Fatıma binti Esed (r.anha), peygamberimizin muhterem kızları Hazreti Fâtıma (r.anha)’nın da kayınvalidesidir. Dolayısıyla Peygamberimizin, “cennet gençlerinin efendisi” olduklarını müjdelediği Hasan (ra) ile Hüseyin (ra)’in de babaanneleridir.

Kocası Ebû Tâlib amcasının oğludur. Annesi, Âmir b. Lüey oğullarından Hubey bint Herem b. Revâha el-Kureşiyye’dir. Ebû Tâlib’den Tâlib, Akīl, Ca‘fer ve Ali adında dört oğlu; Ümmü Hânî, Cümâne adında iki kızı, bazı siyer âlimlerine göre ise Reyta ve Esmâ ile birlikte dört kızı dünyaya gelmiştir.

Fâtıma bint Esed, Hâşimoğulları soyundan ilk erkek çocuğu dünyaya getiren Hâşimî ve bu soydan gelen ilk halifenin annesi olmakla da meşhurdur (Zübeyrî, s. 40). Bu soydan gelen diğer halifelerin anneleri, Hz. Hasan’ın annesi Hz. Fâtıma ile Hârûnürreşîd’in hanımı ve Halife Emîn’in annesi Zübeyde’dir (İbnü’l-Esîr, VII, 217).

Abdulmuttalip’in vefatından sonra Peygamberimiz onların yanında kalmış, uzunca bir süre birlikte yaşamışlardı. O süre içerisinde Fatıma bint Esed onu kendi çocuklarından ayırt etmemiş, her şeyiyle bizzat ilgilenmişti.

Resûl-i Ekrem’e peygamberlik geldiği zaman hemen müslüman olmadı. Hatta oğlu Ali’nin Mekke’nin Ciyâd mahallesinde Hz. Peygamber’le birlikte namaz kıldığını duyunca telâşlandı ve kocasına oğlunun bu davranışını uygun görüp görmediğini sordu. Ebû Tâlib de bunu normal karşıladığını, amcasının oğluna arka çıkmasının ve ona yardımcı olmasının herkesten çok Ali’ye düştüğünü söyledi. Ebû Tâlib’in ölümünden hemen sonra ve hicretten yaklaşık iki yıl önce Fâtıma’nın İslâmiyet’i kabul ettiği ve Medine’ye ilk hicret eden kadın sahâbîlerden olduğu tahmin edilmektedir.

Fatıma binti Esed (r.anha), Medine’ye hicret eden muhacirlerden biriydi. Hicretten yaklaşık bir buçuk yıl sonra oğlu Ali (ra), Peygamberimizin kızı Fatıma (r.anha)’yla evlendi.

Peygamberimiz, yaşamı boyunca ona öz annesi gibi değer vermiş, hürmette kusur etmemişti. Onun hakkında:

“Fatıma binti Esed, benim annemden sonra annemdi. Kendi çocukları aç dururken, önce benim karnımı doyururdu. Kendi çocuklarının üstleri başları, toz toprak içinde bulunurken o, önce benim üstümü temizleyip saçımı tarar ve gül yağları ile yağlardı. O, benim annemdi!” buyurmuştu.

Efendimiz aleyhisselam ona sürekli ilgi gösterir, ziyaretine gider, imkân varsa hediyeler götürür, halini hatırını sorar ve kendisine "Annemden sonra annem" diye hitap ederdi. Çoğu zaman kuşluk uykusunu da onun evinde uyurdu.

Fâtıma bint Esed hicretin ilk yıllarında, bazı tarihçilere göre dördüncü yılda (Köksal, İslâm Tarihi [Medine], IV, 135) Medine’de hastalandı, durumu ağırlaştı.

Efendimiz (sas) bir gün Hz. Ali’ye "Ali! Annenin durumunda bir değişiklik olursa bana haber ver" dedi. Çünkü durumu ağırdı.

Bir gün Hz. Ali (ra) geldi; "Ya Rasulallah! Annemi kaybettik. Annem dünyasını değiştirdi." dedi. Efendimiz (sas) kendi üzerindeki elbisesini çıkardı "Anneni kefenlerken benim elbisemi de kefen bezi olarak kullanın." dedi.

Cenaze hazırlandı, yıkandı, kefenlendi. Musallaya geldi. Namazı kılındı. Kabre götürüldü. Hz. Ömer diyor ki: "Gittik kabristan kazılmış, Efendimiz (sas) kimseyi beklemeden hemen kabre girdi, eğildi. Kabirden konuşma sesleri geliyor. Efendimizden başka kimse yok kabirde. Fısıltılı şeklinde sesler geliyor. Çok merak ettim. Efendimiz (sas) birisiyle mi konuşuyor acaba. Cenaze esnasında soramadım"

Devamını yine Hz.Ömer (ra):

"Epeyce konuştuktan sonra Hz. Peygamber (sas) cenazeyi birlikte kabre indirmek amacıyla Ali’yi çağırmak için başını kaldırdı. Gözleri gökyüzüne doğru dikildi, gülümsemeye başladı... Çok hüzünlü, üzüntülü bir anıydı ama Efendimiz (sas) gülümsüyordu. "Annemden sonra annem" diye hitap ettiği bir hanımefendinin cenazesini defnederken Hz. Peygamber (sas)’ın gülümsemesi çok dikkatimi çekti ama soramadım. Çünkü tam defin esnasındaydık. Cenazeyi defnettik, kabri kapattık. Geri gelirken dedim ki: "Ya Rasulallah başka cenazelerde yapmadığınız üç şeyi bu cenazede yaptınız."

"Ne yaptım Ömer?" diye sordu. "Birinci olarak elbisenizi verdiniz kefenlensin diye." Elbette elbiseyle, kıyafetle insanlar; -eğer güzel bir hayatları yoksa- kabir azabından kurtulamazlar. Giydikleriyle, bindikleriyle insanlar eğer amelleriyle imanlarıyla bir şey hak etmedilerse başka bir hak sahibi olamazlar. Ancak bu Efendimiz (a.s.)'ın iyiliğine şahitlik ettiği "Annemden sonra annem" dediği bir kadın.

"Ona verdim elbiseyi evet. Ümit ettim ki Allah, Peygamberinin vücudunu bürüyen elbiseyi belki anneme rahmet etmeye vesile kılar."

"Ya Rasulallah! Kabre girdiniz, aşağıda sanki biriyle konuştunuz gibi sesler geldi. Konuştunuz mu, bir şey mi okudunuz?" diye sordu.

"Evet, Münker-Nekir aşağıda, kabirde bekliyordu. Onlara annemi anlattım. Annemden sonraki annemi 8 yaşımdan 25 yaşıma kadar beni öz çocuklarından ayırmadığını. Bana yetimliğimi hissettirmediğini. O kadar güzel baktı ki bana. Sonra iman etti, Müslüman oldu. Güzel bir hanımefendiydi. Şahitlik yaptım. Annemden sonraki annemi anlattım onlara."

"Ya Rasulallah! Ali'yi çağırmak üzere başını yukarı kaldırınca yüzün gülmeye başladı. Böyle acılı, hüzünlü, üzüntülü bir anda gülümsemenizi anlayamadım" deyince "Ali’yi çağırmak üzere başımı kaldırdım bir de ne göreyim! Sema binlerce melekle doluydu, binlerce melek hazır bulunmuşlardı. Cebrail (s.a.s.) "Ey Muhammed (sas)! Fatıma’nın cenazesinde hazır bulunmak için yetmiş bin melekle geldik." dedi…

İl Müftüsü Mehmet Taşcı, Peter Jonathon’a İslam dininin temel esasları hakkında bilgi verdi.

Müftü Taşcı, konuşmasında İslam’ın barış, merhamet ve kardeşlik dini olduğunu belirterek, Müslüman olmanın insan hayatında yeni bir başlangıç olduğunu ifade etti. Samimiyetle Allah’a yönelen kimselerin Allah’ın rahmetine nail olacağını vurgulayan Taşcı, Peter Jonathon’u tebrik ederek yeni hayatında sağlık, huzur ve bereket temennisinde bulundu.

Yapılan konuşmanın ardından Peter Jonathon, Kelime-i Şehadet getirerek Müslüman oldu ve “Selim” ismini aldı.

Merasimde Selim’e ihtida belgesi ile birlikte Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarından çeşitli eserler ve İngilizce Kur’an-ı Kerim meali hediye edildi.

İhtida merasimi, İl Müftüsü Mehmet Taşcı’nın yaptığı dua ile sona erdi.

Teorik eğitimin ardından öğrencilerin öğrendiklerini uygulamalı olarak pekiştirmeleri amacıyla deprem tahliye tatbikatı gerçekleştirildi. Tatbikat kapsamında öğrenciler, görevli ekiplerin yönlendirmeleri doğrultusunda güvenli ve düzenli bir şekilde binadan tahliye edildi.

Program, Türkiye Diyanet Vakfı Eskişehir Şubesince öğrencilere yapılan ikramların ardından sona erdi.

Ayan, 1999'da Divriği ilçesindeki imam hatip lisesinden mezun olduğunu söyledi.

Okula başladığı dönemlerde öğretmenlerinin "Nail, Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası senin için biçilmez kaftan, orada görev yapmayı arzula" dediklerini aktaran Ayan, kendisinin de bu hayali kurduğunu anlattı.

Ayan, 2005'ten itibaren camide sözleşmeli olarak göreve başladığını, 2011'den itibaren ise kadrolu olarak görev yaptığını dile getirdi.

Bu durumun onur verici olduğunun altını çizen Ayan, "Çocukluk hayalimi gerçekleştirdim. Hemen yanı başında imam hatip lisesinde okurken vakit namazlarına, cuma namazlarına Divriği Ulu Cami'ye geldiğimde Rabbime bana burada görev nasip eyle diye dua ettim. Rabbim de duama icabet etti ve duam kabul oldu." diye konuştu.

- "Bu eserde görev yapmanın tarifi yok"

Ayan, Divriği Ulu Cami ve Darüşşifası'na gelen ziyaretçilerin elinin boş dönmesine gönlünün razı olmadığını, bundan dolayı edindiği bilgilerle 20 yılı aşkın süredir ziyaretçilere gönüllü mihmandarlık yaptığını vurguladı.

Ziyaretçilere dili döndüğünce edindiği bilgilerle mihmandarlık yaptığını belirten Ayan, "Eseri ziyarete gelen sanat tarihçisinden, tasavvufçudan, mimardan, inşaat mühendisinden, kitaplardan kendimce bir aşure hazırladım, ziyaretçilerimize bilgilerimizi ikram ediyoruz. Bu eserde görev yapmanın tarifi yoktur. Buradan 1 hafta 10 gün ayrı kalsam burnumda tütüyor. Bu bir aşktır, bu bir sevgidir." ifadelerini kullandı.

- "Turistlerin burada İslam ile şereflenmesine şahit oldum"

Ziyaretçilerle yaşadığı anılarını da anlatan Ayan, şöyle devam etti:

"Alman ve 2 Rus'un bu eseri gezdikten sonra İslam ile şereflenmesine şahit oldum. Belçikalı 65 yaşında karı kocaya rehberlik ederken belli bir noktadan sonra ben sustum, onlardan bilgiler edinmeye başladım. Çünkü kendisi 30 yıl önce Müslüman olduğunu, İslam tarihini öğrendiğini ve profesör olduğunu ifade etti. Bakmak ile görmek arasındaki farkı iyi ayırt etmeme vesile olan kişilerden biridir. Yıllardan beri duvara baktığımızda görmediğimiz bazı motifleri onun sayesinde görüp insanlara naklediyor hale geldik. Bu esere her geldiğimde yeni bir şeyler görebiliyorum, yeni bir şeyler keşfedebiliyorum. Yerli, yabancı gelen turist kafilelerimize, misafirlerimize çocukluk hayalim bu eseri dilimizin döndüğünce anlatmaya gayret ediyorum."

