Proje ile gençlerin dijital bağımlılıktan uzaklaştırılması ve geleneksel sanatlarla buluşturulması hedefleniyor.

- "Amacımız gençlerimizi dijital bağımlılıktan kurtarmak"

Kur'an Kursu Öğreticisi ve Manevi Danışman Hatice Yoldaş, yürütülen faaliyetlerin detaylarını aktararak tezhip sanatının önemine değindi. Yoldaş, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

"Tezhip; Arapça 'zehep' yani altın kökünden türeyen; el yazması kitapların, hat sanatı levhalarının ve fermanların altın tozu ve çeşitli boyalarla süslenmesi sanatıdır. Gençlik merkezimizde bu sanatı icra etmemizin temel amacı, gençlerimizi dijital bağımlılıktan bir nebze olsun arındırmak ve onları İslami sanatlara yönlendirmektir."

- "Kur'an kursları sadece eğitim değil, birer yaşam merkezidir"

Alaplı İlçe Müftüsü Dr. Yılmaz Çelik ise Kur'an kurslarının sadece hıfz ve hat öğretilen mekânlar olmadığının altını çizdi.

Kursların aynı zamanda sevgi, merhamet ve paylaşma gibi insani değerlerin aktarıldığı birer merkez olduğunu belirten Dr. Çelik, açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Kur'an kurslarımızda Kur'an-ı Kerim'in mesajının yanı sıra merhameti, sevgiyi, adaleti ve yardımlaşmayı da anlatıyoruz. El sanatlarımıza özel bir önem veriyoruz; bazen ebru, bazen müzik, bazen de tezhip sanatı gibi etkinliklerle buluşuyoruz. Böylece sanatın birleştirici ve rahatlatıcı gücüyle unutulmaya yüz tutmuş geleneksel değerlerimizi çocuklarımıza hatırlatıyoruz. Gençlerimiz bu sayede hem Kur'an'ın lafzını hem ahlakını hem de sanatsal boyutunu öğrenmiş oluyorlar."

Müftü Dr. Yılmaz Çelik, organizasyonda emeği geçen tüm öğreticileri, paydaş kurumları ve eğitime katılan öğrencileri tebrik ederek konuşmasını tamamladı.

Cambridge Merkez Camii ve Külliyesi'nin yaklaşık 7 yıl önce ibadete açıldığını hatırlatan Erdoğan, Kral Charles'ın teşrifleriyle caminin fevkalade anlamlı bir ziyarete ev sahipliği yapmasından büyük memnuniyet duyduğunu belirtti.

Erdoğan, "İlk tuğlasının konulmasından itibaren ayrımcılığa karşı dayanışmanın, nefrete karşı saygının sembolü olan camimizin, bu misyonunu başarıyla yerine getirdiğini görüyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Kral 3. Charles'ın farklı kültür, köken ve inanca mensup insanların barış içinde yaşamasına verdiği öneme dikkati çeken Erdoğan, Kral Charles'ın bu yöndeki gayretlerinin bilindiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, İslam karşıtlığı ve kültürel ırkçılığın küresel ölçekte tırmandığı bu dönemde Kral Charles'ın söz konusu ziyaretini çok kıymetli bulduğuna dikkati çekti.

Kral 3. Charles'ın şahsında dost İngiltere halkına selamlarını ileten Erdoğan, Kral Charles'ı Türkiye'de ağırlamaktan memnuniyet duyacağını belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, başta Türk vatandaşları olmak üzere İngiltere'de yaşayan Müslüman toplumun üyelerini de hürmetle selamladığını kaydetti.

Avrupa'daki çevre dostu ilk cami

İngiltere'nin Cambridge kentinde inşa edilen ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın katıldığı törenle 2019'da açılan Cambridge Merkez Camii, "Avrupa'daki çevre dostu ilk cami" olarak dikkati çekiyor.

Camide fotovoltaik paneller, hava kaynaklı ısı pompaları, sedum çatı, doğal havalandırma sistemleri ve sürdürülebilir şekilde yönetilen ormanlardan elde edilen ahşap kullanılıyor.

Çoğunlukla ahşap ve mermer gibi doğal malzemelerin kullanıldığı cami, sıfır karbon ayak izi özelliğiyle de dikkati çekiyor.

Fidanların sulanması ve temizlik için yağmur suları depolanıyor, caminin elektriğinin yaklaşık yüzde 40'ı güneş enerjisinden elde ediliyor.

Caminin çatısında bulunan hava sıcaklığını ısıya dönüştüren sistem sayesinde sıcak hava tanklarındaki sular ve zemin ısıtılıyor.

Sensörler sayesinde içerideki oksijen miktarının azalması veya sıcaklığın artması durumunda, yukarıdaki bölmelerden sıcak hava çekilerek içeriye temiz hava veriliyor.

Çevre dostu özelliğinden dolayı yukarıdan ışık almak ve güneş ışınlarını doğrudan cami içerisine yansıtmak için pencereler kubbe şeklinde caminin tavanına yerleştirilmiş durumda.

Caminin mimarisinde, yakındaki King's College Şapeli'nin yelpaze tonozlarından ve Cambridge'in Romsey bölgesinde yaygın kullanılan çapraz desenli Viktorya dönemi tuğla işçiliğinden izler bulunuyor.

Ayrıca Cambridge Merkez Camisi, kentte maddi zorluk yaşayan ailelere düzenli olarak gıda paketleri ulaştırıyor ve sağlık farkındalığı etkinlikleri düzenliyor.

COVID19 döneminde aşılama için yerel merkez olarak kullanılan cami, gençlerin gönüllü çöp toplama çalışmaları gibi sosyal sorumluluk faaliyetlerine de ev sahipliği yapıyor.

Cami, Cambridge Camiler Konseyi, Cambridge Muslim College ve South Cambridgeshire'daki diğer dini topluluklarla yakın bağlarını da sürdürüyor.

Kılavuzda, "tercih sürecinde etkili iletişim ve iş birliği, karar verme basamakları, kendini tanımanın önemi, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinden yararlanılması, üniversite ve bölüm seçiminde dikkate alınabilecek ölçütler, güvenilir bilgi kaynakları ile tercih sürecine ilişkin sık sorulan sorular ve tercih kontrol listesi" gibi başlıklara yer veriliyor.

Böylece öğrenci ve velilerin tercih sürecini planlı, bilinçli ve sağlıklı bir şekilde yürütmeleri amaçlanıyor.

Tercih sürecine rehberlik edecek öneriler sunuluyor
Ayrıca üniversite ve bölüm tercihi yapılırken yalnızca başarı sırası ve puanın değil, akademik kadro, eğitim içeriği, uluslararası olanaklar, staj imkanları, burs seçenekleri, kampüs yaşamı, mezuniyet sonrası kariyer fırsatları ile üniversitelerin genel ve özel koşullarının da birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Öğrencilerin kendi ilgi, yetenek ve hedefleri doğrultusunda karar vermelerinin önemine dikkat çekiliyor.

Kılavuzda, tercih döneminde yapay zeka araçlarının bilgi edinme ve seçenekleri karşılaştırma amacıyla kullanılabileceği ancak tercihlerin yalnızca bu araçların önerilerine göre şekillendirilmemesi gerektiği belirtiliyor.

Öğrenci ve velilerin tercih sürecinde YÖK Atlas, ÖSYM kılavuzları, üniversitelerin resmi internet siteleri ve diğer güvenilir kurumsal kaynaklardan yararlanmalarının önemine işaret ediliyor.

Kılavuzda ayrıca, meslek seçimine ilişkin yaygın yanlış inanışlara yönelik açıklamalar, öğrencilerin ilgi ve yeteneklerini tanımalarına yardımcı olacak öneriler ile tercih sürecinde son kontrollerin yapılmasını sağlayacak kontrol listesi de yer alıyor. Bu içeriklerle öğrencilerin kendilerine en uygun yükseköğretim programlarını bilinçli şekilde tercih etmeleri ve velilerin bu önemli süreçte çocuklarına sağlıklı rehberlik edebilmeleri hedefleniyor.

Kılavuza,"https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2026_07/6a5f4f625200a179515490_YKS_KILAVUZU.pdf" adresinden erişebilecek.

Bu kapsamda açılan Yaz Kur'an Kursuna katılan gençlere yönelik "Gençlik ve İrade Eğitimi" konulu söyleşi düzenlendi.

Gençlerin ilgiyle takip ettiği söyleşide Yakutiye Müftülüğü Gençlik Koordinatörü ve Din Hizmetleri Uzmanı Samet Berberoğlu, "Yaz Kur'an Kurslarımız, çocuklarımızın ve gençlerimizin sadece Kur'an-ı Kerim okumayı öğrendikleri eğitim ortamları değildir. Aynı zamanda güzel ahlakın, sorumluluk bilincinin, sabrın, paylaşmanın ve güçlü bir karakterin inşa edildiği önemli eğitim yuvalarıdır. Burada edinilen her güzel alışkanlık, gençlerimizin hayat yolculuğunda sağlam bir rehber olacaktır." dedi.

Berberoğlu, "Yaz Kur'an Kursunda her gün vakit namazlarını cemaatle kılmanız, Kur'an-ı Kerim okumanız, ezber yapmanız, arkadaşlarınızla güzel ilişkiler kurmanız ve öğreticilerinizin tavsiyelerine uymanız aslında irade eğitiminin en güzel örneklerindendir. Sabah erken kalkıp kursa gelmek, derslere düzenli devam etmek, sabırla öğrenmeye çalışmak ve ibadetlerinizi aksatmamak güçlü bir iradenin göstergesidir. Bugünün gençliği yarının anne babaları, öğretmenleri, imamları, doktorları, mühendisleri ve toplumun öncü şahsiyetleri olacaktır. Bu sebeple sizlerin sadece başarılı bireyler değil; aynı zamanda dürüstlüğüyle, merhametiyle, çalışkanlığıyla ve güzel ahlakıyla örnek gösterilen Müslümanlar olmanız büyük önem taşımaktadır. Güçlü irade, işte bu örnek şahsiyetin temelini oluşturur." ifadelerini kullandı.

Hz. Peygamber (sas)'in hayatından örnekler veren Berberoğlu, "Unutmamalıyız ki Peygamber Efendimiz (sas), gençlik yıllarında güvenilirliği, doğruluğu ve güzel ahlakıyla toplumuna örnek olmuş; sahabe efendilerimiz de genç yaşlarında güçlü imanları ve sağlam iradeleriyle İslam'ın yeryüzüne yayılmasına öncülük etmişlerdir. Onların hayatı bizlere göstermektedir ki yaşımız ne olursa olsun, sağlam bir irade ile büyük başarılara ulaşmak mümkündür." değerlendirmesinde bulundu.

Gençlerin sorularının da yanıtlandığı program sonunda Yakutiye Diyanet Gençlik Merkezi Sorumlusu Muhammet Kayğusuz katılımcılara teşekkür etti.

İl Müftüsü Karabayır'a programda İl Müftü Yardımcıları Şevket Bulut ve Muharrem İslamoğlu ile Mobil İrşad Koordinatörü ve Mobil İrşad Sorumlusu din görevlileri eşlik etti.

Mahalle esnafını iş yerlerinde ziyaret eden heyet, esnaflarla samimi bir ortamda sohbet ederek talep, görüş ve önerilerini dinledi. Ziyaretlerde birlik, beraberlik,
kardeşlik ve dayanışmanın önemine dikkat çekilirken, din hizmetlerinin toplumun her kesimine ulaştırılmasında esnaf ziyaretlerinin önemli bir yere sahip olduğu vurgulandı.

İl Müftüsü Yavuz Selim Karabayır, vatandaşlarla gönül bağını güçlendirmeyi amaçlayan Mobil İrşad faaliyetlerinin cami merkezli din hizmetlerinin yanı sıra hayatın her alanına dokunan önemli çalışmalar arasında yer aldığını ifade etti.

Esnafın toplumun temel dinamiklerinden biri olduğunu belirten Karabayır, bu tür ziyaretlerin karşılıklı iletişimi güçlendirdiğini ve manevi rehberlik hizmetlerinin daha etkin şekilde yürütülmesine katkı sağladığını dile getirdi.

Program, ziyaret edilen iş yerlerinde yapılan hasbihaller, iyi dilek ve temennilerin ardından sona erdi.

Yeniçağa İlçe Müftülüğü önünde gerçekleştirilen açılış programına Bolu Valisi Abdulaziz Aydın, Bolu Milletvekili Yüksel Coşkunyürek, Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hüseyin Hazırlar, Yeniçağa Kaymakamı Fatih Kurt, Bolu İl Müftüsü Hüseyin Demirtaş, Yeniçağa Belediye Başkanı Recai Çağlar, il ve ilçe protokolü, hayırseverler, din görevlileri, öğrenciler ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Program, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasının ardından Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladı.

