildir. ^{(Nevevî, el-Mecmû‘, 8/399-404)}

Akıl sağlığı yerinde, hür, mukîm ve dinî ölçülere göre zengin sayılan mümin, İlâhî rızayı kazanmak gayesiyle kurbanını kesmekle hem Cenâb-ı Hakka yaklaşmakta, hem de maddî durumlarının yetersiz olması sebebiyle kurban kesemeyenlere yardımda bulunmaktadır. Bu ibadetin ruhunda Hakk’a yakınlık ve halka fedakârlıkta bulunma anlayışı vardır. Kurban, bir Müslüman’ın bütün varlığını, gerektiğinde Allah yolunda feda etmeye hazır olduğunun bir nişanesidir.

Mezheplerin çoğuna göre, udhiye kurbanı kesmek sünnettir. ^{(İbn Rüşd, Bidâyetü'l-müctehid, 2/191)} Hanefî mezhebinde ise tercih edilen görüş, kurbanın vâcip olduğudur. ^{(Merğînânî, el-Hidâye, 4/355)} Kurban, -fıkhî hükmü ne olursa olsun- Müslüman toplumların belirli simgesi ve şiarı sayılan ibadetlerden biri olarak asırlardan beri özellikle milletimizin dinî hayatında önemli bir yer tutmaktadır.

TOPLUMSAL SORUMLULUKLARIMIZ

Muhterem Müslümanlar!

İslam, kişinin; Rabbine ve kendisine karşı görevleri yanında, ailesine ve içinde yaşadığı topluma karşı sorumluluklarını da düzenleyen bir dindir. Allah Resûlü (s.a.s)’in hadislerinde yer alan şu ifade ne kadar da önemlidir: “Üzerinde kendinin hakkı vardır. Rabbinin hakkı vardır. Misafirinin hakkı vardır. Ailenin hakkı vardır. O halde her hak sahibine hakkını ver!”[1]

Aziz Müminler!

Eşlerin sevgi ve saygıyla birbirine bağlı kaldığı, büyüklere hürmetin eksik edilmediği, çocuklarla bereketlenen bir aile yuvası kurmak, onu korumak ve güçlendirmek insani ve toplumsal sorumluluğumuzdur. Zira kişinin; ruhsal, duygusal ve zihinsel olarak huzur bulduğu, inanç ve medeniyet değerleriyle buluştuğu ilk yer ailesidir. Erdemli bireylerin oluşturduğu faziletli bir toplum ve barış içinde bir dünya inşa etmenin yolu aileden geçmektedir. Yüce Rabbimiz, “Kendileri ile huzur bulasınız diye size kendi türünüzden eşler yaratması ve aranıza sevgi ile merhamet koyması O’nun varlığının delillerindendir”[2] buyurarak, bizlere, ailenin ilahî bir lütuf olduğunu hatırlatmaktadır. Dolayısıyla hiçbir yapı, aile kurumunun alternatifi değildir. Ve yine hiçbir şey; eşlerin birbirlerine duyduğu muhabbetin, çocukların verdiği neşenin, anne ve babanın hissettirdiği mutluluğun, dede ve ninenin sağladığı güvenin yerini asla dolduramaz.

Kıymetli Müslümanlar!

Dinine bağlı, mukaddesatına saygılı nesiller yetiştirmek, ihmal edemeyeceğimiz diğer bir sorumluluğumuzdur. Ecdadımızdan bize miras kalan; kimlik, aidiyet ve fedakârlık gibi hasletleri gençlerimize kazandırmak asli vazifelerimizdendir. Evlatlarımıza değer vermek, onları dinlemek, iki cihan saadetleri için kendilerine rehberlik etmek vazgeçemeyeceğimiz görevlerimizdendir. Allah Resûlü (s.a.s), bu hususta bizleri şöyle uyarmaktadır: “Bakmakla yükümlü olduğu kimseleri ihmal etmesi, kişiye günah olarak yeter.”^[3]

Değerli Müminler!

Engelleri azimle aşmaya çalışan kardeşlerimize ve ailelerine karşı duyarlı olmak ise dini, ahlaki ve toplumsal sorumluluğumuzdur. Bu sebeple “Kim, kardeşinin ihtiyacını giderirse Allah da onun ihtiyacını giderir”[4] nebevi tavsiyesine uyarak; ibadethanelerimizi, okullarımızı, binalarımızı, sokaklarımızı, engelli kardeşlerimizin kullanabileceği şekilde imar etmeliyiz. Hayatı, özel gereksinimli kardeşlerimiz için kolaylaştırmanın gayretinde olmalıyız.

Aziz Müslümanlar!

Bugün, topyekûn bütün insanlık, pek çok yıkıcı unsurla karşı karşıyadır. Hiçbir sınır ve değer tanımayanlar tarafından; dijital mecralar, reklamlar, televizyon programları ve filmler aracılığıyla toplumun yapı taşı olan aile müessesesi zayıflatılmak istenmektedir. Sapkın akımlar ve batıl ideolojiler eliyle, gençlerin zihin dünyaları bulandırılmaya çalışılmaktadır. Böylesine bir çağda bize düşen; Rabbimizin emirlerine hakkıyla uymak, fıtratımıza sahip çıkmak, nebevî ahlakı ailemize ve nesillerimize aktarmaktır.