Ayan, eserin restorasyon çalışmasının ardından ziyaretçi sayısının arttığına değinerek, "Restorasyon öncesinde sezon dediğimiz nisan-ekim arasında 30-35 bin kişi ziyaret ederken, restorasyondan sonra geçen sene 220-230 bin gibi bir sayıya ulaşıldı." dedi.

Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan açılış programına Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hafiz Osman Şahin’in yanı sıra Trabzon Valisi Tahir Şahin, Trabzon Milletvekili Vehbi Koç, İl Müftüsü Dr. İsmail Çiçek, il ve ilçe protokolü, din görevlileri, hayırseverler ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Programın açılış konuşmasını yapan İl Müftüsü Dr. İsmail Çiçek, Kur’an kurslarının milli ve manevi değerlerin gelecek nesillere aktarılmasında önemli bir görev üstlendiğini belirterek, kursun yapımında emeği geçen hayırseverlere ve katkı sunan herkese teşekkür etti. Çiçek, yeni eğitim yuvasının hafızlık eğitimi alacak öğrenciler için önemli bir kazanım olacağını ifade etti.

Programda konuşan Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hafız Osman Şahin ise Kur’an kurslarının sadece hafız yetiştiren kurumlar değil, aynı zamanda ahlaklı, bilinçli ve değerlerine bağlı nesillerin yetişmesine katkı sağlayan eğitim merkezleri olduğunu vurguladı. Şahin, kursun yapımında emeği geçenlere teşekkür ederek açılışın hayırlı olmasını temenni etti.

Trabzon Valisi Tahir Şahin ve Trabzon Milletvekili Vehbi Koç da yaptıkları konuşmalarda, eğitime ve dini hizmetlere kazandırılan bu önemli yatırımın Çarşıbaşı ilçesine hayırlı olmasını dileyerek emeği geçenlere teşekkür etti.

Konuşmaların ardından yapılan dua sonrasında kurdele kesilerek Yatılı Erkek Merkez Kur’an Kursu resmen hizmete açıldı. Program, kurs binasının gezilmesi ve katılımcılara yapılan ikramlarla sona erdi.

İhbar üzerine bölgeye Karayolları ve güvenlik ekipleri sevk edildi.

Ekiplerin çalışmasıyla yoldaki kaya parçaları temizlenirken, ulaşım kontrollü olarak sağlanmaya başlandı.

Bölgede kaya düşmesi riskine karşı ekiplerin incelemeleri ve güvenlik çalışmaları devam ediyor.

Erişim engeli getirilen hesapların 3 bin 679'unun FETÖ ve FETÖ ile iltisaklı yapılarla bağlantılı olduğunun tespit edildiği kaydedilen açıklamada, terörizmi öven, teşvik eden, dezenformasyon yayan ve Türkiye'ye yönelik psikolojik harekat faaliyetlerinde bulunulduğu belirlenen 2 bin 965 hesap hakkında da ilgili kurumların koordinasyonuyla hukuki ve idari işlemlerin tamamlanarak erişim engeli kararlarının uygulandığı vurgulandı.

En fazla erişim engeli X platformunda

Açıklamada, 7 aylık dönemde erişim engeli uygulanan hesapların platformlara göre dağılımında ilk sırayı X'in aldığı, ardından Instagram, TikTok, Facebook, YouTube ve Spotify'ın geldiği bilgisi verildi.

Terör örgütlerinin ve organize dezenformasyon ağlarının özellikle yüksek etkileşim potansiyeline sahip platformları kullanarak kamuoyunu yönlendirmeyi, toplumsal algıyı etkilemeyi ve kriz dönemlerinde bilgi kirliliği oluşturmayı hedeflediğine işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Koordinasyon mekanizması, yalnızca yasa dışı içeriklere müdahaleyle sınırlı kalmıyor. Sosyal medya platformlarında oluşturulan trend topic (TT) listeleri, etiket kampanyaları, koordineli paylaşım ağları ve bot hesap hareketleri de gelişmiş dijital analiz yöntemleriyle gerçek zamanlı takip ediliyor. Psikolojik harekat amacıyla oluşturulan yapay gündem çalışmaları kısa sürede tespit edilirken dijital ağ analizleriyle kampanyaların kaynağı ve yayılım modeli ortaya çıkarılıyor. İlgili kurumların eş zamanlı yürüttüğü teknik ve hukuki süreçlerle koordineli etki operasyonlarının geniş kitlelere ulaşmasının önüne geçiliyor.

Güvenlik kaynakları, dijital platformların artık yalnızca iletişim alanını değil milli güvenliği doğrudan ilgilendiren bir mücadele sahası haline geldiğini belirtiyor. Kurumların birlikte yürüttüğü çalışmalarla teknik analiz, adli süreç ve erişim tedbirlerinin tek merkezden uyum içinde işletildiği, bu sayede sadece tekil hesapların değil organize dijital ağların da tespit edilerek etkisiz hale getirildiği ifade ediliyor. Son 7 ayda ortaya çıkan 6 bin 644 hesaplık erişim engeli verisi, Türkiye'nin terör propagandası, dezenformasyon ve psikolojik harekat faaliyetlerine karşı siber vatanda çok katmanlı ve koordineli bir mücadele modeli uyguladığını ortaya koyuyor."

Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda gerçekleştirilecek Şûra'da, Türkiye İletişim Modeli'nin uygulanabilir bir örneğinin ortaya konulması hedefleniyor. Program kapsamında kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları, medya ve akademi dünyasının temsilcileri bir araya gelerek Türkiye’nin iletişim politikalarına ilişkin mevcut durumun değerlendirmesini yapacak ve dünyada iletişim sektörünün geldiği noktaya ilişkin fikir alışverişinde bulunacak.

Şûra'da, iletişim alanındaki eksikliklerin ele alınması, güçlü yönlerin geliştirilmesine yönelik önerilerin değerlendirilmesi ve farklı paydaşların ortak akıl çerçevesinde görüş alışverişinde bulunması amaçlanıyor.

Öte yandan, 8-9 Ocak 2025 tarihlerinde gerçekleştirilen Hazırlık Çalıştayı kapsamında oluşturulan 16 çalışma grubunda 425 katılımcının yürüttüğü müzakereler sonucunda hazırlanan "2. İletişim Şûrası Raporlar" ile "2. İletişim Şûrası Tebliğler" kitapları da Şûra kapsamında kamuoyuyla paylaşılacak. Ayrıca Şura katılımcılarının önerileri doğrultusunda hazırlanan 2. İletişim Şurası Sonuç Bildirgesi de yayınlanacak.

İletişim alanında kamu politikalarının geliştirilmesine katkı sunması hedeflenen Şûra'nın, farklı sektörlerden temsilcileri ortak bir platformda buluşturarak Türkiye'nin iletişim vizyonuna yönelik önemli değerlendirmelere ev sahipliği yapması bekleniyor.

Öğrencilerle yakından ilgilenen Müftü Avcı, ders halkalarına katıldı, hafız adaylarının Kur'an-ı Kerim tilavetlerini dinledi, öğreticiler ve idarecilerden eğitim süreci hakkında bilgi aldı. Ziyarette kursların fiziki imkanları, eğitim ortamı ve öğrencilerin günlük programları da incelendi.

Denizciler Kız Hafızlık Kur'an Kursu ile Tekeli Mehmet Akif Ersoy Erkek Hafızlık Kur'an Kursunda öğrenciler, Diyanet İşleri Başkanlığının hafızlık eğitim programı doğrultusunda Kur'an-ı Kerim ezberi, tekrar, talim, tecvit, mukabele ve dini bilgiler dersleriyle eğitimlerini sürdürüyor.

Ezber programlarının yanında öğrencilerin kişisel gelişimlerini destekleyen sosyal etkinlikler, rehberlik çalışmaları, kitap okuma saatleri, sportif faaliyetler ve değerler eğitimi uygulamalarıyla çok yönlü bir eğitim anlayışı benimsendi.

Kurslarda oluşturulan disiplinli eğitim ortamı sayesinde öğrencilerin hem hafızlık süreçlerini verimli şekilde tamamlamaları hem de milli ve manevi değerlere bağlı bireyler olarak yetişmeleri hedefleniyor.

Ziyaret sırasında öğrencilerle samimi sohbet gerçekleştiren Bozyazı İlçe Müftüsü Yakup Avcı, hafızlığın büyük bir emanet ve sorumluluk olduğunu belirterek şunları söyledi:

"Kur'an-ı Kerim'i ezberlemek büyük bir nimettir. Ancak asıl önemli olan, Kur'an'ın mesajını hayatımıza taşıyabilmektir. Hafızlık eğitimi yalnızca ezberden ibaret değildir; aynı zamanda güzel ahlakın, disiplinin, sabrın ve sorumluluk bilincinin kazanıldığı önemli bir eğitim sürecidir. Sizlerin gayreti, ailelerinizin desteği ve öğreticilerimizin fedakârlıklarıyla geleceğe örnek olacak hafızlar yetişeceğine inanıyorum."

Avcı, hafız adaylarına eğitim hayatlarında başarılar dileyerek öğreticilere özverili çalışmalarından dolayı teşekkür etti.

Program kapsamında Denizciler Kız Hafızlık Kur'an Kursunda görev yapan öğreticilerle de değerlendirme toplantısı gerçekleştirildi.

Toplantıda hafızlık eğitiminde kaliteyi artırmaya yönelik çalışmalar, öğrencilerin bireysel gelişim süreçleri, eğitim planlamaları, rehberlik hizmetleri ve yeni dönem hedefleri ele alındı. Öğreticilerin görüş ve önerilerini dinleyen İlçe Müftüsü Yakup Avcı, istişare kültürünün eğitim hizmetlerinin başarısına önemli katkı sağladığını ifade etti.

Bozyazı İlçe Müftülüğü bünyesinde faaliyet gösteren Denizciler Kız Hafızlık Kur'an Kursu ile Tekeli Mehmet Akif Ersoy Erkek Hafızlık Kur'an Kursu, Kur'an-ı Kerim'e gönül vermiş gençlerin yetişmesine katkı sunmaya devam ediyor.

Modern eğitim imkanlarıyla desteklenen hafızlık programları, alanında tecrübeli öğreticiler ve güçlü manevi eğitim anlayışıyla sürdürülen çalışmalar sayesinde öğrenciler, hem dini ilimlerde donanım kazanıyor hem de topluma örnek bireyler olarak geleceğe hazırlanıyor.

Öğrencilerin yoğun ilgi gösterdiği programda gerçekleştirilen Nasreddin Hoca canlandırması ise renkli görüntülere sahne olurken, çocuklara keyifli ve eğlenceli anlar yaşattı.

Programda konuşan Van İl Müftülüğü Din Hizmetleri Uzmanı ve İl Gençlik Koordinatörü Mübarek Duman, Yaz Kur’an Kursu etkinlikleri kapsamında “Hz. Peygamber ve Güzel Ahlâk” konulu sohbetlerin camilerde ve Kur’an kurslarında devam ettiğini belirterek, düzenlenen etkinliklerle çocukların Peygamber (sas) Efendimizin örnek hayatını ve güzel ahlakını daha yakından tanımalarının hedeflendiğini ifade etti.

Program sonunda öğrencilere Hadis Kartelası ve balon hediye edilirken, programa katılımcılara ikramlar sunuldu.

Bu anlamlı başarının ardından Gölcük Hicret Kur’an Kursu Dernek Başkanı Tacettin Tarı ile dereceye giren hafız öğrenciler, Kocaeli Müftüsü Mehmet Sönmezoğlu’nu makamında ziyaret etti.

Kocaeli Müftüsü Mehmet Sönmezoğlu, ziyaretten duyduğu memnuniyeti ifade ederek öğrencilerimizi tek tek tebrik etti ve başarılarının devamını diledi.

Hafızlık eğitimiyle birlikte akademik alanda da elde edilen bu başarının, disiplinli çalışmanın, azmin ve Kur’an-ı Kerim’in bereketinin en güzel örneklerinden biri olduğunu ifade eden Müftü Sönmezoğlu öğrencileri, onları yetiştiren hocalarını ve fedakar ailelerini gönülden tebrik etti.