Açılışta konuşan Yeniçağa Kaymakamı Fatih Kurt, ilçenin müstakil bir müftülük hizmet binasına kavuşması için başta Bolu Valiliği olmak üzere kamu kurumlarının, hayırseverlerin ve emeği geçenlerin önemli katkılar sunduğunu ifade etti. Kaymakam Kurt, binanın tefrişatına destek veren hayırseverlere teşekkür etti.

Yeniçağa Belediye Başkanı Recai Çağlar ve Bolu Milletvekili Yüksel Coşkunyürek de yaptıkları konuşmalarda, yeni hizmet binasının ilçeye kazandırılmasından duydukları memnuniyeti dile getirerek eserin hayırlı olması temennisinde bulundu.

Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hüseyin Hazırlar ise Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yürütülen hizmetlerin ülkemizin stratejik hizmet alanları arasında bulunduğunu belirtti. Din hizmetlerinin nitelikli ve işlevsel mekanlarda yürütülmesinin önemine dikkat çeken Hazırlar, çocukların, gençlerin ve ailelerin milli ve manevi değerlerle yetişmesinde bu merkezlerin önemli bir görev üstleneceğini ifade etti.

Bolu Valisi Abdulaziz Aydın da yeni hizmet binasının eğitim, gençlik ve manevi değerler alanında Yeniçağa’ya önemli katkılar sağlayacağını belirterek binanın ilçeye ve vatandaşlara hayırlı olması dileğinde bulundu.

Program kapsamında binanın tahsisinde, tefrişatında ve hizmete hazırlanmasında katkıda bulunan hayırseverlere plaket takdim edildi.

Yeni hizmet binasının açılışından itibaren düzenlenen eğitim programlarına katılan 200’ü aşkın öğrenci arasında gerçekleştirilen ödül çekiminde bir öğrenciye umre, bir öğrenciye Narven’de tatil ve bir öğrenciye tablet hediye edildi.

Bolu İl Müftüsü Hüseyin Demirtaş tarafından yapılan duanın ardından açılış kurdelesi protokol üyeleri tarafından kesildi. Daha sonra hizmet binası gezilerek eğitim ve hizmet alanları hakkında yetkililerden bilgi alındı.

İçerisinde Yeniçağa İlçe Müftülüğü Hizmet Bölümü, Abdurrahman Emin Üstün Diyanet Gençlik Merkezi, Ekrem Doğanay 4-6 Yaş Kur’an Kursu, Ekrem Doğanay Gündüzlü Kur’an Kursu ve çok amaçlı salonun yer aldığı bina; yalnızca bir kamu hizmet binası değil, çocukların, gençlerin ve ailelerin buluşacağı önemli bir eğitim ve sosyal hizmet merkezi olarak ilçeye kazandırıldı.

Mısır'ın 1 cüneyhlik banknotunu da süsleyen bu tarihi yapı, zamanın yıpratıcı etkisi nedeniyle başlatılan bakım ve onarım çalışmalarının sona ermesi ve İslam dünyasının kültürel mirasını canlandırma vizyonu doğrultusunda yeniden ziyarete açıldı.

Merasimde konuşan İl Müftü Yardımcısı Salim Üzülmez, İslam dininin temel esasları ve inanç ilkeleri hakkında Martinez'e bilgilendirmede bulundu.

Daha sonra kelimeişehadet getirerek İslam dinini seçen Martinez, "Ayşe" ismini kullanmaya karar verdi.

Törenin sonunda Üzülmez, Müslüman olan Ayşe'ye ihtida belgesi ile Kur'an-ı Kerim ile Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarından çıkan İspanyolca Kur'an-ı Kerim meali takdim etti.

İngiltere Kralı 3. Charles, "Avrupa'nın ilk çevre dostu camisi" olarak nitelendirilen Cambridge Merkez Camisi'ni ziyaret ederek Müslüman toplumun temsilcileriyle bir araya geldi. Kral Charles, ziyaret kapsamında caminin imamları, mütevellileri ve Cambridge'deki Müslüman toplumunun üyeleriyle görüştü.

Ziyarette, Türkiye'nin Londra Büyükelçisi Osman Koray Ertaş, Cambridge Cami Vakfı Mütevelli Heyeti üyeleri Zeynep Coşkun Koç ve Prof. Dr. Selim Argun ile 19 yaşında Müslüman olan İngiliz araştırmacı ve yazar Abdülhakim Murad'ın yanı sıra çok sayıda davetli de yer aldı.

İngiltere'nin dini çeşitliliğine verdiği destek kapsamında gerçekleştirilen ziyarette Kral Charles, Türkiye Diyanet Vakfının (TDV) katkılarıyla inşa edilen caminin çeşitli bölümlerini gezerek yetkililerden bilgi aldı.

Ziyaret kapsamında Kral Charles'a, Paşabahçe tarafından Selimiye Camisi'nin kubbe mimarisinden esinlenilerek üretilen cam kağıt ağırlığı, Prof. Dr. Fuat Sezgin'in sınırlı sayıda basılan "İslam Medeniyetinin Bilim Mirası" adlı eseri ile Cambridge Merkez Camisi'nin inşa süreci, mimari yaklaşımı ve kazandığı 23 ödülü anlatan prestij kitabı hediye edildi.

Camide ayrıca, İslam medeniyetinin bilim ve teknoloji alanında insanlığa kazandırdığı önemli eser ve çalışmaları tanıtan "İslam'da Bilim ve Teknoloji" sergisi ziyaretçilerle buluştu. Sergi, Yapı Merkezinin kurucularından merhum Ersin Arıoğlu'nun destekleriyle hayata geçirilerek, caminin ibadet işlevinin yanı sıra eğitim ve kültürel mirasına da önemli katkı sundu.

- "İslam geometrisi ile Cambridge'in yerel mimari unsurları bir araya getirildi"

Cambridge Cami Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi Zeynep Coşkun Koç, ziyaretin ardından AA muhabirine yaptığı açıklamada, ziyaretin hem Cambridge Merkez Camisi hem de halkı için tarihi önem taşıdığını belirterek, "İlk defa bir İngiliz kralı resmi bir cami ziyareti gerçekleştirdi. Daha önce annesi Kraliçe (Elizabeth), 2002 yılında bir cami ziyareti gerçekleştirmişti ama 20 senedir bir ziyaret olmamış ve bir kral da daha önce resmi olarak bir camiyi ziyaret etmemiş." dedi.

Cambridge Merkez Camisi'nin Avrupa’nın ilk çevre dostu camisi olduğunu vurgulayan Koç, caminin çok sayıda ödüle sahip olduğunu, mimari yapısında İslam geometrisi ile Cambridge'in yerel mimari unsurlarının bir araya getirildiğini anlattı.

Koç, caminin ortaya çıkmasında Türkiye'nin desteğinin belirleyici olduğunu ifade ederek, "Bu caminin yapılmasının kıymetini, buraya katacaklarını anlayan ve bize destek olan Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) idi. Türkiye Diyanet Vakfı en baştan beri en büyük destekçimiz oldu." diye konuştu.

Projenin arkasındaki iradenin Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olduğunun altını çizen Koç, "Cumhurbaşkanımız projenin bütün detaylarıyla ilgilendi, caminin yapımını yakından takip etti. Camimizin yapımı bittikten sonra 2019 yılında Cumhurbaşkanımız teşrifleriyle bu cami açıldı." ifadelerini kullandı.

Ziyarette Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Kral Charles'a hitaben kaleme aldığı mektubun da takdim edildiğini aktaran Koç, mektupta Erdoğan'ın, İslamofobi ve ırkçılığın arttığı bir dönemde Kral'ın cami ziyaretini kıymetli bulduğunu belirttiğini kaydetti.

Koç, "Kral da Cumhurbaşkanından böyle bir mektup almaktan çok memnun oldu. Cumhurbaşkanımızın kendisine bir daveti oldu. Bunu da ilettik. O da çok sevindi ve 'Ben zaten Türkiye'ye gitmeyi çok istiyorum.' dedi." şeklinde konuştu.

Kral Charles'ın ziyaretten ayrılırken caminin mimarisinden ve çevre dostu özelliklerinden çok etkilendiğini söylediğini dile getiren Koç, Kral'ın bizzat cami olarak inşa edilen bu yapıda ibadet edilmesinin önemine dikkati çektiğini belirtti.

Koç, "Türkiye'nin desteği olmasa bu caminin yapılamayacağının herkes çok farkında. Bunu duymak çok güzel. Bu da Sayın Cumhurbaşkanı'mızın önderliğindeki vizyonu gösteriyor." dedi.

- "Kral Charles'ın ziyareti tarihi bir gün"

Cambridge Cami Vakfı Mütevelli Heyeti Üyesi Prof. Dr. Selim Argun da İngiliz monarşi tarihinde ilk defa bir kralın cami ziyaretinde bulunduğuna işaret ederek "Bugün hem Cambridge şehri için hem buradaki Müslüman ve Türk toplumu için hem de Cambridge Merkez Camisi için çok önemli, tarihi bir gün." diye konuştu.

Kral 3. Charles'ın yoğun gündemine rağmen ziyareti iptal etmediğini vurgulayan Argun, aynı gün Cambridge'in şehir statüsü kazanmasının 75. yıl dönümünün de kutlandığını hatırlattı.

Cambridge Merkez Camisi'nin Türkiye'nin katkılarıyla inşa edildiğini belirten Argun, "Bu cami, başta Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatlarıyla, Türkiye Diyanet Vakfı ve Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığının önemli katkılarıyla meydana gelmiş, inşa edilmiş bir cami." ifadelerini kullandı.

Ziyarette Kral Charles'ı misafir ettiklerini ve kendisine Diyanet İşleri Başkanlığı ile TDV'nin çalışmalarına ilişkin bilgi verdiklerini aktaran Argun, mütevelli heyeti üyeleri arasında Türkiye'de inşaat ve hayır hizmetlerinde önemli faaliyetlerde bulunan iş insanlarının da bulunduğunu dile getirdi.

Cambridge'in İngiltere'de iş dünyası, akademi, entelektüel hayat ve sağlık sektörü açısından önemli merkezlerden biri olduğunu belirten Argun, şehrin zengin kültürel yapısına dikkati çekti.

Argun, "Böylesine entelektüel bir mozaik içerisinde bizler, başkanlığımızı ve Sayın Başkanımızı temsilen, Türkiye'nin Anadolu irfanının esintilerini buraya taşımak amacıyla burada bulunuyoruz." şeklinde konuştu.

- "Kral 3. Charles'ın ziyareti sembolik açıdan önemli"

Cambridge Merkez Camisi'nin açılışında katkı sunan isimlerden İngiliz araştırmacı ve yazar Abdülhakim Murad da Kral 3. Charles'ın ziyaretinin sembolik açıdan önemli olduğunu vurguladı.

Murad, ziyaretin, topluluklar arasında kaygı, belirsizlik ve bilgisizliğin bulunduğu bir dönemde İngiltere'deki Müslüman toplumu için anlam taşıdığını dile getirdi.

Cambridge'deki Müslüman toplumunun, İngiliz devletinin başı olan Kral tarafından ziyaret edilmesinin, saygı görmesinin ve kabul edilmesinin önemli olduğunu ifade eden Murad, Kral'ın bu ziyarette Türk mütevelliler dahil caminin mütevelli heyeti üyeleriyle görüştüğünü anlattı.

Murad, Kral Charles'ın caminin inşasında kullanılan çevre dostu ve sürdürülebilir teknolojilere yakından ilgi gösterdiğini aktararak, Kral'ın özellikle gençlerle ve çocuklarla uzun süre sohbet ettiğini söyledi.

Toplumsal uyumun Kral Charles için önemli olduğunu dile getiren Murad, caminin aynı zamanda dinler arası iyi ilişkiler için merkez olduğunu, ziyarette yerel piskopos ve yerel hahamın da hazır bulunduğunu belirtti.

Murad, caminin dışarıdan bazı kişiler için alışılmadık bir ibadet yeri gibi görülebileceğini ancak buranın farklı toplulukları bir araya getiren bir merkez olduğunu kaydederek, "Türk, Arap ve Nijeryalı topluluklar, İslam'ın aynı çatısı altında ibadet ederek bir araya geliyor ancak buranın kapıları daha geniş dünyaya da açık." dedi.

Cambridge Merkez Camisi'nin sosyal ilişkilerin geliştiği ve çevre dostu teknolojilerin uygulandığı bir yer olduğunun altını çizen Murad, "Biz iyi komşular olmayı seviyoruz." diye konuştu.

Murad, Kral'ın, ulusal birliğin sembolü olarak, ibadet yerlerinin toplulukları bir araya getirmede, bölünme ve yanlış anlamaya karşı çıkmada rol oynadığını görmekten memnuniyet duyduğunu aktardı.

- Avrupa'daki çevre dostu ilk cami

İngiltere'nin Cambridge kentinde inşa edilen ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle 2019'da açılan Cambridge Merkez Camisi, "Avrupa'daki çevre dostu ilk cami" olarak dikkati çekiyor.

