Evs kabilesinin Abdüleşheloğulları’na mensup olan Hz. Esmâ bint Yezîd Peygamberimize (sas) ilk biat eden hanımlardandır.

Hz. Esma Allah Resûlü’nün Elçisi Muâz b. Cebel’in halasının kızıdır. Bey'atürrıdvân'da Peygamberimize (sas) biat edenler arasındadır.

Hz. Esmâ (r.anhâ) cömert bir hanımdı.

Resûlullah Efendimize (sas) devamlı hizmet etmek ve ikramda bulunmak isterdi. Evinde bulunan yiyecek ve içecekten fırsat buldukça Efendimiz’e (sas) de gönderirdi. Zaman zaman Efendimizin hâne-i seâdetine gelir, hanımları, müminlerin anneleriyle sohbet ederdi.

Hanımların hatibi

Hz. Esma’nın ilme merakı, açık sözlülüğü ve düzgün konuşması öne çıkan özelliklerinden bazılarıdır.

Hanım sahabiler birgün zihinlerini meşgul eden bazı konuları Efendimiz’den (sas) öğrenmek için düzgün konuşması ve cesaretinden dolayı Hz. Esma’yı temsilci olarak seçtiler.

Hz. Esma sahâbîlerle birlikte oturmakta olan Hz. Peygamberimizin (sas) huzuruna giderek şunları söyledi:

"Anam babam sana feda olsun yâ Resûlullah! Ben sana kadınların elçisi olarak geldim. Allah seni bütün erkek ve kadınlara peygamber göndermiştir. Biz sana ve senin rabbine iman ettik. Kadın olduğumuz için evlerinizde kapanıp kalmış, nefislerinizi tatmin etmiş ve çocuklarınızı karnımızda taşımışızdır. Siz erkekler ise cuma namazı kılmak, camiye ve cemaate çıkmak, hastaları ziyaret etmek, cenazelerde bulunmak, birden fazla hacca gitmek gibi hususlarda bize üstünlük sağlamış bulunuyorsunuz. Bütün bunların en önemlisi Allah yolunda cihad etmektir. Fakat siz hac veya umre için yahut düşmanla savaşmak üzere evinizden çıktığınız zaman mallarınızı biz koruruz, iplik eğirip size elbise yaparız, çocuklarınızı besleriz. Buna göre bizler sizin kazandığınız hayır ve sevaplarda size ortak olamaz mıyız?"

Hz. Esmâ’nın bu sözlerini dikkatle dinleyen Resûl-i Ekrem (sas) ashabına yönlerek, "Siz bir kadından, din konusunda sorduğu bir soruda bundan daha güzel söz işittiniz mi?" diyerek onun bu cesaretini takdir etmiş ve güzel hitabından dolayı iltifatta bulunmuştur.

Heyecanla peygamberimizin (sas) mübarek ağzından çıkanları bekleyen Hz. Esmâ’ya dönen Nebi (sas), sorusunu şöyle açıklamıştır: "Ey hanım, iyi anla ve seni buraya gönderen hanımlara da iyice anlat ki bir kadının kocasıyla güzel geçinip onun hoşnutluğunu kazanması sevap bakımından o saydığın üstünlüklerin hepsine denktir." (İbnü’l-Esîr, VII, 19) Bu olaydan sonra Hz. Esmâ "hatîbetü’n-nisâ" hanımların hatibi lakabıyla anılmıştır.

Hanım sahabiler Kur’an ve sünnet konusunda erkek sahâbîler gibi bizzat Resûlullah’dan (sas) eğitim almak istiyorlardı. Hz. Esma, Allah Resûlü’ne gelerek hanımların da eğitim almak istediklerini iletmişti.. Sevgili Peygamberimiz (sas) bu teklifi olumlu karşılamış ve hanımlara özel bir gün tahsis etmişti. Bu özel günün hâricinde de hanımlar Mescid-i Nebevî’ye gelerek sabah namazı dâhil vakit namazlarına katılır, Hz. Peygamber’in (sas) hutbe ve vaazlarını dinlerlerdi.

Utanma duygusu , dinî (hükümleri) sormaya engel midir?

Esmâ bnt. Yezid b. Seken, Hz. Âişe validemizin de bulunduğu bir ortamda Hz. Peygamberimize (sas) gelerek hayızdan ve cünüplükten nasıl yıkanıp temizleneceğini sormuştu.

Kadınların dini öğrenme hususunda gösterdikleri bu tavrı takdir eden Hz. Âişe, "Şu ensar kadınları ne iyi kadınlardır! Utanma duygusu onları, dinî (hükümleri) sorup öğrenmekten alıkoymuyor." (Müslim, Hayız, 61) demiştir. Utandıkları için bazı konuları Hz. Peygamberimize (sas) sormaktan çekinen kimseler de bir başkası vasıtasıyla bile olsa muhakkak Allah Resûlü’ne (sas) ulaşarak dinin söz konusu mesele ile ilgili hükmünü öğrenmişlerdir. (Müslim, Hayız, 17)

Hz. Peygamberimizin (sas) güzide ashâbı, edep ve hayânın en güzel örneklerini vererek bu hususta bizlere yol göstermişlerdir. Hayâ, onları dinin emirlerini yerine getirmekten alıkoymamış, hayırlı amellerden uzaklaştırmamıştır. Onlar, özellikle dini öğrenme konusunda büyük gayret sarf etmişler, en mahrem konularda dahi erkeğiyle kadınıyla Resûlullah’a danışmaktan geri durmamışlardır. Utanma duygusunun, dinî (hükümleri) sormaya engel olmadığını bizlere aktarmışlardır.

Hz. Esmâ Hz. Peygamberimiz’den (sas) seksen bir hadis rivayet etmiştir. Bunların elli beşi Ahmed b. Hanbel’in Müsned’inde (VI, 452-461) ve Kütüb-i Sitte’de bulunmaktadır.

"Kim Allah rızası için bir mescid yaparsa, Allah da o kimseye cennette bir ev yapar." (Ahmed İbni Hanbel, Müsned, VI, 461)

"Size insanların en hayırlısını haber vereyim mi?" Ashâb-ı kiramı "Evet! Ya Rasûlallah:" dediler. Efendimiz:(sas) "Allah’ı devamlı zikredenleriniz." buyurdu. Sonra sözüne devamla: "Sizin en kötülerinizi haber vereyim mi?" diye sordu. Peşinden de: "İşte onlar, Allah rızası için birbirlerini seven dostların arasını açanlar, laf götürüp getirerek koğuculuk yapanlardır." buyurdu. (Müsned, 6/459)

Esmâ bint Yezîd savaşlarda da yer almıştır. Savaşta da cesareti ile öne çıkmıştır. Özellikle Yermük Savaşı’nda çadırının direğiyle dokuz Bizans askerini öldürdüğü rivayet edilmektedir. Ayrıca Hayber Gazvesi ile Mekke’nin fethine katılmıştır.

Hz. Esmâ daha sonra Dımaşk’a yerleşti ve orada vefat etti.

Ahlakın, insanın manevi özelliklerini ve bunların davranışlara yansımasını “iyi-kötü” ve “doğru-yanlış” ölçüleriyle değerlendiren değerler ve kurallar bütünü olduğunu ifade eden Arpaguş, ahlakın insanın hem kendisiyle uyumlu bir hayat sürmesinin hem de toplumsal huzurun en önemli dayanaklarından biri olduğunu vurguladı.

Arpaguş, adalet, merhamet, sadakat, vefa, saygı, duygudaşlık, cömertlik ve diğerkâmlık gibi evrensel değerlerin insanın “insan” olma kimliğinin korunması ve yücelmesi bakımından vazgeçilmez olduğuna işaret etti.

Ahlaki değerler hayata yön veren bilince dönüşmeli

Ahlaki değerlerin yalnızca zihnen kabul edilmesinin yeterli olmadığını belirten Arpaguş, bu değerlerin insanın hayatına ve davranışlarına yansıması gerektiğinin altını çizdi.

Ahlaki değerlerin farkına varılmasının “varoluş amacı ve hayatın anlamı bakımından bir uyanış, içsel bir keşif ve olgunluk emaresi” olarak görülmesi gerektiğini ifade eden Arpaguş, “Ahlaki olgunluğun en önemli göstergesi, mezkûr değerlerin soyut birer kavram olmaktan çıkarılıp hayata yön veren bir bilince dönüştürülmüş olmasıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

“İslam’ın evrensel mesajı kusursuz bir pusuladır”

İslam’ın evrensel mesajının ahlaki değerlerin bilince ve hayata dönüştürülmesindeki önemine değinen Arpaguş, yüce dinimiz İslam’ın hayat veren ilkelerinin bütün insanlık için “kusursuz bir pusula” görevi gördüğünü kaydetti.

Bu ilahi pusulanın en berrak tecellisinin Hz. Muhammed (sas) olduğunu vurgulayan Arpaguş, Peygamber Efendimizin hayatın bütün alanlarıyla ilgili ahlaki zemini bütüncül bir yaklaşımla bizzat inşa ettiğini belirtti.

Hz. Peygamber’in (sas) güzel ahlakı tamamlamak için gönderildiğini ve Kur’an’ın yaşayan hâli olduğunu ifade eden Arpaguş, Resûlullah’ın İslam’ın evrensel değerlerini hayatının her anına yansıtarak bütün insanlık için ideal bir örnek ortaya koyduğunu bildirdi.

Arpaguş, Hz. Peygamber’in tavır ve davranışlarının insanlık için örnek teşkil etmesinin temelinde de onun ahlakının bütünüyle Kur’an ahlakı olmasının bulunduğuna dikkati çekti.

“Hz. Peygamber’in örnekliği geçmişe ait değildir”

Hz. Muhammed’in (sas) örnekliğinin belirli bir döneme veya topluma özgü olmadığına işaret eden Arpaguş, nebevî ahlakın çağları aşan niteliğini şu sözlerle anlattı:

“Hz. Peygamber’in (sas) örnekliği, elbette sadece geçmişe ait, o güne özgü ve uzaktan hayranlık duyulan bir örneklikten ibaret değildir.”

Kur’an-ı Kerim’de övgüyle bahsedilen bu örnekliğin, ilahî mesajın hayatta nasıl karşılık bulacağını gösterdiğini belirten Arpaguş, Hz. Peygamber’in güler yüzü, nazik tabiatı, ince ve hassas ruhuyla temsil ettiği nebevî ahlakın, onu benimseyenler için bir hayat ölçüsü olduğunu ifade etti.

“İnsan onuruna layık hayatın yolu Peygamberimizin ahlakından geçiyor”

Arpaguş, günümüzde ahlaki değerlerin karşı karşıya bulunduğu tehditlere de dikkati çekerek kötülüğün sıradanlaşması, adaletsizlik, haksızlık, arsızlık ve bencilliğin yaygınlaşması ile insan ilişkilerinde kişisel menfaatlerin öne çıkmasının oluşturduğu tabloya işaret etti.