Programda İbradı İlçe Müftüsü Muhammed Emin Emre tarafından yapılan duanın ardından kurdele kesimi gerçekleştirildi.

Açılışta konuşan Dünya Etnospor Konfederasyonu Başkanı Necmettin Bilal Erdoğan, "Hayırlı olsun, nice nesiller yetişsin." temennisinde bulunarak Ormana Diyanet Gençlik Merkezi'nin açılışını gerçekleştirdi.

Açılış töreninin ardından protokol üyeleri merkezi gezerek incelemelerde bulundu. Gençlik merkezinde yürütülmesi planlanan eğitim, sosyal ve kültürel faaliyetler hakkında yetkililerden bilgi alan protokol üyeleri, merkezin gençlerin manevi, kültürel ve kişisel gelişimlerine önemli katkılar sunacağına olan inançlarını dile getirdi.

Ormana Diyanet Gençlik Merkezi'nin, bölgedeki gençlere yönelik dini, sosyal ve kültürel faaliyetlerin yürütüleceği önemli bir merkez olarak hizmet vermesi hedefleniyor.

Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan icazet merasiminde hafızlık eğitimini tamamlayan öğrenciler için dualar edildi.

İcazet törenine katılan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yaptığı konuşmada, Kur'an-ı Kerim'in sadece okunacak kutsal bir metin olmadığını, doğumdan ölüme kadar bütün hayatın içerisinde yer aldığını söyledi.

Bunu uygulamaya gayret ettiklerini dile getiren Uraloğlu, "Biz, milli ve manevi değerlerimize sahip çıktığımız ölçüde, onları koruyup, kollayıp gelecek nesillere aktardığımız ölçüde, Allah'ın izniyle hiç kimse bizim sırtımızı yere getiremez, getiremiyor da çok şükür. Bir taraftan hafızlarımızı yetiştirirken, onları milli ve manevi değerlerimizle donatırken diğer taraftan teknoloji noktasındaki gençlerimizi de yetiştiriyoruz." diye konuştu.

Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Osman Şahin ise Kur'an-ı Kerim'in hidayet rehberi olduğuna işaret ederek, "Onu okumak bir ibadet, onu anlamak ayrı bir ibadet, onunla hayatımızı süslemek ayrı bir şereftir." değerlendirmesinde bulundu.

Kur'an-ı Kerim kurslarına önem verdiklerine değinen Şahin, şöyle devam etti:

"Çünkü bütün gençlerin, çocuklarımızın kalplerine, gönüllerine Allah sevgisini, peygamber sevgisini, vatan, bayrak sevgisini yerleştirmeye gayret ettiğimiz bu kurslarımız inşallah gelecekteki nesillerimize büyük bir katkıdır. Ondan dolayı 4-6 yaş kurslarımızı çok önemsiyoruz. Lütfen evlatlarınızı bu kurslara göndermekten mahrum etmeyiniz."

Trabzon İl Müftüsü Dr. İsmail Çiçek de programın düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür ederek, hafızlık eğitimini başarıyla tamamlayan 623 hafızı tebrik etti. Hafızların Kur’an-ı Kerim’in ahlakını hayatlarına yansıtmalarının en büyük temennileri olduğunu belirten İl Müftüsü Çiçek, hafızlık hizmetlerine katkı sunan tüm eğitimcilere ve ailelere şükranlarını sundu.

Konuşmaların ardından hafızlara icazet belgeleri takdim edildi.

Bandırma İlçe Müftülüğü Din Hizmetleri Uzmanı Mümin Çöpür ile Manevi Rehberlik Birimi Sorumlusu İnfaz Koruma Memuru Rıdvan Dursun'un koordinesinde yürütülen yarışma, cezaevindeki manevi rehberlik faaliyetlerinin önemli bir halkasını oluşturdu.

Katılımcılar, yarışmada Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları'ndan İrfan Yücel'in kaleme aldığı "Peygamberimizin Hayatı" adlı eserden sorumlu tutuldu.

Yarışmada dereceye giren katılımcılar, ödüllerini 24 Ağustos Pazartesi günü idrak edilecek olan Mevlid Kandili dolayısıyla düzenlenecek özel programda alacak.

Yetkililer, organizasyona katılım sağlayan tüm tutuklu ve hükümlülere teşekkürlerini ileterek, dereceye girenleri tebrik etti.

Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başlayan açılış programına Kayseri Cumhuriyet Başsavcısı Habib Korkmaz, Kayseri İl Müftüsü Durmuş Ayvaz, Bünyan Kaymakamı Yücel Erdem, Bünyan İlçe Müftüsü Mehmet Ünsal, Mimarsinan OSB Başkanı Mehmet Arar ile çok sayıda vatandaş katıldı.

Programda konuşan İl Müftüsü Durmuş Ayvaz, 4-6 yaş Kur'an kurslarının çocukların manevi ve ahlaki gelişiminde önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, "Çocuklarımızın Kur'an-ı Kerim'i ve temel dini değerleri küçük yaşlardan itibaren öğrenmeleri, sağlam karakterli ve değerlerine bağlı bireyler olarak yetişmelerine katkı sağlayacaktır. Bu güzel eserin ilçemize kazandırılmasına vesile olan hayırseverimiz İhsan Narin'e teşekkür ediyor, kursumuzun hayırlı nesiller yetiştirmesine vesile olmasını Yüce Rabbimden niyaz ediyorum." dedi.

Protokol konuşmalarının ardından İl Müftüsü Durmuş Ayvaz'ın yaptığı dua ile kurdele kesilerek Adalet 4-6 Yaş Kur'an Kursu'nun açılışı gerçekleştirildi.

Program, katılımcıların kurs binasını gezerek, yapılan çalışmalar hakkında yetkililerden bilgi almalarının ardından sona erdi.

Öğrenciler, Kur’an-ı Kerim ve temel dinî bilgiler derslerinin yanı sıra düzenlenen kültürel etkinlikler ve ziyaretlerle Türk kültürünü yakından tanıma fırsatı buluyor.

Türkiye Cumhuriyeti Zagreb Büyükelçiliği Din Hizmetleri Müşaviri Ahmet Hamdi Şuşoğlu, yaptığı açıklamada, programın gençlerin dinî eğitimlerinin yanında Türkiye ile Hırvatistan arasındaki dostluk ve kardeşlik bağlarını da güçlendirdiğini söyledi.

Şuşoğlu, “Gençlerimizin Kur’an-ı Kerim ve temel dinî bilgiler alanında kendilerini geliştirmelerinin yanı sıra Türkiye’nin tarihini, kültürünü ve medeniyet birikimini yakından tanımalarını önemsiyoruz. Burada edindikleri bilgi ve tecrübelerin, ülkelerine döndüklerinde hem kendi gelişimlerine hem de yaşadıkları topluma katkı sağlayacağına inanıyoruz.” dedi.

Programın İstanbul Müftülüğünün katkılarıyla başarıyla yürütüldüğünü belirten Şuşoğlu, öğrencilerle yakından ilgilenen yönetici ve öğreticilere teşekkür etti.

Şuşoğlu, “Bu program, Türkiye ile Hırvatistan arasındaki dostluk ve kardeşlik bağlarını güçlendiren önemli çalışmalardan biridir. Gençlerimizin ülkelerine güzel hatıralar ve güçlü kazanımlarla dönmeleri bizim için büyük bir mutluluktur.” ifadelerini kullandı.

Acılık Hz. Ali Camii’nde düzenlenen yarışmalara, ilçe müftülükleri bünyesinde gerçekleştirilen seçmelerde birinci olarak il finaline katılmaya hak kazanan din görevlileri iştirak etti.

Din görevlilerinin yeteneklerini sergilemelerine imkân sunan yarışmalarda katılımcılar, İl Müftüsü İbrahim Halil Demir’in başkanlığındaki değerlendirme komisyonu huzurunda performanslarını sundu. Yarışmacıların sunumları, yarışma usul ve esaslarında belirlenen ölçütler doğrultusunda komisyon üyeleri tarafından titizlikle değerlendirildi.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda “Etkili Hutbe Sunumu Yarışması”nda Çaycuma İlçe Müftülüğü personeli Mehmet Kaan Karaköse il birincisi oldu. “Ezanı Güzel Okuma Yarışması”nda ise Kdz. Ereğli İlçe Müftülüğü personeli Abdulsamet İncesu il birinciliğini elde etti.

İl birincisi olan Mehmet Kaan Karaköse ve Abdulsamet İncesu, düzenlenecek bölge finallerinde Zonguldak’ı temsil etmeye hak kazandı.

Ebû Hüreyre’nin (ra) rivayet ettiğine göre, Hz. Peygamber (sas) şöyle buyurmuştur:

"… Siz kolaylaştırıcı olarak gönderildiniz, zorlaştırıcı olarak değil."

(T147 Tirmizî, Tahâret, 112)

***

عَنْ أَبِى إِسْحَاقَ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ الْجَدَلِيَّ يَقُولُ: سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) فَقَالَتْ: لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلاَ مُتَفَحِّشًا وَلاَ صَخَّابًا فِى الْأَسْوَاقِ وَلاَ يَجْزِى بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَصْفَحُ.

Ebû İshâk’ın (ra) işittiğine göre, Ebû Abdullah el-Cedelî (ra) şunları anlatmıştır: Âişe’ye (ra) Allah Resûlü’nün (sas) ahlâkını sordum. Şöyle dedi: "O (sas), kaba ve çirkin söz ve davranışlarda bulunmaz, çarşı pazarda insanlarla uluorta münakaşaya girmez, kötülüğe kötülükle karşılık vermez, bilakis bağışlayıcı ve hoşgörülü davranırdı."

(T2016 Tirmizî, Birr, 69)

***

"عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) : "اسْمَحْ يُسْمَحْ لَكَ

İbn Abbâs’ın (ra) rivayet ettiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur: "Hoş gör ki, hoş görülesin."

(HM2233 İbn Hanbel, I, 249)

***

"عَنْ أَبِى هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمْ) قَالَ: "إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ سَمْحَ الْبَيْعِ سَمْحَ الشِّرَاءِ سَمْحَ الْقَضَاءِ

Ebû Hüreyre’den (ra) rivayet edildiğine göre, Resûlullah (sas) şöyle buyurmuştur:

"Allah (cc), satışın, alışın ve borç ödemenin müsamahalı olanını sever."

(T1319 Tirmizî, Büyû’, 75)

***

Bir gün Allah Resûlü (sas) mescitte otururken bir bedevî içeri girdi. İki rekât namaz kıldıktan sonra, "Allah’ım! Bana ve Muhammed’e (sas) merhamet eyle, bizimle birlikte başkasına merhamet etme!" diye dua etti. Bedevînin bu garip duasını işiten Hz. Peygamber (sas), engin hoşgörüsüyle gülümsemekten kendini alamadı ve, "Sen, geniş olanı (rahmeti) daralttın!" dedi. Bir süre sonra bedevî mescidin bir köşesinde bevletmeye başladı. Onun bu hâlini gören ashâb engellemek için öfkeyle ona doğru koştular. Fakat Resûlullah (sas), ashâbına onu bırakmalarını ve bevlettiği yere bir kova su dökmelerini söyledi. Sonra şöyle buyurdu: "Siz kolaylaştırıcı olarak gönderildiniz, zorlaştırıcı olarak değil." Hz. Peygamber (sas) bedevîye ne kızmış ne de kötü bir söz söylemişti. Aksine ona yine hoşgörüyle yaklaşıp mescitte böyle yapılmaması gerektiğini söyleyerek hatasını fark ettirmeye çalışmıştı. Nitekim bu tutumu sonuç vermiş, bedevî yaptığı hatanın farkına varmıştı.