Camide fotovoltaik paneller, hava kaynaklı ısı pompaları, sedum çatı, doğal havalandırma sistemleri ve sürdürülebilir şekilde yönetilen ormanlardan elde edilen ahşap kullanılıyor.

Çoğunlukla ahşap ve mermer gibi doğal malzemelerin kullanıldığı cami, sıfır karbon ayak izi özelliğiyle de dikkati çekiyor.

Fidanların sulanması ve temizlik için yağmur suları depolanıyor, caminin elektriğinin yaklaşık yüzde 40'ı güneş enerjisinden elde ediliyor.

Caminin çatısında bulunan hava sıcaklığını ısıya dönüştüren sistem sayesinde, sıcak hava tanklarındaki sular ve zemin ısıtılıyor.

Sensörler sayesinde içerideki oksijen miktarının azalması veya sıcaklığın artması durumunda, yukarıdaki bölmelerden sıcak hava çekilerek içeriye temiz hava veriliyor.

Çevre dostu özelliğinden dolayı yukarıdan ışık almak ve güneş ışınlarını doğrudan cami içerisine yansıtmak için pencereler kubbe şeklinde caminin tavanına yerleştirilmiş durumda.

Caminin mimarisinde, yakındaki King's College Şapeli'nin yelpaze tonozlarından ve Cambridge'in Romsey bölgesinde yaygın kullanılan çapraz desenli Viktorya dönemi tuğla işçiliğinden izler bulunuyor.

Ayrıca, Cambridge Merkez Camisi, kentte maddi zorluk yaşayan ailelere düzenli olarak gıda paketleri ulaştırıyor ve sağlık farkındalığı etkinlikleri düzenliyor.

Kovid-19 döneminde aşılama için yerel merkez olarak kullanılan cami, gençlerin gönüllü çöp toplama çalışmaları gibi sosyal sorumluluk faaliyetlerine de ev sahipliği yapıyor.

Cami, Cambridge Camiler Konseyi, Cambridge Muslim College ve South Cambridgeshire'daki diğer dini topluluklarla yakın bağlarını da sürdürüyor.

- Tasarımıyla çok sayıda ödül aldı

Cambridge Merkez Camisi'nin tasarımında, İslam'ın estetik anlayışı, sanat geleneği, Hz. Muhammed'in yaşam tarzı ve doğanın korunmasına verdiği önem esas alındı.

Bu ilkeler doğrultusunda düzenlenen mimari yarışmanın ardından inşa edilen cami, tasarımıyla çok sayıda uluslararası ödüle layık görüldü.

Projenin finansmanında en büyük bağışçılardan biri TDV olurken, cami Yapı Merkezinin desteğiyle yerel ve uluslararası hayırseverlerin katkılarıyla hayata geçirildi.

Nisan 2019'da büyük ölçüde tamamlanan ve aynı anda yaklaşık 1000 kişinin ibadet edebildiği caminin bahçesi İslami geleneklere uygun şekilde tasarlanırken, yapının çevre dostu özelliklerine de öncelik verildi.

Toplam 30 takım ve 450 öğrencinin mücadele edeceği turnuvanın açılışına Kahta İlçe Müftüsü Süleyman Turul, din görevlileri, Kur'an kursu öğreticileri ve öğrenciler katıldı.

Açılış maçında öğrencilere başarılar dileyen İlçe Müftüsü Süleyman Turul, Yaz Kur'an Kurslarında öğrencilerin manevi eğitimlerinin yanında sosyal ve sportif gelişimlerine de önem verdiklerini belirterek, bu tür etkinliklerin kurs süresince devam edeceğini ifade etti.

Öğrenciler arasında kardeşlik, birlik ve dayanışma duygularını güçlendirmeyi amaçlayan turnuvanın organizasyonu Gençlik Koordinatörü Bilal Hatipoğlu ve Manevi Danışman Mustafa Çolak tarafından yürütülüyor.

Büyük ilgi gören turnuvada 30 takım ve 450 öğrenci şampiyonluk için mücadele edecek. Organizasyon, 13 Ağustos 2026 Perşembe günü oynanacak final karşılaşması ve ödül töreniyle sona erecek.

Proje kapsamında il ve ilçe müftülüklerince oluşturulan komisyonların belirlenen kriterler doğrultusunda yaptığı değerlendirmelerde, 100 puan üzerinden 85 ve üzeri puan alan 100 camide görev yapan 119 din görevlisi ödüllendirildi.

Proje kapsamında, Abalı Köyü Soğucak Mahallesi Camii, ilin en güzel camisi seçildi.

Sinop Kültür Merkezi'nde düzenlenen törende konuşan Vali Mustafa Özarslan, camilerin Türk-İslam medeniyetinde yalnızca ibadet edilen mekanlar olmadığını, aynı zamanda sosyal hayatın merkezi konumunda bulunduğunu söyledi.

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın toplumun birlik ve beraberliğini güçlendiren en önemli kurumlardan biri olduğunu belirten Özarslan, din görevlilerinin fedakar çalışmalarına teşekkür etti.

Konuşmaların ardından dereceye giren camilerin görevlilerine başarı belgeleri; Sinop Valisi Dr. Mustafa Özarslan, Diyanet İşleri Başkanlığı Gençlik Hizmetleri Daire Başkanı Mehmet İzci, İl Müftüsü Paşa Bektaş ile Gençlik ve Spor İl Müdürü Mehmet Kalyon tarafından takdim edildi.

Programa Trabzon Valisi Tahir Şahin, Trabzon İl Jandarma Komutanı Tuğgeneral Bahittin Murat Yakın, Trabzon İl Emniyet Müdürü Ali Loğoğlu, Trabzon İl Müftüsü Dr. İsmail Çiçek, Ortahisar İlçe Müftüsü Özcan Yılmaz, din görevlileri, öğrenciler ve çok sayıda vatandaş katıldı.

2 bini aşkın öğrencinin yer aldığı programda Kur’an-ı Kerim tilaveti, ilahiler, şiirler, çeşitli gösteriler ve dualar okundu.

Program kapsamında ayrıca 15 Temmuz anısına hazırlanan bilim fuarı sergileri de ziyaret edildi.

Yaz Kur’an kurslarının öğrenciler, aileler ve milletimiz için hayırlara vesile olması temennisinde bulunulan program, yapılan duaların ardından sona erdi.

Aile ve Dini Rehberlik Vaizleri Aynur Uğurlu Güven, Muhabbet Yoldaş Çetin ve Yasemin Uğurlu Şengül tarafından yürütülen proje kapsamında gerçekleştirilen program, İl Vaizi Recep Kavlak’ın Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladı.

Programda gençlere hitap eden Müftü Koçak, modern dünyanın bireyselleştirici etkilerine karşı birlik, beraberlik, kardeşlik ve ümmet bilincinin önemine dikkat çekti. Müftü Koçak, gençlerin manevi değerlerle yetişmesinin ve toplumun geleceğinde aktif rol almalarının büyük önem taşıdığını ifade etti.

Programın devamında Bitlis İl Müftülüğü Şube Müdürü Dr. Cihat Bakırhan tarafından “Kudüs Bilinci” konulu sunum gerçekleştirildi. Sunumda Kudüs’ün tarihî ve manevi önemi ile gençlerin Kudüs bilincine sahip olmalarının gerekliliği ele alındı.

Gençlerin yoğun ilgi gösterdiği program, bez çanta boyama etkinliği ve yapılan ikramların ardından sona erdi. İl Müftüsü, programın hazırlanmasında ve yürütülmesinde emeği geçen Aile ve Dini Rehberlik Vaizlerine teşekkür ederek, gençlere yönelik bu tür çalışmaların önemini vurguladı.

Kur’an-ı Kerim eğitiminin yaygınlaştırılması, hafızlığın desteklenmesi ve Kur’an-ı Kerim’in usulüne uygun, güzel okunmasının teşvik edilmesi amacıyla her yıl farklı bir ilde düzenlenen seminer, bu yıl Bursa’da gerçekleştiriliyor.

Milli Eğitim Bakanlığı Din Öğretimi Genel Müdürlüğünce imam hatip liseleri arasında düzenlenen Hafızlık, Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma ve Ezanı Güzel Okuma Yarışmaları’nda dereceye giren öğrencilerin katıldığı seminerde, katılımcıların yurt içinde ve yurt dışında düzenlenen uluslararası hafızlık ve Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma yarışmalarına hazırlanması hedefleniyor.

Açılış programında konuşan Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Başkanı Osman İyişenyürek, seminere katılan öğrencilerin önemli bir başarı sürecinden geçerek bu programa seçildiğini belirterek, "Sizler gayretiniz, çalışmanız, sesiniz, edanız ve Kur’an’a olan sevginizle öne çıkan gençlersiniz. Burada sadece birkaç ders almak için değil; kendinizi geliştirmek, potansiyelinizi keşfetmek ve Kur’an hizmetinde daha güçlü bir noktaya ulaşmak için bulunuyorsunuz.” ifadelerini kullandı.

Kur’an-ı Kerim’in sadece güzel ses ve makamdan ibaret olmadığını vurgulayan İyişenyürek, “Kur’an okumak, aynı zamanda onu hayatımıza taşımaktır. Sesimiz Kur’an okusun, karakterimiz de Kur’an’ı anlatsın. İnsanlar bizi gördüğünde dürüstlüğü, merhameti, nezaketi ve tevazuyu görsün.” dedi.

Seminerin öğrencilerin kıraat becerilerini geliştirmenin yanında şahsiyet eğitimine de katkı sunmayı amaçladığını ifade eden İyişenyürek, başarıda yetenek kadar emek, sabır ve istikrarın önemine dikkat çekti.

İyişenyürek, “Yetenek sizi buraya getirir, çalışma sizi zirveye çıkarır, ahlak ise sizi orada tutar.” sözleriyle gençlere başarı yolunda gayret ve güzel ahlakın önemini hatırlattı.

Teknolojinin ve günümüz imkânlarının doğru kullanılmasının önemine de değinen İyişenyürek, geleceğin Kur’an hizmetkarlarının sadece güzel okuyan değil; kendini geliştiren, yabancı dil bilen, teknolojiyi etkin kullanabilen ve kendini ifade edebilen donanımlı kişiler olması gerektiğini belirtti.

Seminerin yalnızca birkaç günlük bir eğitim programı olmadığını ifade eden İyişenyürek, burada edinilen kazanımların seminer sonrasında da devam etmesi gerektiğini dile getirerek öğrencileri Kur’an hizmetinin içinde aktif olmaya davet etti.

Açılış programına Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Başkanı Osman İyişenyürek, Bursa İl Müftüsü Yavuz Selim Karabayır, Bursa Dini İhtisas Merkezi Müdürü Dr. Abdullah Yılmaz, Nilüfer İlçe Müftüsü Şakir Şahin, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu üyeleri ile seminere katılan öğrenciler iştirak etti.

İki hafta sürecek seminer kapsamında öğrencilere alanında uzman eğitimciler tarafından kıraat, makam, eda ve tilavet usullerine yönelik uygulamalı eğitimler verilecek.

Muğîre b. Ebû Kurre es-Sedûsî’nin (ra) işittiğine göre, Enes b. Mâlik (ra) şöyle anlatıyor:

"Bir adam, "Ey Allah’ın Resûlü! Devemi bağlayıp da mı Allah’a (cc) tevekkül edeyim, yoksa bağlamadan mı tevekkül edeyim?" diye sordu. Resûlullah (sas), "Önce onu bağla, sonra Allah’a (cc) tevekkül et!" buyurdu.

(T2517 Tirmizî, Sıfatü’l-kıyâme, 60)

***

"عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : "لَوْ أَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَوَكَّلُونَ عَلَى اللَّهِ حَقَّ تَوَكُّلِهِ لَرُزِقْتُمْ كَمَا تُرْزَقُ الطَّيْرُ تَغْدُو خِمَاصًا وَتَرُوحُ بِطَانًا

Ömer b. Hattâb’ın (ra) naklettiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur: "Eğer siz gereği gibi Allah’a (cc) tevekkül etmiş olsaydınız, tıpkı sabahleyin kursakları boş olarak çıkıp (akşam) doymuş bir şekilde dönen kuşların rızıklandırıldığı gibi sizler de rızıklandırılırdınız."

(T2344 Tirmizî, Zühd, 33; İM4164 İbn Mâce, Zühd, 14)

***

"حَدَّثَنِى عِمْرَانُ قَالَ: قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : "يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِى سَبْعُونَ أَلْفًا بِغَيْرِ حِسَابٍ." قَالُوا: وَمَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ؟ قَالَ: "هُمُ الَّذِينَ لاَ يَكْتَوُونَ وَلاَ يَسْتَرْقُونَ، وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ

İmrân’ın (ra) naklettiğine göre, Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur: "Ümmetimden yetmiş bin kişi hesaba çekilmeden cennete girecektir." Orada bulunanlar, "Onlar kim ey Allah’ın Resûlü!" dediler. Hz. Peygamber (sas), "Onlar, (vücutlarını kızgın demirle) dağlamayanlar, üfürükçülük yapmayanlar ve Rablerine tevekkül edenlerdir." buyurdu.