Bu şartlar karşısında nebevî ahlakın öneminin daha da belirgin hâle geldiğini vurgulayan Arpaguş, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Her türlü kötülüğün sıradanlaştığı, adaletsizlik, haksızlık, arsızlık ve bencilliğin ruhları esir aldığı, insan ilişkilerinde kişisel menfaatlerin öne çıktığı günümüzde, insan onuruna layık bir hayat yaşamanın yolu, Peygamber Efendimizin cihanşümul ahlakını tanımaktan ve ona sıkı sıkıya sarılmaktan geçmektedir.”

Tema kitabı nebevî ahlakı hayata taşımayı amaçlıyor

2026 Yılı Mevlid-i Nebi Tema Kitabı’nın bu anlayış doğrultusunda hazırlandığını belirten Arpaguş, eserin nebevî ahlakın yalnızca bilinmesine değil, günlük hayata taşınmasına ve yaşatılmasına katkı sunmasını temenni etti.

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş, eserin “nebevî ahlakın hayata taşınması, yaşanması ve yaşatılması” konusunda önemli bir farkındalık oluşturacağına inandığını belirterek takdim yazısını, “Gayret bizden, inayet ve tevfik Allah’tandır.” ifadeleriyle tamamladı.

***

Tema Kitabının Detayları İçin Bağlantıyı Ziyaret Edebilirsiniz

• Yermük Savaşı (636)

Cuma namazı, dördü ilk sünnet, ikisi farz ve dördü de son sünnet olmak üzere on rekâttır.

İlk önce dört rekat ilk sünneti kılınır, ardından iki rekat farzı imamla birlikte kılınır ve son olarak dört rekat son sünnet kılınır.

Cuma namazı ne zaman kılınır?

Cuma namazı adından da anlaşıldığı üzere Cuma günü, öğle vakti ezan okunduktan sonra kılınır.

Cuma namazı nasıl kılınır?

İlk önce cuma namazının dört rekât olan ilk sünneti kılınır.

İlk sünnete şöyle niyet edilir:

“Niyet ettim Allah rızası için bugünkü cuma namazının ilk sünnetini kılmaya.”

Cumanın ilk sünnetinin kılınışı, aynen öğle namazının dört rekât sünneti gibidir.

Niyet edilir, erkekler ellerini kulak hizasına, kadınlar göğüs hizasına kaldırır ve "Allahuekber" diyerek tekbir alır ve yine eller erkeklerde göbek, kadınlarda göğüs hizasına sağ el sol elin üstüne gelecek şekilde bağlanır.

Sırasıyla;

Birinci rekat:

Niyet
Sübhaneke duası
Euzü Besmele
Fatiha Suresi
Zammı sure veya onun yerine geçecek miktarda ayet/ayetler okunur
"Allahuekber" diyerek eller diz kapaklarının üzerine gelecek şekilde rükuya gidilir, rükuda 3 defa "Sübhane Rabbiyel Azim" denilir.
"Semiallahu Limen Hamideh" denilerek rükudan kalkılır ve "Rabbena Lekel Hamd" denilir.
Tekrar "Allahuekber" denilerek secdeye gidilir. Secdede alın ve burnun yere değmesine dikkat edilir. Secdede 3 defa "Sübhane Rabbiyel Âlâ" denilir. Birinci secdeden "Allahuekber" denilerek oturulur ve ardından "Allahuekber" denilerek tekrar secdeye gidilir ve "Allahuekber" denilerek ikinci rekata kalkılır.

İkinci rekat:

Besmele
Fatiha Suresi
Zammı sure veya onun yerine geçecek miktarda ayet/ayetler okunur

Rüku ve secde yapılır. Ayağa kalkılmaz "Tahiyyat"a oturulur. Burada "Ettehiyyatü" duası okunur. "Allahuekber" denilip üçüncü rekata kalkılır.

Üçüncü rekat:

Besmele
Fatiha Suresi
Zammı sure veya onun yerine geçecek miktarda ayet/ayetler okunur
rüku ve secde yapılır, dördüncü rekata kalkılır.

Dördüncü rekat:

Besmele
Fatiha Suresi
Zammı sure veya onun yerine geçecek miktarda ayet/ayetler okunur
Rüku ve secde yapılır. Ayağa kalkılmaz "Tahiyyat"a oturulur. Burada "Ettehiyyatü, Salli, Barik ve Rabbena" duaları okunur ve "Esslamü aleyküm ve rahmetullah" denilerek baş, önce sağa (omuza bakılarak) sonra sol tarafa çevrilerek selam verilir ve cuma namazının sünneti tamamlanır.

Sünnet kılındıktan sonra imam-hatip minbere (hutbe okunan yere) çıkar ve oturur. Bundan sonra camiin içinde bir ezan (iç ezan) daha okunur.

Hutbe bitince ikamet getirilir ve cumanın iki rekât farzı cemaatle kılınır.

Cuma namazının farzına nasıl niyet edilir?

İmamın arkasındaki cemaat şöyle niyet eder:

"Niyet ettim Allah rızası için bugünkü cuma namazının farzını kılmaya, uydum imama."

Cuma namazının farzı nasıl kılınır?

Birinci rekat:

İmam ve cemaat;
Niyet eder,
Sessizce herkes Sübhaneke duasını okur.

İmam içinden "Euzü Besmele" çeker
Açıktan Fatiha Suresi ve zammı sure okur. Bu esnada imama uyan cemaat dinler.

İmam sesli olarak "Allahuekber" der ve hep birlikte eller diz kapaklarının üzerine gelecek şekilde rükuya gidilir, rükuda imam ve cemaat sessizce 3 defa "Sübhane Rabbiyel Azim" der.
İmam açıktan "Semiallahu Limen Hamideh" der rükudan kalkılır ve imam ve cemaat sessizce "Rabbena Lekel Hamd" derler.

İmam tekrar sesli bir şekilde "Allahuekber" der ve hep birlikte secdeye gidilir. Secdede alın ve burnun yere değmesine dikkat edilir.

Secdede 3 defa yine herkes sessizce "Sübhane Rabbiyel Âlâ" der. Birinci secdeden "Allahuekber" denilerek kalkılır ve oturulur, ardından "Allahuekber" denilerek tekrar secdeye gidilir.

Secde bir önceki gibi yapılır ve "Allahuekber" denilerek ikinci rekata kalkılır.

İkinci rekat:

İmam sessizce besmele çeker,

Açıktan Fatiha Suresi ve zammı sure veya onun yerine geçecek miktarda ayet/ayetler okur.

Rüku ve secde yapılır. Ayağa kalkılmaz "Tahiyyat"a oturulur. Burada herkes sessizce "Ettehiyyatü, Salli-Barik ve Rabbena" dualarını okur. İmam açıktan, cemaat sessizce "Esselamü aleyküm ve rahmetullah" diyerek baş önce sağa (omuza bakılarak) sonra sol tarafa çevrilir ve selam verilir, cuma namazının farzı tamamlanır.

Cuma namazının son sünneti nasıl kılınır?

Cuma namazının son sünneti, dört rekat ilk sünnetin kılınması gibi kılınır.

Zuhr-i Âhir (Son Öğle) Namazı

Bir yerleşim yerinde birden fazla camide cuma namazı kılınıp kılınamayacağı konusunda İslam âlimleri arasında farklı görüşler vardır. Hanefi mezhebinde kabul edilen görüş, bir yerleşim yerinde birden fazla camide kılınan cumanın sahih olmasıdır. Ancak İmam Ebû Yûsuf’a göre cuma namazı bir yerde sadece bir camide, şehrin büyük olması veya ortasından nehir geçmesi hâlinde ancak iki camide kılınabilir. Şafiiler ise “ihtiyaç yoksa sadece bir camide kılınabilir” diyor.

Bu imamlara göre, bir yerde birden fazla cuma namazı kılındığı takdirde namaza ilk önce başlayanların namazı sahih olur, sonraya kalanların namazı sahih olmaz. Hepsinin beraber kılması ve hangisinin ilk önce kıldığının şüpheli olması hâlinde ise hiçbirinin namazı sahih olmaz. Bu durumda cumanın şartlarından biri kaçırılmış ve cuma namazının caiz olması şüpheli hâle gelmiştir. Bu görüşte olanlar, cumanın sahih olmaması ihtimaline karşı ihtiyaten vaktin farzını kılmak maksadıyla “Zuhr-i Âhir” adıyla dört rekât namaz kılınmasını gerekli görmüşlerdir.

Birden fazla camide kılınan cuma namazlarının sahih olduğu ve bu sebeple Zuhr-i Âhir kılmaya gerek olmadığı görüşünde olanlar: “Cuma’dan sonra ‘Zuhr-i Âhir’ kılmak ihtiyat değildir. Asıl ihtiyat, iki delilden en kuvvetlisi hangisi ise onunla amel etmektir. Bu meselede en kuvvetli delil, birden fazla camide cuma namazı kılmanın caiz olmasıdır” demişlerdir. Bu durumda cuma namazı caiz olup, öğle namazının yerine geçtiğine göre, o gün ayrıca öğle namazını kılmaya gerek yoktur. Bu iki görüşten herhangi biri ile amel etmek caizdir.

Bu sebeple, cuma namazını kılan bir kimse, cumadan sonra “Zuhr-i Âhir” niyetiyle dört rekât daha namaz kılmak mecburiyetinde değildir. Çünkü cuma namazı öğle namazının yerine geçtiğinden o gün ayrıca öğle namazı kılınmaz.

Bununla beraber “Zuhr-i Âhir” kılmaya bir engel de yoktur. Dileyen dört rekât “Zuhr-i Âhir” ile iki rekât da vakit sünneti kılar. Zuhr-i Âhir namazına, “Niyet ettim Allah rızası için vaktine yetişip henüz kılamadığım son öğle namazını kılmaya” diye niyet edilir. Bu son öğle namazı, öğlenin dört rekât farzı gibi kılınmakla beraber, sünnetlerde olduğu gibi dört rekâtın hepsinde Fâtiha’dan sonra sure okunması daha iyi olur. İki rekâtlı vakit sünnetine de şöyle niyet edilir: “Niyet ettim Allah rızası için vaktin sünnetini kılmaya.” Bu namaz da sabah namazının sünneti gibi kılınır.

Bu gönderiyi Instagram'da gör

Diyanet Haber (@diyanethbr)'in paylaştığı bir gönderi

---

Şafi Mezhebine Göre Cuma Namazı Nasıl Kılınır?

Ayet kelimesinin çoğulu ây ve âyât’tır.

Dini bir kavram olarak ise ayet, Allah'ın varlığına delalet eden ve peygamberlerin hak olduğuna işaret eden delil ve mucizelerdir. Aynı zamanda ayet, Kur’ân-ı Kerîm surelerinin belli bölümlerinden her biri için kullanılan bir terimdir. Kur'an, surelerden, sureler de ayetlerden oluşmuştur.

Ayet, sonu ve başı belli olan, uzun veya kısa, bir harf ya da birkaç kelime veya cümleden oluşan Allah'ın sözleridir. Her ayet Kur'an'dır.

Anlamlı en kısa ayet Rahman suresinde yer alan ve bir kelime olan, "yemyeşil" anlamındaki "müdhâmmetân"dır.

En uzun ayet ise bir sayfa olup Bakara suresinin 282.ayetidir.

Kur’an-ı Kerim’de kaç ayet vardır?