‘Hoşgörü’, diğer bir ifadeyle ‘müsamaha’, sevgi temeline dayanan ahlâkî bir erdemdir. Hoş görmek; kolaylık göstermek, iyi karşılamak, ayıplamamak, hatayı görmezden gelmek, kırıcı ve aşağılayıcı olmamak, affedici olmak, kendi anlayışımıza aykırı olan görüşleri sabırla karşılamak demektir. Hoş görmek; affedilebilecek kusurları düzeltme hususunda insanlara fırsat tanımayı, samimi bir niyetle yardımcı olmayı ve onları anlayışla karşılamayı gerektirir. Dolayısıyla hoşgörü, ne katlanma, tahammül etme gibi samimiyetsiz bir tavır ne de görmezlikten gelme, aldırış etmeme gibi sorumsuzca bir tutumdur. Aksine kişinin kendi irade ve tercihi doğrultusunda ortaya çıkan ahlâkî bir meziyettir. Hoşgörünün varlığından söz edilebilmesi için hoş görenin, hoş gördüğü şeyi bastırabilecek ya da engelleyebilecek güce sahip olması, fakat o gücü kullanmamayı yeğliyor olması gereklidir. Aksi takdirde hoşgörüden bahsedilemez.

Kur’ân-ı Kerîm’de doğrudan hoşgörü ya da müsamaha anlamına gelen bir kelime bulunmamakla birlikte onlarla yakın anlam ifade eden ‘safh’ sözcüğü yer almaktadır. Safh; bir kimseyi, suçu, günahı ya da kabahati nedeniyle kınamayı, azarlamayı, ona hakaret ya da serzenişte bulunmayı, hatasını yüzüne vurmayı terk etmek demektir. Bu nedenle safh sözcüğü dilimize hoşgörü şeklinde de çevrilmiştir. Allah Teâlâ (cc), "Kitap ehlinden birçoğu, hakikat kendilerine apaçık belli olduktan sonra dahi, içlerindeki kıskançlıktan ötürü sizi, imanınızdan sonra küfre döndürmek isterler. Siz şimdilik, Allah (cc) onlar hakkındaki emrini getirinceye kadar affedin, hoşgörün. Şüphesiz Allah (cc), gücü her şeye hakkıyla yetendir." buyurmaktadır. Zira insan bazen bir kimseyi suçu, günahı ya da kabahatinden dolayı affedebilir ama onu kınamayı ya da ona serzenişte bulunmayı bırakmayabilir.

Hoşgörü, âlemlere rahmet olarak gönderilen Hz. Peygamber’in (sas) davranışlarının özüdür. Allah Resûlü (sas), İslâm’ı yaymadaki başarısını, öncelikle hoşgörüsü ve müsamahası ile elde etmiştir. Zira Kur’an’da şöyle buyrulmuştur: "Allah’ın (cc) rahmeti sayesinde sen onlara karşı yumuşak davrandın. Eğer kaba, katı yürekli olsaydın, onlar senin etrafından dağılıp giderlerdi." Allah Teâlâ’nın (cc), dinde zorlama olmadığını, eğer dileseydi yeryüzündeki herkesin iman edeceğini, Hz. Peygamberin (sas) zorlayıcı değil ancak öğüt verici ve tebliğci olarak gönderildiğini vurgulaması da insanlarla ilişkilerde asıl olanın hoşgörü ve müsamaha olduğunu göstermektedir.

İnsanlar arasında sevgiyi celbeden, kin ve nefreti ortadan kaldıran hoşgörü erdeminin en güzel örnekleri, Kur’an’da, "yüce bir ahlâk üzere olduğundan" övgüyle bahsedilen Kutlu Nebî’nin (sas) hayatında görülmektedir. Hz. Âişe’ye (ra) Sevgili Peygamberimizin (sas) ahlâkı sorulunca o, şöyle demiştir: "O (sas), kaba ve çirkin söz ve davranışlarda bulunmaz, çarşı pazarda insanlarla uluorta münakaşaya girmez, kötülüğe kötülükle karşılık vermez, bilakis bağışlayıcı ve hoşgörülü davranırdı." Nitekim Yüce Allah (cc) da öfkelerini yenip insanları affedenleri, takva sahibi kimseler olarak nitelendirmektedir.

Hoşgörü ortamının oluşması için insanların birbirini sevmesi gerekir. Çünkü hoşgörüyü besleyen, sevgidir. Sevginin olduğu yerde hoşgörü, sevgisizliğin olduğu yerde tahammülsüzlük vardır. Allah Resûlü (sas), insanları sevmenin imanın bir gereği olduğuna dikkat çekmiştir.

Bir kimse diğer insanların hoşgörüsünü elde etmek için öncelikle kendisi, başkalarına hoşgörülü davranmalıdır. Çünkü kişi, başkalarına hoşgörülü davrandığı ölçüde müsamaha görecek, davranış ve düşünceleri anlayışla karşılanacaktır. Bu prensip Hz. Peygamber (sas) tarafından, "Hoş gör ki, hoş görülesin." şeklinde özetlenmiştir. Aksi hâlde kendimize yapılmasına tahammül etmediğimiz davranışları başkalarına yaparak insanlardan hoşgörü bekleyemeyiz. Tek taraflı olarak hoşgörü beklemek, bu erdemi suistimal eden bencilce bir davranıştır. Resûlullah (sas) bu gerçeği, "Hiçbiriniz kendisi için istediğini (mümin) kardeşi için de istemedikçe (gerçek mânâda) iman etmiş olmaz." hadisiyle ifade etmiştir.

İslâm’ın önemli ahlâkî erdemlerinden biri olan hoşgörüye; ailede, mahallede, sokakta, okulda, işyerinde kısaca insanlarla iletişim kurulan her ortamda ihtiyaç vardır. Bu ihtiyaç, özellikle ticarî ilişkilerde kendini daha çok hissettirmektedir. Çünkü insanlar arasındaki anlaşmazlıkların büyük çoğunluğu, alacak verecek yüzünden ortaya çıkmaktadır. Bunun için Allah Resûlü (sas), insanlara ticaret hayatının her safhasında hoşgörülü ve kolaylaştırıcı olmayı öğütlemiş ve şöyle buyurmuştur:"Allah (cc), satışın, alışın ve borç ödemenin müsamahalı olanını sever." Hatta Allah Teâlâ’nın (cc) sırf alışverişte insanlara müsamahalı davranmasından dolayı, cehennemlik bir adam hakkında, "Kullarıma müsamaha gösterdiği gibi siz de (bu) kuluma müsamaha gösterin!" buyuracağını söyleyerek bu hususta kolaylaştırıcı olmaya teşvik etmiştir. Nitekim kendisi de bazı alacaklılarının kaba davranışlarına aynı şekilde karşılık vermemiş ve borcunu onlara en güzel şekilde ödemiştir.

Hoşgörü, aile hayatının vazgeçilmez unsurlarından biridir. Aile fertleri birbirlerine karşı sevgi, saygı, hoşgörü ve müsamaha prensibine göre hareket ederek huzurlu ve mutlu aile ortamları oluşturabilirler. Huzurlu ailelerden oluşan toplum da huzurlu olur. Resûl-i Ekrem (sas) eşleriyle olan ilişkilerinde hoşgörü prensibine göre hareket etmiş ve onların bazı hatalı davranışlarını müsamaha ile karşılamıştır. Nitekim bir gün Allah Resûlü’ne (sas) yemek hazırlayan Hz. Âişe (ra), o sırada Peygamberimizin (sas) diğer eşlerinden Hz. Hafsa’nın (ra) da bir yemek pişirerek kendisinden önce ikram etmesini kıskanmıştı. Hz. Hafsa’nın (ra) cariyesi yemeği tam Resûlullah’ın (sas) önüne koyacağı sırada Hz. Âişe (ra) onun eline vurdu ve tabak düşüp kırıldı. İçindeki yemek de döküldü. Bunun üzerine Resûlullah (sas), tabağın parçalarını birleştirdi, dökülen yemeği topladı ve yanında bulunan ashâbına, "Anneniz kıskandı." dedi. Ardından kırılanın yerine başka bir sağlam tabağı eşi Hz. Hafsa’ya (ra) gönderdi. Hz. Âişe (ra), bu olay üzerine Resûlullah’ın (sas) mübarek yüzünde herhangi bir olumsuz tavır görmediğini ifade etmiştir.

Hz. Peygamber’e (sas) on yıl hizmet eden genç sahâbîlerden Enes b. Mâlik (ra) da onun hoşgörüsüne dair bir anısını şöyle anlatır: "Allah Resûlü (sas), insanlar içerisinde ahlâkı en güzel olanı idi. Bir gün beni bir iş için gönderdi. Ben, "Allah’a (cc) yemin olsun ki gitmem." dedim. Oysa içimde Resûlullah’ın (sas) emrettiği işe gitme niyeti vardı. Derken bu iş için yola koyuldum. Sokakta oynayan çocuklara rastladım (ve onlarla birlikte oyuna dalıp işimi unuttum). Bir de baktım ki, Allah Resûlü (sas) arkamdan başımı tutmuş gülümseyerek duruyordu. Bana, "Enescik, sana emrettiğim yere git haydi!" dedi. Ben de, "Peki yâ Resûlallah, hemen gidiyorum." dedim. Enes b. Mâlik (ra) devamında şöyle dedi: "Allah’a (cc) yemin olsun ki, ben kendisine on yıl hizmet ettim. Yaptığım bir işten dolayı, "Niye böyle yaptın?", yapmadığım bir işten dolayı da, "Niçin böyle yapmadın?" dediğini hatırlamıyorum.’

Enes b. Mâlik’in (ra) anlattığı bir başka hatırasında, bir bedevî Hz. Peygamber’e (sas) gelerek kaftanını şiddetle çekmiş ve kendisine bir şeyler verilmesini istemişti. Resûlullah (sas), canını acıtmasına rağmen, bedevînin bu kaba davranışına olumsuz bir tepki göstermemiş, hatta ona şefkatle bakıp gülümsedikten sonra kendisine bir miktar mal verilmesini emretmişti. Görüldüğü üzere hoşgörü, yerine göre kişinin gücü, kuvveti ve öfkesini kontrol altına almasını da ifade etmektedir.

Yumuşak huyluluk, güzel ahlâkın ve hoşgörünün belirtisidir. İnsanlar arasındaki kin ve nefret, yumuşak huylulukla giderilebilir. Hz. Peygamber (sas), ‘rıfk’ yani yumuşak huylu olma erdeminin hangi işte bulunursa onu güzelleştireceğini, bulunmadığı yeri de çirkinleştireceğini ifade etmektedir. Nitekim Yüce Allah (cc) da her işte rıfk ile muamele etmeyi sever ve kullarına karşı son derece yumuşak davranır. Şiddet karşılığında vermediğini yumuşak huyluluk karşılığında verir. Resûlullah (sas) cana yakın, yumuşak huylu ve kolaylaştırıcı kimselerin cehennem ateşinden uzak olacağını, yumuşak huydan mahrum kimsenin ise hayırdan da mahrum kalacağını bildirmiştir.

İnsanların ayıplarını/kusurlarını araştırmamak ve görünce de onları gizlemek İslâm ahlâkının önemli prensiplerinden biridir. "Kim dünyada bir kulu(n ayıbını/kusurunu) örterse, Allah (cc) da kıyamet günü onu(n ayıbını/kusurunu) örter." buyuran Allah Resûlü (sas), gayri ihtiyarî yellenen bir kişiye gülmeleri sebebiyle ashâbına öğüt vermiş ve: "Sizden biriniz, kendisinin de yapageldiği böyle bir işe niçin gülmektedir?" diyerek bu gibi hâllerde görmezlikten ve duymazlıktan gelmeye, insanları utandırmamaya çağırmıştır.

