• Dâru’l-fünûn’a bağlı ilk ilahiyat fakültesi İstanbul’da açıldı. (1924)
• Fırtına: Sitte-i Sevr başladı. (6 Gün)

Etkinlikte, “Kitap Kumbaram” sloganıyla minikler, kumbaralarında biriktirdikleri harçlıklarla TDV Kitabevi’nin indirimli kitaplarından faydalanma imkanı buldu.

Etkinlik süresince standı ziyaret eden çocuklara çeşitli hediyeler verildi.

İl Müftüsü Zahit Demirel de kurulan standı ziyaret ederek çalışmaları yerinde inceledi.

Müftü Demirel, projeye katkı sunan TDV Kars Kitabevi yetkililerine ve emeği geçen herkese teşekkür ederek, bu tür faaliyetlerin toplumda okuma bilincinin yaygınlaşmasına önemli katkı sağladığını ifade etti.

İki gün süren seminer programında, hac ibadetinin hem fıkhî boyutları hem de maddi ve manevî hazırlık süreci kapsamlı bir şekilde ele alındı. İl Müftüsü Alettin Bozkurt, İl Müftü yardımcıları ve şube müdürlerinin katılımıyla gerçekleştirilen seminerlerde; hac ve umre menasikinden çevre bilincine, hac yolculuğundan uygulamalı ibadet eğitimlerine kadar birçok konu detaylı şekilde işlendi.

Seminerlerin açılış programında konuşan İl Müftüsü Alettin Bozkurt, Diyanet İşleri Başkanlığı olarak hacı adaylarının sağlık ve huzur içerisinde ibadetlerini yerine getirebilmeleri için yoğun gayret ve çaba gösterdiklerini ifade etti. Bu yıl kutsal topraklara gidecek hacı adaylarının “Rahman’ın misafirleri” olduğunu vurgulayan Bozkurt, tüm hacı adaylarını tebrik ederek haclarının kabul olmasını temenni etti.

Seminerlerin ilk gününde, hac ve umre ibadetinin temel esasları, hac yolculuğundan önce yapılması gereken maddi ve manevî hazırlıklar ile hac yolculuğunda karşılaşılabilecek durumlar ele alındı. Hacı adaylarına ayrıca uygulamalı hac ibadeti anlatılarak, ibadetlerin doğru ve bilinçli bir şekilde yerine getirilmesinin önemi vurgulandı.

Programın ikinci gününde ise haccın hikmeti ve sembollerin anlamı, Peygamber Efendimizin (sas) örnek hac hayatı ile Mekke ve Medine’de ziyaret edilecek önemli yerler hakkında bilgiler verildi. Bunun yanında, hacı adaylarının sağlık açısından dikkat etmeleri gereken hususlar da sağlık görevlileri tarafından anlatıldı. Kadın hacı adaylarına yönelik özel konular da ayrıca ele alındı.

Yoğun katılımla gerçekleştirilen seminer programı, hacı adaylarının memnuniyeti ve dualarıyla sona erdi.

İl Müftülüğünde gerçekleştirilen yarışmanın komisyonunda İl Müftü Yardımcısı Yusuf Bektaş, Süleymanpaşa Müftüsü İbrahim Türedioğlu, Tekirdağ Dini İhtisas Merkezi Müdürü Mehmet Alver, Çerkezköy Vaizi Nurdan Zeynep Akba ve Cezaevi Vaizi Rüstem Çonoğlu yer aldı.

Hafızlık Bayan İl Yarışmasında Süleymanpaşa’dan Kur’an Kursu Öğreticisi Elif Uçar, Erkeklerde ise Malkara’dan Din Görevlisi Hasan Basri Rakipoğlu birinci oldu.

Kadınlarda Kur’an-ı Kerim-i Güzel Okuma yarışmasında Çerkezköy’den Kur’an Kursu Öğreticisi Hümeyra Akyüz, Erkeklerde ise Çorlu’dan İmam Hatip Ahmet Öztürk birinci oldu.

İl Müftülüğü tarafından bütün yarışmacılara derecelerine göre çeşitli hediyeler verildi.

İl Geneli dereceye giren din görevlileri Haziran ayında yapılacak Bölge Finalinde Tekirdağ’ı temsil edecek.

Programın açılış konuşmasını yapan İlçe Müftüsü Kamil Oktay, hac ibadetinin manevi önemine, maddi-manevi hazırlık süreçlerine ve kutsal topraklarda "bir arada yaşama bilinci"ne değindi.

Oktay, “Hac; insanın hem Rabbine yakınlaşması hem de sabır, hoşgörü ve paylaşma duygularını güçlendirmesi için büyük bir fırsattır. Bu yolculuğa bilinçli ve hazırlıklı bir şekilde çıkmanız, ibadetlerinizin kabulünü kolaylaştırır.” dedi.

Programın devamında Şube Müdürleri Kadir Demir, Lütfi Ekici, Necati Ege, Din Hizmetleri Uzmanı Hikmet Kıratlı ile Vaizler Sultan Oktay, Hatice Kocaoğlu ve Nevres Nuri Kocaoğlu kendi uzmanlık alanlarında hacı adaylarını bilgilendirdi.

Etimesgut İlçe Sağlık Müdürlüğü’nden Uzm. Dr. Şebnem Aydoğdu Boğa ve Uzm. Dr. İlayda Kulaç Aksu da programda hazır bulunarak adaylara önemli uyarılarda bulundu.

Artuklu Üniversitesi Öğretim Görevlisi Mehmet Emin Beliktay, Dicle Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Rıfat Ablay, Ayasofya-ı Kebir Camii Baş İmam-Hatibi Bünyamin Topçuoğlu tarafından okunan Kur’an-ı Kerim tilavetinin ardından konuşan Mardin İl Müftüsü Dr. Enver Türkmen, hafızları tebrik etti.

Hafızların sevincini paylaşan Mardin Valisi Tuncay Akkoyun ve Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hafız Osman Şahin de birer konuşma yaparak hafızları ve aileleri tebrik etti.

Yapılan duaların ardından hafızlara "İcazet Belgeleri" ile çeşitli ödüller takdim edildi.

Keskin İlçe Müftülüğü Manevi Danışmanı Bahri Demir rehberliğinde ve KYK yurtlarında kalan gönüllü üniversite öğrencilerinin katılımıyla gerçekleştirilen projenin ilk aşaması tamamlandı. "Gençlik el ele" anlayışıyla yürütülen çalışmaların ilk fazında, belirlenen iki konutun boya, badana ve çatı onarımları gönüllü gençler tarafından başarıyla gerçekleştirildi.

Sosyal sorumluluk ve toplumsal dayanışma bilincini güçlendirmeyi hedefleyen proje çerçevesinde, önümüzdeki günlerde iki konutun daha tadilat ve bakım faaliyetlerinin yapılması planlanıyor.

Yürütülen çalışmaları yerinde takip eden Keskin İlçe Müftüsü Erol Kılıç, "Bu anlamlı çalışma ile hane sahiplerinin yaşam standartlarını iyileştirmeyi, onlara daha huzurlu bir yuva sunmayı hedefliyoruz. Din gönüllüsü arkadaşlarımızın rehberliğinde, gençlerimizin bu denli anlamlı bir faaliyette ter dökmesi bizler için gurur vericidir." dedi.

Müftü Kılıç, projenin paydaşı olan kurumlara, sahada özveriyle görev alan gönüllü gençlere ve din görevlilerine teşekkür ederek bu tür hayri hizmetlerin devam edeceğini belirtti.

İki gün süren programda, alanında uzman akademisyenler ve kurul üyeleri tarafından ihtisas kursiyerlerine yönelik kapsamlı seminerler verildi. Program kapsamında fetva usulünden güncel dini meselelere, aile hayatından ticari hayata kadar pek çok başlık ele alındı.

Haseki Dini Yüksek İhtisas Merkezi Müdürü Muhammet Emin Kılıç, böylesine kapsamlı ve nitelikli bir eğitim faaliyetinin merkezlerinde gerçekleştirilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek Din İşleri Yüksek Kurulu üyelerine ve katkı sunan tüm akademisyenlere teşekkür etti.

Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanı Prof. Dr. Abdurrahman Haçkalı da yaptığı değerlendirmede, ihtisas merkezlerinde verilen bu tür eğitimlerin din hizmetlerinin niteliğini artırmada büyük önem taşıdığını vurgulayarak ev sahipliği dolayısıyla Haseki yönetimine ve katılımcılara teşekkür etti.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre, 2025 sonu itibarıyla Türkiye nüfusu, 86 milyon 92 bin 168 kişiyken bunun 21 milyon 375 bin 930'unu çocukların oluşturduğu belirlendi.

Çocuk nüfusun yüzde 51,3'ünü erkekler, yüzde 48,7'sini kızlar oluşturdu.

Birleşmiş Milletlerin (BM) tanımına göre 0-17 yaş grubunu içeren çocuk nüfus, 1970'te toplam nüfusun yüzde 48,5'ini oluştururken bu oran 1990'da yüzde 41,8 ve 2025'te yüzde 24,8 oldu.

Nüfus projeksiyonlarına göre, çocuk nüfus oranının 2030'da yüzde 22,1, 2040'ta yüzde 17,9, 2060'ta yüzde 16,9, 2080'de yüzde 15,2 ve 2100'de yüzde 14,5 olacağı öngörüldü.

Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülke incelendiğinde, 2025'te çocuk nüfus oranının AB ortalaması yüzde 17,6 olarak kayıtlara geçti. AB üyeleri arasında en fazla çocuk nüfus oranına sahip ülkeler, sırasıyla yüzde 22,7 ile İrlanda, yüzde 20,4'er ile Fransa ve İsveç olarak kaydedildi.

Çocuk nüfus oranı en düşük ülkeler ise sırasıyla yüzde 14,5 ile Malta, yüzde 14,9 ile İtalya ve yüzde 15,5 ile Portekiz olarak belirlendi.

Türkiye'nin çocuk nüfus oranının yüzde 24,8 ile AB üyesi ülkelerden daha yüksek olduğu görüldü.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, geçen yıl en yüksek çocuk nüfus oranına sahip olan il, yüzde 43,3 ile Şanlıurfa oldu. Bunu, yüzde 39,2 ile Şırnak, yüzde 36,7 ile Mardin izledi. En düşük olduğu iller ise yüzde 15,9 ile Tunceli, yüzde 16,9 ile Edirne, yüzde 17,7 ile Kırklareli olarak belirlendi.

Geçen yıl toplam hane halkı sayısı, 26 milyon 977 bin 795 oldu. Hanelerin yüzde 41,9'unda, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunduğu görüldü. Bu hanelerin illere göre dağılımı incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda en az bir çocuk bulunan hane halkı oranının en yüksek olduğu ilin yüzde 68,2 ile Şanlıurfa, en düşük olduğu ilin yüzde 27,3 ile Tunceli olduğu tespit edildi.

Hanelerin yüzde 19,1'inde 0-17 yaş grubunda 1 çocuk, yüzde 14,1'inde 2 çocuk, yüzde 5,7'sinde 3 çocuk, yüzde 1,9'unda 4 çocuk, yüzde 1,1'inde ise 5 ve daha fazla çocuk bulunduğu kayıtlarda yer aldı.

Çocuk nüfus yaş grubuna göre incelendiğinde, 2020'de çocuk nüfusun yüzde 26,9'unun 0-4 yaş grubunda, yüzde 28,7'sinin 5-9 yaş grubunda, yüzde 28,2'sinin 10-14 yaş grubunda, yüzde 16,2'sinin 15-17 yaş grubunda yer aldığı görülürken 2025'te ise yüzde 22,7'sinin 0-4 yaş grubunda, yüzde 28,8'inin 5-9 yaş grubunda, yüzde 30,5'inin 10-14 yaş grubunda, yüzde 18'inin 15-17 yaş grubunda yer aldığı belirlendi.

Doğum İstatistiklerine göre, 2024'te canlı doğan bebek sayısı, 937 bin 559 oldu. Doğan bebeklerin 481 bin 825'inin erkek, 455 bin 734'ünün ise kız olduğu tespit edildi. Canlı doğan bebeklerin yüzde 96,7'sini tekil, yüzde 3,2'sini ikiz, yüzde 0,1'ini ise üçüz ve daha fazla çoğul doğumlar oluşturdu.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, hastanede gerçekleşen doğumların canlı doğumlar içindeki oranı, 2010'da yüzde 91,6 iken 2024'te yüzde 99,4 oldu. Beşli karma aşı (DPT+IPV+Hib) 3 doz ile aşılama oranının 2023'te yüzde 98,8 iken 2024'te yüzde 96 olduğu görüldü.