(M524 Müslim, Îmân, 371)

***

"عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: "إِذَا خَرَجَ الرَّجُلُ مِنْ بَيْتِهِ فَقَالَ: بِسْمِ اللَّهِ، تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ، لاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ. قَالَ: يُقَالُ حِينَئِذٍ: هُدِيتَ وَكُفِيتَ وَوُقِيتَ

Enes b. Mâlik’in (ra) naklettiğine göre, Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur: "Kişi evinden çıkacağı zaman, "Bismillâh, tevekkeltü alâllâh, lâ havle velâ kuvvete illâ billâh." (Allah’ın (cc) adıyla. Allah’a (cc) tevekkül ettim. Güç ve kuvvet sadece Allah’tandır.) dediğinde (ona) şöyle denilir: "(İşte şimdi) sana rehberlik edilir, ihtiyaçların karşılanır ve korunursun…"

(D5095 Ebû Dâvûd, Edeb, 102-103)

***

Sevgili Peygamberimiz (sas), Yüce Allah’tan (cc) hicret iznini aldığı günün öğlen vakitlerinde Hz. Ebû Bekir’in (ra) yanına gitti. Birlikte Medine’ye doğru yola çıktıklarında, onların evlerinde olmadıklarını fark eden müşrikler her tarafta onları aramaya başlamışlardı. Allah Resûlü (sas), yolculuktan haberdar olmamaları için gece yolculuğunu tercih etmişti. Yine takip edilmemek ve müşrikleri şaşırtmak amacıyla da Hz. Peygamber (sas) ve yol arkadaşı Medine tarafına değil tam aksi yöndeki Sevr Dağı tarafına yönelmişlerdi. İki yol arkadaşı oradaki bir mağarada birkaç gün saklandılar. Buna rağmen kâfirler onların izini bulup mağaranın önüne gelip dayandılar. Acaba başvurdukları tedbir bir fayda vermemiş miydi? Yol arkadaşı çok endişeliydi. Çünkü müşriklerden bir grup üst üste binmiş kayalardan oluşan bu mağaranın üzerinde gezinip durduğu esnada Hz. Ebû Bekir (ra), onların ayaklarını görmüş ve endişesini, "Onlardan birisi ayaklarının dibine bakacak olsa kesin bizi görür." sözüyle dile getirmişti. Bunun üzerine Allah’a (cc) karşı her an tam bir güven ve tevekkül içinde olan Hz. Peygamber (sas), "Üçüncüsü Allah (cc) olan iki kişiye sen ne (olacağını) zannediyorsun?" diyerek onu teselli etmiş ve Allah’ın (cc) kendilerini koruyacağına olan güvenini ve tevekkülünü göstermiştir. Arkadaşını, "Üzülme! Çünkü Allah (cc) bizimle beraber." sözleriyle teskin etmiş, Allah (cc) onun üzerine bir güven ve huzur indirmiş ve görünmez ordularıyla onları desteklemişti. Böylece Peygamberimiz (sas) gerçek tevekkülün nasıl olması gerektiğini bize öğretmişti. Çünkü onun hicreti, başlı başına bir tevekkül örnekliği teşkil etmekteydi.

Hz. Peygamber’in (sas) bu denli güçlü bir tevekkül duygusuna sahip olması onun sağlam imanıyla da yakından ilişkilidir. Tevekkül, imanın ve Müslümanlığın olgunluğunu gösteren alâmetlerdendir. Kur’ân-ı Kerîm’de Hz. Musa’nın (as), "Ey kavmim! Eğer siz gerçekten Allah’a (cc) iman etmişseniz, eğer O’na (cc) teslim olmuş kimseler iseniz, artık sadece O’na (cc) tevekkül edin." demesinde bu ilişkiye dikkat çekilir. Tevekkül, her şeyin yaratıcısı, ölümsüz ve daima diri olan, engin merhamet sahibi, kullarına yardım eden bir Allah (cc) tasavvurunun sonucunda ortaya çıkan imanî bir olgudur. Hz. Peygamber (sas) bu tasavvura, İbn Abbâs’a (ra) verdiği şu nasihatlerinde dikkat çekmektedir: "Evlâdım! Sana bazı sözler öğreteceğim: Allah’ı(n hakkını) koru ki Allah (cc) da seni korusun. Allah’ı(n hakkını) gözet ki O’nu (cc) hep yanında bulasın. Bir şey isteyeceğinde Allah’tan (cc) iste. Yardım dileyeceğinde Allah’tan (cc) yardım dile. Şunu bilmelisin ki bütün toplum (varlık âlemi) bir konuda senin yararına bir şey yapmak için bir araya gelse ancak Allah (cc) yazmışsa sana destek verebilirler. Yine bütün toplum (varlık âlemi) sana zarar vermek için bir araya gelse ancak Allah (cc) yazmışsa sana zarar verebilirler..."

Gerekli tedbirleri alıp sonucu Allah’a (cc) havale etmektir tevekkül. Maddî ve mânevî sebeplerin hepsine başvurduktan ve alınması gereken bütün tedbirleri alıp yapacak başka bir şey kalmadıktan sonra, Allah’a (cc) güvenip dayanmak ve gerisini O’na (cc) bırakmak demektir. Nitekim Enes b. Mâlik’in (ra) anlattığına göre, bir adam, "Ey Allah’ın Resûlü! Devemi bağlayıp da mı Allah’a (cc) tevekkül edeyim, yoksa bağlamadan mı tevekkül edeyim?" diye sordu. Resûlullah (sas) da, "Önce onu bağla, sonra Allah’a (cc) tevekkül et!" buyurdu. Ayrıca tevekkülün akıllı bir şekilde hareket ettikten sonra yapılacağını söylemesi de tevekkülün hiçbir zaman için sebeplere sarılmaya aykırı bir durum olmadığının, aksine hem çalışıp hem de tevekkül etmek gerektiğinin ifadesidir. Ayrıca şurası iyi bilinmelidir ki gerçek tevekkül, Allah Teâlâ’nın (cc) takdir ettiği sebepleri elde etmek için çalışmaya aykırı bir durum değildir. Bu, Allah’ın (cc) kâinattaki kanununun bir gereği ve dünyadaki hadiselerin oluşumunun temel esasıdır. Zira Allah Teâlâ (cc) tevekkülü emir buyurduğu gibi sebepleri elde etmek için gayret göstermeyi de emir buyurmuştur. Bunun için sadece şu âyet-i kerimeye bakmak bile yeterlidir: "Ey iman edenler! Tedbirinizi alın; bölük bölük savaşa çıkın yahut (gerektiğinde) topyekûn savaşın." Sebeplere başvurmadan, "Kader ne ise o olur." tarzında bir anlayış ise tembellikten yahut tedbirsizlikten başka bir şey değildir ve İslâm’ın tevekkül anlayışıyla ilgisi yoktur.

Tevekkül, karşılaştığı zorluklara sabretmek ve Allah’ın (cc) bizimle olduğunu hatırdan çıkarmamak ve sonucu Allah’a bırakmaktır. Sabır ve tevekkül, müminin şahsiyetinde birlikte bulunan iki özelliktir. Mütevekkil kişi Allah’a (cc) duyduğu güven ile sıkıntılara sabreder. Hz. Peygamber (sas) de aza kanaat etmesi ve hoşlanmadığı şeylere sabretmesinden dolayı mütevekkil olarak tesmiye edilmiştir. Yüce Allah (cc), "Zulme uğradıktan sonra Allah (cc) yolunda hicret edenlere gelince, onları dünyada güzel bir şekilde yerleştireceğiz. Eğer bilirlerse âhiretin mükâfatı elbette daha büyüktür. Onlar, sabreden ve yalnız Rablerine tevekkül eden kimselerdir." âyetlerinde muhacir müminleri, hem sabredip hem tevekkül ettiklerini ifade ederek taltif etmiştir.

Çalışıp çabalamadan kuru bir tevekkülle bir şeyler elde edeceğine inanan kimselerle karşılaşan Hz. Ömer’in (ra) onlara verdiği cevap, tevekkülün ne olduğu ve nasıl olması gerektiği konusunda sahip olmamız gereken anlayışı ortaya koymaktadır. Bir gün Hz. Ömer (ra), Yemen halkından (boş gezen) bazı insanlarla karşılaştı. Onlara, "Siz kimsiniz?" diye sordu. Onlar da, "Biz tevekkül edenler (mütevekkiller)iz." dediler. Bunun üzerine Hz. Ömer (ra) onlara, "Aksine siz hazır yiyiciler (müteekkiller)siniz. (Gerçek anlamda) Tevekkül eden, tohumunu yere atıp (sonra) Allah’a (cc) tevekkül edendir." dedi. Nitekim Kur’an’da da tevekkülde izlenecek yol bu şekilde gösterilmiştir: "Allah’ın (cc) rahmeti sayesinde sen onlara karşı yumuşak davrandın. Eğer kaba, katı yürekli olsaydın onlar senin etrafından dağılıp giderlerdi. Artık sen onları affet. Onlar için Allah’tan (cc) bağışlama dile. İş konusunda onlarla müşavere et. Bir kere de karar verip azmettin mi, artık Allah’a (cc) tevekkül et (ona dayanıp güven). Şüphesiz Allah (cc), tevekkül edenleri sever."

Müminler, sadece Allah’ın (cc) kendileri için takdir ettiği şeylerin başlarına geleceğini bilirler ve O’na (cc) güvenip dayanırlar. Dolayısıyla tevekkül ile teslimiyet arasında yakın bir bağ vardır. Ancak kişinin üzerine düşeni yapmadan kadere rıza gösterdiğini ve teslimiyet içerisinde olduğunu söylemesi tevekkül değildir. Zira kadere inanmak çalışmaya engel teşkil etmez. Müminin takınması gereken tavır, üzerine düşeni yaptıktan sonra bütün işlerinde Allah’a (cc) teslim olmak, O’nun (cc) vekilliğini kabul etmek, işlerinin sonucu hakkında hiçbir endişeye kapılmadan O’na (cc) sınırsız bir şeklide güvenmek ve dayanmaktır. O’nun (cc) iradesine teslim olmanın tezahürü, O’na (cc) olan samimi güven ve bu güvenin verdiği tükenmez ümittir. Nitekim bir âyetinde Yüce Allah (cc), "(Ey Muhammed!) Eğer yüz çevirirlerse de ki: "Bana Allah (cc) yeter. O’ndan (cc) başka hiçbir ilâh yoktur. Ben ancak O’na (cc) tevekkül ettim. O (cc), yüce arşın sahibidir.’’ buyurmuştur. Allah Teâlâ (cc), Uhud Savaşı’nda Müslümanlardan bozulmaya yüz tutmuş iki topluluktan bahsederken, onların velî ve yardımcılarının Allah (cc) olduğunu ve inananların sadece Allah’a (cc) tevekkül etmeleri gerektiğini hatırlatmaktadır. Yine, başına gelen sıkıntılara karşı Hz. Muhammed’den (sas), "ölümsüz ve daima diri olan" Allah’a (cc) dayanmasını isteyen Allah (cc), inananların da bir başka varlığa değil sadece Allah’a (cc) dayanıp güvenmelerini, işlerinde sadece Allah’ı (cc) vekil kılmalarını emretmektedir. "...Kim Allah’a (cc) tevekkül ederse, O (cc) kendisine yeter..." âyetinde de ifade edildiği gibi bilinçli bir şekilde sadece Allah’a (cc) dayanan mümin, O’nun (cc) kendisine yeterli olduğuna inanır. Kur’an da sadece Allah’a (cc) tevekkül etmeyi, müminlerin temel özelliklerinden biri olarak göstermiştir.

Tevekkül, Hakk’a tam bağlılık, azim ve kararlılık sahibi olma unsurları ile güçlenir, yerine getirilir. Bundan dolayı dinimiz İslâm, gereken tedbirleri aldıktan sonra insanlara ve aracılara değil, sadece Allah’a (cc) güvenme ve dayanma anlamındaki bir tevekkülü kabul edip emreder: "Müminler ancak o kimselerdir ki Allah (cc) anıldığı zaman kalpleri ürperir. O’nun (cc) âyetleri kendilerine okunduğu zaman (bu) onların imanlarını artırır. Onlar sadece Rablerine tevekkül ederler." Bu vasıflara sahip olan mümin, bu şekildeki tevekkülüyle iki dünya mutluğunu elde eder.