Hoşgörü, bilgi eksikliğinin olduğu yerde de devreye girer. Nitekim Hz. Peygamber (sas) bir defasında aksıran birine namazda iken, "Yerhamükallâh! (Allah sana rahmet etsin!)" diye dua eden Muâviye b. Hakem es-Sülemî’ye namazda böyle bir şey yapılmaması gerektiğini söylemiş ve onu nazikçe uyarmakla yetinmişti. Allah Resûlü’nün (sas) hoşgörü esasına dayalı bu eğitim tarzından oldukça etkilenen Muâviye, "Anam babam ona feda olsun! Ne ondan önce ne de sonra daha güzel öğreten birini gördüm. Vallahi Resûlullah (sas) beni ne azarladı ne bana vurdu ne de hakaret etti!" demekten kendini alamamıştı. Yine Ramazan ayı içerisinde yaptığı zıhâr yeminini bozduğu için kavmi tarafından sert eleştirilere maruz kalan fakir sahâbî Seleme b. Sahr (ra), durumunu Hz. Peygamber’e (sas) anlatmış, O (sas) da kendisine anlayışla yaklaşarak sorununu çözüme kavuşturmuştu. Bunun üzerine kavmine dönen Seleme (ra) onlara şöyle dedi: "Ben, sizde dar görüşlülük ve anlayışsızlık; Resûlullah’da (sas) ise hoşgörü ve anlayış buldum."

İslâm’ın hoşgörü anlayışı, kolaylık prensibi olarak dinî yükümlülüklerde de yerini almıştır. Allah Resûlü (sas), bir mağarada karşılaştığı dünyadan el etek çekmiş bir adama özenerek onun gibi yaşamak için kendisinden izin isteyen bir sahâbîye, "Ben Yahudilik ve Hıristiyanlık’la değil, müsamahakâr Hanîf diniyle gönderildim..." buyurarak İslâm’ın tevhid yönüyle birlikte kolaylık ve müsamaha dini oluşunu da vurgulamıştır. Zira din kolaylıktır. Kim dini zorlaştırırsa, din mutlaka ona galip gelir. Dolayısıyla dünyevî işlerden tamamen uzaklaşarak kendini sadece dine adamak gibi aşırı davranışlar, İslâm’ın yükümlülük anlayışına aykırıdır. Halbuki Allah Teâlâ (cc), kulları için ancak kolaylık diler, zorluk dilemez. Ruhbanlıkta ise Rabbimizin bu hoşgörü ve müsamahasına rağmen insanın doğal ihtiyaçlarından kendini mahrum etmesi söz konusudur.

İbadetlerde kolaylık prensibini ilke edinen Allah Resûlü (sas) sefere çıktığında bazen oruç tutar, bazen tutmazdı. Hatta seferde oruç tutma konusunda kendilerini zorlayanlara uyarıda bulunmuştu. Hz. Peygamber’in (sas) cemaatin durumunu gözeterek kıraati kısa tutmak suretiyle namazı hafif kıldırması, hac esnasında bilmezlikten kaynaklanan bazı hataların ibadete zarar vermeyeceğini ifade etmesi de onun kolaylığı tercih etmesinin diğer örneklerindendi.

Peygamberimizin (sas) yaşadığı dönemde Müslümanlar arasında dinî hoşgörü vardı. Dinin ruhsat verdiği konularda bu ruhsatı kullananları kimse kınamaz ve ayıplamazdı. Çünkü ibadetlerde kolaylık ve ruhsat tanınması, dinî hoşgörünün yansımasıydı. Meselâ, Ramazan ayında sefere çıkıp da kendisinde tutabilecek gücü bulan kimse oruç tutar, bu gücü kendinde görmeyen ise oruç tutmazdı. Her iki grup da birbirini hoşgörüyle karşılar, kimse kimseyi ayıplamazdı.

Kutlu Nebî’nin (sas) hoşgörü anlayışı, sadece Müslümanları değil, bütün insanları kucaklayacak genişlikteydi. Özellikle diğer din mensuplarının kendi inançlarını serbestçe yaşayabilmeleri ve ibadetlerini rahatça yapabilmeleri hususunda her türlü kolaylığı göstermişti. Çünkü inanç ve ibadet özgürlüğü insanların vazgeçilmez haklarındandı. Bu haklar saygı görmeli, korunmalı ve yüceltilmeliydi. Allah Resûlü (sas), Medine’ye hicretle birlikte temelleri atılan İslâm devletinin lideri olarak daha ilk günden itibaren Müslümanlar hâricindeki diğer din mensuplarına da anlayışla yaklaşmıştı. Nitekim İslâm’ın ilk anayasası olarak da nitelenen Medine Sözleşmesi’ne ensar ve muhacirlerin yanı sıra Yahudi kabilelerinin de katılmasını uygun bulmuştu.

Hz. Peygamber (sas) farklı inançlara hoşgörünün en ulvî örneğini Mekke’nin fethi sırasında göstermişti. Mekke halkına haklarında ne yapacağını düşündüklerini sorduğunda Kureyşliler ona, "Senden iyilik bekliyoruz! Sen, kerem ve iyilik sahibi bir kardeşsin! Kerem ve iyilik sahibi bir kardeş oğlusun!" diye cevap vermişlerdi. Bunun üzerine Resûlullah (sas) engin hoşgörüsüyle, "Haydi, gidin! Artık serbestsiniz." buyurarak yıllarca hiçbir hakaret ve eziyeti yapmaktan geri durmayan müşriklere büyük bir insanlık dersi vermişti.

‘Heyetler Yılı’ olarak anılan hicretin dokuzuncu yılında ise Necrân Hıristiyanlarının temsilcileri Medine’ye gelmişlerdi. Resûlullah’la (sas) görüşmek için Mescid-i Nebevî’ye girdiler. İbadet vakitleri gelince doğu istikametine dönüp ibadet etmeye hazırlandılar. Sahâbîler onlara engel olmak istediler. Fakat Rahmet Peygamberi (sas), onların serbest bırakılmasını ve ibadetlerini yapmalarına müsaade edilmesini emretti. Hıristiyanların, Müslümanların mescidinde ibadet etmesi, âlemlere rahmet olarak gönderilen Peygamberimizin (sas) evrensel hoşgörüsünün yansımasıydı.

Dinde zorlama yoktur. Dileyen inanır, dileyen inanmaz. Herkesin, istediği dini seçme hakkı vardır. İnanması için hiç kimse hatta peygamber bile olsa bir başkasına baskı yapamaz. Münferit olaylar hâriç, tarihte İslâm devletleri hiçbir tebaaya Müslüman olması için baskı yapmamıştır. Bunun neticesinde Peygamberimiz (sas) döneminden günümüze kadar gayri müslim tebaa, İslâm coğrafyasında dinlerini yaşamaları hususunda hiçbir zorlukla karşılaşmamışlardır. Hangi dinden olursa olsun herkes, devlete bağlı kalmak şartıyla vatandaş kabul edilmiştir. Bunun içindir ki, geçmişte İslâm coğrafyasında yaşayan pek çok gayri müslim halk, hiçbir asimilasyona maruz kalmadan kendi din ve kültürlerini yaşayarak günümüze kadar gelmişlerdir.

İslâm’ın ve Müslümanların gayri müslimlere göstermiş olduğu hoşgörü, onların gönüllerini fethetmiş ve kendi din mensuplarıyla olan ilişkilerinde Müslümanları tercih eder olmuşlardı. Nitekim 647-657 yılları arasında Nastûrî Patriği olan 3. İşûayheb bir arkadaşına yazdığı mektupta kendilerine yapılan iyi muameleyi şöyle ifade etmektedir: "Allah’ın (cc) idareyi kendilerine verdiği şu Araplar... Bizlere hiç zulmetmediler. Gerçekten onlar dinimize ve din adamlarımıza hürmet gösterdiler, kilise ve manastırlarımıza yardım ettiler."

İslâm ahlâkının en önemli prensiplerinden olan hoşgörü sonsuz olmayıp onun da belli sınırları vardır. Çünkü sonsuz hoşgörü, hoşgörünün sonu olur. Bu nedenle mutlak mânâda hoşgörü yoktur ve hoşgörülü olmak, her şeyi hoş görmek demek değildir. Nitekim Hz. Peygamber (sas), Allah’ın (cc) yasakladığı bir fiilin işlenmesine, insanların İslâm’dan uzaklaştırılmasına, aile mahremiyetinin ihlâl edilmesine, haksızlığa, zulme ve iftiraya hiçbir zaman müsamaha göstermemiştir. Çünkü hoşgörü kapsamı dışında tutulan bu tür davranışlara müsamaha gösterilmesi, toplumsal düzenin bozulmasına yol açmaktadır. Dolayısıyla bunlara hoşgörü gösteren kimse erdemli bir insan olarak değerlendirilemez.

Bireye ve topluma karşı işlenen bazı suçlar; yasalara uymamak, inançlara hakaret ve kişilerin maddî ve mânevî şahsiyetlerine karşı işlenen suçlar, hoşgörü kapsamı dışındadır. Hoşgörüde esas prensip, ötekinin maddî ve mânevî varlığına zarar vermeyen davranış ve düşüncelere saygı göstermektir. Allah’tan (cc) korkmaz, kuldan utanmaz birine gösterilecek müsamaha, binlerce masum insanın hukukuna tecavüz demektir. Dengeli davranılmadığı takdirde hoşgörü ve müsamaha, fayda yerine zarar verebilir.

Allah Resûlü (sas), cezayı gerektiren bir suç işlendiğinde, eğer mağdur tarafın affıyla düşen bir ceza değilse, suçluya gereken cezayı mutlaka tatbik etmiştir. Çünkü hoşgörü adı altında cezaları affetmek, ferdin ve toplumun hukukuna karşı saygısızlık yapmaktır. Özellikle kamu hukukuna yönelik işlenen suçlara gösterilecek hoşgörü, toplumsal düzenin bozulmasına yol açar. Bu konuda hoşgörü beklemek, hoşgörüyü suistimaldir. Nitekim Hz. Peygamber (sas), Mahzûmoğulları’nın ileri gelenlerinden Fâtıma adlı bir kadın hırsızlık yaptığında, aracıların ricalarına rağmen cezasının kaldırılmasını kabul etmemişti.

Hoşgörünün amaçlarından biri de yapılan hatanın bir daha tekerrür etmemesi ve kişiyi eğitmesidir. Eğer hoşgörü, kişiyi aynı hatayı bir daha yapmaya cesaretlendiriyor veya vurdumduymazlığa, iyi niyeti suistimale götürüyorsa, bu durumda hoşgörülü olunamaz.

Hoşgörü, önemli bir ruh disiplinidir. Hoşgörü, kişinin her türlü haksızlığa, zulme, ahlâksızlığa, tecavüze ve kötülüğe boyun eğmesi ve rıza göstermesi ya da kendi inançlarından, kendi öz benliğinden feragat etmesi demek değildir. Bilakis farklı düşüncelere, farklı kimliklere, farklı tabiatlara ve farklı davranışlara anlayış ve saygıyla bakabilme; bu farklılıklarla birlikte bir arada yaşamaya alışabilmedir. Bu nedenle farklılıkları düşmanlık ve nefret sebebi olarak görmek yerine zenginlik olarak kabul etmek gerekir. İnsanların farklı dil ve renklerde yaratılmaları Allah’ın âyetlerindendir. Ancak bu farklılıklara rağmen göz ardı edilmemesi gereken ortak bir özellik vardır. O da en güzel biçimde yaratılan insanın en şerefli varlık kılınmasıdır.

Hoşgörü, günümüzde söylem olarak sıkça gündeme getirilmekle beraber uygulamaya geçirilmesi oldukça zor bir erdemdir. Bununla birlikte giderek küreselleşen dünyada hoşgörüye olan ihtiyaç artık kendini daha da çok hissettirmektedir. Gün geçtikçe artan katliamlar, şiddet ve terör olayları, hoşgörüsüzlüğün, tahammülsüzlüğün ne kadar ciddi bir problem olduğunu gözler önüne sermektedir. Yaşanan bütün din, ırk ve mezhep düşmanlıklarının temelinde de aynı şekilde hoşgörüsüzlük söz konusudur. Halbuki hoşgörü erdemi, hakkıyla yerine getirildiği takdirde gerçek anlamda ilerleme ve medenîleşmenin en önemli etkenlerinden biridir. Nitekim Sevgili Peygamberimiz (sas) şöyle buyurmuştur: "Allah (cc) bir kavmin (milletin) devamını ya da gelişmesini dilerse, onları hoşgörü ve iffetle rızıklandırır."