Hayat Tabloları 2022-2024 sonuçlarına göre, doğuşta beklenen yaşam süresinin Türkiye geneli için 78,1 yıl, erkekler için 75,5 yıl, kadınlar için 80,7 yıl olduğu kaydedildi. Türkiye'de, 7 yaşına ulaşan bir çocuğun kalan yaşam süresinin ortalama 72,1 yıl, erkek çocuklar için 69,5 yıl ve kız çocuklar için 74,7 yıl olduğu görüldü. Çalışma çağının başlangıcı olan 15 yaşındaki çocuklar için bu süre, 64,3 yıl olarak kayıtlara geçti. Erkek çocuklar için bu süre 61,7 yıl iken, kız çocuklar için 66,9 yıl oldu. Bu yaş için kız ve erkek çocuklar arasındaki beklenen yaşam süresi farkının, 5,2 yıl olduğu belirlendi.

En popüler bebek isimleri Alparslan ve Alya

Geçen yıl doğan bebeklere konulan en popüler erkek bebek isimleri, Alparslan, Göktuğ ve Metehan, en popüler kız bebek isimleri ise Alya, Defne ve Gökçe oldu. Doğan erkek bebeklerin 7 bin 527'sine Alparslan, 6 bin 36'sına Göktuğ, 5 bin 393'üne Metehan, kız bebeklerin 8 bin 751'ine Alya, 7 bin 731'ine Defne, 7 bin 603'üne ise Gökçe ismi verildi. Türkiye'de 2025'te 0-17 yaş grubundaki çocuklarda en çok kullanılan erkek çocuk isimlerinin Yusuf, Mustafa ve Ömer, kız çocuk isimlerinin ise Zeynep, Elif ve Ecrin olduğu görüldü.

Çalışma çağındaki yüz kişiye düşen çocuk sayısını ifade eden çocuk bağımlılık oranı, 2019'da yüzde 34,1 iken, bu oran 2025'te yüzde 29,7'ye düştü. Nüfus projeksiyonlarının demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam edeceğini varsayan ana senaryosuna göre, çocuk bağımlılık oranının 2030'ta yüzde 25,5, 2040'ta yüzde 22,1, 2060'ta yüzde 23,3, 2080'de yüzde 23,4, 2100'de yüzde 21,5 olacağı öngörüldü.

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 2024'te ilk kez özel gereksinim raporu alan çocukların sayısı, 96 bin 83 oldu. İlk kez özel gereksinim raporu alan çocukların yüzde 62,6'sını erkek çocuklar, yüzde 37,4'ünü ise kız çocuklar oluşturdu.

5 yaşındaki çocukların net okullaşma oranı yüzde 82,5

Milli Eğitim Bakanlığı Örgün Eğitim İstatistiklerine göre, okul öncesi eğitim seviyesinde 5 yaş net okullaşma oranının, 2024-25 öğretim yılında yüzde 82,5 olduğu görüldü. 5 yaş net okullaşma oranı cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklar için yüzde 82,8, kız çocuklar için yüzde 82,3 oldu.

İlkokul seviyesinde net okullaşma oranı, 2024-25 öğretim yılında yüzde 95,4, ortaokul seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 89,1, ortaöğretim seviyesinde net okullaşma oranı yüzde 82,9 olarak kayıtlara geçti.

Ulusal Eğitim İstatistikleri Veri Tabanı sonuçlarına göre, eğitim kademesi ve cinsiyete göre okul tamamlama oranları incelendiğinde, ilkokul tamamlama oranının 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde yüzde 98,6 olduğu tespit edildi. Ortaokul tamamlama oranı, 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde, yüzde 96,6 oldu. Ortaöğretim tamamlama oranının da yüzde 81,3 olduğu belirlendi. Ortaöğretim okul tamamlama oranı cinsiyete göre incelendiğinde, 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde bu oranın erkek çocuklar için yüzde 79,2, kız çocuklar için yüzde 83,5 olduğu görüldü.

Milli Eğitim Bakanlığı Örgün Eğitim İstatistiklerine göre, Türkiye genelinde 2024-25 eğitim ve öğretim döneminde örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı, 17 milyon 956 bin 523 oldu. Bu öğrencilerin yüzde 51,3'ünü erkek öğrenciler, yüzde 48,7'sini ise kız öğrenciler oluşturdu.

Özel eğitim gerektiren bireylere (işitme, görme, ortopedik ve hafif düzeyde zihinsel engelli) hizmet veren, özel olarak yetiştirilmiş personelin bulunduğu, geliştirilmiş eğitim programlarının uygulandığı özel öğretim kurumlarında örgün eğitime devam eden öğrenci sayısı 602 bin 729 oldu. Özel eğitim alan öğrenciler, örgün eğitimdeki öğrencilerin yüzde 3,4'ünü oluşturdu. Özel örgün eğitime devam eden öğrencilerin yüzde 62,7'sinin erkek öğrenciler, yüzde 37,3'ünün ise kız öğrenciler olduğu belirlendi.

Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistiklerine göre, geçen yıl toplam nüfusun yüzde 27,9'unun yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında iken, çocuk nüfus için bu oranın yüzde 36,8 olduğu görüldü. Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan çocuk nüfus cinsiyete göre incelendiğinde, bu oran erkek çocuklarında yüzde 36, kız çocuklarında ise yüzde 37,8 olarak kayıtlara geçti.

Resmi kız çocuk evlilikleri azaldı

Evlenme İstatistiklerine göre, 16-17 yaş grubunda olan kız çocuklarının resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002'de yüzde 7,3 iken bu oran 2025'te yüzde 1,5'e düştü. Diğer taraftan, aynı yaş grubunda olan erkek çocukların resmi evlenmelerinin toplam resmi evlenmeler içindeki oranı 2002'de yüzde 0,5 iken bu oran 2025'te yüzde 0,1 oldu.

ADNKS sonuçlarına göre, geçen yıl 21 milyon 375 bin 930 çocuk nüfusun içinde sadece babası vefat etmiş çocuk sayısının 251 bin 929, sadece annesi vefat etmiş çocuk sayısının 79 bin 214, hem annesi hem de babası vefat etmiş çocuk sayısının ise 4 bin 907 olduğu görüldü.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verilerine göre, 2025'te Türkiye genelinde kuruluş bakımı altında bulunan çocuk sayısının 15 bin 508 olduğu tespit edildi. Mevcut koruyucu aile sayısı 9 bin 96, koruyucu aile yanında bakımı sağlanan çocuk sayısı ise 10 bin 841 oldu. Evlat edindirilen çocuk sayısı, geçen yıl 681 olarak kayıtlara geçti.

Boşanma İstatistiklerine göre, geçen yıl boşanan çiftlerin sayısı 193 bin 793 oldu. Kesinleşen boşanma davaları sonucunda, 191 bin 371 çocuk velayete verildi. Çocukların velayetinin yüzde 74,6'sının anneye, yüzde 25,4'ünün ise babaya verildiği görüldü.

Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerine göre, 2024'te 1-17 yaş grubunda çocuk ölümleri en fazla dışsal yaralanma ve zehirlenmeler nedeniyle gerçekleşti. Söz konusu nedenle hayatını kaybeden 1-17 yaş grubundaki çocuk sayısı, 2024'te 1538 oldu. Sinir sistemi ve duyu organları hastalıkları nedeniyle 765 çocuk, iyi huylu ve kötü huylu tümörler nedeniyle 666 çocuk, dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle 413 çocuk hayatını kaybetti.

Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistiklerine göre, 2009'da bebek ölüm hızı binde 13,9 iken, 2024'te binde 9,0 oldu. Doğumdan sonraki 5 yıl içinde ölme olasılığını ifade eden 5 yaş altı ölüm hızının, 2009'da binde 17,7 iken, 2024'te binde 11,1 olduğu tespit edildi.

Tablo 1. Mesleki Yarışmalara Başvuru Tarihleri

Yarışma Ödülleri

A. Teşvik Ödülleri

Yarışmaların ilçe, akademi merkezi, il aşamalarında başarılı olan personele müftülükler ve akademi merkezi müdürlüklerince mahalli imkânlar çerçevesinde teşvik ödülleri verilecektir.

B. Bölge ve Final Ödülleri

1. Bölge ve final aşamalarında yarışmaya giren personele Diyanet İşleri Başkanlığımızca Tablo 2’de yer alan ödüller verilecektir.

2. Altın ödülleri yarışmacıların hesaplarına 1-7 Ekim 2026 tarihlerinde Merkez Bankası Altın Kuru üzerinden TL’ye dönüştürülerek yatırılacaktır.

Tablo 2. Bölge ve Final Ödülleri

Yarışmalara Başvuru

Yarışmaya katılım şartlarını taşıyan personel, Tablo 1’de belirtilen tarihler arasında, kullanıcı adı ve şifresiyle https://dhys.diyanet.gov.tr internet adresine giriş yaparak Din Hizmetleri Yönetim Sistemi’nde (DHYS) yer alan “Camiler ve Din Gör. Haftası Yarışma > Yarışma Başvuru” menüsü üzerinden başvurularını gerçekleştirecektir.

Yarışma şartnamesi, afişleri ve detaylı bilgiye https://dinhizmetleri.diyanet.gov.tr/sayfa/1258 internet adresinden ulaşabilirsiniz.

Proje kapsamında, Suudi Arabistan'a gitmeden önce İstanbul Havalimanı'nda pasaport kontrolünden geçen hacı adayları daha sonra kendilerine ayrılan özel alanda Suudi görevlilerce karşılanıyor.

Suudi Arabistan'da yapılacak pasaport kontrolü ve parmak izi gibi işlemleri İstanbul Havalimanı'nda Suudi yetkililerce tamamlanan hacı adayları, kutsal topraklara gidecekleri uçağa alınıyor.

Proje kapsamında Cidde veya Medine'deki havalimanlarına inen hacı adayları burada pasaport sırasını beklemeden otellerine geçebiliyor.

- Hacı adayları uygulamadan memnun

Kutsal topraklara hareket etmeden önce basın mensuplarına konuşan hacı adaylarından Seyit Ahmet Aydoğdu, uygulamanın özellikle yaşlılar için büyük bir kolaylık olduğunu söyledi.

Bursa Mudanya'dan geldiğini belirten Aydoğdu, "Nasipse hacı olacağım. Kutsal topraklara ilk kez gidiyorum. Bu uygulama beni de şaşırttı. Çok büyük kolaylık olduğunu düşünüyorum. Çünkü Medine'ye vardığımızda oradaki süreç kaç saat sürerdi ya da ne kadar zorluklarla karşılaşırdık onu kestirmek zor. Ama şu ana kadar geldiğimiz nokta çok güzel bir uygulama olmuş. Ben 16 yıldır bu anı bekliyorum. Nasip bu seneymiş, mübarek topraklara buradan yol alacağız." ifadesini kullandı.

Eşi ile birlikte hac farizasına giden Berkan Mencik ise "Bu yeni uygulamadan dolayı hem Türkiye'ye hem de Suudi Arabistan'a teşekkür ediyorum. Açıkçası çok fazla beklemeyeceğiz, bu da bizim yorulmamamızı sağlayacak hem de bir an önce Medine'ye ulaşmış olacağız. Aynı zamanda grubumuzun en genç hacı adayı olacağız. 6. senemizde çıktı, çok mutluyuz." dedi.

Projenin kendilerine büyük kolaylık sağladığını anlatan Sümeyra Mencik de çok heyecanlı olduğunu dile getirerek, hacca gitmek için 6 yıldır beklediklerini anlattı.

Bursa'dan geldiğini aktaran Mencik, "Aslında kendi şehrimizden hareket etmek istedik. İstanbul'a çıkınca yolculuğumuzun biraz uzun süreceğini düşündük. Bu uygulama sayesinde tahminimizden çok daha kısa sürecek. Kutsal topraklara vardığımızda bekleme süremiz çok kısalacak. Allah razı olsun bu uygulamayı düşünen ve yapanlardan." diye konuştu.

Zorluoğlu, Diyanet İşleri Başkanlığının din hizmetleri ve dini eğitim alanında bilgi ve tecrübesini uluslararası platforma taşımak, Müslümanlar arasında birlik, beraberlik ve dayanışma ruhunu geliştirmek için birçok çalışma yürüttüğünü ifade ederek, şöyle konuştu:

"Diyanet İşleri Başkanlığımızın ülkemizin kadim şehirlerinde düzenlediği Uluslararası Hafızlık ve Kur'an-ı Kerim Güzel Okuma Yarışması'nın 11'incisi bugün şehrimizde başlıyor. Yarışma kapsamında 100'ün üzerinde ülkeye davetiye gönderilmiştir. Toplam 134 yarışmacı başvuruda bulunmuştur. Tasarruf tedbirleri doğrultusunda ön elemeler on-line şekilde Diyanet İşleri Başkanlığımız tarafından gerçekleştirilmiş ve yarışmacı sayısı da 44'e düşürülmüştür. Diyarbakır'da icra edilecek programa Mısır, Rusya, İran, Tacikistan, Danimarka, Malezya, Yeni Zelanda ve Filistin başta olmak üzere 36 ülkeden toplam 44 yarışmacı katılacaktır."