Fatiha suresinin başındaki besmele dâhil, Kur'an'da 6236 ayet vardır. Diğer surelerin başlarındaki besmeleler, sureleri birbirinden ayırmak için konulmuştur, yani o sureden bir ayet değildir.

Ayetlerin son kelimelerine kendisinden sonra gelen ayeti ayırdığı için "fâsıla" denir. Ayetlerin bir kısmı Mekke'de bir kısmı Medine'de inmiş, surelerdeki dizilişi ise vahiy ile belirlenmiştir. Manalarının anlaşılırlığı bakımından ayetler muhkem ve müteşâbih kısımlarına ayrılmakla birlikte sağlam ve güzel olma bakımından bütün ayetler, muhkem ve müteşâbihtir.

İlk inen ayetler Alâk suresinin ilk beş ayetidir ancak son inen ayetler hakkında görüş birliği bulunmamaktadır.

Kur'an'da sık tekrar edilen ayetler nelerdir?

Kur’ân-ı Kerîm’in daha çok Mekkî sûrelerinde imana teşvik etmek, inkâr ve küfürden caydırmak, dikkat çekmek, mânayı teyit ve tekit etmek gibi maksat ve hikmetlerle bazan bir âyetin birkaç defa tekrar edildiği görülmektedir.

Mesela: “Andolsun ki Kur’an’ı öğüt olsun diye kolaylaştırdık” meâlindeki âyet dört yerde (el-Kamer 54/17, 22, 32, 40); “Benim azâbım ve uyarım nasılmış?” meâlindeki âyet dört yerde (el-Kamer, 54/16, 18, 21, 30); “O gün, yalanlamış olanların vay haline!” meâlindeki âyet on yerde (el-Mürselât 77/15, 19, 24, 28, 34, 37, 40, 45, 48, 49; el-Mutaffifîn 83/10); “Öyle iken rabbınızın nimetlerinden hangisini yalanlarsınız?” meâlindeki âyet ise otuz bir yerde (er-Rahmân 55/13, 16, 18, 21, 23, 25, 28, 30, 32, 34, 36, 38, 40, 42, 45, 47, 49, 51, 53, 55, 57, 59, 61, 63, 65, 67, 69, 71, 73, 75, 77) geçmektedir.

Ayet nasıl yazılır?

(a:yet), Arapça āyet ve ayet şeklinde yazılmaktadır.

Kahvaltı ikramıyla başlayan programda yaz Kur’an kursu öğrencileri Kur’an-ı Kerim tilavetinde bulundu, ilahiler seslendirdi ve şiirler okudu. Öğrenciler tarafından hazırlanan çeşitli etkinlikler de katılımcılara sunuldu.

“Camilerimiz çocuklarımızın sesiyle şenlendi”

Programda konuşan Karabük İl Müftüsü Ali Erhun, yaz Kur’an kurslarında çocuklara yönelik gerçekleştirilen eğitimlerin önemine dikkati çekti.

Erhun, “Camilerimiz bu yaz bir kez daha çocuklarımızın sesiyle şenlendi. Onlara Kur’an-ı Kerim’i, Peygamber Efendimiz’i, ibadetleri ve güzel ahlâkı öğretmenin mutluluğunu yaşıyoruz.” dedi.

Yaz Kur’an kurslarında yürütülen çalışmalara katkı sunanlara teşekkür eden Erhun, “Bu vesileyle emeği geçen tüm din görevlilerimize, öğreticilerimize, destek olan ailelerimize ve kurumlarımıza teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı.

Program, çeşitli ikramların sunulması ve hatıra fotoğrafı çekilmesinin ardından sona erdi.

Programa Karabük İl Müftüsü Ali Erhun, İl Müftü Yardımcısı Fatime Kartı, Eğitim Hizmetleri Şube Müdürü Abdülkerim Öztürk, Kur’an kursu öğreticileri, öğrenciler, veliler ve vatandaşlar katıldı.

Battalgazi ilçesindeki Kernek Karagözlüler Camii’nde gerçekleştirilen yarışmaya Bingöl, Elazığ, Erzincan, Kahramanmaraş, Kayseri, Malatya, Sivas, Tokat ve Tunceli’den gelen il birincileri katıldı.

Programda Diyanet İşleri Başkanlığı Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyesi Fatih Okumuş, Malatya İl Müftüsü Ramazan Dolu, jüri üyeleri, din görevlileri ve yarışmacılar yer aldı.

“Mesleki gelişime katkı sunuyor”

Programda konuşan Malatya İl Müftüsü Ramazan Dolu, bölge finaline Malatya’nın ev sahipliği yapmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Farklı illerden gelen din görevlilerini Malatya’da ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını belirten Dolu, bu tür organizasyonların din görevlilerinin mesleki gelişimlerine katkı sağladığını ifade etti.

Dolu, yarışmacılara başarı dileyerek programda emeği geçenlere teşekkür etti.

“Amaç daha nitelikli din hizmetine katkı sağlamak”

Diyanet İşleri Başkanlığı Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyesi Fatih Okumuş ise Camiler ve Din Görevlileri Haftası kapsamında din görevlilerine yönelik farklı alanlarda mesleki yarışmalar düzenlendiğini belirtti.

Etkili Hutbe Sunumu Yarışması’nın görevlilerin mesleki becerilerini geliştirmelerine ve görevlerini daha etkin şekilde yerine getirmelerine katkı sağlamayı amaçladığını ifade eden Okumuş, yarışmaların mesleki motivasyonu da artırdığını söyledi.

Okumuş, Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma, Ezanı Güzel Okuma, Hadis ve Etkili Hutbe Sunumu gibi alanlarda gerçekleştirilen yarışmaların vatandaşlara sunulan din hizmetinin niteliğinin geliştirilmesine katkı sağladığını kaydetti.

Kayseri’den Yusuf Say bölge birincisi oldu

Jüri tarafından yapılan değerlendirmelerin ardından Kayseri’den Yusuf Say bölge birincisi oldu.

Elazığ’dan Ömer Bayazıt ikinci, Tokat’tan Resul Ekinci ise üçüncü sırada yer aldı.

Bölge birincisi Yusuf Say, ekim ayında Amasya’da gerçekleştirilecek Türkiye finalinde bölgesini temsil etmeye hak kazandı.

Yarışma sonunda birinciye tam, ikinciye yarım, üçüncüye çeyrek altın takdim edilirken diğer yarışmacılara gram altın hediye edildi.

Program, ödüllerin takdim edilmesinin ardından sona erdi.

Varto Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen program, Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladı ve yapılan konuşmalarla devam etti.

Varto’da bir ilk gerçekleştirildi

İlçede ilk kez düzenlenen Hafızlık İcazet Merasimi’nde, Diyanet İşleri Başkanlığı Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Başkanı ve Reisü’l-Kurra Vekili Kurra Hafız İbrahim Noğman, hafızlık müessesesinin önemine ilişkin konuşma yaptı.

Hafız öğrencilere tavsiyelerde bulunan Noğman, programın sonunda merasim duasını gerçekleştirdi.

15 kız öğrenci icazet aldı

Programın devamında hafızlık eğitimini başarıyla tamamlayan 15 kız öğrenciye aileleri tarafından hafızlık taçları giydirildi.

Öğrencilere icazet belgeleri ve çeşitli ödülleri protokol üyeleri tarafından takdim edildi.

Varto İlçe Müftülüğü, hafızları tebrik ederek öğrencilerin yetişmesinde emeği bulunan Kur’an kursu öğreticileri, din görevlileri, hayırseverler ve ailelere teşekkür etti.

Program, hafızlar, aileleri ve davetlilerin katılımıyla gerçekleştirilen hatıra fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.

Merasime Varto Kaymakamı Abdulkadir Işık, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Başkanı ve Reisü’l-Kurra Vekili Kurra Hafız İbrahim Noğman, Muş İl Müftüsü Nurullah Koçhan, Varto Cumhuriyet Başsavcısı Kadir Çakar, kurum amirleri, din görevlileri, hafızların aileleri ve vatandaşlar katıldı.

Boğazlıyan İlçe Müftülüğüne bağlı Ovakent Şeyhülkurra Ahmet Şükrü Efendi Hafızlık Erkek Yatılı Kur’an Kursunda hıfzını tamamlayan öğrenciler için düzenlenen program, Ovakent Millet Bahçesi ve Merkez Çarşı Camii’nde gerçekleştirildi.

Kur’an-ı Kerim tilavetleriyle başlayan merasimde misafir kâriler de Kur’an-ı Kerim okudu.

“Hafızlık sabır ve fedakârlık isteyen bir yolculuk”

Programda konuşan Boğazlıyan İlçe Müftüsü Tuncay Tunç, hafızlık eğitiminin sabır, gayret, fedakârlık ve istikrar gerektiren önemli bir yolculuk olduğunu belirtti.

Hıfzını tamamlayan öğrencileri tebrik eden Tunç, hafızların yetişmesinde emeği bulunan Kur’an kursu öğreticileri ve öğrenci ailelerine teşekkür etti.

“Hafızlık yalnızca ezberlemekten ibaret değil”

Diyanet İşleri Başkanlığı Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyesi ve Reisülkurra Vekili Dr. Hüseyin Küçük de hafızlığın yalnızca Kur’an-ı Kerim’i ezberlemekten ibaret olmadığını vurguladı.

Kur’an’ı anlamanın, yaşamanın ve mesajını gelecek nesillere aktarmanın da önemli bir sorumluluk olduğunu ifade eden Küçük, hafızlara Kur’an-ı Kerim ile kurdukları bağı hayatları boyunca korumaları ve ilim yolunda kendilerini geliştirmeyi sürdürmeleri tavsiyesinde bulundu.

Konuşmalar ve Kur’an-ı Kerim tilavetlerinin ardından hafızlık eğitimini başarıyla tamamlayan öğrencilere icazet belgeleri ve plaketleri takdim edildi. Program, yapılan duayla sona erdi.

Programa Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyesi ve Reisülkurra Vekili Dr. Hüseyin Küçük, Boğazlıyan Kaymakamı Aydın Yanık, Cumhuriyet Başsavcısı Süleyman Diri, Yozgat İl Müftü Yardımcısı Suat Şener, Boğazlıyan İlçe Müftüsü Tuncay Tunç, Ovakent Belediye Başkanı Tuncay Erdoğan, belde belediye başkanları, din görevlileri, hafızların aileleri ve vatandaşlar katıldı.

Hafızlık ve Arapça eğitiminin verilmesi planlanan Kur’an kursunun ilk çivisi, Batman Valisi Ekrem Canalp ve İl Müftüsü Ahmet Durmuş tarafından çakılarak yapım süreci başlatıldı.

108 öğrenci kapasiteli olacak

Kız öğrencilerin eğitimlerini nitelikli ve güvenli bir ortamda sürdürebilmeleri amacıyla hazırlanan projede eğitim alanlarının yanı sıra öğrencilerin günlük, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarına yönelik bölümler de yer alacak.

Kur’an kursunda kütüphane, yemekhane, çok amaçlı salon, yeşil alanlar ve teknik bölümler oluşturulacak.