Esas itibariyle hoşgörü, insanın başta hemcinsleri olmak üzere canlı cansız bütün varlıklara sevgi, şefkat, merhamet ve anlayışla yaklaşması, müsamaha göstermesidir. Yunus Emre’nin dediği gibi:

"Elif okuduk ötürü,

Pazar eyledik götürü,

Yaratılanı hoş gördük,

Yaratan’dan ötürü."

Kaynak: Diyanet Hadislerle İslam

Türkiye Diyanet Vakfı Kurumsal İletişim Koordinatörü ve Diyanet TV sunucusu Aykut Burak Şimşek'in sunumuyla gerçekleştirilen programa, Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hafız Osman Şahin, Başkanlık Müşaviri Dr. Şaban Kondi, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Atalay, Ardahan İl Müftüsü Âdem Karadeniz, çevre illerin müftüleri, kurum amirleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Program İstanbul Bayrampaşa- Barbaros Hayrettin Paşa Camii İmam-Hatibi Eyüp Erdim’in Kur’an-ı Kerim tilaveti ile başladı.

Açılış konuşmasını yapan İl Müftüsü Âdem Karadeniz, Ardahan'da ilk kez gerçekleştirilen hafızlık icazet merasiminin tarihi bir gün olduğunu belirterek, hafızlığın Kur'an-ı Kerim'i hayatın merkezine almak anlamına geldiğini ifade etti. Hafızların yetişmesinde emeği geçen ailelere ve hocalara teşekkür etti.

Hafızların sevincine ortak olan Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hafız Osman Şahin, konuşmasında Diyanet İşleri Başkanlığının eğitim hizmetlerinden özellikle 4-6 yaş ve Kur’an Kurslarının öneminden bahsetti.

Programda konuşan Prof. Dr. Orhan Atalay ise Kur'an eğitiminin önemine dikkat çekerek, hafızlık geleneğinin gelecek nesillere aktarılmasının büyük bir kazanım olduğunu söyledi.

Prof. Dr. Atalay, "Kur’an ahlakı ile yetişen bir nesle ihtiyacımız var. Kur’an Kurslarına sahip çıkmak geleceğimizin teminatı nesillerimize sahip çıkmaktır." dedi.

Program Ankara Kocatepe Camii İmam-Hatibi Mehmet Atıcı’nın Kur’an ziyafeti akabinde ise GATA Camii İmam-Hatibi ve Tasavvuf Musiki Sanatçısı Mustafa Özcan Güneşdoğdu’nun ilahi ve ezgileri ile devam etti.

Başkanlık Müşaviri Dr. Şaban Kondi’nin yaptığı dua ve hafızlara takdim edilen hediyelerle program sona erdi.

• Kore Savaşı sona erdi. (1953)

İSLAM MEDENİYETİ

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimiz Hûd sûresinde şöyle buyurmaktadır: “Semûd kavmine de kardeşleri Sâlih’i gönderdik. O dedi ki: ‘Ey kavmim! Allah’a kulluk edin. Sizin O’ndan başka ilâhınız yoktur. Sizi topraktan yaratan ve yeryüzünü imar etme sorumluluğunu size veren O’dur. O halde O’ndan bağışlanma dileyin ve samimiyetle tövbe edin. Şüphesiz Rabbim çok yakındır, dualara karşılık verendir.’”[i]

Aziz Müminler!

Yüce Allah, insanı yeryüzünün bir emanetçisi olarak yaratmış ve ona hayatı imar etme sorumluluğu yüklemiştir. Bu sorumluluk; şehirler inşa ederken, ahlak ve faziletin korunduğu bir hayat kurabilmektir. İşte medeniyet, maddi eserlerle birlikte manevi değerleri de yaşatan bu anlayışın adıdır.

Kıymetli Müslümanlar!

Kur’an’ın ve sünnet-i seniyyenin rehberliği üzerine kurulan ve on beş asırlık tecrübeyle yoğrulan İslam medeniyeti; ilmi ibadetle, çalışmayı dürüstlükle, gücü adaletle, zenginliği paylaşmayla buluşturarak yükselmiştir. Tarih boyunca inşa edilen camiler, vakıflar ve kütüphaneler; insanımıza hizmet eden, toplumu ayakta tutan bu medeniyet tasavvurunun birer simgesi olmuştur.

Değerli Müminler!

İslam medeniyetinin temel gayesi; kalpleri kazanmak, zihinleri ve gönülleri aynı inanç, duygu ve idealde buluşturabilmektir. “Şüphesiz Allah adaleti, iyiliği ve yakınlara yardım etmeyi emreder; hayâsızlığı, fenalığı ve azgınlığı yasaklar”[ii] ayet-i kerimesinde yer alan ilahi ölçüler bu medeniyetin temelidir. Zira, iyiliğin unutulduğu ve ahlakın ihmal edildiği bir toplumun kalıcı bir gelecek kurması mümkün değildir.

Aziz Müslümanlar!

Camilerimiz, kardeşliğimizi pekiştiren; okullarımız, bilgiyle birlikte erdemi öğreten; iş yerlerimiz ise dürüstlüğün, emeğe saygının ve helal kazancın yaşatıldığı mekânlar olmalıdır. Her birimiz, bulunduğumuz yerde iyiliği temsil edebilirsek medeniyetimiz de güç kazanacaktır. Bize düşen; ecdadımızdan devraldığımız mirası korumak ve onu daha da zenginleştirerek gelecek nesillere ulaştırmaktır. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde ol! Kötülüğün peşinden iyi bir şey yap ki onu yok etsin. İnsanlara da güzel ahlâka uygun biçimde davran!”[iii] emri gereğince, Rabbimize karşı kulluk görevimizi ifa ederken, insanlığa faydalı olmayı da hayatımızın gayesi hâline getirmektir. Yine bize düşen, medeniyetimizden ilham alarak geleceğimizi iman, ilim, hikmet ve güzel ahlakla inşa etmektir.

Kıymetli Kardeşlerim!

Bugün, İstanbul’un fethinin nişanesi ve ecdadımızın kıymetli emaneti Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nin yeniden cemaatiyle buluştuğu gündür. Ayasofya Camiinden yankılanan ezan-ı Muhammedî, İstanbul’un fethinde olduğu gibi şanlı milletimizin adalet ve merhametinin yeryüzüne ilanıdır. Camilerimiz, aziz milletimizin maziyle köprüler kurduğu ve istikbalini yoğurduğu manevi kalelerimizdir. Toplumun her kesimini; gencini, yaşlısını ve çocuğunu aynı kubbe altında bir aile kılan bu mabetler, birleştirici ruhunu kıyamete kadar sürdürecektir.

Camilerimizin minarelerinden okunan ezanlarımızın gök kubbemizde ebediyen yankılanması niyazıyla; hutbemizi, Tevbe sûresinde yer alan şu ayet-i kerimenin mealiyle bitiriyoruz: “Allah’ın mescitlerini, ancak Allah’a ve ahiret gününe inanan, namazı dosdoğru kılan, zekâtı veren ve yalnızca Allah’tan korkan ve çekinen kimseler imar edebilirler. İşte onların doğru yolu bulanlardan olmaları umulur.”^[iv]

[i] Hûd, 11/61.

[ii] Nahl, 16/90.

[iii] Tirmizî, Birr, 55.

[iv] Tevbe, 9/18.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Yurt genelinde Temmuz 2026 itibarıyla tarım işçilerinin zorlu hasat mesaisi sürüyor.

Mısır'ın 1 cüneyhlik banknotunu da süsleyen bu tarihi yapı, zamanın yıpratıcı etkisi nedeniyle başlatılan bakım ve onarım çalışmalarının sona ermesi ve İslam dünyasının kültürel mirasını canlandırma vizyonu doğrultusunda yeniden ziyarete açıldı.

KUR’AN-I KERİM

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimizin kıyamete kadar gelecek bütün insanlara bahşettiği nimetlerden, engin şefkat ve merhametinin tecellilerinden biri de Kur’an-ı Kerim’dir.

Kur’an-ı Kerim, hakkı batıldan ayırt eden ilahi kelamdır. O, asla sıradan bir söz değildir.[1] Kur’an-ı Kerim, sözlerin en güzeli ve en mukaddesidir. O, hidayet kaynağı, şifa membaıdır. Kur’an-ı Kerim, insanlığı; hak ve hakikate, iyilik ve adalete, huzur ve muhabbete sevk eden Rahmani bir muştudur. Ayet-i kerimede buyrulduğu üzere, “Bu Kur’an, en doğru olana iletir; dünya ve ahiret için yararlı işler yapan müminlere, büyük bir mükâfat olduğunu müjdeler.”[2]

Aziz Müminler!

Kur’an-ı Kerim, rahmet peygamberi Allah Resûlü (s.a.s)’in en büyük mucizesidir. Onun tek bir harfi dahi değişmemiştir, asla değiştirilemeyecektir. Yüce Rabbimiz, “Şüphesiz Kur’an’ı biz indirdik. Onun koruyucusu da elbette biziz”[3] buyurarak, bu gerçeği beyan etmektedir.

Kur’an-ı Kerim, insan ürünü değildir; Allah Teâlâ’nın kelamıdır. O, bir benzeri şöyle dursun; bir suresinin, hatta bir ayetinin dahi benzerinin getirilemeyeceği yüce bir kitaptır. Kur’an; Cenâb-ı Hak ile bağımızı güçlendiren, çevremiz ile ilişkilerimizi düzenleyen bir kılavuzdur.

Kıymetli Müslümanlar!

Kur’an-ı Kerim’in rehberliğine sarılan kişiler yolunu kaybetmezler. Onun ilkeleriyle hayat süren aileler huzur bulurlar. Onun ahlakını kuşanan toplumlar güven içinde yaşarlar. Onun adaletini benimseyen milletler güçlü olurlar. Hayatında Kur’an-ı Kerim’e yer vermeyenler, onun emirlerine ve yasaklarına riayet etmeyenler, ayetlerini alaya alanlar ise ancak kendilerini küçük duruma düşürürler. Yüce Rabbimizin bu husustaki uyarısı gayet açıktır: “…İşte bu kitap, Allah’ın, dilediğini kendisiyle doğru yola ilettiği hidayet rehberidir. Allah kimi de saptırırsa artık ona doğru yolu gösterecek yoktur.”[4]

Değerli Müminler!

Devletimizi, vatanımızı, milletimizi, birlik ve beraberliğimizi muhafaza etmenin yolu; değerlerimize sahip çıkmaktan geçmektedir. Bilelim ki; bu değerlerin içerisinde Kur’an-ı Kerim vardır, sünnet-i seniyye vardır. Meşruiyetini İslam’dan alan örfümüz vardır, kültürümüz vardır. Mutluluğun yolu da işte bu değerleri öğrenmekten ve hayatımıza aktarmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Şüphesiz bu Kur’an, Allah’ın sizlere bir ikramıdır...”[5]

[1] Târık, 86/13,14.

[2] İsrâ, 17/9.

[3] Hicr, 15/9.

[4] Zümer, 39/23.

[5] Dârimî, Fedâilü’l-Kur’ân, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

YAZ KUR’AN KURSLARI

Muhterem Müslümanlar!

Geçtiğimiz hafta itibarıyla çocuklarımız bir eğitim öğretim yılını daha tamamlayıp yaz dönemine girdiler. Evlatlarımızın iyi bir eğitim almaları toplumumuz ve geleceğimiz için önem arz etmektedir. Ancak bilmeliyiz ki; beden ve ruhun, dünya ve ahiretin birlikte imar ve ihya edilmesi gerekmektedir. Zira insanı gerçek anlamda değerli kılan; bilgisiyle birlikte imanını, başarısıyla birlikte ahlakını koruyabilmesidir. Resûl-i Ekrem (s.a.s), “Hiçbir anne baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha kıymetli bir bağışta bulunmamıştır”[i] nasihatiyle bu hususa dikkatlerimizi çekmektedir.

Kıymetli Anne Babalar!