Hutbemizi, Kur’an-ı Kerim’de yer alan şu dua ile bitiriyoruz: “…Rabbim! ‘Bana, anne ve babama verdiğin nimetlere şükretmeyi, razı olacağın işleri yapmayı’ bana nasip et. Neslimi de salih kimseler eyle…”[5]

[1] Tirmizî, Zühd, 63.

[2] Rûm, 30/21.

[3] Ebû Dâvûd, Zekât, 45.

[4] Müslim, Birr, 58.

[5] Ahkâf, 46/15.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

﷽

قُلْ اِنَّ صَلَات۪ي وَنُسُك۪ي وَمَحْيَايَ وَمَمَات۪ي لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَم۪ينَۙ.

وَقَالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

...اَللّٰهُمَّ مِنْكَ وَلَكَ عَنْ مُحَمَّدٍ وَأُمَّتِهِ.

İBADETLER, BİZİ RABBİMİZE YAKINLAŞTIRIR

Muhterem Müslümanlar!

İbadetlerimiz, bizi; Rabbimize yakınlaştıran, O’nun rızasına ulaştıran ve güzel ahlakla donatan kulluk vazifemizdir. “De ki: Benim namazım, ibadetlerim, hayatım ve ölümüm ancak âlemlerin Rabbi olan Allah içindir”[1] ayet-i kerimesi bunun en açık ifadesidir.

Namazımız, bizi günahlardan ve kötülüklerden alıkoyar. Kalbimize ferahlık, ruhumuza huzur verir. Zekâtımız ve sadakamız, malımıza ve ömrümüze bereket katar. Yardımlaşma ve dayanışma bilincinin bütün topluma yayılmasına vesile olur. Orucumuz; gönlümüzü, dünyevi hırs ve tutkuların esaretinden kurtarır. Ahlakımızı olgunlaştırır, bize şahsiyet kazandırır.

Aziz Müminler!

Haccımız ve umremiz, Allah’a teslimiyetimizin nişanesi olan ibadetlerimizdendir. Kur’an-ı Kerim’de, “Haccı ve umreyi Allah için eksiksiz yerine getirin”[2] buyrulmaktadır. Hacı adaylarımızı kutsal beldelere yolcu ettiğimiz şu günlerde bizler biliyoruz ki, haccımız ve umremiz; dili, ırkı ve mezhebi farklı olan Müslümanları bir araya getiren, onlara kulluk bilinci ve ümmet şuuru kazandıran kardeşlik buluşmasıdır. Müminin, Allah’ın sonsuz rahmet ve merhametine sığındığı, samimi tövbeler ve gözyaşlarıyla günahlarının bağışlanmasını umduğu kutlu bir yolculuktur. İnananlara, geçmişin muhasebesini yaparak geleceklerini inşa etme fırsatı sunan yenilenme ve diriliş zamanıdır.

Kıymetli Müslümanlar!

Yüce Rabbimize olan kurbiyyetimizi artıran bir diğer ibadet ise kurbandır. Yine bugünlerde hazırlığına başladığımız kurban ibadetimiz, malımızı ve canımızı Cenâb-ı Hakk’ın yolunda feda edebileceğimizin bir göstergesidir. “Kurbanların etleri ve kanları asla Allah’a ulaşmaz. O’na ulaşacak olan ancak sizin takvanızdır”[3] ayet-i kerimesinde buyrulduğu üzere, kurbandan maksat, Allah’ın emrine boyun eğmektir. O’na olan sadakati izhar etmektir. Kurbandan maksat; bencillik, cimrilik ve tamahkârlık gibi kötü huylardan arınmaktır. Ve kurbandan maksat; gönüllerimizi birbirine açmaktır, birlik ve beraberliğimizi pekiştirmektir. Böylelikle iyiliği yeryüzüne hâkim kılmanın gayretinde olmaktır.

Değerli Müminler!

Kurban, bir iyilik hareketidir. Milletimizi bir umut olarak gören insanlarla aramızda kurduğumuz gönül köprüsüdür. Kurban, yolumuzu hasretle bekleyen kardeşlerimizin hanelerine muhabbet taşımak, sofralarında bayram sevincini yaşatmaktır. Bu vesileyle; arzu eden kardeşlerimiz, vekâlet yoluyla kestirmek istedikleri kurbanlarını, Diyanet İşleri Başkanlığımız ve Türkiye Diyanet Vakfımıza emanet ederek bu iyilik hareketine destek verebilirler.

Yüce Rabbimizden; bizleri, sağlık ve afiyet içerisinde Kurban Bayramı’na ulaştırmasını niyaz ediyoruz. Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu duasıyla bitiriyoruz: “…Allah’ım! Bu kurban Sendendir ve Hz. Muhammed (s.a.s) ile ümmeti tarafından Senin rızan için sunulmuştur.”^[4]

[1] En’âm, 6/162.

[2] Bakara, 2/196.

[3] Hac, 22/37.

[4] İbn Mâce, Edâhî, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş'un katılımıyla düzenlenen törende 333 hafıza icazet verildi.

Hazırlıkların aylarca sürdüğü bahçede, laleler en güzel şeklini nisan ortasında alıyor.