Projenin tamamlanmasıyla birlikte kız öğrencilerin hafızlık ve Arapça eğitimlerini yatılı olarak sürdürebilecekleri yeni bir eğitim merkezinin Batman’a kazandırılması hedefleniyor.

“Kur’an kurslarına ilgi her geçen yıl artıyor”

Törende konuşan Batman Valisi Ekrem Canalp, kentte çocuk ve gençlere yönelik eğitim yatırımlarının artırıldığını belirterek Kur’an kurslarına gösterilen ilginin de yükseldiğini söyledi.

Canalp, 2021 yılında yaz Kur’an kurslarına 16 bin öğrencinin katıldığını, bu yıl ise sayının 28 bine ulaştığını ifade etti.

Batman’da üç müstakil Kur’an kursunun hizmete açıldığını belirten Canalp, İl Müftülüğüne bağlı iki gençlik merkezinin de yıl boyunca gençlere yönelik faaliyetler gerçekleştireceğini kaydetti.

Kurs için gelir getirici alan oluşturulacak

Proje kapsamında Kur’an kursunun giderlerine katkı sağlamak amacıyla yaklaşık bin metrekarelik ticari alan da yapılacak.

Bu alanlardan elde edilmesi planlanan kira gelirlerinin kursun işletme ve diğer giderlerinin karşılanmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Törene Batman Valisi Ekrem Canalp, Batman İl Müftüsü Ahmet Durmuş, Vali Yardımcısı, Batman Üniversitesi Rektörü ve il protokolü katıldı.

Düzce İl Müftülüğü ev sahipliğinde Merkez Cedidiye Camii’nde düzenlenen yarışmada, il elemelerini birincilikle tamamlayan 9 din görevlisi bölge birinciliği için yarıştı.

Bölge birincisi Zonguldak’tan

Diyanet İşleri Başkanlığı Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyesi Musa Coşkun’un komisyon başkanlığını yaptığı yarışmada din görevlilerinin hutbe sunumları değerlendirildi.

Yapılan değerlendirmelerin ardından Zonguldak’tan Mehmet Kaan Karaköse bölge birincisi oldu.

Düzce’den Murat Tekin ikinci, Amasya’dan Ahmet Hamdi Demir ise üçüncü sırada yer aldı.

Türkiye finalinde bölgesini temsil edecek

Düzce İl Müftü Vekili Mustafa Yeşilorman, yarışmaya katılan din görevlilerine teşekkür ederek dereceye girenleri tebrik etti.

Yeşilorman, bölge birincisi Mehmet Kaan Karaköse’ye Türkiye finalinde başarılar diledi.

Programa Düzce İl Müftü Vekili Mustafa Yeşilorman, Komisyon Başkanı Musa Coşkun, din görevlileri ve yarışmacılar katıldı.

Merasimde Ferrara’ya İslam’ın temel inanç esasları ve prensipleri hakkında bilgi verildi.

Kelime-i Şehadet getirerek Müslüman oldu

Yapılan bilgilendirmenin ardından Kelime-i Şehadet getiren Annachiara Ferrara, Müslüman oldu.

Merasimde dua eden Eskişehir İl Müftüsü Muharrem Gül, Ferrara’yı İslam dinini kabul etmesinden dolayı tebrik ederek yeni hayatında huzur, mutluluk ve hayırlar diledi.

Program, İl Müftüsü Muharrem Gül tarafından Ferrara’ya ihtida belgesinin takdim edilmesi ve hatıra fotoğrafı çekilmesinin ardından sona erdi.

İl elemelerinde birinci olan din görevlileri, Tekirdağ Rüstempaşa Camii’nde düzenlenen bölge finalinde bölge birinciliği için yarıştı.

Dokuz ilin birincileri yarıştı

Tekirdağ İl Müftüsü Mustafa Bilgiç ile Yarışma Komisyonu Başkanı Diyanet İşleri Uzmanı Davut Aldemir’in konuşmalarının ardından yarışmaya geçildi.

Balıkesir, Bilecik, Bursa, Çanakkale, Edirne, Kırklareli, Kocaeli, Sakarya ve Tekirdağ’dan gelen il birincileri, hazırladıkları hutbeleri jüri karşısında sundu.

Yarışmacılar makam uygulama, tavır, eda, ses ve seda, fonetik, diksiyon, tecvit, nefes, mimik ve temsil uygulama kriterleri üzerinden değerlendirildi.

Bölge birincisi Bursa’dan Adem Çiftli oldu

Jüri tarafından yapılan değerlendirme sonucunda Bursa’dan Adem Çiftli bölge birincisi oldu. Bilecik’ten Ali Topal ikinci, Tekirdağ’dan Abdullah Güler ise üçüncü sırada yer aldı.

Program, dereceye giren din görevlilerine hediyelerinin takdim edilmesi ve hatıra fotoğrafı çekilmesinin ardından sona erdi.

Programa Tekirdağ İl Müftüsü Mustafa Bilgiç, Yarışma Komisyonu Başkanı Diyanet İşleri Uzmanı Davut Aldemir, jüri üyeleri ve din görevlileri katıldı.

TDV tarafından 2018 yılında başlatılan katarakt ameliyatı projesi kapsamında bugüne kadar 20’yi aşkın ülkede 5 bine yakın kişinin tedavisine katkı sağlandı.

20’yi aşkın ülkede tedavi desteği

Proje, Etiyopya, Yemen, Güney Sudan, Çad ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti başta olmak üzere sağlık hizmetlerine erişimde güçlük yaşanan 20’yi aşkın ülkede yürütülüyor.

Maddi imkânsızlıklar nedeniyle tedavi olma imkânı bulamayan hastalar, gerçekleştirilen organizasyonlar kapsamında önce sağlık muayenesinden geçiriliyor. Ameliyatlar ise yerel hastanelerde hijyenik koşullarda ve sağlık standartlarına uygun şekilde gerçekleştiriliyor.

Hayırseverlerin katkılarıyla sürdürülen proje sayesinde TDV, 2018 yılından bu yana 5 bine yakın kişinin katarakt tedavisine destek verdi.

Tedavi günlük hayatı kolaylaştırıyor

Görme kalitesini düşüren katarakt, tedavi imkânına ulaşamayan kişilerin günlük yaşamlarının yanı sıra eğitim ve çalışma hayatlarını da olumsuz etkileyebiliyor.

Gerçekleştirilen ameliyatların ardından görme kalitesi artan hastaların günlük işlerini daha kolay yerine getirebilmeleri, eğitimlerine devam edebilmeleri ve çalışma hayatına katılabilmeleri hedefleniyor.

TDV, sağlık alanındaki çalışmalarıyla yalnızca tedavi sürecine destek olmayı değil, ihtiyaç sahiplerinin yaşam kalitesinin artırılmasına da katkı sunmayı amaçlıyor.

Katarakt ameliyatlarına bağış desteği

Daha fazla ihtiyaç sahibinin tedaviye ulaşmasına katkı sağlamak isteyen hayırseverler, TDV Katarakt Ameliyatları bağış sayfası üzerinden bağış yapabiliyor.

Hayırseverler ayrıca “SAĞLIK” yazıp 5601’e SMS göndererek 25 TL destek sağlayabiliyor.

• Evliya Çelebi 50 yıl sürecek seyahatine başladı. (1630)

Bitlis İl Müftülüğünce öğrencilerin sosyal, kültürel ve manevi gelişimlerine katkı sağlamak amacıyla düzenlenen “2026 Yaz Kur’an Kursları Camiler Arası Futbol Turnuvası”, Mevlana Parkı Halı Sahası’nda oynanan final karşılaşmasıyla tamamlandı.

İl genelinden 25 takımın katıldığı turnuvada yaz Kur’an kursu öğrencileri şampiyonluk için mücadele etti.

Şampiyon Fatih Camii oldu

Turnuvanın finalinde Fatih Camii ile Hz. Ali Camii takımları karşı karşıya geldi.

Centilmence mücadeleye sahne olan karşılaşmayı kazanan Fatih Camii takımı, turnuvayı şampiyon olarak tamamladı.

Final müsabakasını takip eden Bitlis İl Müftüsü Kadir Koçak, öğrencilerle bir araya gelerek heyecanlarına ortak oldu. Programa İl Müftü Yardımcısı Necmettin Görücü, gençlik koordinatörleri ve din görevlileri de katıldı.

“Çocuklarımızın cami ile bağlarını pekiştiriyor”

Turnuvaya katılan öğrencileri tebrik eden İl Müftüsü Kadir Koçak, yaz Kur’an kurslarında gerçekleştirilen sosyal ve sportif etkinliklerin önemine dikkati çekti.

Koçak, “Yaz Kur’an Kurslarımız kapsamında düzenlediğimiz bu etkinlikler, evlatlarımızın kişisel ve sosyal gelişimlerine önemli katkılar sunuyor. Kardeşlik, birlik ve dayanışma duygularını güçlendirirken, çocuklarımızın cami ile olan bağlarını pekiştiriyor; camiyi hayatlarının doğal bir parçası olarak benimsemelerine vesile oluyor.” dedi.

Koçak, organizasyonda görev alan Yusuf Aslanpay ve Erhan Yılmaz başta olmak üzere din görevlilerine, gençlik koordinatörlüğü ekibine, destek veren paydaşlara ve turnuvaya katılan öğrencilere teşekkür etti.

Program, dereceye giren takımların tebrik edilmesi ve hatıra fotoğrafı çekilmesinin ardından sona erdi.

Ruanda Müftüsü Şeyh Musa Sindayigaya da kabul dolayısıyla duyduğu memnuniyeti dile getirerek Başkan Arpaguş’a teşekkürlerini sundu.

Kabulde, Diyanet İşleri Başkanlığı Dış İlişkiler Genel Müdürü Ensari Yentürk de yer aldı.

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş, Ruanda Müftüsü Şeyh Musa Sindayigaya ve beraberindeki heyeti kabul etti.https://t.co/K1LVYhHpzp pic.twitter.com/Whkgjt2e9T

— T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı (@diyanetbasin) August 18, 2026

Suriye Vakıflar Bakanı Muhammed Ebu el-Hayr Şukri ise Diyanet İşleri Başkanlığı görevine atanması dolayısıyla Başkan Arpaguş’u tebrik ederek, yeni görevinde başarı temennisinde bulundu.

Kabulde, Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Fatih Mehmet Karaca ile Dış İlişkiler Genel Müdürü Ensari Yentürk de hazır bulundu.

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş, Suriye Vakıflar Bakanı Muhammed Ebu el-Hayr Şukri ve beraberindeki heyeti kabul etti.https://t.co/WzwNbHbeER pic.twitter.com/PNsgLLV9hn

— T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı (@diyanetbasin) August 18, 2026

Boş kalan kontenjanların doldurulması işlemleri ise kura sırası gözetilerek 24 Ağustos-1 Eylül'de gerçekleştirilecek.

Hac ibadeti için kesin kayıt hakkı elde edip kayıt süresince kaydını yapmayanlara ek kayıt süresinde, belgelendirilebilir mücbir sebepler bulunmadıkça ve Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğünün onayı olmadıkça kesin kayıt hakkı verilmeyecek.