Hz. Peygamber’in (sas), "Eğer siz gereği gibi Allah’a (cc) tevekkül etmiş olsaydınız, tıpkı sabahleyin kursakları boş olarak çıkıp (akşam) doymuş bir şekilde dönen kuşların rızıklandırıldığı gibi sizler de rızıklandırılırdınız." ifadeleri amaca ulaşabilmek için gerekenleri yerine getirdikten sonra tevekkülün, tek güç ve kudret sahibi Allah’a (cc) tam bir teslimiyetle yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Müminin bu şekilde yaptığı tevekkülü, onu şeytanın vesvese ve aldatmalarından kurtarır ve arzularının esiri olmasına engel olur. Bir başka hadisinde de Hz. Peygamber (sas) mütevekkillere şu müjdeyi vermiştir: "Ümmetimden yetmiş bin kişi hesaba çekilmeden cennete girecektir." Orada bulunanlar, "Onlar kim ey Allah’ın Resûlü!" dediklerinde Hz. Peygamber (sas), "Onlar (vücutlarını kızgın demirle) dağlamayanlar, üfürükçülük yapmayanlar ve Rablerine tevekkül edenlerdir." diye buyurmuştur. Bu hadisteki yetmiş bin kişi ifadesiyle, belirli bir sayı kastedilmemekte, aksine bu niteliklere sahip olan pek çok kişinin cennete gireceği anlatılmaktadır.

Tevekkül, çalışma ve ilerlemeye de engel değildir. Maalesef tevekkül ile çalışma arasındaki bağı anlamamak, İslâm dünyasında zaman zaman problem hâline gelmiştir. Çalışmayı ve sebebe sarılmayı terk edip "Allah’ın (cc) dediği olur." diyerek kenara çekilme, kendi yapması gereken şeyleri Allah’tan (cc) bekleme şeklindeki anlayış dinimizin tasvip etmediği yanlış bir tevekkül anlayışıdır. Akıllı, dikkatli ve tedbirli şekilde tevekkül etmeyi bir örnekle açıklayacak olursak; tarlasından iyi bir ürün almak isteyen bir kimse önce tarlayı güzelce sürmeli, tohumu ekmeli, gübresini atmalı, gerekirse sulamasını da yapmalıdır. Ürüne zarar verecek şeylere karşı her türlü tedbiri de aldıktan sonra gerisini Allah’a (cc) bırakmalı, O’na (cc) tevekkül edip güvenmelidir. Çünkü o kimse, tarlasından ürün elde etmek için elinden geleni yapmıştır. Artık tarlanın ürün vermesi için Allah’a (cc) tevekkül edip güvenecek, sonucu O’ndan (cc) bekleyecektir. Dinimizde gayret etmeden bir başarıya ulaşmak, yerinde oturarak Allah’tan bir şey beklemek, sonra da işlerini Allah’a (cc) havale etmek, böylelikle Allah’ı (cc) işlerine vekil tayin ettiğini düşünmek gibi bir tevekkül anlayışı yoktur. Böyle bir anlayışın ne Peygamberimiz (sas) ne de Rabbimiz (cc) tarafından kabul görmesi düşünülemez. Bu anlamda Allah Teâlâ (cc) kimsenin ‘vekil’i değildir. Millî şairimiz Mehmet Akif’in şu dizeleri, âdeta bu hususları özetler mahiyettedir:

‘‘Allah’a dayandım!’ diye sen çıkma yataktan...

Mânâyı tevekkül bu mudur? Hey gidi nâdan!

Ecdâdını, zannetme, asırlarca uyurdu;

Nereden bulacaktın o zaman eldeki yurdu?

Üç kıt’ada, yer yer, kanayan izleri şâhid:

Dinlenmedi bir gün o büyük nesl-i mücâhid.

Âlemde ‘tevekkül’ demek olsaydı ‘atâlet’;

Mîrâs-ı diyânetle yaşar mıydı bu millet?

Çoktan kürenin meş’al-i tevhîdi sönerdi;

Kur’an duramaz, nezd-i ilâhîye dönerdi.’

‘Çalış dedikçe şeriat, çalışmadın durdun

Onun hesabına birçok hurafe uydurdun

Sonunda bir de ‘tevekkül’ sokuşturup araya

Zavallı dini çevirdin onunla maskaraya!’

Bir defasında Peygamber (sas), iki kişi arasında hüküm vermişti de bunlardan aleyhine hüküm verilen adam dönüp giderken, "Allah (cc) bana yeter. O (cc), ne güzel bir vekildir." dedi. (Bunu duyan) Hz. Peygamber (sas) de ona, "Allah (cc), ihmalkârlık ve gevşeklikten hoşlanmaz. Senin akıllı davranman gerekir. Fakat artık yapabileceğin bir şey kalmadığı zaman, "Bana Allah (cc) yeter. O (cc), ne güzel bir vekildir." de! şeklinde tavsiyede bulunmuştu.

Ateşe atıldığı zaman, Hz. İbrâhim (as), duaların en güzeliyle Rabbine (cc) tevekkül etmiş, "Hasbünallâh ve ni’me’l-vekîl" (Allah (cc) bize yeter. O (cc) ne güzel vekildir!) demişti. Aynı duayı Peygamber Efendimiz (sas) ve ashâbı da yapmıştı. Uhud Savaşı sonrasında bir kısım insanlar, müminlere, "İnsanlar size karşı ordu toplamışlar, onlardan korkun." dediklerinde bu, onların imanlarını arttırmış ve "Hasbünallâh ve ni’me’l-vekîl" (Allah (cc) bize yeter. O (cc) ne güzel vekildir!) demişlerdi.

Tevekkülün nasıl yapılacağıyla ilgili olarak izleyeceğimiz yolu Allah Resûlü (sas) bize şu hadisinde göstermiştir: "Kişi evinden çıkacağı zaman, "Bismillâh, tevekkeltü alâllâh, lâ havle velâ kuvvete illâ billâh." (Allah’ın (cc) adıyla. Allah’a (cc) tevekkül ettim. Güç ve kuvvet sadece Allah’tandır.) dediğinde (ona) şöyle denilir: "(İşte şimdi) sana rehberlik edilir, ihtiyaçların karşılanır ve korunursun..." Resûl-i Ekrem (sas) bize çok korkup üzüldüğümüz zaman da böyle dememizi tavsiye etmektedir. Bir gün ashâbıyla kıyametle ilgili hususları konuştuğu anlaşılan bir sohbetinde şöyle buyurdu: "Sûrun sahibi (İsrafil (as)) sûru ağzına almış, başını önüne eğmiş, kulak kabartmış bir hâlde kendisine üfleme emri gelip de sûra üfleyeceği ânı beklerken, ben nasıl nimetlerin tadını çıkarabilirim?" Bu söz ashâba ağır gelmiş olacak ki Resûlullah (sas), onlara (daha sonra) şöyle buyurdu: "Allah (cc) bize yeter, ne güzel vekildir O (cc). "Sadece Allah’a (cc) tevekkül ettik." deyiniz." Sevgili Peygamberimizin (sas) Allah’a (ra) olan tevekkülündeki derinlik, dualarında açıkça görülür. Nitekim Enes b. Mâlik’in (ra) naklettiğine göre Hz. Peygamber (sas) savaşa gideceği zaman şöyle derdi: "Allah’ım, tek dayanağım sensin, tek yardımcım sensin ve senin (yardımın) ile savaşıyorum."

Allah Resûlü’nün (sas) yatağa yatarken okunmasını tavsiye ettiği tevekkül ve teslimiyet dolu dua ise şu şekildedir: "Allah’ım! Kendimi sana teslim ettim. İşimi sana havale ettim. Azabından korkup, sevabını umup sırtımı sana dayadım. Senden (azabından) korunmanın ve güvende olmanın tek yolu, ancak sana (rahmetine) sığınmaktır. İndirdiğin Kitabı’na ve gönderdiğin Nebî’ye (sas) inandım. Beni öldürürsen (bozulmamış) fıtrat üzere öldür. Bu kelimeleri son sözlerim eyle."

Tevekkül, tembellik ve miskinliğin mazereti değil; çalışkanlığın, güç, hareket ve faaliyetin itici unsuru olmalıdır. Hayatımızda disiplinli, verimli ve başarılı bir çalışma yapılabilmek için niyet, kararlılık, azim, sebat, tevekkül ve sabır gibi prensiplere riayet etmek gerekmektedir. Bundan dolayı her mümin olayların, ilâhî düzen ve kanunların çerçevesinde olup bittiğinin bilincinde olarak Yüce Allah’ın kendisi hakkında yararlı olanı verip zararlı olandan kurtaracağına güvenmeli, O’na tevekkül etmelidir. Unutmamalıyız ki ebedî ve ezelî olan, her şeyi bilen kudret sahibi Allah kendisine güvenen mütevekkil kulunu hiçbir zaman yalnız bırakmaz.

Kaynak: Diyanet Hadislerle İslam

Kur’an, ahirete yönelik olarak inananlara müjdeler vermekte, inkârcıları ise azap ile korkutmaktadır. Fakat bu mukaddes kitabı açıkça reddedip Allah’a (cc) isyan edenler bulunduğu gibi ona kuşku ile yaklaşan ve özellikle de müjdelerinin ve korkutmalarının gerçekleşmeyebileceğini düşünenler de olmuştur. Hâlbuki Kur’an Yüce Allah’ın (cc) sözüdür. Allah’tan (cc) daha doğru sözlü kim olabilir? O’nun (cc) verdiği sözün yerine gelmesine engel olabilecek hiçbir güç yoktur. O (cc), bizim ilahımızdır ve O’ndan (cc) başka hiçbir ilah yoktur. O (cc), dünyada yaptıklarımızın karşılığını ahirette mutlaka verecektir.

Yüce Allah’ın kıyametle ilgili verdiği sözlerin hepsinin gerçekleşeceğine inanmak gerekir. Ahiret hayatı hiç şüphesiz gerçektir.

Esdak: Daha doğru, en doğru.
Hadis: Söz, kelam.

Yoğun çalışma dönemi geçirerek sınava hazırlanan adayları, onlara destek olan aileleri ve sürece aktif katkı sağlayan tüm eğitim camiasını tebrik eden Ersoy, üniversiteye yerleşeceklerin öğrenimlerini en iyi şekilde tamamlayacaklarına ve ülkeye faydalı görevler üstleneceklerine olan inancının tam olduğunu belirtti.

YKS'nin tamamlanmasıyla birlikte başlayan heyecanlı bekleyişin bugün itibarıyla sona erdiğini aktaran Ersoy, "Yaklaşık 2,5 milyon adayın başvurduğu YKS sonuçlarını ilan ettik, hayırlı olsun. Sınav sonuçlarını kurumsal web sayfamız 'https://ykssonuc.osym.gov.tr/' linki üzerinden öğrenebilirsiniz. Sınav sonuçlarının açıklanmasıyla birlikte tercih sürecimiz başlayacak. 2026-YKS tercih işlemleri, 29 Temmuz-10 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilecek." ifadelerini kullandı.

Tercih sürecinde adayların ilgi alanları ve yeteneklerini dikkate almalarını, tercih edecekleri alanları iyi araştırmalarını, yayımlayacakları kılavuzdan bölümlere ilişkin bilgileri dikkatlice okumalarını tavsiye eden Ersoy, adayların yapacakları tercihlerin hayırlı olmasını diledi.

2 soru iptal edildi

ÖSYM'nin internet sitesinde yer alan duyuruda, şu ifadeler kullanıldı:

“20-21 Haziran 2026 tarihlerinde uygulanan 2026-YKS'nın madde analizleri incelenmiş, cevap anahtarlarının kontrolleri tamamlanmış, itirazlar bilimsel açıdan değerlendirilmiş ve 21 Haziran 2026 tarihinde uygulanan 2026-YKS 2. Oturum Alan Yeterlilik Testleri'nin Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 Testi Temel Soru Kitapçığı'nda yer alan 20 numaralı sorunun iptal edilmesine karar verilmiş olup Matematik Testi Temel Soru Kitapçığı'nda yer alan 23 numaralı soru ise yargı kararı gereği iptal edilerek değerlendirme işlemleri yapılmıştır.”

YKS şampiyonları

ÖSYM Başkanı Ersoy, 2026-YKS'de dereceye giren adayları şu şekilde açıkladı:

"Temel Yeterlilik Testi (TYT) birincilerimiz; İlker Uyanıker Yıldız Teknik Üniversitesi Maçka Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi-İstanbul, Abdullah Uslu Eskişehir Fatih Fen Lisesi-Eskişehir, Miraç Koşar, Şanlıurfa Fen Lisesi-Şanlıurfa Doğa Erdemir, Kadıköy Anadolu Lisesi-İstanbul, Şerif Efe Dartar, Kabataş Erkek Lisesi-İstanbul.

Alan Yeterlilik Testleri (AYT) birincilerimiz; sayısal alanında Şerif Efe Dartar Kabataş Erkek Lisesi-İstanbul, sözel alanında Enes Salahaddin Coşkun Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesi-İstanbul, eşit ağırlık alanında Tuğsem Bahar Kabataş Erkek Lisesi-İstanbul.

Yabancı Dil Testi (YDT) birincilerimiz; Almanca Eylül Uyar Kabataş Erkek Lisesi-İstanbul, Arapça Ammar Moataz Mohamed Ibrahım Mahmoud Kartal Anadolu İmam Hatip Lisesi-İstanbul, Fransızca Sena İlhan Açık Öğretim Lisesi-Denizli, İngilizce Doğa Erdemir Kadıköy Anadolu Lisesi-İstanbul, Rusça Ela Demirel Ahmet Keleşoğlu Fen Lisesi-İstanbul."

Kadın adayların erkek adaylara göre sınava katılım oranları daha yüksek

Ersoy, TYT'ye başvuran 2 milyon 425 bin 627 adayın 2 milyon 255 bin 76'sının sınava katıldığını, 170 bin 551 adayın ise sınava girmediğini bildirdi.

AYT'ye başvuran 1 milyon 627 bin 970 adaydan 1 milyon 473 bin 113'ünün sınava katıldığını aktaran Ersoy, YDT'ye başvuran 203 bin 640 adaydan da 143 bin 270'inin sınava katıldığını, 60 bin 370 adayın bu oturuma girmediği bilgisini paylaştı.

TYT'ye başvuran erkek adayların yüzde 91,48'inin, TYT'ye başvuran kadın adayların yüzde 94,21'inin, AYT'ye başvuran erkek adayların yüzde 88,09'unun, AYT'ye başvuran kadın adayların yüzde 92,33'ünün sınava katıldığını bildiren Ersoy, YDT'de ise erkeklerde yüzde 63,81, kadın adayların ise yüzde 74,99'unun oturuma katıldığının altını çizerek, tüm testlerde kadın adayların erkek adaylara göre sınava katılım oranlarının daha yüksek olduğunu kaydetti.

AYT'deki 11 alt testten 8'inde erkek adayların, 3'ünde ise kadın adayların ortalaması daha yüksek

Ersoy, 2026-YKS'de üç oturumda uygulanan testlerde toplam 680 soru sorulduğunu bildirdi.

YKS testlerinin ortalamalarına ilişkin bilgiler veren Ersoy, şöyle devam etti:

“2026-TYT'de ortaöğretim son sınıf öğrencilerinin doğru cevap sayısı ortalamaları; Türkçe (40 soru) testinde 20,5, sosyal bilimler (20 soru) testinde 10,2, temel matematik (40 soru) testinde 6,8 ve fen bilimleri (20 soru) testinde 4,3'tür. AYT matematik (40 soru) testinin ortalaması, 7,0. AYT fen bilimleri testinin ortalamaları; fizik (14 soru) alt testinde 2,7, kimya (13 soru) alt testinde 2,2 ve biyoloji (13 soru) alt testinde 3,0 oldu. AYT Türk Dili ve Edebiyatı-Sosyal Bilimler-1 testinin ortalamaları; Türk dili ve edebiyatı (24 soru) alt testinde 6,1, tarih-1 (10 soru) alt testinde 2,6, coğrafya-1 (6 soru) alt testinde 1,7. AYT sosyal bilimler-2 testinin ortalamaları; tarih-2 (11 soru) alt testinde 1,7, coğrafya-2 (11 soru) alt testinde 2,1, felsefe grubu (12 soru) alt testinde 1,6, (DKAB) din kültürü ve ahlak bilgisi/ek felsefe grubu (6 soru) alt testinde 1,9 olmuştur. YDT'nin ortalamaları ise; Almanca testinde 43,0, Arapça testinde 44,3, Fransızca testinde 46,1, İngilizce testinde 37,1, Rusça testinde 56,9 olarak gerçekleşti.”

Ersoy, TYT'deki Türkçe ve sosyal bilimler testinde kadın adayların doğru cevap sayısının ortalaması erkek adaylara göre daha yüksek olduğunu, temel matematik ve fen bilimleri testlerinde ise erkek adayların doğru cevap ortalamasının kadınlara göre daha yüksek gerçekleştiğini belirtti.

AYT'deki 11 alt testten 8'inde erkek adayların ortalamasının, 3'ünde ise kadın adayların ortalaması daha yüksek olduğunu aktaran Ersoy, YDT'de ise Arapça ve Rusça dillerinde kadın adayların, Almanca, Fransızca ve İngilizce'de ise erkek adayların ortalamasının daha yüksek sonuçlandığını vurguladı.

YÖK Başkanı Özvar'dan 2026-YKS sonuçlarına ilişkin paylaşım

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, NSosyal hesabından 2026-YKS sonuçlarına ilişkin paylaşımda bulundu.

Özvar, şunları kaydetti:

"Sonuçların tüm adaylarımız ve aileleri için hayırlı olmasını diliyorum. Sevgili gençler, şimdi tercih dönemi başlıyor. Tercihlerinizi yaparken ilgi alanlarınızı, yeteneklerinizi ve hedeflerinizi dikkate almanızı, bilhassa yapay zeka, dijital teknolojiler ve geleceğin mesleklerine yönelik yeni lisans ve ön lisans programlarımızı dikkatle değerlendirmenizi tavsiye ediyorum. Yükseköğretim Kurulu olarak üniversitelerimizle birlikte sizleri en iyi şekilde karşılamaya hazırız. Hepinize başarılar diliyorum."

Allah’ın sizi birbirinizden üstün kıldığı şeyleri iç çekerek arzu etmeyin. Erkeklerin de kazandıklarından nasipleri var, kadınların da kazandıklarından nasipleri var… (Nisâ, 4/32)

Türkçe, İngilizce ve Arapça hazırlanan çalışma, Ayasofya'nın mimarisi, kubbesi, mozaikleri, restorasyon süreçleri ile yüzyıllar boyunca oluşan kültürel ve manevi birikimini, alanında uzman isimlerin katkılarıyla tek ciltte bir araya getiriyor.

Çalışmada, Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'un fethinin ardından Ayasofya'yı camiye dönüştürme süreci ile yapının 24 Temmuz 2020'de yeniden ibadete açılması, Ayasofya tarihinin önemli dönüm noktaları arasında değerlendiriliyor.

Eserde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın takdim yazısı ile hazırlık sürecine ilişkin bilgiler de yer alıyor.

Büyük boy tasarımı ve zengin görsel içeriğiyle hazırlanan çalışma, araştırmacılar, akademisyenler ve sanat tarihçileri başta olmak üzere kültürel mirasa ilgi duyan okurlar için kapsamlı bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor.

Bu kapsamda, TDV'nin yaptırdığı su kuyusu ve vakıf çeşmelerinin sayısı 23'e ulaştı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Türkiye'nin Kabil Büyükelçisi Sadin Ayyıldız, iki ülke arasındaki ilişkilerin her alanda artarak devam etmesi gerektiğini belirtti.

Ayyıldız, yapılan eserlerin dost ve kardeş ülke Afganistan halkına Türkiye'nin emaneti olduğunu kaydetti.

Türkiye'nin Kabil Büyükelçiliği Din Hizmetleri Müşaviri Dr. Emrah Kandemir ise sadaka olarak insanların su ihtiyaçlarının karşılanmasının önemli olduğuna dikkati çekerek, "Su en temel ihtiyaçtır. En hayati ihtiyaçtır, insanoğlunun yaşamının sağlıklı bir şekilde devam etmesi için olmazsa olmazlardandır. Aziz milletimizin yardımları, dostluk ve kardeşlik eli sadece ülkemizle sınırlı kalmamakta çeşitli coğrafyalara uzanmaktadır." ifadelerini kullandı.

Dünyanın birçok ülkesinde temiz suya erişim sorununun devam ettiğini vurgulayan Kandemir, temiz suya erişimin zaruri olduğunu belirtti.

Kandemir, şunları kaydetti:

"Türkiye Diyanet Vakfı ve Kabil Din Hizmetleri Müşavirliği olarak Afganistan'ın değişik yerlerinde su kuyusu ve vakıf çeşmesi projelerimiz devam etmektedir. Biz inanıyoruz ki Türk milletinin katkılarıyla bu projelerimiz artarak devam edecektir. Ülkenin çeşitli illerinde açılan su kuyuları ve vakıf çeşmelerinin mimarimizi, kültürümüzü yansıtması ve milletimizin sınırsız yardımlaşma duygusunu göstermesi açısından büyük önem taşıyor. Başta Diyanet İşleri Başkanlığı, Türkiye Diyanet Vakfı ve tüm hayırseverlere teşekkür ederiz."

Afganistanlı yetkililer de Türk halkı tarafından Afganistan'a yapılan yardımları asla unutmadıklarını belirterek, daima yanlarında oldukları için teşekkür etti.

- Afganistan'daki yetimlere eğitim desteği

TDV tarafından 5 bin Afganistanlı öksüz ve yetim öğrenciye eğitim desteği kapsamında 5 bin okul çantası dağıtılıyor.

Türkiye'nin Kabil Büyükelçiliği Din Hizmetleri Müşaviri Dr. Emrah Kandemir, bu projeyle eğitime destek verdiklerini ifade etti.

KUR’AN-I KERİM

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimizin kıyamete kadar gelecek bütün insanlara bahşettiği nimetlerden, engin şefkat ve merhametinin tecellilerinden biri de Kur’an-ı Kerim’dir.

Kur’an-ı Kerim, hakkı batıldan ayırt eden ilahi kelamdır. O, asla sıradan bir söz değildir.[1] Kur’an-ı Kerim, sözlerin en güzeli ve en mukaddesidir. O, hidayet kaynağı, şifa membaıdır. Kur’an-ı Kerim, insanlığı; hak ve hakikate, iyilik ve adalete, huzur ve muhabbete sevk eden Rahmani bir muştudur. Ayet-i kerimede buyrulduğu üzere, “Bu Kur’an, en doğru olana iletir; dünya ve ahiret için yararlı işler yapan müminlere, büyük bir mükâfat olduğunu müjdeler.”[2]

Aziz Müminler!

Kur’an-ı Kerim, rahmet peygamberi Allah Resûlü (s.a.s)’in en büyük mucizesidir. Onun tek bir harfi dahi değişmemiştir, asla değiştirilemeyecektir. Yüce Rabbimiz, “Şüphesiz Kur’an’ı biz indirdik. Onun koruyucusu da elbette biziz”[3] buyurarak, bu gerçeği beyan etmektedir.

Kur’an-ı Kerim, insan ürünü değildir; Allah Teâlâ’nın kelamıdır. O, bir benzeri şöyle dursun; bir suresinin, hatta bir ayetinin dahi benzerinin getirilemeyeceği yüce bir kitaptır. Kur’an; Cenâb-ı Hak ile bağımızı güçlendiren, çevremiz ile ilişkilerimizi düzenleyen bir kılavuzdur.

Kıymetli Müslümanlar!

Kur’an-ı Kerim’in rehberliğine sarılan kişiler yolunu kaybetmezler. Onun ilkeleriyle hayat süren aileler huzur bulurlar. Onun ahlakını kuşanan toplumlar güven içinde yaşarlar. Onun adaletini benimseyen milletler güçlü olurlar. Hayatında Kur’an-ı Kerim’e yer vermeyenler, onun emirlerine ve yasaklarına riayet etmeyenler, ayetlerini alaya alanlar ise ancak kendilerini küçük duruma düşürürler. Yüce Rabbimizin bu husustaki uyarısı gayet açıktır: “…İşte bu kitap, Allah’ın, dilediğini kendisiyle doğru yola ilettiği hidayet rehberidir. Allah kimi de saptırırsa artık ona doğru yolu gösterecek yoktur.”[4]

Değerli Müminler!

Devletimizi, vatanımızı, milletimizi, birlik ve beraberliğimizi muhafaza etmenin yolu; değerlerimize sahip çıkmaktan geçmektedir. Bilelim ki; bu değerlerin içerisinde Kur’an-ı Kerim vardır, sünnet-i seniyye vardır. Meşruiyetini İslam’dan alan örfümüz vardır, kültürümüz vardır. Mutluluğun yolu da işte bu değerleri öğrenmekten ve hayatımıza aktarmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Şüphesiz bu Kur’an, Allah’ın sizlere bir ikramıdır...”[5]

[1] Târık, 86/13,14.

[2] İsrâ, 17/9.

[3] Hicr, 15/9.

[4] Zümer, 39/23.

[5] Dârimî, Fedâilü’l-Kur’ân, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

YAZ KUR’AN KURSLARI

Muhterem Müslümanlar!

Geçtiğimiz hafta itibarıyla çocuklarımız bir eğitim öğretim yılını daha tamamlayıp yaz dönemine girdiler. Evlatlarımızın iyi bir eğitim almaları toplumumuz ve geleceğimiz için önem arz etmektedir. Ancak bilmeliyiz ki; beden ve ruhun, dünya ve ahiretin birlikte imar ve ihya edilmesi gerekmektedir. Zira insanı gerçek anlamda değerli kılan; bilgisiyle birlikte imanını, başarısıyla birlikte ahlakını koruyabilmesidir. Resûl-i Ekrem (s.a.s), “Hiçbir anne baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha kıymetli bir bağışta bulunmamıştır”[i] nasihatiyle bu hususa dikkatlerimizi çekmektedir.

Kıymetli Anne Babalar!

Modern çağın getirdiği tüketim kültürü, dijital mecraların bilinçsiz kullanımı, zaman zaman kutsallarımızın mizah adı altında alaya alınması, çocuklarımızı günden güne değerlerimizden uzaklaştırmaktadır. Tertemiz dimağlar; batıl inançlar, sapkın akımlar, bağımlılık ve akran zorbalığının girdabında kaybolma riskiyle karşı karşıyadır. Etrafımızı çepeçevre saran bu tehditler karşısında çaresiz değiliz. Çare; akıllara ve kalplere hitap eden ilim ve hikmeti, en güzel şekilde çocuklarımızla buluşturmaktır. Yüce Rabbimizin, “Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun”[ii] emri gereğince, evlatlarımıza helal haram hassasiyeti kazandırmaktır. Milli ve manevi değerlerimizi özümsemelerine katkı sunmaktır.

Değerli Müminler!

Çocuklarımızın; Yüce Kitabımız Kur’an’ı, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in örnek hayatını, iman ve ibadet esaslarını, dinî ve ahlaki değerlerimizi, örf ve adetlerimizi öğrenebilecekleri yaz Kur’an kurslarımız önümüzdeki pazartesi günü başlıyor. Bizler istiyoruz ki; yaz Kur’an kurslarında çocuklarımız; paylaşmayı, kardeşliği, yardımlaşmayı ve sevgiyi yaşayarak öğrensinler. Birlikte namaz kılmanın huzurunu, dua etmenin güzelliğini ve cami adabının inceliklerini idrak etsinler. Vatanımızın dirliği ve milletimizin huzuru için Kur’an’ın nuruyla aydınlansınlar. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in güzel ahlakıyla erken yaşta tanışsınlar. Gençlerimiz; zihinlerindeki sorulara, kalplerindeki arayışlara din görevlilerimizin rehberliğinde cevaplar bulsunlar. Bir ömür boyu iyiliklere omuz omuza yürüyecekleri arkadaşlıklar kursunlar.

Aziz Müslümanlar!

Unutmayalım ki, çocuklarımızın gönlüne küçük yaşlarda ekilen Allah sevgisi, ömür boyu meyve verecek en kıymetli tohumdur. Bu vesileyle “Yaz Kur’an Kursunda Buluşuyoruz” çağrısıyla tüm çocuklarımızı ve gençlerimizi, camilerimize ve Kur’an kurslarımıza davet ediyoruz. Aynı zamanda anne babalardan, çocuklarının; dinimiz, kültürümüz ve camilerimizle olan bağlarını koruma noktasında daha fazla hassasiyet göstermelerini bekliyoruz.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu müjdesiyle bitiriyoruz: “Kim Kur’an-ı Kerim’i okur ve onunla amel ederse, kıyamet günü ebeveynine bir taç giydirilir. Bu tacın ışığı, güneşin dünyadaki bir eve konulduğunda onun vereceği ışıktan daha güzeldir…”[iii]

[i] Tirmizî, Birr, 33; İbn Hanbel, IV, 77.

[ii] Tahrîm, 66/6.

[iii] Ebû Dâvûd, Vitr, 14.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Muhterem Müslümanlar!

“Kendileri ile huzur bulasınız diye sizin için eşler yaratması, aranızda sevgi ve merhamet var etmesi Allah’ın varlığının ve kudretinin delillerindendir. Şüphesiz bunda düşünen bir toplum için ibretler vardır”[1] ayet-i kerimesinde ifade edildiği üzere, ilahi rahmetin yeryüzündeki tecellilerinden biri de ailedir.

Aziz Müminler!

Aile, İslam’ın ilkelerini belirlediği nikâh akdiyle kurulan huzur ve muhabbet yuvasıdır. Sıkıntıların birlikte omuzlandığı; kederlerin paylaşıldığı, sevinçlerin çoğaltıldığı huzur ocağıdır. Aile; bizleri, günahlardan uzak tutan güvenli bir sığınaktır. Millî ve manevi değerlerimizi kuşaktan kuşağa aktarmamıza vesile olan bir müessesedir.

Değerli Müslümanlar!

Aile olmak, sadece aynı mekânı paylaşmak değildir. Aile olmak, dünyayı da ahireti de cennete çevirmek için el ele verebilmektir. İyi günde olduğu gibi kötü günde de birlik ve beraberliği güçlü kılabilmektir. Aile olmak, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in örnekliğini hayatımıza yansıtabilmektir. Onun gibi, elinden ve dilinden emin olunan güvenilir bir eş olabilmektir. Kızını ayakta karşılayıp yerini ona ikram eden vefakâr bir baba olabilmektir. Namazdayken omuzlarına çıkan torunlarının oyunlarını bozmamak için secdesini uzatan müşfik bir dede olabilmektir. Yetim ve öksüzlere hamilik yapan, kimsesiz çocuklara aile sıcaklığını hissettiren merhametli bir insan olabilmektir.

Kıymetli Müminler!

Her geçen gün, aile değerlerimiz örselenmekte; evlilikler, külfetli hale getirilmekte; bekârlık ve evlilik dışı hayat teşvik edilmektedir. İnancımızda rızkın Allah’a ait olduğu[2] vurgulanmasına rağmen, ‘çocuk sahibi olmanın hayatı zorlaştırdığı’ söylemleri günden güne artmaktadır. Hâlbuki devletlerin geleceği; ailenin kurulmasına, korunmasına ve güçlendirilmesine bağlıdır. Milletlerin en büyük sermayesi, milli ve manevi değerleriyle yetişen nesillerdir. Bu sebeple, göz aydınlığı evlatlarımızın evliliklerine yardımcı olmak, sadece anne ve babaların değil bütün toplumun ortak sorumluluğudur. Diyanet İşleri Başkanlığımız da bu sorumluluğun bir gereği olarak müftülüklerimiz marifetiyle nikâh merasimleri icra etmektedir.

Aziz Müslümanlar!

Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Nikâhın en hayırlısı, en kolay olanıdır”[3] tavsiyesini kendimize düstur edinelim. Gösteriş ve israfa dayalı nişan, nikâh ve düğün merasimleriyle gençlerimizin ve ailelerimizin omuzlarına ağır yükler yüklemeyelim. Hanelerimizi huzur ve güvenin kaynağı haline getirelim. Rabbimizin lütfu olan çocuklarımızı bereket vesilesi olarak görelim.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en iyi olanınızdır. İçinizde ailesine karşı en iyi olan da benim!”[4]

[1] Rûm, 30/21.

[2] Hûd, 11/6.

[3] Ebû Dâvûd, Nikâh, 30-31.

[4] İbn Mâce, Nikâh, 50.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Temel ihtiyaçlardan yoksun kalan aileler, yıkılan evlerinin yakınında kurdukları derme çatma çadırlarda ve ağır hasarlı binalarda zorlu koşullar altında günlük yaşam mücadelesi veriyor.

Saldırıların ardından beldede oluşan yıkım görüntülendi.

BİRLİKTE RAHMET VARDIR

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimizin saygı duyulmasını emrettiği dört aydan[1] biri olan, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Hürmete layık”^[2] olarak zikrettiği Muharrem ayının manevi iklimi içerisindeyiz. Resûl-i Ekrem (s.a.s), “Ramazan’dan sonra tutulan en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur”^[3] buyurarak, bu mübarek ayın; ibadet ve taatle, hamd ve şükürle, tövbe ve istiğfarla değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatmıştır.

Aziz Müminler!

Önümüzdeki perşembe Âşûrâ gününü idrak edeceğiz. Birçok peygamberin hayatında önemli gelişmelere sahne olan Âşûrâ günü; ne hazindir ki, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Cennet gençlerinin efendisi”^[4] diyerek övdüğü, torunu Hz. Hüseyin Efendimiz ile çoğu Ehl-i Beyt’e mensup yetmişi aşkın Müslümanın Kerbelâ’da acımasızca şehit edildiği gündür.

Kıymetli Müslümanlar!

Kerbelâ, müminlere; birlik ve beraberlik içinde hareket etmeyi, ayrılık ve gayrılığa düşmemeyi hatırlatır. Hak ve hakikati ayakta tutmayı, adaletten ve iyilikten ayrılmamayı anlatır. Kerbelâ, aramıza fitne ve fesat tohumu ekmek, kardeşi kardeşe kırdırmak isteyenlere karşı feraset ve basiretle davranmamızı tavsiye eder. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Birlikte rahmet, ayrılıkta azap vardır”[5] uyarısına kulak vermemizi; sevinci ve nimeti paylaştığımız gibi hüznü ve meşakkati de paylaşmamızı telkin eder.

Değerli Müminler!

Bugün, inananları; acı ve gözyaşına mahkûm etmek, İslam beldelerinin yer altı ve yer üstü zenginliklerini sömürmek isteyen zalimler, başta Gazze ve Filistin olmak üzere birçok farklı coğrafyada yeni Kerbelâlar yaşanması için her türlü yolu denemektedir. Ümmet-i Muhammed olarak bizler de bir daha aynı hüznü yaşamak ve şer odaklarını sevindirmek istemiyorsak, aramızdaki ihtilafları derinleştirmek yerine ortak paydada buluşmanın yollarını aramalıyız. Zira Rabbimiz bir, Peygamberimiz bir, Kitabımız bir, Kıblemiz birdir. Cenâb-ı Hakk’ın, “Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa düşenler gibi olmayın”[6] emri gereğince birbirimize kenetlenmeli; İslam kardeşliğine zarar verecek her türlü söz, tutum ve davranıştan kaçınmalıyız.

Bu vesileyle, başta Hz. Hüseyin ve Ehl-i Beyt-i Mustafa olmak üzere; din, vatan ve mukaddesat uğruna canlarını feda eden bütün şehitlerimizi rahmetle yâd ediyoruz.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu uyarısı ile bitiriyoruz: “Birbirinize nefret ve düşmanlık beslemeyin. Birbirinize haset etmeyin. Birbirinize sırt çevirmeyin. Ey Allah’ın kulları! Kardeş olun…”^[7]

[1] Tevbe, 9/36.

[2] Müslim, Sıyâm, 203.

[3] Müslim, Sıyâm, 202.

[4] Tirmizî, Menâkıb, 30.

[5] İbn Hanbel, IV, 278.

[6] Âl-i İmrân, 3/105.

[7] Buhârî, Edeb, 62.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

HİCRİ YENİ YILA GİRERKEN

Muhterem Müslümanlar!

İslam’ın ilk yıllarında müminler, Mekkeli müşriklerin günden güne artan eza ve cefasına, işkence ve boykotuna maruz kalmışlardır. Müslümanlar, yaşadıkları bütün zorluklara rağmen imanlarından asla taviz vermemişlerdir. Nihayet Peygamber Efendimiz (s.a.s) ve ashâb-ı güzîn, Cenâb-ı Hakk’ın emriyle, Mekke’den Medine’ye hicret etmişlerdir. İşte bu yıl, daha sonra hicri takvimin başlangıcı olarak kabul edilmiştir.

Aziz Müminler!

Hicret, yalnızca bir yerden başka bir yere göç etmek değildir. Hicret, Allah ve Resûlünün rızasını her şeyden üstün tutma idealidir. Hakka yönelmenin ve hakikate sımsıkı bağlanmanın gayretidir. Nefsin gayr-ı meşru istek ve arzularından, şeytanın bitmek bilmeyen vesveselerinden uzaklaşıp salih ameller ve güzel ahlakla dolu bir ömür geçirme azmidir. Hicret, hata ve günahlardan tövbe edip Yüce Rabbimizin engin rahmet ve mağfiretine sığınma çabasıdır. Haramlardan helallere, kötülüklerden iyiliklere doğru adım atma kararlılığıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.s), “Müslüman, elinden ve dilinden diğer Müslümanların zarar görmediği kişidir. Muhacir ise, Allah’ın yasaklarını terk eden kimsedir”[i] buyurarak bu hususa dikkatlerimizi çekmektedir.

Kıymetli Müslümanlar!

Her birimizin, gerçekleştireceği bir hicreti mutlaka vardır. Yeter ki, hatalarımızı fark edip yanlışlarımızla yüzleşelim. Kendimizle barışık olalım. Fıtratımızın sesine kulak verelim. Yaratılış gayemizi hatırımızdan çıkarmayalım.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümanın hicreti; kibirden tevazua, öfkeden merhamete, bencillikten diğerkâmlığa, zulümden adalete, karamsarlıktan umuda doğru yol almasıdır.

Müslümanın hicreti; yalan, iftira, fitne ve gıybet gibi dilin afetlerinden uzaklaşıp; doğruluğu, kardeşliği ve muhabbeti kuşanmasıdır.

Müslümanın hicreti; nefsini ve neslini, sapkın fikirlerden, bâtıl ideolojilerden ve yanlış yönelişlerden koruması; dinine, değerlerine, kültürüne ve örfüne uygun bir ömür sürmesidir.

Müslümanın hicreti; alkol, zina, faiz, rüşvet, stokçuluk ve karaborsacılık gibi huzur ve güveni zedeleyen haramlara tevessül etmemesi, helallerle yetinmesidir.

Müslümanın hicreti; kul ve kamu hakkını ihlal edecek her türlü günahtan uzak durması; sözüne, davranışlarına ve işine dikkat etmesidir.

Aziz Müslümanlar!

Müslümanlara düşen; hicri yeni yılda, hicretin anlam ve önemini yeniden kavramaları, içinde bulundukları dönemi doğru okumaları, hayatlarının muhasebesini yaparak geleceğe yön vermeleri olmalıdır. İslam kardeşliğini esas almaları, birbirlerine kenetlenmeleri, maddi ve manevi imkânlarını birbirleriyle paylaşmaları olmalıdır.

Bu vesileyle, önümüzdeki salı günü idrak edeceğimiz hicri yeni yılımızın; mazlumların yüzlerinin gülmesine, insanlığın huzura ermesine, birlik, beraberlik ve kardeşliğimizin pekişmesine vesile olmasını Yüce Rabbimizden niyaz ediyoruz.

Hutbemizi, şu ayet-i kerimenin mealiyle bitiriyoruz: “İman edip hicret edenler, Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla cihad edenler, muhacirleri barındırıp yardım edenler var ya, işte onlar birbirlerinin dostlarıdır…”[ii]

[i] Buhârî, Îmân, 4.

[ii] Enfâl, 8/72.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Günümüzde ibadete açık olan camide, Müslümanlar namazlarını kılmayı sürdürürken, yapı aynı zamanda şehrin en önemli turistik mekanlarından biri olarak öne çıkıyor.

DUYARLILIK

Muhterem Müslümanlar!

Mutlu bir insan, huzurlu bir toplum için gerekli olan erdemlerden biri de duyarlılıktır. Duyarlılık, kendimiz için istediğimiz iyilikleri başkaları için de istemektir. Sorumluluklarımızı fark edip onları yerine getirmenin gayretinde olmaktır. Duyarlılık, insanların can ve malını, kendi can ve malımız gibi kıymetli; insanların izzet ve şerefini, kendi izzet ve şerefimiz gibi mukaddes bilmektir.

Aziz Müminler!

Ailemize, toplumumuza ve bütün insanlara karşı duyarlı olmak, Müslüman olmamızın bir gereğidir. Yüce Rabbimiz, “Ey iman edenler! Sorumluluklarınıza dikkat edin. Siz doğru gittiğiniz takdirde yanlış yola sapanlar size zarar veremez”[1] buyurmaktadır. Evet, nemelazımcı ve vurdumduymaz olmak Müslümana yakışmaz. O, sorumluluklarını bihakkın yerine getirmenin gayretinde olandır. Duyarlı bir Müslüman; anne babasına, eşine ve çocuklarına saygı gösteren, onlara hoşgörüyle muamele edendir. Toplumsal barışı sağlamak için kardeşlik ahlakını hayatının her alanına aktarandır. Dünyanın neresinde olursa olsun her bir mazlumun acısını, her bir mağdurun sızısını yüreğinde hisseden ve üzerine düşen vazifelerini yerine getirendir.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümandan beklenen, kendisine emanet edilen dünyaya karşı da duyarlı olmasıdır. Nasıl ki evini, işyerini ve ibadethanesini temiz tutuyor ise tüm çevresini de aynı titizlikle temiz tutmasıdır. Müslümandan beklenen; ormanına, toprağına ve suyuna hassasiyet göstermesidir. Yarın, ‘Ciğerlerimiz yanıyor!’ haberleriyle uyanmamak; ‘Barajlarımız kurudu, suyumuz kalmadı!’ endişesiyle yaşamamak için bugünden gerekli tedbirleri almasıdır.

Kıymetli Müminler!

Bütün hayatı ve ibadetleri vakit ile tanzim edilmiş Müslümandan beklenen; zamana karşı da duyarlılık göstermesi, onu boşa harcamamasıdır. Zira çalışmak, Müslümanın şiarıdır. Onun dinlenmesi, bir işi bitirip diğerine başladığındadır. “Mümin, bal arısına benzer. Bal arısı gibi hep güzel, temiz, helal şeyler yer. Hep güzel şeyler üretir, hep iyiliklerin peşinden koşar. Hiçbir şeyi ne döker, ne kırar, ne de ifsat eder”[2] hadis-i şerifi, bu konuyu bizlere veciz bir şekilde özetlemektedir.

Aziz Müslümanlar!

Unutmayalım ki, kendimiz ve çocuklarımız için yaşanabilir bir dünya inşa etmenin yolu; çevremize, vaktimize ve bütün insanlara karşı duyarlı olmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde ol! Bilerek veya bilmeyerek kötü bir fiil işlersen peşinden iyi bir şey yap ki onu yok etsin. Bir de insanlara güzel ahlâkla davran!”[3]

[1] Mâide, 5/105.

[2] İbn Hanbel, II, 199.

[3] Tirmizî, Birr, 55.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Türkiye’den gelen 85 bin hacı adayı da Arafat’a çıkarak, Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş’un yaptığı vakfe duasına hep birlikte “amin” dediler.

1. "Kesimsiz kurban bağışı" vb. adlar altında yapılan bağışların hiçbir dini dayanağı bulunmamakta olup söz konusu bağışlarla kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz.

2. Bir kurban hissesi yalnızca bir kişi içindir. İmkânı olmayan birden fazla kişinin, tek kişilik bir hisseye ortak olabileceği anlayışı dinen doğru değildir.

3. Kurbanlık hayvanın taşıması gereken vasıflar ve kesimle ilgili diğer hükümler, bütün kurban çeşitlerinde aynı olup çeşitli gayelerle veya şükür niyetine kurban edilecek hayvanlarda, yaş gibi bazı şartların gerekli olmadığı inancı yanlıştır.

4. İnsanların bir araya gelerek topluca Hz. Peygamber adına bir kurban hissesine girmeleri şeklinde bir uygulama dinimizde mevcut değildir.

5. Dinimizde kabir kurbanı veya ölü kurbanı adıyla bir kurban türü bulunmamaktadır.

6. Kurban kanının, alna veya araba tekerleği gibi eşyalara sürülmesi inancı doğru değildir.

7. Evli olmayan kimselerin -gerekli mali imkâna sahip olsalar da- kurban kesemeyecekleri anlayışı yanlıştır.

8. Kurban kesim işlemini kadınların yapamayacağı anlayışı doğru değildir. Kesme becerisine sahip olan kişi, erkek olsun kadın olsun, kurban kesimini gerçekleştirebilir.

9. Büyükbaş bir kurbanlığın hissedar sayısının mutlaka 3, 5, 7 gibi tekli sayılarda olması gerektiği anlayışı doğru değildir.

10. Kurbanlık hayvanın gerekli yaşını tamamladığı halde henüz kapak atmamış ise kurban edilemeyeceği şeklindeki anlayış doğru değildir.

11. Kurban etlerinin mutlaka yedi fakire dağıtılması gerektiği şeklindeki anlayış doğru değildir. Kurban etini üçe bölmek müstehaptır.

12. Kurbanlık hayvana ortak olanların bazılarının adak veya akika niyetiyle kurbana iştirak etmesinin kurbana engel olduğu şeklindeki anlayış hatalıdır.

13. Seferî (yolcu) olanın kestiği kurbanın geçersiz olduğu anlayışı doğru değildir.

Din İşleri Yüksek Kurulu

SÖZ AHLAKI VE SOSYAL MEDYA

Muhterem Müslümanlar!

Söz, insanın iç dünyasını dışarıya yansıtan aynasıdır. Güzel bir söz; yaralı kalpleri iyileştiren merhem, kurumuş gönülleri yeşerten can suyudur. Hoş bir kelam; ruhu ilmek ilmek işleyen zarif bir nakış, hataları incitmeden düzelten nazik bir hitaptır. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Gönül alıcı söz, sadakadır.”[1]

Aziz Müminler!

Sözün tesiri, sesin yüksekliğinde değil; samimiyetin derinliğinde, üslubun inceliğinde gizlidir. Evet, en yakınımıza dahi sesimizi duyuramıyorsak, akrabalarımızla ortak paydada buluşamıyorsak, komşularımıza ulaşmaya bir yol bulamıyorsak, bunun sebeplerinden biri de konuşma usulümüzdür. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s), mümini şöyle tarif etmektedir: “Mümin; insanları karalayan, lânet eden, kaba ve kötü sözlü, hayâsız birisi değildir.”[2]

Kıymetli Müslümanlar!

Gönül kapıları, içeriden açılan kilide benzer; o kilidin yegâne anahtarı ise yumuşak bir sözdür. Kur’an-ı Kerim’de, “Kullarıma söyle, sözün en güzelini söylesinler; yoksa şeytan aralarına girer. Kuşkusuz şeytan, insanların apaçık düşmanıdır”[3] buyrulmaktadır. Bu sebeple; yuvasında huzur arayan, dilini zarafetle süslesin. Evladına ulaşmak isteyen, önce onun gönlüne bir çift tatlı kelamla misafir olsun. Saygınlık bekleyen, dilini doğrulukla mühürlesin. Berekete nail olmak isteyen, sözüne dürüstlük katsın. Hâsılı, Allah Resûlü (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Allah’a ve ahiret gününe inanan, ya hayır söylesin ya da sussun.”^[4]

Değerli Müminler!

Söz ahlakının en çok ihlal edildiği alanların başında dijital mecralar gelmektedir. Kimi insanlar, sanal kumar ve uyuşturucu madde gibi bağımlılıklarla; kimileri de şiddete sevk eden dijital oyunlar aracılığıyla kötülüğün günden güne yayılmasına zemin hazırlamaktadır. Kimi insanlar; kimliklerini gizleyerek kalp kırmayı, başkalarının şahsiyetine, şeref ve haysiyetine dil uzatmayı marifet saymaktadır. Kimileri de yalan haberler ile toplumun sinesine fitne ve fesat tohumları ekmektedir. Yüce Rabbimizin bu husustaki uyarısı gayet açıktır: “İnsanın yanında, söylediği her sözü kaydeden bir melek mutlaka hazır bulunur.”^[5]

Aziz Müslümanlar!

Bizler, teknolojik imkânlarla gelen tehlikeleri, fırsatların arkasına gizlenmiş sinsi tuzakları fark edebilirsek, sanal âlemin zararlarını asgari düzeye indirebiliriz. Dijital teknolojileri, etik değerlerimizi gözeterek kullanabilirsek, kültürümüzle bağdaşmayan söz ve içeriklerden kendimizi ve ailemizi muhafaza edebiliriz.

Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Faydasız söz ve davranışları terk etmesi, kişinin iyi bir Müslüman olduğunun göstergesidir.”[6]

[1] Buhârî, Cihâd, 128.

[2] Tirmizî, Birr, 48.

[3] İsrâ, 17/53.

[4] Buhârî, Edeb, 31.

[5] Kâf, 50/18.

[6] Tirmizî, Zühd, 11; Muvatta’, Hüsnü’l-hulk, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Hz. Peygamber ^(s.a.s.), Kurban Bayramı’nda Allah katında en sevimli ibadetin kurban kesmek olduğunu, kurbanın kesilir kesilmez Allah katında makbul olacağını ve kurban edilen hayvanın her bir parçasının kişinin hayır hanesine kaydedileceğini ifade etmiştir. ^{(Tirmizî, Edâhî, 1 [1493]; İbn Mâce, Edâhî, 3 [3126])}

Allah Teâlâ’nın rızasını kazanmak niyetiyle, karşılıksız olarak fakir ve muhtaçlara yardım etmek, iyilik ve ihsanda bulunmak da Müslüman’ın önemli vazifelerinden biridir. Zaruret derecesinde ihtiyaç içerisinde bulunan kimseye yardım etmek dinimizde farz kabul edilmiştir. Ancak bu iki ibadetin birbirinin alternatifi olarak sunulması doğru değildir. Bu sebeple kesme olmadan hayvanı, sadaka olarak bir kişiye vermek kurban yerine geçmez. ^{(İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 6/320)} Aynı şekilde kurban bedelini de yoksullara ya da yardım kuruluşlarına vermek suretiyle, kurban ibadeti ifa edilmiş olmaz.