- "Yarışmanın ödül töreni, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilecektir"

Yarışmaların yarın itibarıyla başlayacağını ve 26 Nisan'daki finalde derecelerin belirleneceğini dile getiren Zorluoğlu, "Yarışmacıların 12'si 'Kur'an-ı Kerim'i güzel okuma', 32'si ise 'hafızlık' kategorisinde yarışacaktır. Ayrıca organizasyon kapsamında 9 jüri üyesi ve 6 organizasyon görevlisi ile toplam 59 kişinin de ilimize gelmesini bekliyoruz. Yarışmanın ödül töreni, Ankara'da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Sayın Cumhurbaşkanı'mızın himayelerinde 29 Nisan saat 14.00'te gerçekleştirilecektir." dedi.

Zorluoğlu, yarışma kapsamında merkez 4 ilçe ve diğer bazı ilçelerde Kur'an-ı Kerim programlarının da icra edileceğini belirterek, şunları kaydetti:

"Kur'an-ı Kerim, öyle mukaddes bir kitap ki eline alıp dokunmak, sayfalarını açıp bakmak, okumak, dinlemek, anlamak, üzerinde düşünmek, tefekkür etmek ve onu yaşamak, şüphesiz en güzel ibadettir. Tüm vatandaşlarımızı, Valiliğimizin de önemli bir şekilde destek verdiği bu çok kıymetli programı yakından takip etmeye, bundan maksimum düzeyde yararlanmaya davet ediyorum."

Toplantıya Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hafiz Osman Şahin, Vali Yardımcısı İlyas Öztürk, Diyarbakır Müftüsü Celal Büyük de katıldı.

Yenibosna Hz. Ömer Camii Müezzin Kayyımı Güven Çetinkaya’nın rehberliğinde gerçekleştirilen "Maziye Yolculuk, Geleceğe Miras" temalı gezi kapsamında, İstanbul’dan hareket eden 43 kişilik kafile Edirne’nin tarihi dokusunu keşfetti.

Gençlerin geçmişle bağlarını güçlendirmeyi hedefleyen programda, Osmanlı mimarisinin en seçkin örnekleri ziyaret edildi.

Gezinin ilk durağı, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan ve Mimar Sinan'ın "ustalık eserim" dediği Selimiye Camii oldu. İhtişamlı yapısı ve eşsiz minareleriyle gençleri büyüleyen camide, Osmanlı estetiği üzerine bilgiler paylaşıldı. Ardından, mimari farklılıklarıyla dikkat çeken Üç Şerefeli Camii ve hat sanatının nadide örneklerini barındıran Eski Camii (Ulu Cami) ziyaret edilerek manevi atmosfer solundu.

Tarih yolculuğunun en dikkat çekici duraklarından biri ise II. Bayezid Külliyesi ve Sağlık Müzesi oldu. Osmanlı döneminde müzik ve su sesiyle uygulanan tedavi yöntemlerini öğrenen gençler, ecdadın bilim ve tıp alanındaki ileri görüşlülüğüne tanıklık etti.

Yenibosna Hz. Ömer Camii Gençlik Merkezi yetkilileri, bu tür etkinliklerin gençlerin aidiyet duygusunu pekiştirdiğini vurgulayarak; kültürel ve eğitsel faaliyetlerin önümüzdeki dönemde de artarak devam edeceğini belirtti. Katılımcı gençler ise organizasyon için Güven Çetinkaya ve emeği geçenlere teşekkür ederek, Edirne’den yeni bir vizyonla ayrıldıklarını ifade etti.

Vakfın milletin kurban vekaletlerini emanet bilinci ve büyük bir hassasiyetle yürüttüğünü ve İslam'ın esaslarına uygun olarak yerine getirdiğini ifade eden Başkan Arpaguş, bu yıl ki organizasyona dair şu bilgileri verdi:

“Diyanet İşleri Başkanlığımız ve Türkiye Diyanet Vakfımız, 2026 yılında da milletimizin kurban emanetlerini büyük bir sorumluluk bilinciyle hem ülkemizde hem de tüm dünyada ihtiyaç sahiplerine ulaştırmaya devam edecektir. “Kurbanını Paylaş Kardeşinle Yakınlaş” temasıyla ülkemizin dört bir yanına ve başta Filistin olmak üzere mazlum ve mağdur coğrafyalara yardımsever milletimizin iyilik elini uzatacak ve hüzün rüzgârlarını bayram sevincine dönüştürmeye gayret edecektir.

- 84 ülkenin 420 bölgesinde kurban faaliyeti gerçekleştirilecek

Bu yıl ülkemizin tüm il ve ilçelerinde, yurt dışında da 84 ülkenin 420 bölgesinde kurban faaliyeti gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Milletimizin destek ve teveccühüyle, daha çok mazlum ve muhtaç kardeşimizin yüzünü güldürmek ve onların bayram sevincine vesile olmak istiyoruz. Hazırlıklarımızı büyük bir titizlikle sürdürüyoruz. Kurban bağışların kabulünden etlerin dağıtımına kadar organizasyonunun her aşamasını büyük bir ciddiyet ve hassasiyetle takip ediyoruz.

Önemle ifade edeyim ki uhdemize tevdi edilen kurban emanetleri, Diyanet İşleri Başkanlığımızda görev yapan hocalarımız, vakfımızın gönüllüleri ve veteriner ekiplerimiz nezaretinde kesilmektedir. Kurbanların etleri ise yurt içinde Müftülüklerimiz ve Vakıf şubelerimiz; yurt dışında da müşavir ve ataşeliklerimiz vasıtasıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmaktadır.

- TDV 2026 Kurban bedelleri

Türkiye Diyanet Vakfı olarak bu yıl vekalet yoluyla kurban kesim bedellerini, yurt içinde kestirmek isteyenler için 18.000 TL, yurt dışında kestirmek isteyenler için de 7.000 TL olarak belirledik.

Vatandaşlarımız, il ve ilçe müftülükleri, TDV şubeleri, din görevlileri, tüm PTT şubeleri ve bankalar aracılığıyla TDV kurban programına katılabileceklerdir.

Yurt dışında yaşayan kardeşlerimiz ise Din Hizmetleri Müşavirlikleri, Ataşelikler, Koordinatörlükler ve o ülkelerdeki cami dernekleri ile din görevlileri vasıtasıyla kurban vekâletlerini güvenle Vakfımıza teslim edebileceklerdir.

Vekâletle kurban bağış kabulleri, 27 Mayıs Çarşamba günü saat 17.00 itibarıyla sona erecektir.”

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta yaşanan elim hadiselerde vefat eden öğretmen ve öğrencileri anarak konuşmasına başlayan Başkan Arpaguş, Başkanlığın TDV iş birliğiyle dünya çapındaki organizasyonu olan kurban hizmetlerinin tanıtımı için bir arada olduklarını söyledi.

- "Kurban, hak ve hakikate ulaşma arayışının bir nişanesidir"

Kurban ibadetinin Hz. Adem'e kadar uzanan ve insanlık tarihi ile yaşıt bir ibadet olduğunu belirten Prof. Dr. Arpaguş, Kurban, insanın inanç ve ruh dünyasından toplumsal dokuya kadar derin anlamlar taşıyan bir ibadettir. Hz. Âdem’den bu yana süregelen bu ibadet, kulun Rabbine yakınlaşma umudunun, rıza-i Bârî’ye mazhar olma arzusunun bir tezahürüdür. Hak ve hakikate ulaşma arayışının bir nişanesidir.” dedi.

- "Kurban ibadeti, müminin kalbindeki iman, ihlas ve takvanın dışavurumudur"

“Kurban kesmek, bir sadakat ve teslimiyet ifadesidir” diyen Başkan Arpaguş, “Kişi kurban kesmekle Allah’ın hükmüne ram olduğunu, O’na teslim olduğunu göstermiş olur. Allah’ın bahşettiği tüm imkan ve nimetleri, O’nun uğrunda feda edebileceğini ortaya koymuş olur. Bu yönüyle kurban ibadeti, müminin kalbindeki iman, ihlas ve takvanın dışavurumudur. Kurban ibadetinin ifasında aslolan da takvadır.” değerlendirmesinde bulundu.

- "Kurban ibadetini umutları yeniden yeşertmeye vesile kılmalıyız"

Kurban ibadetinin de insana, hayata ve topluma bakan boyutlarına dikkat çeken Başkan Arpaguş, şunları kaydetti:

“Kurban ibadetiyle İslam beldeleri, infakın, yardımlaşmanın ve kardeşliğin en güzel tezahürlerine sahne olur. Her kurban, ruhları ibadet nuruyla aydınlatan bir umut ışığına dönüşür. Böylece bizi sadece Allah’a yakınlaştırmakla kalmaz; mümin gönülleri birbirine kaynaştırır, kardeşlik bağlarını pekiştirir ve yeryüzüne iyilik, güzellik ve huzur iklimi taşır. Kin, nefret ve düşmanlık rüzgarlarının yeryüzünü kasıp kavurduğu günümüzde insanlığın en fazla ihtiyaç duyduğu iklim de budur.
Ne yazık ki bugün yeryüzü iyiliğe, huzura, merhamete susamış vaziyettedir.

Onun için yürekleri dağlayan görüntülerin bayram sevinçlerini hüzne boğduğu bu günlerde, kurban ibadetini umutları yeniden yeşertmeye vesile kılmalıyız.
Vakit, umudunu bize bağlamış, gözlerini yollarımıza dikmiş bekleyen mazlumların, gariplerin, yetimlerin ve kimsesizlerin imdadına koşma vaktidir.”

- "Yardımsever milletimizin iyilik elini uzatacağız"

Vakfın milletin kurban vekaletlerini emanet bilinci ve büyük bir hassasiyetle yürüttüğünü ve İslam'ın esaslarına uygun olarak yerine getirdiğini ifade eden Başkan Arpaguş, bu yıl ki organizasyona dair şu bilgileri verdi:

“Diyanet İşleri Başkanlığımız ve Türkiye Diyanet Vakfımız, 2026 yılında da milletimizin kurban emanetlerini büyük bir sorumluluk bilinciyle hem ülkemizde hem de tüm dünyada ihtiyaç sahiplerine ulaştırmaya devam edecektir. “Kurbanını Paylaş Kardeşinle Yakınlaş” temasıyla ülkemizin dört bir yanına ve başta Filistin olmak üzere mazlum ve mağdur coğrafyalara yardımsever milletimizin iyilik elini uzatacak ve hüzün rüzgârlarını bayram sevincine dönüştürmeye gayret edecektir.

- "84 ülkenin 420 bölgesinde kurban faaliyeti gerçekleştirmeyi planlıyoruz"

Bu yıl ülkemizin tüm il ve ilçelerinde, yurt dışında da 84 ülkenin 420 bölgesinde kurban faaliyeti gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Milletimizin destek ve teveccühüyle, daha çok mazlum ve muhtaç kardeşimizin yüzünü güldürmek ve onların bayram sevincine vesile olmak istiyoruz. Hazırlıklarımızı büyük bir titizlikle sürdürüyoruz. Kurban bağışların kabulünden etlerin dağıtımına kadar organizasyonunun her aşamasını büyük bir ciddiyet ve hassasiyetle takip ediyoruz.

Önemle ifade edeyim ki uhdemize tevdi edilen kurban emanetleri, Diyanet İşleri Başkanlığımızda görev yapan hocalarımız, vakfımızın gönüllüleri ve veteriner ekiplerimiz nezaretinde kesilmektedir. Kurbanların etleri ise yurt içinde Müftülüklerimiz ve Vakıf şubelerimiz; yurt dışında da müşavir ve ataşeliklerimiz vasıtasıyla ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmaktadır.

- 2026 TDV Kurban bedelleri

Türkiye Diyanet Vakfı olarak bu yıl vekâlet yoluyla kurban kesim bedellerini, yurt içinde kestirmek isteyenler için 18.000 TL, yurt dışında kestirmek isteyenler için de 7.000 TL olarak belirledik.

Vatandaşlarımız, il ve ilçe müftülükleri, TDV şubeleri, din görevlileri, tüm PTT şubeleri ve bankalar aracılığıyla TDV kurban programına katılabileceklerdir.

Yurt dışında yaşayan kardeşlerimiz ise Din Hizmetleri Müşavirlikleri, Ataşelikler, Koordinatörlükler ve o ülkelerdeki cami dernekleri ile din görevlileri vasıtasıyla kurban vekâletlerini güvenle Vakfımıza teslim edebileceklerdir.

Vekâletle kurban bağış kabulleri, 27 Mayıs Çarşamba günü saat 17.00 itibarıyla sona erecektir.”