Aynı yılda kayıt yaptırmayanlara ise gelecek yıllarda kesin kayıt hakkı tanınmayacak.

Detaylı bilgiye il ve ilçe müftülüklerinin yanı sıra "www.hac.gov.tr" internet adresi ile 0850 260 13 13 numaralı telefondan ulaşılabilecek.

Diyanet İşleri Başkanlığınca Mesleki Yeterlilik Sınavı’nda başarılı olan ve Bakanlıklar Arası Ortak Kültür Komisyonu’nun onayıyla yurt dışı görevine atanan 210 personele yönelik “Yurt Dışı Göreve Hazırlık Eğitim Programı” gerçekleştirildi.

29 Haziran-3 Temmuz 2026 tarihleri arasında Ankara Rıfat Börekçi Dini İhtisas Merkezi’nde düzenlenen programla personelin görev yapacakları ülkelere uyum süreçlerinin kolaylaştırılması ve yurt dışında sunulacak hizmetlerin Başkanlığın hedef ve vizyonu doğrultusunda etkin şekilde yürütülmesi amaçlandı.

6 yıl sonra yeniden yüz yüze eğitim

2019 yılından bu yana çevrim içi olarak sürdürülen yurt dışı göreve hazırlık eğitimleri, 6 yıl aradan sonra ilk kez yüz yüze gerçekleştirildi.

Diyanet Akademisi Başkanlığı Hizmet İçi Eğitim ve Rehberlik Daire Başkanlığı ile Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Yurt Dışı Eğitim ve Rehberlik Daire Başkanlığı iş birliğinde gerçekleştirilen programda personele çeşitli eğitim ve oryantasyon faaliyetleri sunuldu.

Eğitimlerle personelin yurt dışındaki görevlerine daha donanımlı ve hazırlıklı başlamalarına katkı sağlanması hedeflendi.

Yurt dışına gidecek personelin yüzde 52’si hafız

Programın ardından katılımcıların görüşlerinin belirlenmesi amacıyla değerlendirme anketi gerçekleştirildi.

Anket sonuçlarına göre programa katılan personelin yüzde 57,8’inin ilahiyat fakültesi, yüzde 18,6’sının ilahiyat ön lisans, yüzde 20,6’sının yüksek lisans ve yüzde 2,9’unun doktora mezunu olduğu belirlendi.

Yurt dışında görevlendirilen personelin yüzde 52’sinin hafız olduğu da değerlendirmelerde öne çıkan veriler arasında yer aldı.

Yüzde 95,1’i “Mesleki özgüvenimizi artırdı” dedi

Ankete katılan personelin yüzde 95,1’i programın mesleki özgüven ve motivasyonlarını artırdığını, aynı zamanda kurumsal aidiyet duygularının pekişmesine katkı sağladığını ifade etti.

Program kapsamında gerçekleştirilen seminerleri genel olarak başarılı bulanların oranı ise yüzde 92,2 olarak kaydedildi.

Eğitim süresinin artırılması talep edildi

Katılımcılara programın gelecek dönemlerde geliştirilmesine yönelik görüş ve önerileri de soruldu.

Değerlendirmelerde eğitim süresi ve ders saatlerinin artırılması ile uygulamaya ve tecrübeye dayalı konulara daha fazla yer verilmesi öne çıkan beklentiler arasında yer aldı.

Anketten elde edilen sonuçların, gelecek dönemlerde gerçekleştirilecek yurt dışı göreve hazırlık eğitimlerinin içerik ve uygulama süreçlerinin geliştirilmesinde değerlendirilmesi hedefleniyor.

Muhterem Müslümanlar!

Bir şehadet haberiyle kor düşmüştü Medine’ye. Allah Resûlü (s.a.s)’in, ‘Kardeşim!’ dediği amcasının oğlu Ca‘fer-i Tayyâr (r.a) şehit olmuş, ardında üç yetim bırakmıştı. Rahmet Elçisi (s.a.s), mateme bürünmüş yetimlerin evine vardı. Onları yanına çağırdı, bağrına bastı, onların ihtiyaçlarını giderdi.[1] Ve bir defasında Rahmet Elçisi (s.a.s), şehadet ile orta parmağını birleştirerek, “Yetime kol kanat geren kimse ile ben, cennette böyle yan yana olacağız”^[2] buyurdu.

Aziz Müminler!

Gönül coğrafyamızın bir yanı ateşler içindeyken, öbür yanında bizler, zulmün devam ettiğini unutabiliyoruz. Ekranlar haber yapmayı kestiğinde zulmün de sona erdiği düşüncesine kapılabiliyoruz. Bizler; günlük telaşlarımızın ve dünya meşguliyetlerimizin arkasından koşarken, Gazze’de ve farklı coğrafyalarda insanlar varoluş mücadelesi vermeye devam ediyor. Yine her gün yüzlerce çocuk, zalimlerin bombaları altında ya can veriyor, ya da yetim ve öksüz kalıyor.

Kıymetli Müslümanlar!

İnsanlığın kaybettiği merhametin acı bir itirafını, savaşın ortasında minik bir yüreğin ‘Bizim buralarda çocuklar büyümez!’ sözünde görüyoruz. Oysaki çocukların büyüyemediği; oyun alanlarının kabirleri haline geldiği bir dünyada, insanlığın huzurlu olamayacağı açıktır. Yetim ve öksüzlerin; başlarını okşayacak ve yaralarını saracak şefkatli bir el bulmakta zorlandıkları çağımızda, Müslümanların rahat olamayacakları bir gerçektir. Ve şu da bir hakikattir ki; yetimlere sahip çıkmak, onları himaye etmek ve koruyup gözetmek, kendisi de yetim olan Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in sünnetidir.

Değerli Müminler!

Akrabalarımızın ve komşularımızın geride bıraktığı; mahallemizde, şehrimizde ve ülkemizde bulunan yetimler bizim olduğu gibi, mazlum coğrafyalarda hayata tutunmaya çalışan yetimler de bizimdir, Cenâb-ı Hakk’ın bizlere emanetidir. Zira merhametin coğrafyası olmaz. Ümmet olmak bir olmaktır, kardeşlik bağını korumaktır. Belki bugün, elimizden savaşları durdurmak gelmeyebilir. Fakat yarına hazırlık yapmak, zalimlerin heveslerini kursağında bırakacak güce ulaşmak elimizdedir. Unutmamak, duyarsızlaşmamak, mazlumların sesi olmak elimizdedir. Yüce Rabbimizin, “Yetimi sakın incitme!”^[3] emri gereğince, yetimleri biçare bırakmamak; evimizi ve gönlümüzü onlara açmak, yeri geldiğinde koruyucu bir aile olmak, maddi ve manevi desteğimizle onların yanında durmak elimizdedir.

Aziz Kardeşlerim!

Hutbemizi, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Müslümanların evleri arasında en hayırlı ev, içinde kendisine iyi davranılan bir yetimin bulunduğu evdir…”^[4]

[1] Nesâî, Zînet, 57.

^[2] Buhârî, Talâk, 25.

^[3] Duhâ, 93/9.

^[4] İbn Mâce, Edeb, 6.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

KARDEŞLİK

Muhterem Müslümanlar!

Yüce dinimiz İslam’ın temel hedefi, hem bu dünya hem de ebedi âlemde insanlığın huzur ve mutluluğunu sağlamaktır. Huzur ve mutluluğu sağlamanın yolu ise; kardeş olmaktan, aramızdaki sevgi ve muhabbeti daha da güçlendirmekten geçmektedir. Öyle ki Rahmet Elçisi Peygamberimiz (s.a.s), birbirimizi sevmeyi iman etmenin bir gereği olarak ifade etmiştir.[1]

Aziz Müminler!

Savaşların farklı bölgelere yayıldığı, İslam coğrafyasında kan ve gözyaşının hâkim olduğu, ülkemizin ateş çemberinin içine çekilmek istendiği bir dönemde; istikbalimiz, kardeşliğimize bağlıdır. Ecdadımızın canlarını feda ederek bizlere emanet ettiği cennet vatanımızda; sevinçlerimiz, hüzünlerimiz, dualarımız, zenginlik olarak kabul ettiğimiz farklılıklarımız bizleri yekvücut kılacaktır.

Kıymetli Müslümanlar!

Dün olduğu gibi bugün de kardeşliğimize göz diken, muhabbetimize kasteden, bizi birbirimize düşürmek isteyenler olacaktır. Şunu unutmayalım ki, sadece Müslümanların değil, mazlum durumda olan bütün insanların umudu olan bizler, gaflet içerisinde olmadığımız müddetçe düşmanlarımızın emelleri kursaklarında kalacaktır. Cenâb-ı Hakk’ın, “Hep birlikte Allah’ın ipine sımsıkı sarılın; bölünüp parçalanmayın”[2] emri gereğince dinimize ve mukaddesatımıza bağlı kalırsak fitne ve fesat ateşi bizlere dokunamayacaktır. Rahmet Peygamberi (s.a.s)’in, “Birbirinizle ilgi ve alakayı kesmeyin, birbirinize sırt çevirmeyin, birbirinize kin beslemeyin, birbirinize haset etmeyin. Ey Allah’ın kulları! Kardeş olun”^[3] çağrısına kulak verirsek ayrılık ve gayrılık bu topraklarda kendine yer bulamayacaktır. “Müminler ancak kardeştirler, öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin, Allah’a itaatsizlikten sakının ki rahmetine mazhar olasınız”^[4] emr-i ilahisine göre davranırsak vatanımızın dirliğini ve ümmetin birliğini kimse bozamayacaktır.

Değerli Müminler!

Şunu hepimiz biliriz ki;

“Girmeden tefrika bir millete düşman giremez.

Toplu vurdukça yürekler onu top sindiremez.”

Bugün bize düşen; fitneye karşı basiretle, ayrılığa karşı vahdet şuuru ile hareket etmek, birbirimizi koruyup gözetmektir. Kardeşliğimizi zedeleyebilecek her türlü şeyden uzak durmak, birbirimizin yükünü hafifletmektir. Milli ve manevi değerlerimiz etrafında buluşmak; birlikte rahmetin, ayrılıkta azabın olduğunu[5] unutmamaktır.

Aziz Kardeşlerim!

Kendi inanç ve medeniyet köklerimize tutunduğumuzda, bir binanın tuğlaları gibi birbirimize sımsıkı kenetlendiğimizde yarınlarımız daha huzurlu olacaktır. Hutbemizi, Yüce Rabbimizin şu uyarısıyla bitiriyoruz: “Allah’a ve Resûlüne itaat edin ve birbirinizle çekişmeyin. Sonra gevşersiniz ve gücünüz, devletiniz elden gider. Sabırlı olun. Çünkü Allah sabredenlerle beraberdir.”^[6]

[1] Müslim, Îmân, 93.

[2] Âl-i İmrân, 3/103.

[3] Tirmizî, Birr ve Sıla, 24.

[4] Hucurât, 49/10.

[5] İbn Hanbel, IV, 278.

[6] Enfâl, 8/46.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

HELAL HARAM DUYARLILIĞI

Muhterem Müslümanlar!

Helaller ve haramlar; kulu, Allah’ın rızasına kavuşturan ilahi ölçülerdir. Kişiye, hayat yolculuğunda iyi ile kötüyü gösteren kılavuzlardır. Bizler, Allah Resûlü (s.a.s)’in “Helâl bellidir, haram da bellidir…”^[i] sözünden de biliyoruz ki, helal ve haram apaçık ortaya konulmuştur.

Aziz Müminler!

Dinimiz İslam ile bizlere bildirilen her bir emir ve yasak; insanın haysiyetini, nesillerin emniyetini ve toplumun huzurunu muhafaza etmek gibi hikmetler barındırmaktadır. Mesela, Yüce Rabbimiz; neslin devamını sağlayan evliliği helal, “Zinaya yaklaşmayın. Çünkü o, son derece çirkin bir iştir”[ii] ayeti kerimesiyle de toplumu yok eden zinayı haram kılmıştır. Aynı şekilde Allah Teâlâ, toplumda düzen ve adaleti sağlayacak olan ticareti, alın teriyle kazanmayı, emek vermeyi bizlere helal kılarken; bereketi yok eden faizi, ölçü ve tartıda hile yapmayı, ticaret malının ayıbını saklamayı, kısaca insanları aldatmayı haram kılmıştır.

Kıymetli Müslümanlar!

Şunu da bilmeliyiz ki, helal haram duyarlılığı, sofraya konulan lokmanın temiz olmasıyla sınırlı değildir. Mesela, “Mümin erkeklere söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar… Mümin kadınlara da söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar ve iffetlerini korusunlar…”[iii] ayetleri, iffet ve hayâ gibi insanın onurunu yücelten çok önemli bir hususa işaret etmektedir. Dolayısıyla erkek kadın her Müslüman, iffetini korumalı, giyim kuşamına dikkat etmeli, insanın saygınlığını zedeleyen davranışlardan uzak durmalıdır. Müslümana düşen; hayâ, iffet ve ahlakın bir araya geldiğinde anlamlı olduğunu idrak etmektir. Hem sosyal hayatta hem de dijital mecralarda mahremiyet sınırlarına dikkat etmek; dilini yalandan, gözünü haramdan uzak tutmaktır.

Değerli Müminler!

Paylaşma duygusunu ortadan kaldıran, nimeti adilce paylaşmanın önünde en büyük engel olan israf da böyledir. Dünyanın farklı bölgelerinde milyonlarca insan bir lokma ekmeğe, bir damla suya muhtaçken ve israf bize yasaklanmış durumdayken,[iv] ülkemizde tonlarca ekmeğin çöpe atılması, sularımızın sorumsuzca sarf edilmesi helal haram sınırının aşıldığına bir işarettir.

Kıymetli Kardeşlerim!

Rahmet Elçisi (s.a.s)’in, “…Kişinin malını helâlden mi yoksa haramdan mı elde ettiğine bakmayacağı!”[v] sözüyle bizleri ikaz ettiği bir çağa şahitlik etmekteyiz. Helalin hor ve hakir görüldüğü, haramın özendirildiği, gayr-ı meşru söz ve davranışların makul sayıldığı bir zamanın zorluklarıyla karşı karşıyayız. Şunu unutmayalım ki, insanların canına, malına, iffet ve şerefine kastetmek, kamu malına el uzatmak; rüşvet, tefecilik, hırsızlık, içki, uyuşturucu ve kumar gibi kötülüklerden uzak durmak, ancak Yüce Rabbimizin, helal haram ölçüleriyle çizdiği, dosdoğru yolunda olmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Cenâb-ı Hakk’ın şu çağrısıyla bitiriyoruz: “Ey insanlar! Yeryüzündeki helâl ve temiz olan şeylerden yiyin; şeytanın peşinden gitmeyin, çünkü o apaçık düşmanınızdır.”^[vi]

[i] Müslim, Müsâkât, 107.

[ii] İsrâ, 17/32.

[iii] Nûr, 24/30,31.

[iv] A’râf, 7/31.

[v] Buhârî, Büyû’, 23.

[vi] Bakara, 2/168.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Başkan Arpaguş, çalıştayda yaptığı konuşmada, erken çocukluk döneminin insanın kimlik, kişilik ve karakterinin şekillendiği en kritik evre olarak kabul edildiğini belirterek, “Bu dönem, zihinsel, ruhsal ve duygusal gelişimlerin de temelini oluşturmaktadır. İnsanî ve ahlakî değerler, toplumsal kurallar, temel bilgi ve beceriler en güçlü şekilde bu dönemde kazandırılır. Çocukluk dönemindeki olumlu dokunuşlar, çocukların geleceğini teminat altına alırken, ihmaller ya da yanlış yönlendirmeler de daha sonraki dönemlerde telafisi mümkün olmayan sorunlara zemin teşkil etmektedir.” ifadelerini kullandı.

“Kur’an kurslarını çocuğun kişilik inşasına katkı sunmayı hedefleyen bir eğitim alanı olarak görmekteyiz”

İslam eğitim geleneğinde söz konusu çağın fıtratın korunması, güzel ahlakın kazandırılması, sahih ve sağlam bilginin doğru yöntemlerle aktarılması bakımından hayatın en önemli dönemi olarak görüldüğünü ifade eden Başkan Arpaguş, “Bu yönüyle bizler, 4–6 yaş Kur’an kurslarını yalnızca Kur’an okuma becerisinin kazandırıldığı bir öğretim süreci değil; çocuğun fıtratını korumayı, manevî ve ahlakî gelişimini desteklemeyi, sağlam bir kimlik ve kişilik inşasına katkı sunmayı hedefleyen stratejik bir eğitim alanı olarak görmekteyiz.” diye konuştu.

“Çocukların gelişim özelliklerini dikkate almak sürdürülebilir din eğitiminin temel şartlarından biridir”

Çocukluk döneminin önemi ve hassasiyetine dikkati çeken Başkan Arpaguş, başta ebeveynler olmak üzere herkesin çok daha bilinçli davranması gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Her şeyden önce söz konusu dönemin karakteristiği iyi bilinmelidir. Çocukların gelişim özelliklerini dikkate almak nitelikli ve sürdürülebilir bir din eğitiminin temel şartlarından biridir. Çocuğun gelişim özelliklerini dikkate almayan bir din eğitimi, pedagojik açıdan faydalı olabilir mi? Ayrıca farklı yaşlardaki çocukların dikkat süresi, hafızası, soyut düşünme kapasitesi, dil gelişimi ve öğrenme biçimi elbette birbirlerinden farklılık arz edecektir. Dolayısıyla aynı yöntemi bütün çocuklara uygulamak, aynı başarıyı bütün çocuklardan beklemek, bilimsel olmadığı gibi pedagojik açıdan da doğru olmasa gerektir.”

“Bir çocuğun bütün harfleri tanımasından daha önemli olan, Kur’an dersine koşarak gelmesidir”

Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Bizler, Kur’an öğretimindeki başarımızı, öğrencilerin ne kadar ezber yaptığıyla değil, onların Kur’an ile ömür boyu sürecek sevgi ve güven ilişkisi kurabilmeleriyle ölçmeliyiz. Dört-beş yaşlarındaki bir çocuğun bütün harfleri tanımasından daha önemli olan, Kur’an dersine koşarak gelmesidir. O yaşlardaki bir çocuğun uzun sureler ezberlemesinden daha kıymetli olan, Allah sevgisini merhamet merkezli bir şekilde öğrenebilmesidir. Tecvit kurallarını eksiksiz uygulamasından daha değerli olan, Kur’an okumayı, hayatı boyunca sürdüreceği bir alışkanlığa dönüştürebilmesidir.

Dolayısıyla başarı ölçütlerimizi yalnızca ezber miktarı, harfleri tanıma veya tecvit kurallarını uygulama düzeyi üzerinden değil; derse katılım, öğrenme isteği, sosyal etkileşim ve Kur’an’a yönelik olumlu tutum gibi çok boyutlu göstergeler üzerinden okumak mecburiyetindeyiz. Böyle bir yaklaşım hem bilimsel gerçekliklere hem de İslam’ın insan merkezli eğitim anlayışına daha uygun olacaktır.”

“Aslolan, çocuğun soru sorabildiği bir eğitim ortamı sunabilmemizdir”

Sınıf düzeninden materyal tasarımına, etkinlik çeşitliliğinden dijital içeriklere kadar her unsurun, çocuk gelişimi ve psikolojisi açısından dikkatle ele alınması gerektiğini anlatan Başkan Arpaguş, “Etkinliklerle ‘Elifba’ kitabı başta olmak üzere bütün materyaller; keşfetmeyi teşvik eden, oyun temelli öğrenmeyi destekleyen, etkileşimli öğrenmeyi önceleyen, hayal gücünü zenginleştiren bir muhtevaya sahip olmalıdır. Aslolan, çocuğun aktif olduğu, soru sorabildiği, deneyim yaşayabildiği ve öğrenmekten mutluluk duyduğu bir eğitim ortamı sunabilmemizdir.” şeklinde konuştu.

Eğitimin yalnızca sınıf ortamıyla sınırlı olmayan; aile, okul ve sosyal çevreyle etkileşim içinde hayat boyu devam eden bütüncül bir gelişim süreci olduğunu aktaran Başkan Arpaguş, şu ifadelere yer verdi:

“Bu bağlamda erken çocukluk dönemindeki Kur’an eğitiminde ailelerin tutum ve beklentileri, eğitim sürecinin niteliğini doğrudan etkileyen temel unsurlardan biridir. Velilerin çocuklarından kısa sürede daha fazla ezber yapmaları, akıcı okumaya erken dönemde geçmeleri veya yaşıtlarının önünde akademik performans sergilemeleri yönündeki beklentileri, çocukların üzerinde büyük bir baskı oluşturabilmektedir. Maalesef bu durum, eğitimin amacından uzaklaşılmasına sebebiyet vermektedir.”

“İrfan merkezli güçlü bir pedagojik yaklaşım geliştirmek zorundayız”

Velilerin erken çocukluk döneminin özellikleri konusunda bilinçlendirilmesi, Kur’an öğretiminin amaç, yöntem ve kazanımları hakkında bilgilendirilmesi ve eğitim sürecine bilinçli ve aktif olarak katılımlarının sağlanmasının büyük önem taşıdığına dikkati çeken Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Bu doğrultuda bizim temel hedefimiz, gelenekten beslenen ancak geleceği de doğru okuyabilen bir duyarlılıkla hareket ederek bilgi ve hikmeti buluşturan ve onu ahlaka dönüştüren bir Kur’an eğitim modeli geliştirmek olmalıdır. Çocuklarımızı kendi medeniyet değerlerimizle buluşturabilmek için İslam eğitim geleneğinde olduğu gibi irfan merkezli güçlü bir pedagojik yaklaşım geliştirmek zorundayız. Bunu yapabildiğimizde hem Kur’an eğitiminde büyük bir başarı yakalayacak hem de inançlı, bilgili, ahlaklı ve şahsiyetli nesiller yetiştirme yolunda çok önemli mesafe kat etmiş olacağız.”

“Kur’an eğitimi, çok paydaşlı bir eğitim alanı olarak görülmeli”

Başkan Arpaguş, “Erken çocukluk dönemi Kur’an eğitiminin niteliği ve sürdürülebilir başarısı; başta Diyanet İşleri Başkanlığımız olmak üzere İlahiyat Fakültelerimizin, sosyal bilimler alanında çalışan akademisyenlerimizin ve toplumun bütün kesimlerinin ortak sorumluluk üstlenmesine ve işbirliği içinde hareket etmesine bağlıdır. Onun için erken çocukluk dönemi Kur’an eğitimi, çok paydaşlı bir eğitim alanı olarak görülmeli ve stratejik bir yöntemle ele alınmalıdır.” diye konuştu.

“Çocuklarımızı geleceğe en iyi şekilde hazırlamak için çaba ve gayret sarf ediyoruz”

Başkanlığın, Kur’an eğitimini bu bilinçle sürdürmenin gayreti içerisinde olduğunu kaydeden Başkan Arpaguş, “Çocuklarımızı maddi-manevi her yönden yetiştirmek ve geleceğe en iyi şekilde hazırlamak için çaba ve gayret sarfediyoruz. Onların başta Yaratıcımızla olmak üzere, kendileriyle, aileleriyle, toplumla ve çevreyle barışık bir şekilde yetişmeleri; vatanımıza, milletimize, medeniyetimize ve tüm insanlığa faydalı birey olmaları için hiçbir fedakârlıktan kaçınmıyoruz, kaçınmayacağız.” ifadelerini kullandı.

Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle tamamladı:

“Çocuklarımızı geleceğe en güzel şekilde hazırlama noktasında bilimin ortaya koyduğu gerçekliklerden, çağın imkân ve fırsatlarından azami ölçüde istifade etmeye çalışıyoruz. Eğitim programlarımızı ve ders materyallerimizi çocuk psikologları, çocuk gelişimi uzmanları, pedagoglar, akademisyenler ve sahadaki eğitimcilerimizin katkıları ile sürekli güncelleme çabasındayız. Bugün burada gerçekleştirdiğimiz çalıştayımızda bu hassasiyetin bir tezahürüdür. İnanıyorum ki burada alacağımız kararlar, hazırlayacağımız programlar ve geliştireceğimiz yöntemler, yarının Türkiye’sinde doğru bilgi ile donanmış, dinine, değerlerine ve kültürüne bağlı nesillerin yetişmesine çok önemli katkılar sunacaktır.”

Çalıştaya Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hüseyin Hazırlar, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Başkanı Osman İyişenyürek, Eğitim Hizmetleri Genel Müdürü Sedide Akbulut, Konya İl Müftüsü Prof. Dr. Ali Öge ve Başkanlık personeli katıldı.

İSLAM MEDENİYETİ

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimiz Hûd sûresinde şöyle buyurmaktadır: “Semûd kavmine de kardeşleri Sâlih’i gönderdik. O dedi ki: ‘Ey kavmim! Allah’a kulluk edin. Sizin O’ndan başka ilâhınız yoktur. Sizi topraktan yaratan ve yeryüzünü imar etme sorumluluğunu size veren O’dur. O halde O’ndan bağışlanma dileyin ve samimiyetle tövbe edin. Şüphesiz Rabbim çok yakındır, dualara karşılık verendir.’”[i]

Aziz Müminler!

Yüce Allah, insanı yeryüzünün bir emanetçisi olarak yaratmış ve ona hayatı imar etme sorumluluğu yüklemiştir. Bu sorumluluk; şehirler inşa ederken, ahlak ve faziletin korunduğu bir hayat kurabilmektir. İşte medeniyet, maddi eserlerle birlikte manevi değerleri de yaşatan bu anlayışın adıdır.

Kıymetli Müslümanlar!

Kur’an’ın ve sünnet-i seniyyenin rehberliği üzerine kurulan ve on beş asırlık tecrübeyle yoğrulan İslam medeniyeti; ilmi ibadetle, çalışmayı dürüstlükle, gücü adaletle, zenginliği paylaşmayla buluşturarak yükselmiştir. Tarih boyunca inşa edilen camiler, vakıflar ve kütüphaneler; insanımıza hizmet eden, toplumu ayakta tutan bu medeniyet tasavvurunun birer simgesi olmuştur.

Değerli Müminler!

İslam medeniyetinin temel gayesi; kalpleri kazanmak, zihinleri ve gönülleri aynı inanç, duygu ve idealde buluşturabilmektir. “Şüphesiz Allah adaleti, iyiliği ve yakınlara yardım etmeyi emreder; hayâsızlığı, fenalığı ve azgınlığı yasaklar”[ii] ayet-i kerimesinde yer alan ilahi ölçüler bu medeniyetin temelidir. Zira, iyiliğin unutulduğu ve ahlakın ihmal edildiği bir toplumun kalıcı bir gelecek kurması mümkün değildir.

Aziz Müslümanlar!

Camilerimiz, kardeşliğimizi pekiştiren; okullarımız, bilgiyle birlikte erdemi öğreten; iş yerlerimiz ise dürüstlüğün, emeğe saygının ve helal kazancın yaşatıldığı mekânlar olmalıdır. Her birimiz, bulunduğumuz yerde iyiliği temsil edebilirsek medeniyetimiz de güç kazanacaktır. Bize düşen; ecdadımızdan devraldığımız mirası korumak ve onu daha da zenginleştirerek gelecek nesillere ulaştırmaktır. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde ol! Kötülüğün peşinden iyi bir şey yap ki onu yok etsin. İnsanlara da güzel ahlâka uygun biçimde davran!”[iii] emri gereğince, Rabbimize karşı kulluk görevimizi ifa ederken, insanlığa faydalı olmayı da hayatımızın gayesi hâline getirmektir. Yine bize düşen, medeniyetimizden ilham alarak geleceğimizi iman, ilim, hikmet ve güzel ahlakla inşa etmektir.

Kıymetli Kardeşlerim!

Bugün, İstanbul’un fethinin nişanesi ve ecdadımızın kıymetli emaneti Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nin yeniden cemaatiyle buluştuğu gündür. Ayasofya Camiinden yankılanan ezan-ı Muhammedî, İstanbul’un fethinde olduğu gibi şanlı milletimizin adalet ve merhametinin yeryüzüne ilanıdır. Camilerimiz, aziz milletimizin maziyle köprüler kurduğu ve istikbalini yoğurduğu manevi kalelerimizdir. Toplumun her kesimini; gencini, yaşlısını ve çocuğunu aynı kubbe altında bir aile kılan bu mabetler, birleştirici ruhunu kıyamete kadar sürdürecektir.

Camilerimizin minarelerinden okunan ezanlarımızın gök kubbemizde ebediyen yankılanması niyazıyla; hutbemizi, Tevbe sûresinde yer alan şu ayet-i kerimenin mealiyle bitiriyoruz: “Allah’ın mescitlerini, ancak Allah’a ve ahiret gününe inanan, namazı dosdoğru kılan, zekâtı veren ve yalnızca Allah’tan korkan ve çekinen kimseler imar edebilirler. İşte onların doğru yolu bulanlardan olmaları umulur.”^[iv]

[i] Hûd, 11/61.

[ii] Nahl, 16/90.

[iii] Tirmizî, Birr, 55.

[iv] Tevbe, 9/18.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Mısır'ın 1 cüneyhlik banknotunu da süsleyen bu tarihi yapı, zamanın yıpratıcı etkisi nedeniyle başlatılan bakım ve onarım çalışmalarının sona ermesi ve İslam dünyasının kültürel mirasını canlandırma vizyonu doğrultusunda yeniden ziyarete açıldı.

KUR’AN-I KERİM

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimizin kıyamete kadar gelecek bütün insanlara bahşettiği nimetlerden, engin şefkat ve merhametinin tecellilerinden biri de Kur’an-ı Kerim’dir.

Kur’an-ı Kerim, hakkı batıldan ayırt eden ilahi kelamdır. O, asla sıradan bir söz değildir.[1] Kur’an-ı Kerim, sözlerin en güzeli ve en mukaddesidir. O, hidayet kaynağı, şifa membaıdır. Kur’an-ı Kerim, insanlığı; hak ve hakikate, iyilik ve adalete, huzur ve muhabbete sevk eden Rahmani bir muştudur. Ayet-i kerimede buyrulduğu üzere, “Bu Kur’an, en doğru olana iletir; dünya ve ahiret için yararlı işler yapan müminlere, büyük bir mükâfat olduğunu müjdeler.”[2]

Aziz Müminler!

Kur’an-ı Kerim, rahmet peygamberi Allah Resûlü (s.a.s)’in en büyük mucizesidir. Onun tek bir harfi dahi değişmemiştir, asla değiştirilemeyecektir. Yüce Rabbimiz, “Şüphesiz Kur’an’ı biz indirdik. Onun koruyucusu da elbette biziz”[3] buyurarak, bu gerçeği beyan etmektedir.

Kur’an-ı Kerim, insan ürünü değildir; Allah Teâlâ’nın kelamıdır. O, bir benzeri şöyle dursun; bir suresinin, hatta bir ayetinin dahi benzerinin getirilemeyeceği yüce bir kitaptır. Kur’an; Cenâb-ı Hak ile bağımızı güçlendiren, çevremiz ile ilişkilerimizi düzenleyen bir kılavuzdur.

Kıymetli Müslümanlar!

Kur’an-ı Kerim’in rehberliğine sarılan kişiler yolunu kaybetmezler. Onun ilkeleriyle hayat süren aileler huzur bulurlar. Onun ahlakını kuşanan toplumlar güven içinde yaşarlar. Onun adaletini benimseyen milletler güçlü olurlar. Hayatında Kur’an-ı Kerim’e yer vermeyenler, onun emirlerine ve yasaklarına riayet etmeyenler, ayetlerini alaya alanlar ise ancak kendilerini küçük duruma düşürürler. Yüce Rabbimizin bu husustaki uyarısı gayet açıktır: “…İşte bu kitap, Allah’ın, dilediğini kendisiyle doğru yola ilettiği hidayet rehberidir. Allah kimi de saptırırsa artık ona doğru yolu gösterecek yoktur.”[4]

Değerli Müminler!

Devletimizi, vatanımızı, milletimizi, birlik ve beraberliğimizi muhafaza etmenin yolu; değerlerimize sahip çıkmaktan geçmektedir. Bilelim ki; bu değerlerin içerisinde Kur’an-ı Kerim vardır, sünnet-i seniyye vardır. Meşruiyetini İslam’dan alan örfümüz vardır, kültürümüz vardır. Mutluluğun yolu da işte bu değerleri öğrenmekten ve hayatımıza aktarmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Şüphesiz bu Kur’an, Allah’ın sizlere bir ikramıdır...”[5]

[1] Târık, 86/13,14.

[2] İsrâ, 17/9.

[3] Hicr, 15/9.

[4] Zümer, 39/23.

[5] Dârimî, Fedâilü’l-Kur’ân, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

YAZ KUR’AN KURSLARI

Muhterem Müslümanlar!

Geçtiğimiz hafta itibarıyla çocuklarımız bir eğitim öğretim yılını daha tamamlayıp yaz dönemine girdiler. Evlatlarımızın iyi bir eğitim almaları toplumumuz ve geleceğimiz için önem arz etmektedir. Ancak bilmeliyiz ki; beden ve ruhun, dünya ve ahiretin birlikte imar ve ihya edilmesi gerekmektedir. Zira insanı gerçek anlamda değerli kılan; bilgisiyle birlikte imanını, başarısıyla birlikte ahlakını koruyabilmesidir. Resûl-i Ekrem (s.a.s), “Hiçbir anne baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha kıymetli bir bağışta bulunmamıştır”[i] nasihatiyle bu hususa dikkatlerimizi çekmektedir.

Kıymetli Anne Babalar!

Modern çağın getirdiği tüketim kültürü, dijital mecraların bilinçsiz kullanımı, zaman zaman kutsallarımızın mizah adı altında alaya alınması, çocuklarımızı günden güne değerlerimizden uzaklaştırmaktadır. Tertemiz dimağlar; batıl inançlar, sapkın akımlar, bağımlılık ve akran zorbalığının girdabında kaybolma riskiyle karşı karşıyadır. Etrafımızı çepeçevre saran bu tehditler karşısında çaresiz değiliz. Çare; akıllara ve kalplere hitap eden ilim ve hikmeti, en güzel şekilde çocuklarımızla buluşturmaktır. Yüce Rabbimizin, “Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun”[ii] emri gereğince, evlatlarımıza helal haram hassasiyeti kazandırmaktır. Milli ve manevi değerlerimizi özümsemelerine katkı sunmaktır.

Değerli Müminler!

Çocuklarımızın; Yüce Kitabımız Kur’an’ı, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in örnek hayatını, iman ve ibadet esaslarını, dinî ve ahlaki değerlerimizi, örf ve adetlerimizi öğrenebilecekleri yaz Kur’an kurslarımız önümüzdeki pazartesi günü başlıyor. Bizler istiyoruz ki; yaz Kur’an kurslarında çocuklarımız; paylaşmayı, kardeşliği, yardımlaşmayı ve sevgiyi yaşayarak öğrensinler. Birlikte namaz kılmanın huzurunu, dua etmenin güzelliğini ve cami adabının inceliklerini idrak etsinler. Vatanımızın dirliği ve milletimizin huzuru için Kur’an’ın nuruyla aydınlansınlar. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in güzel ahlakıyla erken yaşta tanışsınlar. Gençlerimiz; zihinlerindeki sorulara, kalplerindeki arayışlara din görevlilerimizin rehberliğinde cevaplar bulsunlar. Bir ömür boyu iyiliklere omuz omuza yürüyecekleri arkadaşlıklar kursunlar.

Aziz Müslümanlar!

Unutmayalım ki, çocuklarımızın gönlüne küçük yaşlarda ekilen Allah sevgisi, ömür boyu meyve verecek en kıymetli tohumdur. Bu vesileyle “Yaz Kur’an Kursunda Buluşuyoruz” çağrısıyla tüm çocuklarımızı ve gençlerimizi, camilerimize ve Kur’an kurslarımıza davet ediyoruz. Aynı zamanda anne babalardan, çocuklarının; dinimiz, kültürümüz ve camilerimizle olan bağlarını koruma noktasında daha fazla hassasiyet göstermelerini bekliyoruz.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu müjdesiyle bitiriyoruz: “Kim Kur’an-ı Kerim’i okur ve onunla amel ederse, kıyamet günü ebeveynine bir taç giydirilir. Bu tacın ışığı, güneşin dünyadaki bir eve konulduğunda onun vereceği ışıktan daha güzeldir…”[iii]

[i] Tirmizî, Birr, 33; İbn Hanbel, IV, 77.

[ii] Tahrîm, 66/6.

[iii] Ebû Dâvûd, Vitr, 14.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Muhterem Müslümanlar!

“Kendileri ile huzur bulasınız diye sizin için eşler yaratması, aranızda sevgi ve merhamet var etmesi Allah’ın varlığının ve kudretinin delillerindendir. Şüphesiz bunda düşünen bir toplum için ibretler vardır”[1] ayet-i kerimesinde ifade edildiği üzere, ilahi rahmetin yeryüzündeki tecellilerinden biri de ailedir.

Aziz Müminler!

Aile, İslam’ın ilkelerini belirlediği nikâh akdiyle kurulan huzur ve muhabbet yuvasıdır. Sıkıntıların birlikte omuzlandığı; kederlerin paylaşıldığı, sevinçlerin çoğaltıldığı huzur ocağıdır. Aile; bizleri, günahlardan uzak tutan güvenli bir sığınaktır. Millî ve manevi değerlerimizi kuşaktan kuşağa aktarmamıza vesile olan bir müessesedir.

Değerli Müslümanlar!

Aile olmak, sadece aynı mekânı paylaşmak değildir. Aile olmak, dünyayı da ahireti de cennete çevirmek için el ele verebilmektir. İyi günde olduğu gibi kötü günde de birlik ve beraberliği güçlü kılabilmektir. Aile olmak, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in örnekliğini hayatımıza yansıtabilmektir. Onun gibi, elinden ve dilinden emin olunan güvenilir bir eş olabilmektir. Kızını ayakta karşılayıp yerini ona ikram eden vefakâr bir baba olabilmektir. Namazdayken omuzlarına çıkan torunlarının oyunlarını bozmamak için secdesini uzatan müşfik bir dede olabilmektir. Yetim ve öksüzlere hamilik yapan, kimsesiz çocuklara aile sıcaklığını hissettiren merhametli bir insan olabilmektir.

Kıymetli Müminler!

Her geçen gün, aile değerlerimiz örselenmekte; evlilikler, külfetli hale getirilmekte; bekârlık ve evlilik dışı hayat teşvik edilmektedir. İnancımızda rızkın Allah’a ait olduğu[2] vurgulanmasına rağmen, ‘çocuk sahibi olmanın hayatı zorlaştırdığı’ söylemleri günden güne artmaktadır. Hâlbuki devletlerin geleceği; ailenin kurulmasına, korunmasına ve güçlendirilmesine bağlıdır. Milletlerin en büyük sermayesi, milli ve manevi değerleriyle yetişen nesillerdir. Bu sebeple, göz aydınlığı evlatlarımızın evliliklerine yardımcı olmak, sadece anne ve babaların değil bütün toplumun ortak sorumluluğudur. Diyanet İşleri Başkanlığımız da bu sorumluluğun bir gereği olarak müftülüklerimiz marifetiyle nikâh merasimleri icra etmektedir.

Aziz Müslümanlar!

Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Nikâhın en hayırlısı, en kolay olanıdır”[3] tavsiyesini kendimize düstur edinelim. Gösteriş ve israfa dayalı nişan, nikâh ve düğün merasimleriyle gençlerimizin ve ailelerimizin omuzlarına ağır yükler yüklemeyelim. Hanelerimizi huzur ve güvenin kaynağı haline getirelim. Rabbimizin lütfu olan çocuklarımızı bereket vesilesi olarak görelim.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en iyi olanınızdır. İçinizde ailesine karşı en iyi olan da benim!”[4]

[1] Rûm, 30/21.

[2] Hûd, 11/6.

[3] Ebû Dâvûd, Nikâh, 30-31.

[4] İbn Mâce, Nikâh, 50.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Temel ihtiyaçlardan yoksun kalan aileler, yıkılan evlerinin yakınında kurdukları derme çatma çadırlarda ve ağır hasarlı binalarda zorlu koşullar altında günlük yaşam mücadelesi veriyor.

Saldırıların ardından beldede oluşan yıkım görüntülendi.

BİRLİKTE RAHMET VARDIR

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimizin saygı duyulmasını emrettiği dört aydan[1] biri olan, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Hürmete layık”^[2] olarak zikrettiği Muharrem ayının manevi iklimi içerisindeyiz. Resûl-i Ekrem (s.a.s), “Ramazan’dan sonra tutulan en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur”^[3] buyurarak, bu mübarek ayın; ibadet ve taatle, hamd ve şükürle, tövbe ve istiğfarla değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatmıştır.

Aziz Müminler!

Önümüzdeki perşembe Âşûrâ gününü idrak edeceğiz. Birçok peygamberin hayatında önemli gelişmelere sahne olan Âşûrâ günü; ne hazindir ki, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Cennet gençlerinin efendisi”^[4] diyerek övdüğü, torunu Hz. Hüseyin Efendimiz ile çoğu Ehl-i Beyt’e mensup yetmişi aşkın Müslümanın Kerbelâ’da acımasızca şehit edildiği gündür.

Kıymetli Müslümanlar!

Kerbelâ, müminlere; birlik ve beraberlik içinde hareket etmeyi, ayrılık ve gayrılığa düşmemeyi hatırlatır. Hak ve hakikati ayakta tutmayı, adaletten ve iyilikten ayrılmamayı anlatır. Kerbelâ, aramıza fitne ve fesat tohumu ekmek, kardeşi kardeşe kırdırmak isteyenlere karşı feraset ve basiretle davranmamızı tavsiye eder. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Birlikte rahmet, ayrılıkta azap vardır”[5] uyarısına kulak vermemizi; sevinci ve nimeti paylaştığımız gibi hüznü ve meşakkati de paylaşmamızı telkin eder.

Değerli Müminler!

Bugün, inananları; acı ve gözyaşına mahkûm etmek, İslam beldelerinin yer altı ve yer üstü zenginliklerini sömürmek isteyen zalimler, başta Gazze ve Filistin olmak üzere birçok farklı coğrafyada yeni Kerbelâlar yaşanması için her türlü yolu denemektedir. Ümmet-i Muhammed olarak bizler de bir daha aynı hüznü yaşamak ve şer odaklarını sevindirmek istemiyorsak, aramızdaki ihtilafları derinleştirmek yerine ortak paydada buluşmanın yollarını aramalıyız. Zira Rabbimiz bir, Peygamberimiz bir, Kitabımız bir, Kıblemiz birdir. Cenâb-ı Hakk’ın, “Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa düşenler gibi olmayın”[6] emri gereğince birbirimize kenetlenmeli; İslam kardeşliğine zarar verecek her türlü söz, tutum ve davranıştan kaçınmalıyız.

Bu vesileyle, başta Hz. Hüseyin ve Ehl-i Beyt-i Mustafa olmak üzere; din, vatan ve mukaddesat uğruna canlarını feda eden bütün şehitlerimizi rahmetle yâd ediyoruz.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu uyarısı ile bitiriyoruz: “Birbirinize nefret ve düşmanlık beslemeyin. Birbirinize haset etmeyin. Birbirinize sırt çevirmeyin. Ey Allah’ın kulları! Kardeş olun…”^[7]

[1] Tevbe, 9/36.

[2] Müslim, Sıyâm, 203.

[3] Müslim, Sıyâm, 202.

[4] Tirmizî, Menâkıb, 30.

[5] İbn Hanbel, IV, 278.

[6] Âl-i İmrân, 3/105.

[7] Buhârî, Edeb, 62.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Günümüzde ibadete açık olan camide, Müslümanlar namazlarını kılmayı sürdürürken, yapı aynı zamanda şehrin en önemli turistik mekanlarından biri olarak öne çıkıyor.