Modern çağın getirdiği tüketim kültürü, dijital mecraların bilinçsiz kullanımı, zaman zaman kutsallarımızın mizah adı altında alaya alınması, çocuklarımızı günden güne değerlerimizden uzaklaştırmaktadır. Tertemiz dimağlar; batıl inançlar, sapkın akımlar, bağımlılık ve akran zorbalığının girdabında kaybolma riskiyle karşı karşıyadır. Etrafımızı çepeçevre saran bu tehditler karşısında çaresiz değiliz. Çare; akıllara ve kalplere hitap eden ilim ve hikmeti, en güzel şekilde çocuklarımızla buluşturmaktır. Yüce Rabbimizin, “Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun”[ii] emri gereğince, evlatlarımıza helal haram hassasiyeti kazandırmaktır. Milli ve manevi değerlerimizi özümsemelerine katkı sunmaktır.

Değerli Müminler!

Çocuklarımızın; Yüce Kitabımız Kur’an’ı, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in örnek hayatını, iman ve ibadet esaslarını, dinî ve ahlaki değerlerimizi, örf ve adetlerimizi öğrenebilecekleri yaz Kur’an kurslarımız önümüzdeki pazartesi günü başlıyor. Bizler istiyoruz ki; yaz Kur’an kurslarında çocuklarımız; paylaşmayı, kardeşliği, yardımlaşmayı ve sevgiyi yaşayarak öğrensinler. Birlikte namaz kılmanın huzurunu, dua etmenin güzelliğini ve cami adabının inceliklerini idrak etsinler. Vatanımızın dirliği ve milletimizin huzuru için Kur’an’ın nuruyla aydınlansınlar. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in güzel ahlakıyla erken yaşta tanışsınlar. Gençlerimiz; zihinlerindeki sorulara, kalplerindeki arayışlara din görevlilerimizin rehberliğinde cevaplar bulsunlar. Bir ömür boyu iyiliklere omuz omuza yürüyecekleri arkadaşlıklar kursunlar.

Aziz Müslümanlar!

Unutmayalım ki, çocuklarımızın gönlüne küçük yaşlarda ekilen Allah sevgisi, ömür boyu meyve verecek en kıymetli tohumdur. Bu vesileyle “Yaz Kur’an Kursunda Buluşuyoruz” çağrısıyla tüm çocuklarımızı ve gençlerimizi, camilerimize ve Kur’an kurslarımıza davet ediyoruz. Aynı zamanda anne babalardan, çocuklarının; dinimiz, kültürümüz ve camilerimizle olan bağlarını koruma noktasında daha fazla hassasiyet göstermelerini bekliyoruz.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu müjdesiyle bitiriyoruz: “Kim Kur’an-ı Kerim’i okur ve onunla amel ederse, kıyamet günü ebeveynine bir taç giydirilir. Bu tacın ışığı, güneşin dünyadaki bir eve konulduğunda onun vereceği ışıktan daha güzeldir…”[iii]

[i] Tirmizî, Birr, 33; İbn Hanbel, IV, 77.

[ii] Tahrîm, 66/6.

[iii] Ebû Dâvûd, Vitr, 14.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Muhterem Müslümanlar!

“Kendileri ile huzur bulasınız diye sizin için eşler yaratması, aranızda sevgi ve merhamet var etmesi Allah’ın varlığının ve kudretinin delillerindendir. Şüphesiz bunda düşünen bir toplum için ibretler vardır”[1] ayet-i kerimesinde ifade edildiği üzere, ilahi rahmetin yeryüzündeki tecellilerinden biri de ailedir.

Aziz Müminler!

Aile, İslam’ın ilkelerini belirlediği nikâh akdiyle kurulan huzur ve muhabbet yuvasıdır. Sıkıntıların birlikte omuzlandığı; kederlerin paylaşıldığı, sevinçlerin çoğaltıldığı huzur ocağıdır. Aile; bizleri, günahlardan uzak tutan güvenli bir sığınaktır. Millî ve manevi değerlerimizi kuşaktan kuşağa aktarmamıza vesile olan bir müessesedir.

Değerli Müslümanlar!

Aile olmak, sadece aynı mekânı paylaşmak değildir. Aile olmak, dünyayı da ahireti de cennete çevirmek için el ele verebilmektir. İyi günde olduğu gibi kötü günde de birlik ve beraberliği güçlü kılabilmektir. Aile olmak, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in örnekliğini hayatımıza yansıtabilmektir. Onun gibi, elinden ve dilinden emin olunan güvenilir bir eş olabilmektir. Kızını ayakta karşılayıp yerini ona ikram eden vefakâr bir baba olabilmektir. Namazdayken omuzlarına çıkan torunlarının oyunlarını bozmamak için secdesini uzatan müşfik bir dede olabilmektir. Yetim ve öksüzlere hamilik yapan, kimsesiz çocuklara aile sıcaklığını hissettiren merhametli bir insan olabilmektir.

Kıymetli Müminler!

Her geçen gün, aile değerlerimiz örselenmekte; evlilikler, külfetli hale getirilmekte; bekârlık ve evlilik dışı hayat teşvik edilmektedir. İnancımızda rızkın Allah’a ait olduğu[2] vurgulanmasına rağmen, ‘çocuk sahibi olmanın hayatı zorlaştırdığı’ söylemleri günden güne artmaktadır. Hâlbuki devletlerin geleceği; ailenin kurulmasına, korunmasına ve güçlendirilmesine bağlıdır. Milletlerin en büyük sermayesi, milli ve manevi değerleriyle yetişen nesillerdir. Bu sebeple, göz aydınlığı evlatlarımızın evliliklerine yardımcı olmak, sadece anne ve babaların değil bütün toplumun ortak sorumluluğudur. Diyanet İşleri Başkanlığımız da bu sorumluluğun bir gereği olarak müftülüklerimiz marifetiyle nikâh merasimleri icra etmektedir.

Aziz Müslümanlar!

Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Nikâhın en hayırlısı, en kolay olanıdır”[3] tavsiyesini kendimize düstur edinelim. Gösteriş ve israfa dayalı nişan, nikâh ve düğün merasimleriyle gençlerimizin ve ailelerimizin omuzlarına ağır yükler yüklemeyelim. Hanelerimizi huzur ve güvenin kaynağı haline getirelim. Rabbimizin lütfu olan çocuklarımızı bereket vesilesi olarak görelim.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en iyi olanınızdır. İçinizde ailesine karşı en iyi olan da benim!”[4]

[1] Rûm, 30/21.

[2] Hûd, 11/6.

[3] Ebû Dâvûd, Nikâh, 30-31.

[4] İbn Mâce, Nikâh, 50.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Saldırıların ardından beldede oluşan yıkım görüntülendi.

BİRLİKTE RAHMET VARDIR

Muhterem Müslümanlar!

Yüce Rabbimizin saygı duyulmasını emrettiği dört aydan[1] biri olan, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in, “Hürmete layık”^[2] olarak zikrettiği Muharrem ayının manevi iklimi içerisindeyiz. Resûl-i Ekrem (s.a.s), “Ramazan’dan sonra tutulan en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur”^[3] buyurarak, bu mübarek ayın; ibadet ve taatle, hamd ve şükürle, tövbe ve istiğfarla değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatmıştır.

Aziz Müminler!

Önümüzdeki perşembe Âşûrâ gününü idrak edeceğiz. Birçok peygamberin hayatında önemli gelişmelere sahne olan Âşûrâ günü; ne hazindir ki, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Cennet gençlerinin efendisi”^[4] diyerek övdüğü, torunu Hz. Hüseyin Efendimiz ile çoğu Ehl-i Beyt’e mensup yetmişi aşkın Müslümanın Kerbelâ’da acımasızca şehit edildiği gündür.

Kıymetli Müslümanlar!

Kerbelâ, müminlere; birlik ve beraberlik içinde hareket etmeyi, ayrılık ve gayrılığa düşmemeyi hatırlatır. Hak ve hakikati ayakta tutmayı, adaletten ve iyilikten ayrılmamayı anlatır. Kerbelâ, aramıza fitne ve fesat tohumu ekmek, kardeşi kardeşe kırdırmak isteyenlere karşı feraset ve basiretle davranmamızı tavsiye eder. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in, “Birlikte rahmet, ayrılıkta azap vardır”[5] uyarısına kulak vermemizi; sevinci ve nimeti paylaştığımız gibi hüznü ve meşakkati de paylaşmamızı telkin eder.

Değerli Müminler!

Bugün, inananları; acı ve gözyaşına mahkûm etmek, İslam beldelerinin yer altı ve yer üstü zenginliklerini sömürmek isteyen zalimler, başta Gazze ve Filistin olmak üzere birçok farklı coğrafyada yeni Kerbelâlar yaşanması için her türlü yolu denemektedir. Ümmet-i Muhammed olarak bizler de bir daha aynı hüznü yaşamak ve şer odaklarını sevindirmek istemiyorsak, aramızdaki ihtilafları derinleştirmek yerine ortak paydada buluşmanın yollarını aramalıyız. Zira Rabbimiz bir, Peygamberimiz bir, Kitabımız bir, Kıblemiz birdir. Cenâb-ı Hakk’ın, “Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa düşenler gibi olmayın”[6] emri gereğince birbirimize kenetlenmeli; İslam kardeşliğine zarar verecek her türlü söz, tutum ve davranıştan kaçınmalıyız.

Bu vesileyle, başta Hz. Hüseyin ve Ehl-i Beyt-i Mustafa olmak üzere; din, vatan ve mukaddesat uğruna canlarını feda eden bütün şehitlerimizi rahmetle yâd ediyoruz.

Hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu uyarısı ile bitiriyoruz: “Birbirinize nefret ve düşmanlık beslemeyin. Birbirinize haset etmeyin. Birbirinize sırt çevirmeyin. Ey Allah’ın kulları! Kardeş olun…”^[7]

[1] Tevbe, 9/36.

[2] Müslim, Sıyâm, 203.

[3] Müslim, Sıyâm, 202.

[4] Tirmizî, Menâkıb, 30.

[5] İbn Hanbel, IV, 278.

[6] Âl-i İmrân, 3/105.

[7] Buhârî, Edeb, 62.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

HİCRİ YENİ YILA GİRERKEN

Muhterem Müslümanlar!

İslam’ın ilk yıllarında müminler, Mekkeli müşriklerin günden güne artan eza ve cefasına, işkence ve boykotuna maruz kalmışlardır. Müslümanlar, yaşadıkları bütün zorluklara rağmen imanlarından asla taviz vermemişlerdir. Nihayet Peygamber Efendimiz (s.a.s) ve ashâb-ı güzîn, Cenâb-ı Hakk’ın emriyle, Mekke’den Medine’ye hicret etmişlerdir. İşte bu yıl, daha sonra hicri takvimin başlangıcı olarak kabul edilmiştir.

Aziz Müminler!

Hicret, yalnızca bir yerden başka bir yere göç etmek değildir. Hicret, Allah ve Resûlünün rızasını her şeyden üstün tutma idealidir. Hakka yönelmenin ve hakikate sımsıkı bağlanmanın gayretidir. Nefsin gayr-ı meşru istek ve arzularından, şeytanın bitmek bilmeyen vesveselerinden uzaklaşıp salih ameller ve güzel ahlakla dolu bir ömür geçirme azmidir. Hicret, hata ve günahlardan tövbe edip Yüce Rabbimizin engin rahmet ve mağfiretine sığınma çabasıdır. Haramlardan helallere, kötülüklerden iyiliklere doğru adım atma kararlılığıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.s), “Müslüman, elinden ve dilinden diğer Müslümanların zarar görmediği kişidir. Muhacir ise, Allah’ın yasaklarını terk eden kimsedir”[i] buyurarak bu hususa dikkatlerimizi çekmektedir.

Kıymetli Müslümanlar!

Her birimizin, gerçekleştireceği bir hicreti mutlaka vardır. Yeter ki, hatalarımızı fark edip yanlışlarımızla yüzleşelim. Kendimizle barışık olalım. Fıtratımızın sesine kulak verelim. Yaratılış gayemizi hatırımızdan çıkarmayalım.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümanın hicreti; kibirden tevazua, öfkeden merhamete, bencillikten diğerkâmlığa, zulümden adalete, karamsarlıktan umuda doğru yol almasıdır.