Programa katılan İstanbul Müftüsü Doç. Dr. Emrullah Tuncel, sabah namazını kıldırdı.

Namaz sonrasında cemaate hitap eden Müftü Tuncel, Mülk Suresi'nin tefsiri üzerine bir sohbet gerçekleştirdi. Ardından, Pendik İlçe Müftüsü Musa Bilgiç tarafından dua edildi. Program sonunda cami derneği tarafından katılımcılara ikramda bulunuldu.

Müftü Tuncel, programının ardından inşaatı devam eden Kur'an kursu ve yapımı 2025 yılında tamamlanan Hacı Şefika Cansu Camii ile Pendik Kur'an Eğitim Merkezini ziyaret etti.

Müftü Tuncel, yürütülen çalışmalar ve inşaatların son durumu hakkında yetkililerden bilgi aldı.

Müftü Tuncel son olarak, Erenköy Kur'an Kursu haziresine yer alan türbeyi ziyaret etti.

Rize İl Müftülüğü tarafından Rize Merkez Şeyh Camii önünde düzenlenen uğurlama merasimine, İl Müftü Vekili Abdulkerim Karabıyık, müftülük görevlileri, hacı adayları ve yakınları katıldı.

Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başlayan programda İl Müftü Vekili Abdulkerim Karabıyık, hacı adaylarına sağlıkla gidip gelmeleri temennisinde bulunarak haccın sadece bir ibadet değil, aynı zamanda manevi bir eğitim süreci olduğunu vurguladı.

Karabıyık, konuşmasında hac ibadetinin manevi önemine değinerek, "Rabbim bu yolculuğu salimen gidip ganimen dönebilmeyi nasip eylesin. Hac, kalabalıklar içerisinde mümince bir duruşun nasıl olması gerektiğinin öğrenildiği bir bilinç yolculuğudur. Oradan döndüğünüzde, o şuurla hayatınızın geri kalanını idame ettireceğiniz bir eğitim sürecinde olduğunuzu unutmayın." ifadelerine yer verdi.

Kafileye ilişkin bilgiler de paylaşan Karabıyık, toplam 199 kişiden oluşan grubun 8 din görevlisinin rehberliğinde yolculuk yapacağını belirtti. Hacı adaylarının 30’unun Artvin’den olduğunu ifade eden Karabıyık, bu kişilerin Rize-Artvin Havalimanı’nda kafileye dahil olacağını söyledi.

Programda kafile başkanı olarak görevlendirilen İl Vaizi İsmail Çepni’nin duasıyla hacı adayları Rize-Artvin Havalimanı’na oradan da direkt uçuşla Medine’ye yolcu edildi.

Bir kişinin kendi yerine vekil (bedel) göndererek hac yaptırabilmesi için şu şartların bulunması gerekir:

a) Adına haccedilecek (bedel gönderecek) kişiye, önceden hac farz olmuş olmalıdır.

b) Adına haccedilecek kişi vefat etmiş olmalı veya yaşlılık, iyileşme ümidi olmayan bir hastalık gibi sebeplerle, bizzat haccetmekten devamlı olarak âciz olmalıdır.

c) Bedel gönderilecek kişi müslüman, akıl sağlığı yerinde, ergenlik çağına ulaşmış bir kişi olmalıdır.

d) Bedel gönderilen kişinin hac masrafı, gönderen tarafından karşılanmalıdır.

e) Vekil için, hac masrafları haricinde bir ücret şart koşulmamalıdır.

f) Adına haccedilen kişi, kendisi için haccetmesini vekilden istemiş olmalıdır. İzin veya vasiyeti olmadan, bir kimse adına başkası tarafından yapılan hac ile, o kimse üzerindeki hac borcu ödenmiş olmaz. Ancak, mirasçının, mûrisi adına yaptığı hac, bu hükmün dışındadır. Ölmüş bulunan mûrisin vasiyeti bulunmasa bile, varisin onun adına yaptığı hac geçerlidir.

g) Vekil, haccı bizzat kendisi yapmalıdır.

h) Vekil, ihrama girerken sadece gönderen adına niyet etmelidir.

i) Vekil, gönderenin isteğine uymalı, onun istediği haccı yapmalıdır.

j) Vekil, müvekkilin memleketinden yola çıkmalıdır.

k) Vekil, gönderen adına yapılacak menâsiki tamamlamadıkça kendisi için umre yapmamalıdır (Kâsânî, Bedâi‘, II, 212-215; İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, IV, 14-18).

Hacca gitmemiş bir kimse, başkasının yerine bedel olarak hacca gidebilir mi?

Daha önce hac yapmamış bir kişi, vekil (bedel) olarak hacca gidebilir. Hz. Peygamber’in (s.a.s.), ölen yakınları veya yaşlı büyükleri yerine hac yapıp yapamayacaklarını soran kişilere, herhangi bir kayıt koymaksızın onların yerine hac yapabileceklerini belirtmesi ve bedel olarak gidecek kimsenin daha önce hac yapmış olması şartından bahsetmemesi, bu hükmü desteklemektedir (Buhârî, Hac, 1; Müslim, Hac, 407; Tirmizî, Hac, 86-87).

Bununla birlikte, hacca bedel olarak gönderilecek kimsenin, tecrübe edinmiş olması açısından daha önce hac yapmış bir kimse olmasını tercih etmek daha uygundur.

Şâfiîlere göre ise daha önce hacca gitmemiş birisinin vekil olarak hacca gitmesi caiz değildir (Kâsânî, Bedâi‘, II, 213).

Ebû Hüreyre (ra) anlatıyor: “Bir gün cünüp bir hâlde iken Medine sokaklarından birinde Resûlullah (sas) ile karşılaştım. Hemen geri durdum ve gidip yıkanıp geldim. Resûlullah (sas), "Nerede kaldın Ebû Hüreyre?" dedi. Ben, "Cünüp idim, temiz olmayan bir hâlde seninle beraber oturmak istemedim." dedim. Bunun üzerine Resûlullah (sas), "Sübhânallâh! Müslüman necis olmaz." buyurdu.”

***

حَدَّثَنِى أَبُو أَيُّوبَ الأَنْصَارِيُّ وَجَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ هَذِهِ الْآيَةَ نَزَلَتْ: ﴿فِيهِ رِجَالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ﴾ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : “يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَثْنَى عَلَيْكُمْ فِى الطُّهُورِ فَمَا طُهُورُكُمْ؟” قَالُوا: نَتَوَضَّأُ لِلصَّلاَةِ وَنَغْتَسِلُ مِنَ الْجَنَابَةِ وَنَسْتَنْجِيَ بِالْمَاءِ. قَالَ: “فَهُوَ ذَاكَ فَعَلَيْكُمُوهُ.”

Ebû Eyyûb el-Ensârî (ra), Câbir b. Abdullah (ra) ve Enes b. Mâlik (ra) şöyle anlatmaktadır: “Orada (Kubâ Mescidi'nde) temizlenmeyi seven adamlar vardır. Allah (cc) da temizlenenleri sever.” (Tevbe, 9/108) âyeti nâzil olmuştu. Bunun üzerine Resûlullah (sas), “Ey ensar topluluğu! Şüphesiz ki Allah (cc) sizi temizlik konusunda övmektedir. (Övgüye lâyık olan) bu temizliğiniz nedir?” buyurdu. Onlar, “Biz namaz için abdest, cünüplükten dolayı da boy abdesti alırız ve biz su ile taharetleniriz.” diye cevap verince Resûlullah (sas), “İşte (övüldüğünüz şey) bu! O hâlde buna devam edin.” buyurdu.

(İM355 İbn Mâce, Tahâret, 28)

***
عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : “لِلَّهِ تَعَالَى عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ حَقٌّ أَنْ يَغْتَسِلَ فِى كُلِّ سَبْعَةِ أَيَّامٍ يَوْمًا.”

Ebû Hüreyre'den (ra) nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur: “Her yedi günde bir yıkanmak, Yüce Allah'ın (cc) her Müslüman üzerindeki hakkıdır.”

(B898 Buhârî, Cum"a, 12)

***
عَنْ يَعْلَى: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) رَأَى رَجُلاً يَغْتَسِلُ بِالْبَرَازِ فَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ: “إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَلِيمٌ حَيِيٌّ سِتِّيرٌ يُحِبُّ الْحَيَاءَ وَالسِّتْرَ فَإِذَا اغْتَسَلَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْتَتِرْ.”

Ya'lâ anlatıyor: “Resûlullah (sas) açıkta gusleden bir adam gördü, minbere çıktı. Allah'a (cc) hamd ve senâ ettikten sonra şöyle buyurdu: "Muhakkak ki Azîz ve Celîl olan Allah (cc) Halîm"dir, hayâ sahibidir, ayıp ve kusurları örtendir. Hayâyı ve örtünmeyi sever. Sizden biriniz gusledeceğinde başkalarına görünmeyecek şekilde (kapalı yerde gusletsin)." ”

(N406 Nesâî, Gusül, 7)

***

عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) أَنَّ النَّبِيَّ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) كَانَ إِذَا اغْتَسَلَ مِنَ الْجَنَابَةِ بَدَأَ فَغَسَلَ يَدَيْهِ، ثُمَّ تَوَضَّأَ كَمَا يَتَوَضَّأُ لِلصَّلاَةِ، ثُمَّ يُدْخِلُ أَصَابِعَهُ فِى الْمَاءِ، فَيُخَلِّلُ بِهَا أُصُولَ الشَّعَرِ ثُمَّ يَصُبُّ عَلَى رَأْسِهِ ثَلاَثَ غُرَفٍ بِيَدَيْهِ، ثُمَّ يُفِيضُ الْمَاءَ عَلَى جِلْدِهِ كُلِّهِ.

Peygamberimizin (sas) eşi Hz. Âişe'den (ra) nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sas) cünüplükten dolayı gusledeceğinde önce ellerini yıkayarak başlardı. Sonra namaz için abdest alır gibi abdest alır, sonra parmaklarını suya daldırır ve onlarla saçlarının diplerini ovalardı. Sonra iki eliyle başı üzerine üç avuç su dökerdi. En sonunda da suyu bütün bedeni üzerine dökerdi.

(B248 Buhârî, Gusül, 1)

***

Hz. Peygamber (sas) hicret esnasında Rabîu'l-evvel ayının bir pazartesi günü Kubâ'ya ulaşmış ve burada yaklaşık on gün kadar kalmıştı. Medine"nin önemli simalarından olan ve hicret esnasında birçok sahâbîyi evinde ağırlayan, Gülsüm b. Hidm'in (ra) evinde misafir olmuştu. Bu müddet içerisinde bizzat kendisi de çalışarak ashâbı ile birlikte bir mescit inşa etti. Bu mescit, Kur'ân-ı Kerîm'de “takva mescidi” olarak anılan Kubâ Mescidi idi. Tevbe sûresinde, “Orada (Kubâ) temizlenmeyi seven adamlar vardır. Allah (cc) da temizlenenleri sever.” şeklinde zikredilen kişiler de Kubâ'daki Müslümanlardı. Sevgili Peygamberimiz (sas) Kubâ'dan ayrıldıktan sonra da burayı ihmal etmedi. O (sas), kimi zaman yürüyerek, kimi zaman binekle Kubâ'yı ziyaret eder, orada namaz kılmaya giderdi. Yine böyle bir ziyaretinde, Allah'ın övgüsüne mazhar olan Kubâ halkına, “Ey ensar topluluğu! Şüphesiz ki Allah (cc) sizi temizlik konusunda övmektedir. (Övgüye lâyık olan) bu temizliğiniz nedir?” diye sordu.

Kubâlıların “Biz namaz için abdest, cünüplükten dolayı da boy abdesti alırız ve biz su ile taharetleniriz.” cevabı karşısında Resûl-i Ekrem (sas),“İşte (övüldüğünüz şey) bu! O hâlde buna devam edin.” buyurarak hem Kubâ halkını bu davranışlarından ötürü onaylıyor hem de bu sözleri ile onları bütün Müslümanlara örnek gösteriyordu.

Cünüplükten temizlenmek üzere gusül abdesti almak, Hz. İbrâhim'den (as) kalan güzel bir haslet olarak câhiliye döneminde de yaygındı. Nitekim Ebû Süfyân'ın, Bedir Savaşı'nda müşriklerden önemli isimlerin öldürülmesinin ve müşrik ordusunun Müslümanlar karşısında yenilgiye uğramasının ardından yaptığı adak, bu uygulamanın câhiliyede de var olduğunu göstermektedir. Rivayete göre Ebû Süfyân, Peygamberimiz (sas) ile tekrar savaşmadıkça cünüplükten dolayı başına su değdirmeyeceğine dair adakta bulunmuştur. Kubâlıların, birlikte yaşadıkları bazı yahudileri örnek alarak su ile temizlendiklerini bildiren rivayetler de vardır.

Su, maddî ve mânevî bakımdan bir temizlik aracıdır. Su bulunmadığında teyemmüm ediliyor olması abdestin ve gusül abdestinin mânevî yönünü ortaya koyar. Toprağa mesh etmek suretiyle gerçekleşen teyemmüm, su bulunmadığında ya da kullanılamadığı durumlarda Müslümanlara mânevî bakımdan arınma hissi sağlar. Nitekim Resûlullah (sas) döneminde sahâbîlerin zaman zaman su bulamadıkları olur yahut yaralı durumda olanlar bulunurdu veya hava çok soğuk olurdu ve bu nedenlerle gusledemezlerdi. “Ey iman edenler! Cünüp olduğunuzda, boy abdesti alın.” âyetini bilen sahâbîler zor şartlarda ne yapacaklarını bilemiyordu. Resûlullah (sas), onlardan su bulamayanların ve havanın çok soğuk olması sebebiyle guslettiği takdirde hasta olacağından korkanların teyemmüm ederek, yaralı olanların ise yarasının üzerini mesh ederek arınabileceklerini öğretiyordu. Nitekim o, başından yaralı iken ihtilâm olan ve mutlaka gusletmesi gerektiğini söyleyenlere uyarak yıkanıp hastalanan, sonra da hayatını kaybeden bir kişinin durumuna çok üzülmüş ve o kişiyi göz göre göre ölüme ittiklerini belirtmişti.

Kur'ân-ı Kerîm'de cünüplükten temizlenmenin yolunun gusül olduğu belirtilmiş, bu temizlik yapılmadan namaza yaklaşılmaması ifade edilmiştir. Ayrıca Hz. Ali'nin (ra) belirttiğine göre, Allah Resûlü (sas), cünüp iken Kur'ân-ı Kerîm okumamış ve cünüp olanların mescide gelmelerini de doğru bulmamıştır.

Aslında insan, sadece belirli ibadetleri yerine getirirken değil, yaşadığı her an yaratıcısının ve O'nun (cc) görevlendirdiği meleklerin gözetiminde olduğu hissini taşımalıdır. İşte gusül abdesti insana, temiz bir ruh ve bedenle her an Rabbinin huzurunda olduğu hissini verir. Resûlullah (sas), gusletme imkânı olduğu hâlde bunun geciktirilmesini hoş karşılamaz. Hatta bu şekilde kalınmasının nahoşluğunu ifade etmek için meleklerin gusletmeden dolaşan kimselerden uzak duracağını söyler.

Ebû Hüreyre (ra), ihtilâm olduğu birgün Resûlullah'la (sas) karşılaşınca huzursuz olmuştu. Peygamber'i (sas) görür görmez geri kalmış ve hızla gidip boy abdesti aldıktan sonra onun yanına gelmişti. Onun kaybolmasının farkına varan Peygamber (sas), “Nerede kaldın Ebû Hüreyre?” diye sorunca Ebû Hüreyre (ra), “Cünüp idim, temizlenmeden seninle beraber oturmak istemedim.” diye cevap vermiş. Bunun üzerine Peygamberimiz (sas), “Sübhânallâh! Müslüman necis olmaz.” buyurmuştur. Bu sözleriyle Hz. Peygamber (sas), ihtilâm olmanın doğal olduğunu ve cünüp olan kişinin necis olarak değerlendirilmesinin de yanlış olacağını vurgulamıştır. Nitekim Resûlullah döneminde insanlar arasında, cünüp olan bir kişinin hem mânevî hem de maddî açıdan necis/pis olduğu, dolayısıyla gusletmediği sürece uyumasının, bir şey yiyip içmesinin, diğer insanlarla görüşüp konuşmasının günah olacağı yönünde inanışlar mevcuttu. Resûlullah (sas), bu inanışların yanlış olduğuna işaretle ashâbını, cünüp iken avret mahallerini yıkayıp abdest alarak uyuyabilecekleri, yine aynı şekilde sadece abdest alarak ya da ellerini yıkayarak bir şey yiyip içebilecekleri yönündeki telkinleriyle rahatlatıyordu. Peygamber Efendimiz (sas) kendisi de bu şekilde hareket ederdi. Ramazan ayında bu gibi durumlarda, sabahleyin guslettiği olurdu. Bir keresinde ashâbı, âdetli kadınla birlikte yemek yemenin hükmünü sormuştu da, Sevgili Peygamberimiz (sas) buna bir engel bulunmadığını beyan etmişti. Hatta kendisi, âdetli ya da cünüp olan bir Müslümanın necis/pis olmayacağını, eşlerine karşı tutumuyla göstermişti. Peygamberimiz (sas) cünüp olan bir Müslümanla tokalaşmanın hiçbir sakıncasının bulunmadığını, kendisiyle musafaha yapmak istemeyen Huzeyfe b. Yemân'a (ra) açıkça söylemişti. Sevgili peygamberimiz (sas) bu kabil uyarılarıyla Medine'de yaşayan değişik inançların insan tabiatına aykırı inanışlarına karşı arkadaşlarını uyarıyor, onlara insan tabiatı ile İslâm hakikatlerinin çatışmadığını gösteriyordu. Mânevî arınma ile maddî arınma arasındaki ilişkiyi hassas bir biçimde ashâbına öğretiyordu.

Peygamber Efendimiz (sas), her meselede olduğu gibi, bu meselede de kadın erkek demeden, bütün ashâbını en ince ayrıntılara kadar eğitmekteydi. Onlara, hangi durumlarda gusledip etmemeleri gerektiğini, ne zaman ve nasıl gusletmeleri gerektiğini, cünüp veya âdetli iken neleri yapıp yapamayacaklarını değişik vesilelerle tek tek açıklamaktaydı. Buna göre, boşalma, cinsel ilişki, ihtilâm olma gibi durumlarda mutlaka gusül etmek gerekliydi. Ayrıca kadınların âdet ve nifas/loğusalık hâli bittiğinde gusletmeleri gerektiği de onun bu bağlamda ashâbına öğrettikleri cümlesinden idi.

Sevgili Peygamberimiz (sas) insanların özel hâlleri ile ilgili konularda açıklamalarıyla ilk Müslümanları her bakımdan aydınlatıyor, zihinlerinde oluşabilecek en küçük sorulara dahi cevaplar veriyordu. Hz. Âişe'nin (ra) anlattığına göre bir seferinde Allah'ın Resûlü'ne (sas), uyandığında çamaşırında ıslaklık (meni) gören, fakat ihtilâm olduğunu hatırlamayan bir adamın ne yapması gerektiği sorulmuştu. Efendimiz (sas) de o kişinin gusül abdesti alması gerektiğini söyledi. Bu sefer, rüyasında ihtilâm olduğunu gören, fakat çamaşırında bir ıslaklık bulamayan adamın durumunun ne olacağı soruldu. Allah'ın Resûlü (sas), “Onun gusül abdesti almasına gerek yok.” diye cevap verdi. Bu sırada Ümmü Süleym'in (ra), “ (Çamaşırında ıslaklık) gören kadına da gusül gerekir mi?” diye sorunca Allah'ın Resûlü, “Evet, çünkü kadınlar, erkeklerin bir bütünü tamamlayan diğer yarısıdır.” buyurmuştu.

Allah Resûlü (sas), İslâm dinini yeni kabul eden kişilerin de gusletmesini istemekteydi. Hicrî dokuzuncu senede Temîmoğulları heyeti ile birlikte gelerek Müslüman olmak isteyen Temîmli Kays b. Âsım (ra) ve Sümâme b. Üsâl el-Hanefî'den (ra) gusletmelerini istemişti.

Yüce Peygamber (sas), ashâbına, cünüplük, hayız ve nifas gibi sadece mânevî kirliliklerden dolayı değil, maddî kirlilikten dolayı da yıkanmaları gerektiğini öğütlemekteydi. Meselâ, bir cuma günü bazı sahâbîler hurmalıklarında çalıştıktan sonra toz toprak içinde ve terlemiş bir şekilde mescide geldiklerinde Resûlullah (sas) onlara, “Keşke yıkansaydınız!” buyurmuştu. Ayrıca o, “Her yedi günde bir yıkanmak, Yüce Allah'ın her Müslüman üzerindeki hakkıdır.” buyurarak, belli zaman aralıklarında mutlaka banyo yapılması gerektiğini vurgulamaktaydı. Resûlullah (sas), herhangi bir gereklilik olmasa da, bu normal banyonun cuma gününe denk getirilmesinin daha iyi olacağı yönünde ashâbına tavsiyede bulunarak, “Biriniz cuma namazına geleceği zaman yıkansın!” diyordu. Hatta bazı sahâbîler O'nun (sas) bu emrini, “Bulûğa ermiş olan herkese, cuma günü gusletmek vaciptir.” şeklinde rivayet etmişlerdir. Zira cuma günü haftalık bayram olarak kabul edilmekte ve ashâb âdeta bir bayram havasında mescide gelmekteydi. Resûlullah (sas) arefe günü ve bayramlarda namaza gitmeden önce gusül abdesti alır ve bu günlerde ev halkına da boy abdesti almalarını tembihlerdi. Yine hac yapmak üzere ihrama girmeden önce gusletmek, Resûlullah'ın (sas) sünneti olarak değerlendiriliyordu.

Gerek maddî gerek mânevî arınmayı gerçekleştirmek için alınan gusül abdestinin belirli âdâbı vardır. Sevgili Peygamberimiz (sas) her şeyden önce, “Muhakkak ki Azîz ve Celîl olan Allah (cc) Halîm'dir, hayâ sahibidir, ayıp ve kusurları örtendir. Hayâyı ve örtünmeyi sever. Sizden biriniz gusledeceğinde örtünsün/kapalı yerde gusletsin. ” ve “Sakın herhangi biriniz açık alanda ya da kendisini gizlemeyen (veya etrafı açık) bir çatı üstünde gusletmesin. O, başkalarını görmese bile kendisi görülebilir.” şeklindeki sözleriyle insanların kapalı yerlerde gusletmelerini emretmişti. Hamamlarda gusledenlere ise örtülmesi gereken avret yerlerini mutlaka örtmelerini söylemekteydi.

Resûlullah'ın (sas) uyulmasını istediği diğer bir gusül âdâbı da gusledilebilecek suların idrarla kirletilmemesidir. “Sizden biriniz sakın durgun suya abdest bozmasın, (ola ki) biraz sonra ondan gusleder.” sözüyle bu konuya dikkat çekmiştir.

Peygamberimiz (sas) gusülde kullanılmış atık suyun bir başka işte kullanılmaması gerektiğini söylemiştir. Buna göre eşler birlikte guslederken birbirlerinin atık sularını kullanmamalıdırlar; ancak temiz bir kaptan beraber aldıkları temiz su ile yıkanmalarında bir sakınca yoktur. Peygamber (ssv), eşlerin aynı banyoda, aynı anda ve aynı kapları kullanarak gusledebileceklerini de belirtmiştir. Nitekim Âişe (ra) validemiz Resûlullah (sas) ile, “Su kabından suyu önce sen alacaksın, önce ben alacağım.” diye şakalaştıklarını bile anlatmıştır.

Resûlullah'ın (sas) da içinde yaşadığı bölgede su çok az bulunuyordu, dolayısıyla da çok kıymetli idi. Bu yüzden her şeyde olduğu gibi, gusülde de suyu iktisatlı kullanmak gerekiyordu. Allah Resûlü (sas), saçları gür ve çok olmasına karşın, üç avuç su alır ve başının üzerinden akıtır, sonra da bedeninin kalan kısmı üzerinden suyu akıtarak guslederdi. Gusülde kullandığı su miktarı ancak abdestte kullandığı su miktarının 3-5 katı kadardı.

Sevgili Peygamberimiz (sas), gusledeceği zaman önce kapalı veya perdelenmiş bir yere gider, besmele çeker ve gusletmeye niyet ederdi. Ardından ilk önce sağ elini sonra da sol elini bileklerine kadar iki üç kere yıkayıp sol eliyle de avret mahallini iyice temizlerdi. Sonra (elini yıkar) ağzına ve burnuna üçer kere su verip temizler, yüzünü ve kollarını da aynı şekilde yıkayarak namaz için aldığı abdest gibi abdest alır ve nihayet başını mesh etmeden su dökerdi. Ancak başına sadece su dökmekle yetinmez, suyun saç diplerine ulaşması için, önce başının sağ tarafı sonra da sol tarafı olmak üzere, saçlarını iyice ovalardı. Ve nihayet suyu bütün bedeni üzerinden akıtırdı. Öyle ki bedeninde hiçbir kuru yer kalmazdı. Bir keresinde sol omuzunda suyun ulaşmadığı kuru bir yer görmüştü de saçından damlayan sudan alıp orayı ıslatmıştı. Onun gusülde en son yaptığı şey ise, guslettiği yerden kenara çekilerek ayaklarını yıkamaktı. Sevgili peygamberimiz, guslünü tamamladıktan sonra da şöyle dua ederdi: “Allah'ım! Beyaz elbisenin kirden arınması gibi beni de günahlardan arındır.”

Resûlullah (sas), guslettikten sonra bazen renkli bir örtüye (havluya) bürünerek kurulanır ve elbisesini giyerdi. O (sas), guslettikten sonra namaz kılacağı zaman abdesti bozulmadıkça yeniden abdest almaz, namazını gusül abdesti ile kılardı. Cuma günleri gusül abdesti alıp güzel koku sürünmeyi tavsiye ederdi.

Hz. Peygamber (sav), kadınların da aynı şekilde gusül yapmalarını söylemişti. Şu farkla ki, saçı örgülü ve sık olanların özellikle suyun az bulunduğu zamanlarda, örgülerini çözmeyip sadece üzerlerine su dökmeleri ve sonra da sıkmaları yeterliydi. Ancak Hz. Âişe (ra), “Resûlullah (sas) başına üç defa su dökerdi. Biz ise, saçımızdaki örgülerden dolayı beş defa dökeriz.” diyerek suyun saç örgülerinin altına iyice nüfuz etmesi gerektiğine vurgu yapmaktaydı.

Suya ulaşmanın gayet zor olduğu o dönemin şartlarında dahi Allah Resûlü (sas), ashâbını ısrarla temizliğe ve arınmaya çağırmıştır. Günümüzde suyun çok daha kolay bulunduğu göz önünde bulundurulduğunda, temizliğe verilen önemin daha fazla olması gerektiği şüphe götürmeyen bir gerçektir. Gusül, insanın bedenen ve ruhen zinde kalmasını sağlayan bir etkiye de sahiptir. Hayız, nifas ve cünüplük hâlinin vücuda verdiği yorgunluk ve gerilim, gusül abdesti ile giderilir. Guslederek arınma, insanı kirli olma hissinden kurtardığı gibi arınmış olma duygusu verir ve onu ibadete hazır hâle de getirir.

Elmadağ Aile Destek Merkezi bünyesinde yürütülecek ve 9 ay sürecek olan proje ile evliliğe hazırlanan genç çiftlerin; evlilik hayatına daha bilinçli, sağlıklı ve donanımlı bir şekilde başlamaları hedefleniyor.

Proje kapsamında ayrıca evli çiftlere yönelik olarak iletişim becerilerinin geliştirilmesi, sorumluluk bilincinin artırılması, aile içi şiddetin önlenmesi ve sağlıklı aile yapısının güçlendirilmesine yönelik eğitimler verilecek.

Programın ilk eğitimine İlçe Kaymakamı Cemal Hüsnü Çaykara, İlçe Müftüsü Muharrem Evirgen ve kurum müdürleri katılarak kursiyer çiftler ve ailelerle bir araya geldi.

Eğitim programı süresince Vaiz Yunus Ural ve Din Hizmetleri Uzmanı Mustafa Öğren tarafından da her hafta düzenli olarak evliliğe ilk adım dersleri verilecek.

﷽

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا قُٓوا اَنْفُسَكُمْ وَاَهْل۪يكُمْ نَاراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ ...

وَقَالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

اَلْمُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِ كَالْبُنْيَانِ يَشُدُّ بَعْضُهُ بَعْضاً.

BİRBİRİMİZE KENETLENELİM, SORUMLULUKLARIMIZI İDRAK EDELİM

Muhterem Müslümanlar!

Hafta içinde yüreklerimizi dağlayan, hepimizi derin bir üzüntüye sevk eden, elem verici hadiseler yaşadık. Öğretmen ve öğrencilerimizi hedef alan saldırılar sebebiyle canlarımız hayattan koparıldı, birçok canımız da yaralandı. Yüce Rabbimizden; hayatlarını kaybeden öğretmen ve öğrencilerimize rahmet, yaralı kardeşlerimize acil şifalar diliyoruz. Cenâb-ı Hak, anne-babalarına ve yakınlarına sabr-ı cemil ihsan eylesin. Milletimizin başı sağ olsun.

Aziz Müminler!

Bugünler, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Müminin mümine karşı durumu, bir parçası diğer parçasını sımsıkı kenetleyip tutan binalar gibidir”[1] buyurduğu üzere, milletçe kenetlenme, acıları ve hüzünleri paylaşma, barış ve huzur iklimini muhafaza etme günleridir. Yüce Rabbimizin merhametine, devletimizin basiretine, milletimizin sağduyusuna güvenme günleridir.

Kıymetli Müslümanlar!

Acımız çok büyük. Ancak, dün olduğu gibi bugün de millet olarak el ele, gönül gönüle verip bütün sıkıntılarımızın üstesinden gelebilir, dertlerimize derman olabiliriz. Yeter ki, kötülüğün içimizi karartmasına, birbirimize olan güvenimizi sarsmasına fırsat vermeyelim. Evlatlarımızın; vatan ve mukaddesatına bağlı, imanlı ve ahlaklı bir insan olarak yetişmeleri için daha fazla gayret gösterelim.

Değerli Müminler!

Günümüzde çocuklarımız, çok yönlü bir kuşatma altındadır. Dijital bağımlılıklar, zararlı alışkanlıklar, bilinçsiz tüketim anlayışı, olumsuz iletişim dili evlatlarımızın ruh ve gönül dünyalarını bulandırmaktadır. Hayatın pek çok alanına etki eden bu problemler, yavrularımızı değerlerimize yabancılaştırmakta, onların tertemiz zihinlerini kirletmekte ve kalplerini karartmaktadır. Dolayısıyla; anne ve babalar, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, hukukçular, medya mensupları, sanatçılar, yapımcılar, akademisyenler, hocalar, öğretmenler, hâsılı millet olarak hepimiz, her zamankinden daha fazla sorumluluklarımızın idrakinde olalım. Yüce Rabbimizin tertemiz fıtratla yarattığı ve bizlere emanet ettiği çocuklarımızın ellerinden tutalım, sığınabilecekleri ilk limanın aileleri olduğunu onlara hissettirelim. Çocuklarımızın kimlerle arkadaşlık ettiklerine, dijital mecralarda nasıl vakit geçirdiklerine dikkat edelim. Yavrularımızı; batıl akımların, şiddet içerikli oyunların insafına bırakmayalım.

Aziz Müslümanlar!

Yüce Rabbimizden; başta çocuklarımız ve gençlerimiz olmak üzere her birimiz için dünya ve ahiret huzuru niyaz ediyoruz. Hutbemizi Yüce Rabbimizin şu uyarısıyla bitiriyoruz: “Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun…”[2]

[1] Buhârî, Salât 88, Mezâlim 5; Müslim, Birr, 65.

[2] Tahrîm, 66/6.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Hazırlıkların aylarca sürdüğü bahçede, laleler en güzel şeklini nisan ortasında alıyor.

Karla kaplı bitki örtüsü ve kuş sesleri eşliğinde ziyaretçilerine doğal güzelliklerini sunan milli park, fotoğraf tutkunlarını da ağırlıyor.

Bölgede kar kalınlığı Karagöl'de 20, köylerde ise yer yer 40 santimetreye kadar ulaştı.

Beyaza bürünen Karagöl Sahara Milli Parkı ve Karagöl dronla görüntülendi.

﷽

اِنَّ الدّ۪ينَ عِنْدَ اللّٰهِ الْاِسْلَامُ۠ …

وَقَالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

اَللَّهُمَّ! إِنِّى أَعُوذُ بِكَ مِنَ الشِّقَاقِ وَالنِّفَاقِ وَسُوءِ الْأَخْلاَقِ.

İSLAM

Muhterem Müslümanlar!

Cenâb-ı Hak, dünyamızı ve ahiretimizi mamur kılalım diye bizlere akıl ve irade vermiş, peygamberler göndermiş, kitaplar indirmiştir. “Allah katında yegâne din İslam’dır”[1] fermanıyla, kıyamete kadar gelecek bütün insanlar için, İslam’ı seçmiştir.

İslam, insanlığı huzur ve mutluluğa davet eden bir dindir. Zihinleri kötü düşüncelerden, nefisleri bencillik ve hırstan arındıran, beşeriyete kurtuluşu gösteren bir dindir. Dürüstlük ve hakkaniyeti, iyilik ve güzelliği yeryüzüne hâkim kılmanın yollarını öğreten bir dindir.

Aziz Müminler!

İslam’ın özü tevhittir. Tevhid, azamet ve yüceliğin sadece Allah’a ait olduğunun ilanı ve ikrarıdır. Varlığın asıl sahibine teslim olmak, heva ve hevesin esaretinden kurtulup gerçek özgürlüğe kavuşmaktır. Tevhid, Allah’tan başka hiçbir varlığın önünde eğilmemek, hak ve hakikat uğrunda izzetli bir duruş sergilemektir. Cenâb-ı Hak, “Allah, sizin Rabbinizdir. O’ndan başka ilâh yoktur. O, her şeyin yaratıcısıdır. Öyle ise O’na kulluk edin. Güvenilip dayanılacak tek varlık O’dur”[2] buyurmaktadır.

Değerli Müslümanlar!

İslam’ın toplumsal hayattaki yansıması ise vahdettir. Vahdet; birliktir, beraberliktir, kardeşliktir. Dilleri ve coğrafyaları farklı olsa da Rabbi bir, peygamberi bir, kitabı bir, kıblesi bir olan müminlerin; her hâl ve durumda birbirlerine kenetlenmeleri, el birliğiyle zulme ve zalime geçit vermemeleridir. Farklılıkları, zenginlik olarak görmeleri; ayrışmanın ve bölünmenin değil, birleşmenin ve bütünleşmenin vesilesi kılmalarıdır. Bu hususta Yüce Rabbimizin beyanı gayet açıktır: “Doğrusu sizin ümmetiniz bir tek ümmettir. Ben de sizin Rabbinizim. Öyleyse bana kulluk edin.”^[3]

Kıymetli Müminler!

Bugün, insanlığı; içine düştüğü buhranlardan çıkaracak olan, İslam’ın istikamet mesajlarıdır. Yangın yerine çevrilmek istenen dünyamızı tekrar huzur yurduna dönüştürecek olan, Kur’an-ı Kerim’in hayat veren ilkeleridir. Gönülleri birbirine ısındıracak, insanları birbirine kaynaştıracak olan, Allah Resûlü (s.a.s)’in güzel ahlakıdır.

Aziz Müslümanlar!

İslam’ın sahibi Allah’tır. Onu gönderen de kıyamete kadar koruyacak olan da O’dur.[4] Bu dinin kitabı Kur’an-ı Kerim’dir. Peygamberi ise, İslam’ı en güzel şekilde yaşayarak öğreten Hz. Muhammed Mustafa (s.a.s)’dir. Dolayısıyla hiçbir kimse ya da grup, İslam’ı kendi tekelinde göremez. İslam’ın en temel vasfı olan tevhidi savunma bahanesiyle fitne ve fesat çıkaramaz, ümmetin vahdetine, vatanımızın dirlik ve birliğine zarar veremez. İslam’ın; dar kalıplara hapsedilemeyecek, bir coğrafyanın sınırına sığmayacak kadar yüce bir din olduğu unutulmamalıdır.

Cenâb-ı Hak, bizleri vahdetten, birlik, beraberlik ve kardeşlikten ayırmasın. Hutbemizi Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in şu duasıyla bitiriyoruz: “Allah’ım! Bozgunculuktan, nifaktan ve kötü ahlaktan sana sığınırım.”[5]

[1] Âl-i İmrân, 3/19.

[2] En’âm, 6/102.

[3] Enbiyâ, 21/92.

[4] Hicr, 15/9.

[5] Ebû Dâvûd, Vitr, 32.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

﷽

يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُٓوا اِذَا نُودِيَ لِلصَّلٰوةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا اِلٰى ذِكْرِ اللّٰهِ وَذَرُوا الْبَيْعَۜ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ.

وَقَالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ...

CUMA VE ÜMMET BİLİNCİ

Muhterem Müslümanlar!

Bugün Cuma… Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Güneşin üzerine doğduğu en hayırlı gün, Cuma günüdür...”[1] Bugün, biz müminlerin haftalık buluşma günüdür. Birlik, beraberlik ve kardeşliğimizin perçinlendiği müstesna bir zaman dilimidir.

Aziz Müminler!

Cuma günü yerine getirmemiz gereken sorumlulukların başında Cuma namazını eda etmek gelmektedir. Yüce Rabbimiz, “Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığında Allah’ı anmaya koşun ve alışverişi bırakın. Eğer bilirseniz, bu sizin için çok hayırlıdır”[2] buyurmaktadır. Bu çağrı, sadece bedenlerin bir mekânda toplanması için değil; ruhların kaynaşması, kalplerin aynı hakikatle bütünleşmesi içindir. Bu çağrı, omuzların birbirine değdiği gibi gönüllerin de birbirine dokunması içindir. Bu çağrı; dilleri, renkleri, mezhepleri, makamları ve mevkileri farklı olan bütün müminlerin, bir duvarın tuğlaları gibi birbirine destek olmalarını hatırlatmak içindir.

Değerli Müminler!

Cuma namazına yapılan çağrı, Müslümanlara; ayrılıkları bir kenara bırakıp vahdeti kuşanmayı, tefrikadan uzaklaşıp birbirlerine tutunmayı, yani ümmet olmayı öğretmek içindir. Bu çağrı; sohbet ve hutbeyi, başlarının üzerinde bir kuş varmış da kıpırdayınca uçup gidecekmiş gibi dinleyen[3] sahâbe-i kirâmın örnek hayatına işaret içindir. Ve bu çağrı; İslam’ın hak ve hakikatlerini, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in rahmet yüklü mesajlarını dünyanın her köşesine ulaştırmamız içindir.

Kıymetli Müslümanlar!

Cuma günü Allah’ın divanına durmak için bedenine, elbisesine ve kokusuna özen gösteren müminler; sosyal hayatta da söz ve davranışlarına özen göstermeli, birbirlerine sırt çevirmemelidir. Birbirlerinin dertlerine derman, sıkıntılarına çare olmalı; kısır çekişmelere girmemeli, sığ anlayışlara mahkûm olmamalıdır. Cuma namazını eda etmek üzere cami ve mescitlerde bir araya gelen ve aynı kıbleye yönelen ümmet-i Muhammed; cami dışında da saflarını sık tutmalı, zorluklar karşısında beraberce sabır göstermelidir. Düşmanlarına karşı yekvücut olmalı; camisine, mescidine, kıblesine, yurduna sahip çıkmalıdır.

Aziz Müslümanlar!

Savaşların ve acıların yaşandığı, insanlığın barışa hasret kaldığı, zalimlerin Mescid-i Aksâ’da secdeyi engellediği şu günlerde bizlere düşen; Cuma ve ümmet bilincini diri tutmaktır. Zihinlerimizi ve gönüllerimizi aynı inançta, aynı duyguda ve aynı idealde buluşturmaktır. Cuma gününü; kardeşlik ahdimizi yenilememize, bir vücudun azaları gibi kenetlenmemize, dirliğimize ve dayanışmamıza vesile kılmaktır. Birlikte rahmetin, ayrılıkta azabın olduğunu unutmamaktır.

Cumamızı tebrik ediyor, hutbemizi Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifiyle bitiriyoruz: “Kim güzelce abdest alıp Cumaya gelir, hutbeyi can kulağıyla dinlerse, o Cuma ile gelecek Cuma arasındaki günahları affolunur...”^[4]

[1] Müslim, Cum’a, 18.

[2] Cuma, 62/9.

[3] Ebû Dâvûd, Tıb, 1.

[4] Müslim, Cum’a, 27.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Doğal hammaddenin işlenmesinden pişirme aşamasına kadar uzanan üretim sürecinde kadınlar da aktif rol üstleniyor.

Hazırlık, şekillendirme ve süsleme gibi aşamalarda görev alan kadınlar, el emeğine dayalı bu zanaatın yaşatılmasında önemli katkı sağlıyor.

Nesilden nesile aktarılan çömlekçilik, ilçede yalnızca ekonomik bir faaliyet olmanın ötesinde, köklü bir kültürel miras niteliği taşıyor.

Geleneksel üretim yöntemlerinin korunduğu Karacasu'da, çömlekçilik hem bölge ekonomisine katkı sunuyor hem de Anadolu’nun zanaat kültürünü gelecek kuşaklara aktarmayı sürdürüyor.

1946 yılında Adnan Ötüken tarafından kurulan ve günümüze kadar hizmet vermeyi sürdüren kütüphaneden günde 2 bin kişi faydalanıyor.

﷽

وَاَنْ لَيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعٰىۙ وَاَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرٰىۖ.

وَقَالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

قُولُوا حَسْبُنَا اللّٰهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَا.

TEVEKKÜL

Muhterem Müslümanlar!

Yüce dinimiz İslam’ın hayatımızın her alanına yansıtmamızı emrettiği ilkelerden biri tevekküldür.

Tevekkül; Müslümanın, sorumluluklarını hakkıyla yerine getirip Allah’ın rahmet ve merhametine sığınmasıdır. Üzerine düşen tedbirleri alıp Allah’ın takdirini beklemesidir. Meşru isteklerine ulaşmak için sebeplere sarılması, aklını ve iradesini doğru yönde kullanması, Allah’a güvenip dayanmasıdır.

Aziz Müminler!

Tevekkül, bir ebeveynin; Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Hiçbir anne baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha kıymetli bir bağışta bulunamaz”[1] buyruğuna uyarak evlatlarına güzel örnek olması, daha sonra onlardan erdem ve fazilet beklemesidir. Bir gencin, “Yaptığınız işi güzel yapın. Allah işini güzel yapanları sever”[2] ilkesi gereğince geleceğini; ilim, sanat ve meslek çerçevesinde şekillendirmesi, sonra Allah’tan başarı istemesidir.

Kıymetli Müslümanlar!

Kimi zaman tevekkül; bir tüccarın, ölçüyü ve tartıyı eksiksiz yaptıktan sonra Allah’tan hayırlı kazanç dilemesi olarak karşımıza çıkar. Kimi zaman da tevekkül; bir çiftçinin toprağı doğru işleyip, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “‘Allah bize yeter, O ne güzel vekildir. Sadece Allah’a tevekkül ettik.’ deyiniz”[3] hadis-i şerifi gereğince hasadın bereketini Allah’a havale etmesi olarak hayata yansır.

Değerli Müminler!

Tevekkül, tembelliğin sığınağı, miskinliğin bahanesi değil, uyanışın ve kendine gelmenin vesilesidir. Allah’ın yardımını ümit ederek fiili duada bulunmak; zamanın gereklerine uygun bilgi ve teknoloji üretmektir. Zaferlerin emeksiz elde edilemeyeceği bilinciyle düşmanları caydıracak güce ulaşmak için gayret etmek, Cenâb-ı Hak’tan nusret ve inayet dilemektir.

Aziz Müslümanlar!

“Allah’ın dediği olur” kanaatiyle tedbiri elden bırakmak, “Kaderde ne varsa o gelir başa” anlayışıyla sorumlulukları ihmal etmek, “Nasıl olsa Allah rızkımı verir” düşüncesiyle çalışmayı terk etmek, İslam’ın tevekkül anlayışında kendisine asla yer bulamaz. Müslümana düşen; ‘Tedbir kuldan, takdir Allah’tan’ şuuruyla gecesini gündüzüne katarak çalışmaktır. Yüce Rabbimizin bu husustaki uyarısı gayet açıktır: “İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır ve çalışmasının karşılığı ileride mutlaka görülecektir.”[4]

Kıymetli Kardeşlerim!

Kalplerimizin huzur bulabilmesi için hayatımızın her alanında; okurken, çalışırken, ailemizin rızkını temin ederken, zorluklara karşı mücadele verirken tevekküle ihtiyacımız vardır. Zaman, kendimize gelme ve tevekkül anlayışımızı gözden geçirme zamanıdır. Vakit, çalışmayı, üretmeyi ve mücadeleyi hayatımızın vazgeçilmez bir parçası kılma vaktidir.

Hutbemizi İstiklal Şairimizin şu veciz sözleriyle bitiriyoruz:

Allah’a dayan, sa’ye sarıl, hikmete râm ol,

Yol varsa budur, bilmiyorum başka çıkar yol!

[1] Tirmizî, Birr, 33.

[2] Bakara, 2/195.

[3] Tirmizî, Sıfatü’l-kıyâme, 8.

[4] Necm, 53/39, 40.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimiz, bu yıl aynı günde iki bayramı bizlere ikram etti. Ramazan Bayramının ilk gününü idrak ederken, biz müminlerin bayramı Cuma namazını eda etmek üzere bir aradayız hamdolsun.

Aziz Müminler!

Ramazan-ı şerif, maddi ve manevi pek çok güzelliği elde ettiğimiz bir mektep idi. Bu mübarek ayda; camilerimiz cemaatle, gönüllerimiz muhabbet ile dolup taştı. Tekbir ve salavatların yükseldiği kubbelerimiz altında ümmet-i Muhammed olmanın coşkusunu hep birlikte yaşadık. Sahurla bereketlendik. Oruç ile ruhlarımızı arındırdık. Kur’an-ı Kerim ile gönüllerimizi nurlandırdık. Teravih ve teheccüd namazlarıyla gecelerimizi huzura erdirdik. Zekât ve fitrelerimizle paylaşmanın ve yardımlaşmanın sevincini yaşadık. Geçmişin muhasebesini yaptık, hata ve günahlarımız için Cenâb-ı Hak’tan bağışlanma diledik.

Kıymetli Müslümanlar!

Allah’ın razı olduğu bir kul, insanların hoşnut olduğu bir Müslüman olmanın yolu, hayatı Ramazan kılmakla mümkündür. Hayatı Ramazan kılmak ise; Kur’an-ı Kerim’i okumaya, onun istediği gibi bir mümin olmaya gayret göstermekle olur.

Hayatı Ramazan kılmak; Rabbimizin zikrini dilimize ve kalbimize yerleştirmekle, zikrin en büyüğü olan namazlarımızı eda etmekle olur. “Kim, Ramazan orucunu tutar ve ona Şevval ayından altı gün daha eklerse, bütün yıl oruç tutmuş gibidir”[1] hadis-i şerifi gereğince içinde bulunduğumuz Şevval ayında oruç tutmakla olur.

Değerli Müminler!

Hayatı Ramazan kılmak; yıl boyunca ihtiyaç sahiplerini, yetim ve öksüzleri gözetmekle, iyiliği yeryüzüne hâkim kılmak için çaba sarf etmekle olur. Etrafımızı ateş çemberine çevirmek isteyenlere karşı feraset ve basireti kuşanmakla, birlik ve dirlikle olur.

Hayatı Ramazan kılmak; ticaretimizi helal kazançla bereketlendirmekle olur. Ailemizde sevgi ve merhameti, sosyal hayatta adalet ve hakkaniyeti hâkim kılmakla olur. Hâsılı hayatı Ramazan kılmak; elimizi, belimizi ve dilimizi muhafaza ettiğimiz bir ömür sürmekle olur. Yüce Rabbimiz böyle bir hayatı sürdürenlere şu müjdeyi vermektedir: “‘Rabbimiz Allah’tır’ deyip sonra da istikamet üzere yaşayanlara korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir. Onlar cennetliktir. Yapmakta olduklarına karşılık, orada ebedi kalacaklardır.”[2]

Aziz Müslümanlar!

Şu hususu unutmayalım ki; Ramazan mektebinde alınan eğitim, bir ömre aktarıldığında gerçek anlamını kazanacaktır. Hutbemizi; Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, ‘Allah’ın en sevdiği amel nedir?’ diye soran kişiye verdiği şu cevapla bitiriyoruz: “Allah katında amellerin en sevimlisi az da olsa devamlı olanıdır.”[3]

[1] Müslim, Sıyâm, 204.

[2] Ahkâf, 46/13,14.

[3] Müslim, Müsâfirîn, 216.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

﷽

وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوٰىۜ اِنْ هُوَ اِلَّا وَحْيٌ يُوحٰىۙ.

وَقَالَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّي اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ:

أَنَا مُحَمَّدٌ وَأَحْمَدُ وَالْمُقَفِّي وَالْحَاشِرُ وَنَبِيُّ التَّوْبَةِ وَنَبِيُّ الرَّحْمَةِ.

HAK VE HAKİKATİN TEMSİLCİLERİ: PEYGAMBERLER

Muhterem Müslümanlar!

Yüce dinimizin temel inanç esaslarından biri peygamberlere imandır. Peygamberler, Allah’ın insanlar arasından seçtiği elçileri, hak ve hakikatin temsilcileridir. Onlar; insanlığa, ebedi kurtuluş yolunu göstermek için gönderilmiştir. Peygamberler, insanları; tek olan Allah’a iman etmeye, yani tevhide davet etmişlerdir.

Aziz Müminler!

Hz. Âdem ile başlayan peygamberlik vazifesi Hz. Muhammed Mustafa (s.a.s) ile sona ermiştir. Aynı şekilde Hz. Âdem ile başlayan ilâhî mesaj, Ramazan ayında Kadir Gecesinde Peygamber Efendimiz (s.a.s)’e indirilen Kur’an-ı Kerim’le taçlanmış ve son bulmuştur.

Sevgili Peygamberimiz (s.a.s), zulmün girdabındaki bir toplumu değiştirmiştir. Yaşanmaz denilen dünyayı saadet asrına; cehaletin karanlığını aydınlığa çevirmiştir. Peygamber Efendimiz (s.a.s) bir hadis-i şeriflerinde, “Ben Muhammed’im, Ahmed’im, peygamberlerin ardından gelen el-Mukaffî’yim, insanların arkamda toplandığı el-Hâşir’im, Tevbe Peygamberi’yim, Rahmet Peygamberi’yim” buyurmuştur. Dolayısıyla, kim; sevgi ve saygı gibi ahlaki değerleri kuşanmayı hedefliyorsa Allah Resûlü (s.a.s)’in rehberliğinden ayrılmamalıdır. İyiliğin dünyaya hâkim olmasını, kötülüğün son bulmasını istiyorsa Kur’an ve sünnete sarılmalıdır.

Kıymetli Müslümanlar!

Yüce Rabbimiz, Kur’an-ı Kerim’de, “Peygamber, arzu ve hevesine göre konuşmaz. Onun size okuduğu, kendisine indirilmiş vahiyden başka bir şey değildir” buyurmaktadır. Bu sebepledir ki, Peygamberimizi ve onun rahmet yüklü mesajlarını “yanılsama” olarak değerlendirmek doğrudan Allah’ın kelâmına, Allah’ın iradesine, Allah’ın dinine yapılmış bir saldırıdır. Cenâb-ı Hak, peygamberlere inanmayan, onları alay ve eğlence konusu yapanların ibretlik sonunu bizlere şöyle haber vermektedir: “Senden önceki peygamberlerle de alay edilmiş, sonunda onlarla alay edenleri, alaya aldıkları azap kuşatıvermişti.”

Değerli Müminler!

Bizler, peygamberler arasında asla ayrım yapmayız. Hepsinin Allah’ın elçisi olduğuna iman ederiz. Zira biliriz ki; Peygamberlerin her biri Allah katında değerlidir. Hz. Âdem’de, Hz. İbrâhim’de, Hz. Mûsâ’da, Hz. Îsâ’da ve Hz. Muhammed Mustafa (s.a.s)’de aynı şeyleri söylemişlerdir. Onların mesajları temelde birdir ve aynıdır; o da tevhiddir. Yüce Rabbimiz, “Andolsun biz, her ümmete, ‘Allah’a kulluk edin, tâğuttan uzak durun’ diyen bir peygamber gönderdik” buyurmaktadır.

Aziz Müslümanlar!

İslam, inançta tevhidi istediği gibi sosyal hayatta vahdeti, yani ümmetin birlik ve beraberlik içerisinde hareket etmesini emretmiştir. Cenâb-ı Hak “Allah’a ve Resûlü’ne itaat edin ve birbirinizle çekişmeyin. Sonra gevşersiniz, gücünüz, devletiniz elden gider. Sabırlı olun. Allah sabredenlerle beraberdir” buyurarak bu hakikate işaret etmektedir. Hal böyleyken, yıllardır İslam coğrafyası üzerinde oyunlar oynanmakta, Müslümanlar zulüm altında inlemektedir.

Kıymetli Kardeşlerim!

Kadir Gecesinin gölgesinin üzerimize düştüğü şu günlerde vahyin aydınlığında, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in ilkeleri doğrultusunda hayatımızın muhasebesini yeniden yapmalıyız. Bir ve beraber olmalı, kardeşliğimizi pekiştirmeliyiz. Ramazan ayının bu son günlerinde birbirimiz ve ümmet-i Muhammed için dua etmeliyiz ki, Rabbimizin nusret ve inayeti inananların üzerine olsun.

Değerli Müminler!

Önümüzdeki Çarşamba günü Çanakkale Zaferinin yıl dönümünü idrak edeceğiz. Bu vesileyle aziz şehitlerimize, ebedi âleme irtihal eden kahraman gazilerimize Yüce Rabbimizden rahmet diliyoruz. Kadir Gecemizi şimdiden tebrik ediyoruz. Hutbemizi Kadir sûresinin mealiyle bitiriyoruz: “Biz Kur’an’ı Kadir Gecesinde indirdik. Kadir Gecesinin ne olduğunu sen bilir misin? Kadir Gecesi, bin aydan daha hayırlıdır. O gece melekler ve Cebrâil, Rablerinin izniyle her bir iş için iner de iner. O gece tan yeri ağarıncaya kadar esenliktir.”

Muhterem Müslümanlar!

Malımız, mülkümüz, sahip olduğumuz bütün imkânlarımız Yüce Rabbimiz tarafından bizlere verilmiş birer emanettir. Bu emanetlerin şükrünü eda etmek; varlıklarımızı ihtiyaç sahipleriyle, yetim, öksüz ve kimsesizlerle paylaşmakla gerçekleşebilir. İşte bu emanet bilincinin ibadete dönüşmüş hali, zekât ve fıtır sadakasıdır.

Aziz Müminler!

Zekât, İslam’ın beş temel esasından biridir. Zekât, sadece bir bağış değil, bizzat Allah ve Resûlü tarafından belirlenmiş bir ibadettir. İnsanın malını eksilten değil, bereketlendiren ilahi bir nimettir.[1] “Onların mallarında, muhtaç ve yoksullar için bir pay vardır”[2] ayetinde buyrulduğu üzere zekât, fakiri minnet altında bırakan bir lütuf değil, ona hakkını teslim etmektir.

Kıymetli Müslümanlar!

Zekât, müminler arasında yardımlaşma ve dayanışma, rahmet ve şefkat köprüleri kurar. Birlik ve beraberliğin daha da güçlenmesine vesile olur. Kardeşliğin gönüllerde, hanelerde ve sofralarda hissedilmesini sağlar. Bu yönüyle zekât, toplumsal barış, huzur ve dayanışmaya büyük katkı sunar.

Zekât vermek, kişiyi bencillikten, hasetten ve cimrilikten arındırır. Zekât, insanın; içindeki mal sevgisini ve dünya hırsını dizginlemesine, günahlarından arınmasına yardımcı olur. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “…Zekât, suyun ateşi söndürdüğü gibi hata ve günahları silip yok eder.”[3]

Değerli Müminler!

Fitre olarak bildiğimiz fıtır sadakası ise; Ramazan-ı şerife ulaşmanın, bayrama kavuşmanın şükrüdür. Peygamber Efendimiz (s.a.s), bayram namazımızı kılmadan önce fıtır sadakalarımızı ihtiyaç sahiplerine ulaştırmamızı emretmektedir.[4] Zira fıtır sadakası ile Ramazan Bayramı; merhamet ve muhabbetin, neşe ve sevincin toplumun tamamına yayıldığı müstesna bir zaman dilimine dönüşmektedir.

Aziz Müslümanlar!

Zekât ve fıtır sadakasında esas olan; önce kişinin, çevresinden ihtiyaç sahibi akrabalarını ve komşularını gözetmesidir. Sonra da yardımlarını mazlum ve mağdur coğrafyalarda bulunan kardeşlerine ulaştırmasıdır. Bugün bize düşen, içerisinde bulunduğumuz Ramazan-ı şerifi vesile kılarak zekât ve fitrelerimizle bir fakirin sofrasını şenlendirmektir. Bir borçlunun yükünü hafifletmektir. Yolda kalmışa el uzatmaktır. Bir yetimin, bir öksüzün ve bir garibin yüzünü güldürmektir. Mazlumların yanında yer almaya, onlara umut olmaya devam etmektir. Böylelikle Yüce Rabbimizin bizlere lütfettiği imkânları ebedi kazanca dönüştürmektir.

Hutbemizi Cenâb-ı Hakk’ın şu ayet-i kerimesi ile bitiriyoruz: “Namazı kılın, zekâtı verin. Kendiniz için önceden ne hayır yaparsanız Allah katında onu bulursunuz. Muhakkak ki Allah, yaptıklarınızı eksiksiz görür.”[5]

[1] Bakara, 2/276.

[2] Zâriyât, 51/19.

[3] Tirmizî, Cum’a, 79.

[4] Buhârî, Zekât, 70.

[5] Bakara, 2/110.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Gazze Şeridi’nin orta kesimindeki Nusayrat Mülteci Kampı’nda yerinden edilen Filistinliler için toplu iftar programı düzenledi.

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimiz, hayatımızda tertemiz bir sayfa açalım, hatalarımızı gözden geçirelim, günahlarımıza tövbe edelim diye bazı zamanları bizlere ikram etmiştir. İşte içerisinde bulunduğumuz Ramazan-ı şerif, Allah’ın sevdiği bir kul olmak, kendimize çekidüzen vermek, varsa kötü söz ve davranışlarımızı terk etmek için büyük bir fırsattır.

Aziz Müminler!

Bu haftaki hutbemizde rahmet ve mağfiret ayı Ramazan-ı şerifi vesile kılarak; aileleri mutsuzluğa ve insanlığı felakete sürükleyen bağımlılık tehlikesine dikkatlerinizi çekmek istiyoruz.

Bağımlılık, basit bir alışkanlık değildir. İnsanı sahte mutluluk ve geçici hazların esiri haline getiren bir hastalıktır. Kişinin; zamanını heba ederken günaha dalmasına, şiddete yönelmesine, hatta kendisinin ve ailesinin canına kastetmesine sebep olan büyük bir tehdittir.

Kıymetli Müslümanlar!

Her biri bir diğerinden tehlikeli olan bağımlılıkların başında alkol ve uyuşturucu maddeler gelmektedir. Bu iki illet; aklı ve iradeyi zayıflatmakta, insanın bedenini ve ruhunu içten içe çürütmektedir. Ailede huzur ve mutluluğu yok etmekte; yuvaları dağıtmakta, ocakları söndürmektedir. Allah Resûlü (s.a.s) bir hadis-i şeriflerinde, “Sakın içki içme. Çünkü içki her kötülüğün anahtarıdır”[1] buyurarak bu tehlikeye dikkatlerimizi çekmektedir.

Değerli Müminler!

Günümüzde iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla hanelerimize kadar giren bir başka bağımlılık ise dijital kumardır. Üzülerek ifade edelim ki, dijital kumar, toplumun azımsanmayacak bir kesimine sirayet etmiş durumdadır. Çok küçük miktarlarla başlanan dijital kumar, kişinin; evini ve arabasını satmasına, bütün imkânlarını bu yolda tüketmesine, borç batağına sürüklenmesine sebebiyet vermektedir. Aile bağlarının kopmasına neden olmaktadır. Cenâb-ı Hak bu hususta bizleri şöyle uyarmaktadır: “Ey iman edenler! İçki, kumar, dikili taşlar ve fal okları, şeytan işi birer pisliktir. Onlardan uzak durun ki kurtuluşa eresiniz.”[2]

Aziz Müslümanlar!

Sadece gençleri ve çocukları değil, anne ve babaları da esaret altına alan bir diğer bağımlılık ise dijital bağımlılıktır. Dijital bağımlılık; dikkati dağıtmakta, kişiyi yalnızlaştırmaktadır. İnsanların acısını, “Yardım edilmesi gereken bir durum” olmaktan çıkarıp “Seyredilen bir içerik” haline getirebilmektedir. Dijital bağımlılık sebebiyle; alış veriş sitelerinde, sanal oyun ve eğlencelerde vakitler israf, ömürler zayi edilmektedir.

Kıymetli Kardeşlerim!

Aklı örten her türlü maddeden, kumar ve dijital bağımlılıklardan korunmanın en etkili yolu, bu kötülüklere hiç bulaşmamaktır. Gençlerimize ve çocuklarımıza sevgi ve güven temeline dayalı bir aile ortamı sunmaktır. Bütün tedbirlere rağmen bir şekilde zararlı alışkanlıkların müptelası olan kardeşlerimize elimizi uzatmak, onları kötülerin insafına terk etmemektir. Ayrıca kendi rahatımız için çocuklarımızın eline telefon ve tablet tutuşturmamaktır. Yemek yemeleri, bir köşede sessiz kalmaları için yavrularımızı zararlı oyun, çizgi film ve eğlencelerle baş başa bırakmamaktır.

Aziz kardeşlerim! Ramazan-ı şerifin bereketinden istifade ederek hayatımızı gözden geçirelim. Zararlı alışkanlıklardan kurtularak yeni bir başlangıç yapalım. Unutmayalım ki, insan hayatı, bağımlılıklarla çürütülecek, dijital mecralarda tüketilecek kadar önemsiz ve değersiz değildir.

[1] İbn Mâce, Eşribe, 1.

[2] Mâide, 5/90.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

TDV, ramazan ayında dayanışmayı artırmak amacıyla Gazze kentinde yerinden edilen ve çadır kampta yaşayan Filistinliler için toplu iftar programı düzenledi.

Peygamber Efendimizin (sas) eğitim metodu - Prof. Dr. Selçuk Coşkun Diyanet Dijital Tv'de...