Müslümanın hicreti; yalan, iftira, fitne ve gıybet gibi dilin afetlerinden uzaklaşıp; doğruluğu, kardeşliği ve muhabbeti kuşanmasıdır.

Müslümanın hicreti; nefsini ve neslini, sapkın fikirlerden, bâtıl ideolojilerden ve yanlış yönelişlerden koruması; dinine, değerlerine, kültürüne ve örfüne uygun bir ömür sürmesidir.

Müslümanın hicreti; alkol, zina, faiz, rüşvet, stokçuluk ve karaborsacılık gibi huzur ve güveni zedeleyen haramlara tevessül etmemesi, helallerle yetinmesidir.

Müslümanın hicreti; kul ve kamu hakkını ihlal edecek her türlü günahtan uzak durması; sözüne, davranışlarına ve işine dikkat etmesidir.

Aziz Müslümanlar!

Müslümanlara düşen; hicri yeni yılda, hicretin anlam ve önemini yeniden kavramaları, içinde bulundukları dönemi doğru okumaları, hayatlarının muhasebesini yaparak geleceğe yön vermeleri olmalıdır. İslam kardeşliğini esas almaları, birbirlerine kenetlenmeleri, maddi ve manevi imkânlarını birbirleriyle paylaşmaları olmalıdır.

Bu vesileyle, önümüzdeki salı günü idrak edeceğimiz hicri yeni yılımızın; mazlumların yüzlerinin gülmesine, insanlığın huzura ermesine, birlik, beraberlik ve kardeşliğimizin pekişmesine vesile olmasını Yüce Rabbimizden niyaz ediyoruz.

Hutbemizi, şu ayet-i kerimenin mealiyle bitiriyoruz: “İman edip hicret edenler, Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla cihad edenler, muhacirleri barındırıp yardım edenler var ya, işte onlar birbirlerinin dostlarıdır…”[ii]

[i] Buhârî, Îmân, 4.

[ii] Enfâl, 8/72.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Günümüzde ibadete açık olan camide, Müslümanlar namazlarını kılmayı sürdürürken, yapı aynı zamanda şehrin en önemli turistik mekanlarından biri olarak öne çıkıyor.

DUYARLILIK

Muhterem Müslümanlar!

Mutlu bir insan, huzurlu bir toplum için gerekli olan erdemlerden biri de duyarlılıktır. Duyarlılık, kendimiz için istediğimiz iyilikleri başkaları için de istemektir. Sorumluluklarımızı fark edip onları yerine getirmenin gayretinde olmaktır. Duyarlılık, insanların can ve malını, kendi can ve malımız gibi kıymetli; insanların izzet ve şerefini, kendi izzet ve şerefimiz gibi mukaddes bilmektir.

Aziz Müminler!

Ailemize, toplumumuza ve bütün insanlara karşı duyarlı olmak, Müslüman olmamızın bir gereğidir. Yüce Rabbimiz, “Ey iman edenler! Sorumluluklarınıza dikkat edin. Siz doğru gittiğiniz takdirde yanlış yola sapanlar size zarar veremez”[1] buyurmaktadır. Evet, nemelazımcı ve vurdumduymaz olmak Müslümana yakışmaz. O, sorumluluklarını bihakkın yerine getirmenin gayretinde olandır. Duyarlı bir Müslüman; anne babasına, eşine ve çocuklarına saygı gösteren, onlara hoşgörüyle muamele edendir. Toplumsal barışı sağlamak için kardeşlik ahlakını hayatının her alanına aktarandır. Dünyanın neresinde olursa olsun her bir mazlumun acısını, her bir mağdurun sızısını yüreğinde hisseden ve üzerine düşen vazifelerini yerine getirendir.

Değerli Kardeşlerim!

Müslümandan beklenen, kendisine emanet edilen dünyaya karşı da duyarlı olmasıdır. Nasıl ki evini, işyerini ve ibadethanesini temiz tutuyor ise tüm çevresini de aynı titizlikle temiz tutmasıdır. Müslümandan beklenen; ormanına, toprağına ve suyuna hassasiyet göstermesidir. Yarın, ‘Ciğerlerimiz yanıyor!’ haberleriyle uyanmamak; ‘Barajlarımız kurudu, suyumuz kalmadı!’ endişesiyle yaşamamak için bugünden gerekli tedbirleri almasıdır.

Kıymetli Müminler!

Bütün hayatı ve ibadetleri vakit ile tanzim edilmiş Müslümandan beklenen; zamana karşı da duyarlılık göstermesi, onu boşa harcamamasıdır. Zira çalışmak, Müslümanın şiarıdır. Onun dinlenmesi, bir işi bitirip diğerine başladığındadır. “Mümin, bal arısına benzer. Bal arısı gibi hep güzel, temiz, helal şeyler yer. Hep güzel şeyler üretir, hep iyiliklerin peşinden koşar. Hiçbir şeyi ne döker, ne kırar, ne de ifsat eder”[2] hadis-i şerifi, bu konuyu bizlere veciz bir şekilde özetlemektedir.

Aziz Müslümanlar!

Unutmayalım ki, kendimiz ve çocuklarımız için yaşanabilir bir dünya inşa etmenin yolu; çevremize, vaktimize ve bütün insanlara karşı duyarlı olmaktan geçmektedir.

Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Nerede olursan ol, Allah’a karşı sorumluluğunun bilincinde ol! Bilerek veya bilmeyerek kötü bir fiil işlersen peşinden iyi bir şey yap ki onu yok etsin. Bir de insanlara güzel ahlâkla davran!”[3]

[1] Mâide, 5/105.

[2] İbn Hanbel, II, 199.

[3] Tirmizî, Birr, 55.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü

İstanbul'da dolunay, Büyük Mecidiye Camii ve Süleymaniye Camii ile birlikte görüntülendi.

Türkiye’den gelen 85 bin hacı adayı da Arafat’a çıkarak, Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş’un yaptığı vakfe duasına hep birlikte “amin” dediler.

1. "Kesimsiz kurban bağışı" vb. adlar altında yapılan bağışların hiçbir dini dayanağı bulunmamakta olup söz konusu bağışlarla kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz.

2. Bir kurban hissesi yalnızca bir kişi içindir. İmkânı olmayan birden fazla kişinin, tek kişilik bir hisseye ortak olabileceği anlayışı dinen doğru değildir.

3. Kurbanlık hayvanın taşıması gereken vasıflar ve kesimle ilgili diğer hükümler, bütün kurban çeşitlerinde aynı olup çeşitli gayelerle veya şükür niyetine kurban edilecek hayvanlarda, yaş gibi bazı şartların gerekli olmadığı inancı yanlıştır.

4. İnsanların bir araya gelerek topluca Hz. Peygamber adına bir kurban hissesine girmeleri şeklinde bir uygulama dinimizde mevcut değildir.

5. Dinimizde kabir kurbanı veya ölü kurbanı adıyla bir kurban türü bulunmamaktadır.

6. Kurban kanının, alna veya araba tekerleği gibi eşyalara sürülmesi inancı doğru değildir.

7. Evli olmayan kimselerin -gerekli mali imkâna sahip olsalar da- kurban kesemeyecekleri anlayışı yanlıştır.

8. Kurban kesim işlemini kadınların yapamayacağı anlayışı doğru değildir. Kesme becerisine sahip olan kişi, erkek olsun kadın olsun, kurban kesimini gerçekleştirebilir.

9. Büyükbaş bir kurbanlığın hissedar sayısının mutlaka 3, 5, 7 gibi tekli sayılarda olması gerektiği anlayışı doğru değildir.

10. Kurbanlık hayvanın gerekli yaşını tamamladığı halde henüz kapak atmamış ise kurban edilemeyeceği şeklindeki anlayış doğru değildir.

11. Kurban etlerinin mutlaka yedi fakire dağıtılması gerektiği şeklindeki anlayış doğru değildir. Kurban etini üçe bölmek müstehaptır.

12. Kurbanlık hayvana ortak olanların bazılarının adak veya akika niyetiyle kurbana iştirak etmesinin kurbana engel olduğu şeklindeki anlayış hatalıdır.

13. Seferî (yolcu) olanın kestiği kurbanın geçersiz olduğu anlayışı doğru değildir.

Din İşleri Yüksek Kurulu

SÖZ AHLAKI VE SOSYAL MEDYA

Muhterem Müslümanlar!

Söz, insanın iç dünyasını dışarıya yansıtan aynasıdır. Güzel bir söz; yaralı kalpleri iyileştiren merhem, kurumuş gönülleri yeşerten can suyudur. Hoş bir kelam; ruhu ilmek ilmek işleyen zarif bir nakış, hataları incitmeden düzelten nazik bir hitaptır. Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Gönül alıcı söz, sadakadır.”[1]

Aziz Müminler!

Sözün tesiri, sesin yüksekliğinde değil; samimiyetin derinliğinde, üslubun inceliğinde gizlidir. Evet, en yakınımıza dahi sesimizi duyuramıyorsak, akrabalarımızla ortak paydada buluşamıyorsak, komşularımıza ulaşmaya bir yol bulamıyorsak, bunun sebeplerinden biri de konuşma usulümüzdür. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s), mümini şöyle tarif etmektedir: “Mümin; insanları karalayan, lânet eden, kaba ve kötü sözlü, hayâsız birisi değildir.”[2]

Kıymetli Müslümanlar!

Gönül kapıları, içeriden açılan kilide benzer; o kilidin yegâne anahtarı ise yumuşak bir sözdür. Kur’an-ı Kerim’de, “Kullarıma söyle, sözün en güzelini söylesinler; yoksa şeytan aralarına girer. Kuşkusuz şeytan, insanların apaçık düşmanıdır”[3] buyrulmaktadır. Bu sebeple; yuvasında huzur arayan, dilini zarafetle süslesin. Evladına ulaşmak isteyen, önce onun gönlüne bir çift tatlı kelamla misafir olsun. Saygınlık bekleyen, dilini doğrulukla mühürlesin. Berekete nail olmak isteyen, sözüne dürüstlük katsın. Hâsılı, Allah Resûlü (s.a.s)’in buyurduğu üzere, “Allah’a ve ahiret gününe inanan, ya hayır söylesin ya da sussun.”^[4]

Değerli Müminler!

Söz ahlakının en çok ihlal edildiği alanların başında dijital mecralar gelmektedir. Kimi insanlar, sanal kumar ve uyuşturucu madde gibi bağımlılıklarla; kimileri de şiddete sevk eden dijital oyunlar aracılığıyla kötülüğün günden güne yayılmasına zemin hazırlamaktadır. Kimi insanlar; kimliklerini gizleyerek kalp kırmayı, başkalarının şahsiyetine, şeref ve haysiyetine dil uzatmayı marifet saymaktadır. Kimileri de yalan haberler ile toplumun sinesine fitne ve fesat tohumları ekmektedir. Yüce Rabbimizin bu husustaki uyarısı gayet açıktır: “İnsanın yanında, söylediği her sözü kaydeden bir melek mutlaka hazır bulunur.”^[5]

Aziz Müslümanlar!

Bizler, teknolojik imkânlarla gelen tehlikeleri, fırsatların arkasına gizlenmiş sinsi tuzakları fark edebilirsek, sanal âlemin zararlarını asgari düzeye indirebiliriz. Dijital teknolojileri, etik değerlerimizi gözeterek kullanabilirsek, kültürümüzle bağdaşmayan söz ve içeriklerden kendimizi ve ailemizi muhafaza edebiliriz.

Hutbemizi, Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in şu hadis-i şerifleriyle bitiriyoruz: “Faydasız söz ve davranışları terk etmesi, kişinin iyi bir Müslüman olduğunun göstergesidir.”[6]

[1] Buhârî, Cihâd, 128.

[2] Tirmizî, Birr, 48.

[3] İsrâ, 17/53.

[4] Buhârî, Edeb, 31.

[5] Kâf, 50/18.

[6] Tirmizî, Zühd, 11; Muvatta’, Hüsnü’l-hulk, 1.

Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü