Sezer, Edirne'nin tarihi envanter bakımından dünyadaki sayılı illerden olduğunu belirtti.

Edirne'de çok önemli tarihi ve kültürel yapının olduğunu ifade eden Sezer, yapıların büyük bir seferberlikle restore edildiğini dile getirdi.

Kentte restore edilen bir diğer yapının ise 16. yüzyıl yapısı Çokalca Camii olduğunu belirten Sezer, "Camideki restorasyon çalışmaları hızla sürüyor. Yaklaşık 100 yıldır yıkık olan camiyi yeniden inşa ediyoruz. Çalışmalar yüzde 70 aşamasına gelmiş durumda. Kış şartlarından dolayı yavaşlamıştı ama şimdi hızlandırarak onu da bu yıl bitirmeyi düşünüyoruz." dedi.

İncelemede, Edirne Vali Yardımcısı ve İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Eyyüp Batuhan Ciğerci ve İl Müftüsü Ercan Aksu da yer aldı.

Başkan Arpaguş, hutbe iradına "Hak ve hakikatin temsilcisi peygamberler" konulu hutbesine, dinin temel inanç esaslarından birinin Peygamberlere iman olduğunu söyleyerek başladı.

Peygamberlerin Allah'ın insanlar arasından seçtiği elçileri, hak ve hakikatin temsilcileri olduğunu dile getiren Arpaguş, "Onlar, insanlığa, ebedi kurtuluş yolunu göstermek için gönderilmiştir. Peygamberler insanları tek olan Allah'a iman etmeye, yani tevhide davet etmişlerdir." ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Arpaguş, Hazreti Adem ile başlayan peygamberlik vazifesinin Hazreti Muhammed ile sona erdiğini aktardı.

Aynı şekilde Hazreti Adem ile başlayan ilahi mesajın ramazan ayında Kadir Gecesi'nde Hazreti Muhammed'e indirilen Kur'an-ı Kerim ile taçlanarak son bulduğunu anlatan Arpaguş, "Sevgili Peygamberimiz zulmün girdabındaki bir toplumu değiştirmiştir. Yaşanmaz denilen dünyayı saadet asrına cehaletin karanlığını aydınlığa çevirmiştir." dedi.

Arpaguş, kim sevgi ve saygı gibi ahlaki değerleri kuşanmayı hedefliyorsa Allah Resulü'nün rehberliğinden ayrılmaması gerektiğini, iyiliğin dünyaya hakim olmasını, kötülüğün son bulmasını istiyorsa Kur'an ve sünnete sarılması gerektiğini vurguladı.

Peygamberin ve onun rahmet yüklü mesajlarını yanılsama olarak değerlendirmenin doğrudan Allah’ın kelamına, Allah'ın iradesine, Allah'ın dinine yapılmış bir saldırı olduğunu belirten Arpaguş, şöyle devam etti:

"Cenabıhak Peygamberlere inanmayan, onları alay ve eğlence konusu yapanların ibretlik sonunu bizlere şöyle haber vermektedir. 'Senden önceki peygamberlerle de alay edilmiş, sonunda onlarla alay edenleri, alaya aldıkları azap kuşatıvermişti. Bizler, Peygamberler arasında asla ayrım yapmayız. Hepsinin Allah'ın elçisi olduğuna iman ederiz. Zira biliriz ki Peygamberlerin her biri Allah katında değerlidir. Hazreti Adem de, Hazreti İbrahim de, Hazreti Musa da, Hazreti İsa da ve Hz. Muhammed Mustafa da aynı şeyleri söylemişlerdir. Onların mesajları temelde birdir ve aynıdır o da tevhiddir."

Arpaguş, yıllardır İslam coğrafyası üzerine oyunlar oynanarak Müslümanlara zulüm yapıldığını belirterek, şunları söyledi:

"Kıymetli kardeşlerim, Kadir Gecesi'nin gölgesinin üzerimize düştüğü şu günlerde vahyin aydınlığında, Sevgili Peygamberimiz ilkeleri doğrultusunda hayatımızın muhasebesini yeniden yapmalıyız. Bir ve beraber olmalı, kardeşliğimizi pekiştirmeliyiz. Ramazan ayının bu son günlerinde birbirimiz ve ümmet-i Muhammed için dua etmeliyiz ki Rabbimizin nusret ve inayeti inananların üzerine olsun. Değerli müminler önümüzdeki çarşamba günü Çanakkale Zaferi'nin yıl dönümünü idrak edeceğiz. Bu vesileyle aziz şehitlerimize, ebedi aleme irtihal eden kahraman gazilerimize Yüce Rabbimizden rahmet diliyoruz."

Hutbeyi Kadir suresinin mealini okuyarak bitiren Arpaguş, vatandaşlara cuma namazını kıldırdı.

Edirne Valisi Yunus Sezer, Tekirdağ Valisi Recep Soytürk, Karadağ Diaspora Bakanı Mirsad Azemovic, Edirne Müftüsü Ercan Aksu ve kurum müdürleri de vatandaşlarla namaz kılarak, dua etti.

10.08.1971 yılında Ankara ili Polatlı ilçesinde doğdu.

1982 yılında ilkokulu kendi köyünde, 1989 yılında Akşehir İmam-Hatip Lisesinden mezun oldu.

İlk görevine 1989 yılında İmam Hatip olarak Bolu Eğitim Merkezinde başladı, daha sonra Konya’nın Karatay ilçesi Fakihdede Camii'nde devam etti. Aynı yıl Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesini kazandı.

1994 yılında Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden mezun oldu. 1998 yılının Mayıs ayında açılan İhtisas Kursu Sınavını kazandı ve Konya Selçuk Eğitim Merkezine Kursiyer olarak kayıt yaptıran Burhan Çakır 2000 yılında buradan başarıyla mezun olarak Muğla Milas İlçe Müftülüğüne Vaiz olarak atandı. Akabinde girdiği Müftülük sınavlarında elde ettiği başarı sonucu Vaizlik görevine başlamadan 2000 yılında Erzincan İliç İlçe Müftülüğüne atandı ve 4 yıllık hizmetin ardından 2004 yılında Osmaniye Toprakkale İlçe Müftüsü olarak görevine devam etti.

2011-2015 yılında da Bilecik Bozüyük İlçe Müftülüğünden sonra 04.02.2015 Eskişehir Odunpazarı İlçe Müftülüğüne atandı. 10.02.2020-03.07.2020 tarihlerinde Bursa Yıldırım İlçe Müftüsü olarak görev yaptı.

2020-2022 Erzincan İl Müftüsü, 2022-2025 Uşak İl Müftülüğü görevlerinde bulundu.

Başkanlık Müftüsü iken 06.03.2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan kararname ile Edirne İl Müftüsü olarak atandı.

Müftü Çakır, evli ve 2 çocuk babasıdır.

Bilim kurulu nezaretinde yürütülen restorasyon kapsamında yapının her bölümü titizlikle elden geçirildi. Statik güçlendirmelerden kurşun kaplamalara, iç mekan düzenlemelerinden özgün detayların ihyasına kadar birçok başlıkta çalışma yürütüldü.

Gece manzarasına yeni dokunuş

Restorasyon sürecinde caminin aydınlatma sistemine de özel önem verildi. Aydınlatmada mimarinin özelliklerinin öne çıkmasına özen gösterildi.

Ödüllü aydınlatma firmasıyla yapılan çalışmada, yapının herhangi bir yerine zarar verilmeden aydınlatma ekipmanları konumlandırıldı.

Caminin iç mekanında 845 kandil kullanılırken, dış cephede 1386, iç cephede 270 ve peyzaj alanında 61 aydınlatma ekipmanı konumlandırıldı.

Dış cephede 2200-6500 Kelvin aralığında projektörlerin tercih edildiği sistemde, ışık şiddeti ayarlanabilir özellikte tasarlandı. Aydınlatma sisteminde istenildiği ölçüde soğuk beyaz, sıcak sarı ve günışığı renklerinin tonları ayarlanabiliyor.

Yenilenen aydınlatma sistemiyle hem yapının mimari detayları vurgulanıyor hem de Edirne’nin gece manzarasında daha dengeli ve estetik bir görünüm elde ediliyor.

Diyanet İşleri Başkanlığının bu yılki ramazan temasının "Ramazan, cami ve hayat" olduğunu aktaran Aksu, medeniyetin cami merkezli olduğuna işaret etti.

Ramazan ayı dolayısıyla gerekli hazırlıkları tamamladıklarını ifade eden Aksu, "Camilerimizin temizlik, bakım ve onarım çalışmalarını gerçekleştirdik. Ramazanın gelmesini büyük bir heyecanla bekliyoruz. Şu anda camilerimiz gül suyu ile yıkanıyor." dedi.

Ramazan ayında başta Kabe olmak üzere camilerin gül suyu ile yıkanmasının güzel bir gelenek olduğunu belirten Aksu, Edirne’nin tarihi camileri ve kültürel zenginliğiyle önemli bir şehir olduğunu söyledi.

Selimiye Camii'nin yaklaşık 4 yıldır restorasyonda olduğunu hatırlatan Aksu, caminin ramazan ayında ibadete açılmasının planlandığını bildirdi.

Aksu, Selimiye Camii’nde cuma ve teravih namazlarını kılmayı, mukabele dinlemeyi ve sohbet programlarına katılmayı heyecanla beklediğini ifade ederek, ramazan ayı boyunca Selimiye Camisi’nin bahçesinde çeşitli etkinlikler düzenleneceğini sözlerine ekledi.

Artvin

Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıl dönümünde Artvin'de düzenlenen "Mevlid-i Şerif ve Dua Programı" düzenlendi.

Artvin İl Müftülüğü koordinesinde Merkez Camii’nde gerçekleştirilen programa Artvin Valisi Dr. Turan Ergün, kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri ile vatandşlar katıldı.

Programda Kur’an-ı Kerim ve Mevlid-i Şerif okundu, kasideler seslendirildi. İl Müftüsü Ertuğran Mehmet Soylu tarafından depremde vefat edenler için dua edildi.

Çankırı

Çankırı Hoca Ahmet Yesevi Camii’nde "Mevlid-i Şerif ve Hatim Duası" programı düzenlendi.

Cuma namazı öncesinde gerçekleştirilen programda, deprem şehitleri için Mevlid-i Şerif okundu, ardından İl Müftüsü Mehmet Şahin tarafından Mevlid ve Hatim Duası yapıldı. Cuma namazı çıkışında Türk Kızılay Çankırı Şubesi tarafından cemaate ikramda bulunuldu.

Düzce

Düzce İl Müftülüğü tarafından Merkez Büyük Camii’nde Kur’an-ı Kerim tilaveti programı düzenlendi.

Vali Mehmet Makas'ın da katıldığı programda Cuma namazı öncesi Kur’an-ı Kerim ve Mevlid-i Şerif okundu, ilahiler söylendi.

Düzce İl Müftüsü Osman Aydın, yaptığı konuşmada şehit olanlara Allah’tan rahmet yaralı olanlara acil şifalar diledi.

Hakkari

Hakkari'de İl Müftülüğünce Merkez Ulu Camii'nde anma programı düzenlendi.

Cuma namazından önce Kur’an-ı Kerim tilaveti ile başlayan programda mevlid-i şerif okundu. İlahi ve kasideler seslendirildi. Cezaevi vaizi Yılmaz Önal doğal afetlerden korunmanın önemi ve bu konuda yapılması gerekenleri konu alan vaaz yaptı.

Program yapılan dualar ve ikramlarla sona erdi.

Kilis

Hacı Mehmet Kazancıoğlu Camii'nde cuma namazı öncesinde Kur’an-ı Kerim tilaveti ve dua programı icra edildi.

İl Müftü Yardımcısı Dr. Abdulhekim Öz’ün dua ettiği programda, cuma namazını İl Müftümüz Aleattin Bozkurt kıldırdı. Programa Kilis Valisi Ömer Kalaylı, vali yardımcıları ve protokol üyeleri katıldı.

Kırşehir

Kırşehir Hoca Ahmet Yesevi Camii’ndeki programda din görevlileri tarafından Kur’an-ı Kerim tilaveti gerçekleştirildi ve Mevlid-i Şerif okundu.

Kırşehir İl Müftüsü Mustafa Tekin, programda depremin manevi dersleri ve dayanışmanın önemi üzerine bir sohbet gerçekleştirdi. Müftü Tekin, milletimizin zor zamanlarda sergilediği kenetlenme ruhuna dikkat çekerek, hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah'tan rahmet, geride kalanlara sabır diledi.

Sohbetin ardından, deprem şehitleri için Kırşehir genelinde okutulan hatm-i şeriflerin duası Müftü Mustafa Tekin tarafından yapıldı.

Adıyaman

Meydan Camii'nde, depremlerden etkilenen 11 ilde hayatını kaybeden vatandaşlar için mevlit okundu.

Programda Kur'an-ı Kerim tilaveti gerçekleştirildi.

Kahramanmaraş

"Asrın afeti" olarak nitelenen 6 Şubat 2023 depremlerinin merkez üssü Kahramanmaraş'ta afette hayatını kaybedenler için camilerde dua edildi.

Pazarcık ve Elbistan ilçeleri merkezli 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin 3. yılı dolayısıyla Abdulhamithan Camii'nde anma ve dua programı düzenlendi.

Cuma namazı öncesinde Kahramanmaraş merkezli depremlerde yaşamını yitirenler için mevlit okundu, namazın ardından depremde hayatını kaybedenler için dua edildi.

İl Müftüsü Abdurrahman Kotan, Abdulhamithan Camii'ndeki vaazında depremde yaşamını yitirenlere Allah'tan rahmet, yaralılara acil şifalar diledi.

Kent genelindeki camilerde de cuma namazı öncesi Kur'an-ı Kerim okunarak depremzedeler için dua edildi.

Öte yandan, depremlerin merkez üslerinden Elbistan ilçesinde 350 kişinin ibadet edebileceği Ali Haydar Samancı Camii dualarla ibadete açıldı.

İncecik Mahallesi'nde uzun yıllar ibadete açık olan cami, 6 Şubat 2023'teki Elbistan merkezli depremde ağır hasar alarak yıkılmıştı. Yeniden inşa edilen camiye depremden kurtulmasına rağmen enkaz altında kalanlara yardım etmek amacıyla girdiği binada hayatını kaybeden sağlık personeli Ali Haydar Samancı'nın adı verildi.

Trakya

Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ'da Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde hayatını kaybedenler, depremin 3. yılında anıldı.

Edirne Valiliğince Eski Cami'de düzenlenen programda mevlit okutuldu.

Kur'an-ı Kerim ve ilahilerin okunduğu programda hayatını kaybedenler için dua edildi.

İl Müftüsü Ercan Aksu, konuşmasında hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet diledi.

Programa Edirne Valisi Yunus Sezer, AFAD çalışanları, protokol üyeleri ve vatandaşlar katıldı.

- Kırklareli ve Tekirdağ

Kırklareli Valiliğince Hızırbey Camii'nde düzenlenen programda mevlit okutuldu.

Kur'an-ı Kerim ve ilahilerin okunduğu programda hayatını kaybedenler için dua edildi.

İl Müftüsü Yusuf Eviş, konuşmasında hayatını kaybedenlere Allah'tan rahmet diledi.

Türk milletinin 3 yıl önce bugün çok büyük bir felaket yaşadığını hatırlatan Eviş, bu acıların Türk milletinin birlik ve beraberliğiyle aşıldığını kaydetti.

Türk milletinin büyük bir imtihandan geçtiğini dile getiren Eviş, 3 yıl önce yaşanan asrın felaketinin yüreklerde derin bir yara bıraktığı kaydetti.

Programa, Kırklareli Valisi Uğur Turan, Belediye Başkanı Derya Bulut, İl Jandarma Komutanı Kıdemli Albay Yusuf Eskitürk, İl Emniyet Müdürü Sinan Çamuroğlu, protokol üyeleri ve vatandaşlar katıldı.

Tekirdağ'da da Orta Cami'de düzenlenen programda Kur’an-ı Kerim ve ilahiler okundu.

Deprem şehitleri için dua edildi.
Programa Tekirdağ Valisi Recep Soytürk, İl Emniyet Müdürü Ahmet Metin Turanlı, siyasiler, kurum müdürleri ve vatandaşlar katıldı.

Şırnak

Ulu Cami'de düzenlenen programda, Kur'an-ı Kerim tilavetinin ardından mevlit okundu.

İl Müftü Vekili Abdullah Şanlı, depremde hayatını kaybeden vatandaşlar için dua etti.

Cami çıkışında vatandaşlara çeşitli kuruluşlar tarafından ikramlarda bulunuldu.

Yozgat

Yozgat Çapanoğlu Büyük Camii'nde cuma namazı öncesi düzenlenen program, Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başladı.

Mevlit okunmasıyla devam eden programda, İl Müftüsü Nihat Kök tarafından depremde hayatını kaybedenler için dua edildi.

Nevşehir

Nevşehir Kurşunlu Camii'nde düzenlenen programda, Kur'an-ı Kerim ve mevlit okundu.

İl Müftüsü Kazım Güzel, depremde hayatını kaybeden vatandaşlar için dua etti.

Cami çıkışında vatandaşlara helva ikramında bulunuldu, deprem bölgesinde çekilen fotoğraflardan oluşan sergi gezildi.

Niğde

Niğde Dışarı Camii'nde depremlerde hayatını kaybedenler için Kur'an-ı Kerim okundu, dua edildi.

Siirt

Siirt'te, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023'te meydana gelen depremlerde hayatını kaybedenler için mevlit okutuldu.

Siirt Valiliği tarafından merkez Hacı Fethi Serin Camii'nde düzenlenen program, Kur'an-ı Kerim tilavetiyle başladı.

Mevlit okutulan ve ilahilerin seslendirildiği programda, İl Müftüsü Şakir Pinal depremlerde yaşamını yitirenler için dua etti.

Cami çıkışında vatandaşlara ikramda bulunuldu.

Aileler bağışlarını Türkiye Diyanet Vakfı aracılığı ile Gazze'ye ulaştırmak üzere Aksu'ya verdi.

Müftü Aksu, Gazze'de dünyanın en büyük insanlık dramının yaşandığını belirtti.

Gazze'ye her desteğin orada yaşayanlara umut olacağını ifade eden Aksu, şunları kaydetti:

"2 yılı aşkın sürede Gazze’de zulmün başladığı ilk andan itibaren Diyanet İşleri Başkanlığımız ve Türkiye Diyanet Vakfımız koordinesinde hayırsever halkımızın destekleriyle ülkemizde topyekun bir yardım seferberliği başladı. Necip milletimizin destekleriyle bugüne kadar Türkiye Diyanet Vakfı aracılığı ile Gazze'ye 42 milyon 600 bin dolar yardım ulaştırıldı."

Gazze'nin yaralarını sarmaya devam edeceklerini belirten Aksu, Bulgaristan'dan gelen soydaş ailelerin de 160 bin lira bağışta bulunduğunu kaydetti.

Ziyaretten memnuniyet duyduğunu belirten Aksu, "Nerede bir zulüm, mağdur ve mazlum varsa onlara sahip çıkmak ve zalimler karşısında dik durarak birlik ve beraberlik içerisinde olmak İslam'ın bir gereğidir. Bugüne kadar yardımlarıyla bizleri hayırlarına köprü ve ortak eden kıymetli hayırseverlerimize canı gönülden teşekkür ediyorum, Allah hayırlarını kabul buyursun." ifadelerini kullandı.

Kazı çalışmalarının ardından ekipler, çevre duvarlarının yapımına başlarken yarısı yıkık minarenin tamamlanması için iskele kurdu.

Tamamen yıkılmış olan caminin nehre yakın olması nedeniyle taş yerine çelik konstrüksiyon kullanılarak yapılması kararlaştırılırken bu bölümdeki çalışmalar büyük ölçüde tamamlandı.

Vali Yunus Sezer, çalışmaları yerinde inceledi.

Restorasyon süreci hakkında bilgi alan Vali Sezer, Şeyh Şüceaddin'in Anadolu alperenlerinden önemli bir şahsiyet olduğunu söyledi.

Caminin ayağa kaldırılmasıyla Şeyh Şüceaddin'in tarihi mirasının yaşatılacağını belirten Sezer, "Şüceaddin Camisi'ni bitirmek üzereyiz. Ufak tefek eksikleri kaldı. Bu tarihi yapı da Edirne'mize güzellik kazandıracak. Edirne'nin insanı vefalıdır, bu çalışmayla ecdada bir vefa gösterilecek." ifadelerini kullandı.

- Şeyh Şüceaddin Camii

Tunca Nehri seddesi kenarında yer alan Şeyh Şüceaddin Camisi, II. Murad döneminde mescit ve zaviye olarak inşa edildi. Kanuni Sultan Süleyman tarafından 1535 yılında camiye dönüştürülen yapı, 1751 yılındaki depremde büyük ölçüde zarar gördü.

Günümüze yalnızca bir bölümü ulaşabilen caminin mihrap cephesinde, Şeyh Şüceaddin Karamani'nin türbesi yer alıyor.

Edirne ve çevre illerden gelen vatandaşların katıldığı programda, okunan hatimlerin duası yapıldı. Programda ziyaretçilere lokma, şerbet, lokum ikram edildi.

Dar'ül Hadis Camii İmam Hatibi Doğa Erkol, üç ayların tüm insanlığa huzur, sağlık ve barış getirmesi temennisinde bulundu.

"1001 Hatim Duası" geleneğinin asırlardır sürdürüldüğünü belirten Erkol, "Peygamber Efendimiz, II. Murat'ın rüyasına giriyor ve burada büyük bir hadis mektebi yapmasını söylüyor. II. Murat, peygamberimize olan minnetini ödemek için 10 hafız görevlendirip sadece Kur'an-ı Kerim'e, devlete, millete, bayrağa, ezana hizmet edip dualar etmesini istiyor. Bu gelenek o dönemden beri devam ediyor. Türkiye'nin her yerinden vatandaşlarımız okudukları hatimleri bize sosyal medya hesabımızdan bildirip bağışlıyorlar. Aynı zamanda hafız kardeşlerimiz 1001 hatim okuyor." dedi.

Erkol, bu yıl okunan hatimleri şehitler ile Gazze'de yaşanan saldırılarda hayatını kaybeden Filistinlilere bağışladıklarını ifade etti.

Vatandaşlardan Uğur Doyran ise "1001 Hatim Duası" geleneği için her yıl hatim indirdiğini ve duasına katıldığını söyledi.

Hatice Şevik de camiye gelerek dua ettiklerini dile getirdi.

Bölgede restorasyonu süren 6 eserin bulunduğunu belirten Saraç, 'Selimiye Camii bu eserlerin başında geliyor. Kubbede güçlendirme yapıldı, kurşunları tamamen yenilendi, minareleri onarıldı. Zaten camide restorasyonun asıl başlama nedeni minarelerindeki hasarlardı.' dedi.

Saraç, caminin minarelerindeki orijinal son çiniden aynı ebat ve renkte üretip montajını yaptıklarını dile getirdi.

- 'Sıvalar yenilendi'

Selimiye'nin 1983 yılındaki kapsamlı son onarımında, o dönemki birçok eserde olduğu gibi çimento kullanıldığını ifade eden Saraç, şöyle konuştu:

'Daha sonradan anlaşıldı ki çimentonun içerisinde tuz var. Tuz suda çözülüyor ve yapıdan çıkmak istiyor. Betonarmenin içinden çıkamıyor çok sert. Kullanılan taş ve tuğla doğal malzemeler olduğu için gözenekli. Bu nedenle tuz bunların arasından dışarıya çıkmaya çalışıyor. Çıkarken de, biz gözle göremiyoruz ama uzun yıllarda oraları patlatarak çıkıyor. O nedenle 1983 yılında yapılan onarımlardaki çimentolu imalatlar camiden uzaklaştırıldı. Orijinal harçların analizlerine göre restorasyon çalışmalarında sıvalar yenilendi.'

- 'Mezar taşları kent tarihine ışık tutacak'

Saraç, Tunca Nehri kıyısındaki Evliya Kasımpaşa Camii'ndeki restorasyon çalışmalarının da devam ettiğini dile getirdi.

1960'lı yıllardan beri kapalı olan caminin, 3 defa çok ciddi taşkına maruz kaldığını aktaran Saraç, 'Yalı camii örneği çok az. Sayın Valimiz Yunus Sezer de çok önemsiyor, destek oluyor. Caminin minaresini bir seviyeye kadar söktük. Cami restore edildikten sonra nehirle bağlantısının kurulması bence Edirne için çok önemli. Caminin haziresi 1,5 metre toprak doluydu. Bilimsel kazısını yaptık. Şu an projelerini çiziyoruz. Bilim heyetindeki hocalarımızın bize söylediği Edirne tarihine ışık tutacak mezar taşları olduğu yönünde. Tek tek taşlar okunacak, birleştirilecek. Haziresi ve rıhtımıyla beraber camimizi restore edip tamamlayacağız.' ifadelerini kullandı.

- 'Kubbe geçişleri Türkiye'deki en güzel örnekleri'

Saraç, İl Özel İdaresi ve Edirne Çevre Koruma Vakfı katkısıyla yürütülen Gazi Mihal Hamamı'ndaki restorasyon çalışmaları hakkında da bilgi verdi.

Hamamdaki çalışmaların titizlikle yürütüldüğünü ifade eden Saraç, 'Hamamdaki mukarnas denilen kubbe geçişleri bence Türkiye'deki en güzel örnekleri. Hamam kendi başına zaten bir müze diyebiliriz. Sadece gidip kubbe geçişlerini izlesek Osmanlı'daki birçok kubbe geçiş motifini burada bulabiliriz.' dedi.

Saraç, Uzunköprü Muradiye Camii'nin yıl bitmeden ibadete açılacağını, kent merkezindeki Çokalca ve Şeyh Şüceaddin camilerindeki çalışmaların ise sürdüğünü kaydetti.

Edirne Valisi Yunus Sezer, yaptığı konuşmada, bu tarz programları bir sılayı rahim, hasret giderme, kucaklaşma vesilesi olarak görerek tertip ettiklerini belirtti.

Gazze meselesinin bir Filistin meselesinden öte İslam aleminin düştüğü durumu özetleyen bir mesele olduğuna işaret eden Sezer, 'Bu mesele ahvalimizi gözden geçirme meselesidir. Gazze meselesi bir devletin İslam coğrafyasının gözünün içine baka baka katliam yapışının resmi ve bizim de buna seyirci kalmamız meselesidir.' dedi.

Sezer, İslam Medeniyeti'nin hiçbir zaman zalimin yanında yer almadığını, hak ve batılın mücadelesinde bedel ödeme pahasına hakkın yanında olduğunun altını çizdi.

Zalime 'dur' demek için ilim, irfan sahibi ve medeniyet değerlerine bağlı insan yetiştirme üzerine odaklanılması gerektiğini dile getiren Sezer, “Bu zor, zahmetli, ileride söz sahibi olmak için yapmamız gereken meselenin özü budur. Bu toplantı vesilesiyle sizlerde başta Balkan coğrafyamızda olmak üzere önce kardeşlerimiz arasında uhuvveti sağlarsınız, fitne ve fesadı ayrıştırırsınız. Bunun yanında da yeniden bu dünyaya insanlığı hatırlatmak üzere imanlı, inançlı, ahlaklı, ilimde dünyanın en iyisi olan genç nesiller yetiştirmek için bir sistem anlayış ortaya konulur.” diye konuştu.

- 'Siyonist bir terör şebekesiyle karşı karşıyayız'

Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hafiz Osman Şahin de toplantının özelinde Gazze olmak üzere ümmetin dertleriyle dertlenmek ve gönül coğrafyasındaki din adamlarıyla yeniden buluşmak amacıyla gerçekleştiğini belirtti.

Gazze'de yaşanan zulme ve katliama değinen Şahin, şöyle konuştu:

“Gazze'de bir Arz-ı Mev'ud hayaliyle dünyayı kana bulayan siyonist bir terör şebekesiyle karşı karşıyayız. Uzun yıllardır süren ancak 7 Ekim 2023'ten bu yana artarak devam eden katliamlar 70 bin insanımızın canına mal oldu. Dünya bu olayları seyrediyor. Bizler de İslam dünyası olarak acziyet içinde hüzünlü bir şekilde seyirci kalıyoruz. Bir şeyler yapmaya çalışıyoruz ama bu çabalar bu zulmü durdurmaya yetmiyor. Diyanet İşleri Başkanlığı olarak Filistin'i her zaman en önemli gündem maddesi yapıyoruz. Filistin'i hutbelerimizde, vaazlarımızda gündemden düşürmedik, sürekli uluslararası toplantılar yaptık, insani yardımlar ulaştırmaya çalışıyoruz. Dün 20 tırı Gazze'ye doğru yola çıkardık. Diyanet İşleri Başkanlığı ve Diyanet Vakfı bugüne kadar 1000'in üzerinde tırı Filistin için uğurladı. 40 milyon dolar civarında nakdi ve insani yardımları ulaştırmaya çalıştık.”

Balkanlar'dan gelen din adamlarını Edirne'de ağırlamaktan mutluluk duyduklarını ifade eden Şahin, birlik ve beraberliğin daim olmasını temenni etti.

- “Bu nehirler de Şattülbalkan olarak beraberlikle aksın”

Eski Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş ise Filistin ve Gazze'nin ümmetin vicdan aynası olduğunu belirtti.

Gazze'nin insanlığın vicdan testi olduğunu ifade eden Erbaş, Gazze'de yaşananların insanlığa sorumluluk bilincini sorgulattığını vurguladı.

Müslümanların birlik ve beraberliğe her zamankinden daha fazla ihtiyacı olduğunun altını çizen Erbaş, şunları kaydetti:

“Konuşuyoruz sonuç yok' demeyeceğiz, bu umutsuzluğa kapılmayacağız. Müslümanların acil yapması gerekenler var. Bu meseleyi duygusal konu değil hukuki, tarihi ve stratejik bir mesele olarak nesillere öğretmeliyiz. Filistin gerçeği dersleriyle bunu okutmalıyız. Ekonomik dayanışma içerisinde olmamız lazım. Filistinli tüccarlarla direkt ticaret yapmamız lazım. Gençlerimiz sosyal medyada hakikat elçileri olunmalıdır bu mecraları başkalarının eline bırakmamamız gerekir. Adil ve bilgece anlatmamız lazım. Ulema meclisleri arasında iletişim ağı kurmamız lazım. Umut, sorumluluk ve dua ile... Bugün insanlık yorgun ama ümmet asla ümitsiz olamaz.'

Erbaş, Dicle ve Fırat'ın Basra'yı beslediği Şattülarap gibi Balkanlar'daki nehirlerinin de Şaddülbalkan'ı oluşturarak birlik ve beraberliği beslemesi gerektiğini vurguladı.

Edirne Milletvekili Fatma Aksal ise Edirne sadece Osmanlı medeniyetinin Balkanlar'a açılan kapısının olmasının ötesinde ilim ve irfan coğrafyası da olduğunu belirtti.

-“İnsanları öldürmek bizim felsefemizde yoktur”

İslam Alimleri Vakfı Başkanı Prof. Dr. Nasrullah Hacımüftüoğlu ise programa ev sahipliği yapan Edirne Valisi Sezer'e teşekkür etti.

Önemli bir organizasyonda bir araya geldiklerini ifade eden Hacımüftüoğlu, “Sanata, ilime, bilime, alime önem veren ‘bilge valimize' teşekkür ediyorum. Ümmetin problemlerini çözmek için ittifak kuran zümreyi bir araya getiren, ulema ve ümerayı bir araya getiren Rabbime de şükürler ediyorum.” dedi.

Hacımüftüoğlu, bugün dünyanın bir numaralı sorununun siyonist rejimin katliamları olduğunu kaydetti.

İslam'ın ortaya çıkışından bu yana saldırıların hep devam ettiğini anımsatan Hacımüftüoğlu, şöyle konuştu:

“Endülüs Emeviler Devleti'nde, Balkanlar'da, Bağdat'ın işgalinde, Anadolu'ya gelen Haçlı Seferleri'ndeki katliamlar bugünkünden farklı değildi. İslam'ın ortaya çıktığı günden bu yana dünyanın iki kutbu, hak ve batıl hep karşı karşıya gelmiştir. 200 yıldan beri medeniyet adıyla ortaya çıkan, ısırgan ve tekelci, Mehmet Akif'in ‘Tek dişi kalmış canavar' diye tabir ettiği dünyayı tarayıp geçiyor, demokrasi ve insan hakları adı altında gerçekleşenlere medeniyet değil vahşet denir. Gerçek medeniyet İslam'dır. Çünkü İslam ayrım yapmadan bütün insanları kardeş ilan eder, insanları öldürmek bizim felsefemizde yoktur, katillere karşı uyanık olmamız gerek.”

Edirne Müftüsü Ercan Aksu da programda başta Gazze, aile ve ümmetin birliği gibi önemli konuların müzakere edileceğini ifade etti.

Dünya Müslüman Alimleri Vakfı Başkanı Prof. Dr. Ali el Karadaği'nin de bir konuşma yaptığı programın açılış töreninde Edirne Valisi Yunus Sezer ile İslam Alimleri Vakfı Başkanı Prof. Dr. Nasrullah Hacımüftüoğlu, Balkanlar'dan gelen din adamları ve alimlere Selimiye Camisi işlemeli, Edirnekari bezemeli ahşap tablo armağan etti.

Programa, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) Başkan Yardımcısı Mahmut Çevik, İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) Başkanı Mahmut Erol Kılıç, İskeçe Seçilmiş Müftüsü Mustafa Trampa, Gümülcine Seçilmiş Müftüsü İbrahim Şerif, Bulgaristan Başmüftüsü Mustafa Hacı Aliş, Kuzey Makedonya İslam Birliği Başkanı Şakir Fettuhu, Karadağ İslam Birliği Başkanı Rifat Feyziç, Kırım Müftüsü Ayder Rütemov, Romanya Müslümanları Müftüsü Murat Yusuf, Dışişleri Bakanlığı Edirne Temsilcisi Büyükelçi Murat Ahmet Yörük, Trakya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Hatipler, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mümin Şahin, Trabzon Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Emin Aşıkkutlu, Sofya Yüksek İslam Enstitüsü Rektörü Prof. Dr. Kadir Muhammed ile Balkanlar'dan diyanet işleri başkanları, müftüler ve din adamları katıldı.

Organizasyon yarın sona erecek.

Merkezde, Türkiye'nin çeşitli noktalarında görevine başlayacak 45 aday din görevlisi eğitim alıyor.

Uzman müezzin kayyım ve imam hatiplerden Kur'an-ı Kerim ve Arapça dersleri alan aday din görevlileri, hadis, tefsir, kelam, fıkıh ve musiki alanında da eğitiliyor.

KPSS puanıyla yerleştikleri merkezde eğitim alan din görevlisi adayları, eğitimlerini aralık ayında başarıyla tamamladıktan sonra çeşitli illerde görev yapmaya başlayacak.

Aday din görevlileri, 4 ay ilk, 4 ay da ikinci dönem olmak üzere 8 ay eğitim görmüş olacak.

- 'Tarihi camilerimizde uygulama yapıyorlar'

Edirne Müftüsü Ercan Aksu, 45 aday din görevlisinin nisan ayından bu yana haftada 36 saat iyi bir eğitim aldığını söyledi.

Eğitimin yanı sıra staj imkanı sunulduğunu da belirten Aksu, 'Aday din görevlileri özellikle cuma günleri tarihi camilerimizde uygulama yapıyor. Staj kapsamında zaman zaman da vakit namazlarında uygulama gerçekleştiriyor. Geleceğe hazırladığımız aday din görevlilerimiz aralık ayında mezun olacak. Ülkemizin dört bir yanındaki camilerimize atanarak görev yapacaklar.' dedi.

Edirne Dini İhtisas Merkezi Müdürü Tevfik İşçen, Sultan 2. Abdülhamid tarafından yaptırılan yapının geçmişte askeri hastane ve kışla olarak kullanıldığını dile getirdi.

Tarihi öneme sahip yapıda eğitim alan aday din görevlilerinin mezuniyetinin yaklaştığını belirten İşçen, şunları kaydetti:

'Edirne'den Hakkari'ye Türkiye'nin çeşitli şehirlerinden gelen 45 hafız öğrencimiz şu anda eğitim görüyor. Aralık ayında mezun olduklarında minbere, mihraba, kürsüye hazır vaziyette camilere göreve göndereceğiz. Edirne, Selimiye, Eski ve Üç Şerefeli camileri ve tarihi değerleriyle aday din görevlilerimizin manevi anlamda yetişmesini sağlıyor. Vakit namazlarında müftülüğümüzün gözetiminde tarihi camilerde staj kapsamında görev de yapıyorlar.'

- İlk grup Kosova'dan

İşçen, merkezin Balkanlara da hizmet vereceğini belirtti.

İlk grubun Kosova'dan geleceğini ifade eden İşçen, 'Türkiye'den aday din görevlilerimize eğitim verdiğimiz gibi Balkanlardan gelecek olan misafirlerimize de bu manada akademik eğitim vermeye devam edeceğiz.' ifadelerini kullandı.

- 'Eğitim sürecimiz verimli geçti'

Sakarya'nın Adapazarı ilçesinden gelen aday din görevlisi Ahmet Furkan Baran ise merkezde eğitim sayesinde güzel tecrübeler kazandıklarını anlattı.

Derslerin yanı sıra Edirne'deki camilerde staj da yaptıklarını dile getiren Baran, 'Edirne'ye de ilk kez geldim, çok güzel bir şehir maneviyat bakımından da gayet memnun kaldık. Eğitim sürecimiz verimli geçti. Hedefim öncelikle güzel bir imam olmak. İhtisas merkezi eğitmeni, müftülük ve ileriyle doğru kademe kademe ilerlemek istiyorum.' dedi.

İstanbul'dan gelen aday din görevlisi Arda Sobacı da Selimiye, Eski ve Üç Şerefeli camilerin yer aldığı Edirne'de eğitim almalarının avantajları olduğunu söyledi.

Yine İstanbul'dan gelen aday din görevlisi Emirhan Köklü de imamlığa başlamadan önce aldıkları eğitimin kendilerine tecrübe ve önemli bilgiler kazandırdığını kaydetti.

Ailenin, bireylerin kimliğinin şekillendiği yer olduğunu belirten Kaan, "Modern dünyanın karmaşık sorunları karşısında, modernizmin meydan okumaları ve dayatmaları karşısında aile hala sığınak olma rolünü korumaya devam ediyor. Camilerimiz de manevi hayatımızın merkezi. Fakat günümüzde her iki kurum da tehdit altında. Bu noktada her iki kurumun korunması ve sağlamlaştırılmasında Peygamber Efendimizin örnekliğini önemsiyoruz." diye konuştu.

Kaan, Hz. Muhammed'in yaptıklarıyla devrimci bir kimliğe sahip olduğunu dile getirdi.

Edirne Müftüsü Ercan Aksu da Camiler ve Din Görevlileri Haftası ile Mevlid-i Nebi Haftası'nın hayırlara vesile olmasını diledi.

Konferansa sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, din görevlileri ve vatandaşlar katıldı.

Camide en çok yıpranmanın görüldüğü 4 minarenin taş onarımları ve temizlikleri tamamlandı.

Ana ve avlu kubbelerindeki güçlendirme ve enjeksiyon uygulamaları yapılan camide, kalem işi, hat ve tezyinat çalışmaları sürüyor.

Onarım kapsamında oluşturulan camideki mevcut süsleme ve kalem işlerinin, Mimar Sinan dönemindeki 16. yüzyıl tezyinat anlayışına uygun şekilde yeniden düzenlenmesi hedefleniyor.

Heyet Başkanı Uğur Derman, Anadolu Ajansı muhabirine yaptığı açıklamada, hüsnühattın özellikle camilerde çok istifade edilen bir sanat dalı olduğunu söyledi.

Osmanlı'nın hat sanatında zirveye ulaştığı 19. yüzyılda İstanbul'da devrin en güçlü hattatları bulunmasına rağmen Selimiye'de tercih edilen isimlerin bu seviyenin çok altında olduğunu belirten Derman, "19. asrın başlarında, herhalde Osmanlı'nın mali sıkıntılarının olduğu bir devirde, İstanbul gibi hüsnühattın çok geçerli olduğu yerden gelen hattatları -mesela bir (Mustafa) Rakım emsali olmayan bir kimse, Hattat Sami Efendi gibi- zevatı bir tarafa bırakıp Edirne'de mahalli yazı yazan, yani kendilerine hattat denmeyecek seviyede olan kimselerle 19. asrın başında Selimiye Camii'nin doldurulması beni çok rahatsız eder. Bunların bir an evvel kalkmasını temenni ederim." diye konuştu.

Hat sanatının özellikle Osmanlı döneminde cami mimarisinin ayrılmaz parçası haline geldiğine dikkati çeken Derman, bunun bilhassa camilerde baş tacı edildiğini vurguladı.

Derman, bunun Osmanlı devrinde had safhasında çıktığının altını çizerek, "Çünkü bilhassa uzaktan okunabilecek celi sülüs yazıları camilerde çok kullanıldı. Ayetler veya hadiste kullanıldığı için bunlara daha fazla yer verilme imkanı doğmuştu. Bilhassa 19. asırda hüsnühattın en mükemmel devrine eriştiği yıllarda siz İstanbul'un fevkalade muvaffak ve büyük hattatlarını Edirne'ye çağırmayıp mahalli, adı sanı duyulmamış kimseleri bu işe memur edin. Doğrusu ben bundan çok gücenmişimdir." ifadelerini kullandı.

"O dönemin Osmanlısı 'Başkaları ne der?' fikrinden münezzehtir"

Heyet Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Sadettin Ökten de son zamanlarda camideki bir problemle karşı karşıya kaldıklarını dile getirdi.

Ökten, "Selimiye Camii'nin ana kubbesinde yapılan tezyinatı uygun bulanlar var, bulmayanlar var. Biz de bu ihtilaf vesilesiyle meseleye muttali olduk." dedi.

Her medeniyetin kendi inançları ve eylemleri doğrultusunda biçimlerini ortaya koyduğunu belirten Ökten, "Selimiye Camii de belli bir dönemde bize ait toplumsal bir yapının kendi özgün medeniyet tasavvurunu kendi iradesiyle net biçimde ortaya koyduğu bir yapıdır. Şimdi dışarıdan bir örnek vereyim. Katolik Hristiyan medeniyet tasavvuru, 11. asırdan başlayarak kendi gotik katedrallerini, kendi inançları istikametinde, kendi iradesine göre, kendi biçimleriyle ortaya koyduğu gibi Osmanlı medeniyet tasavvuru da -ki Sünni İslam'ın bir yorumudur- kendi biçimlerini Selimiye ve başka külliyelerde bütüncül bakış açısı içinde çelişkisiz olarak ortaya koymuştur. Buradaki çelişkisiz sözünün altını çok kalın çiziyorum. O dönemin Osmanlısı 'Başkaları ne der?' fikrinden münezzehtir çünkü kendine güvenir." diye konuştu.

Şu anki tezyinatı savunan metinleri ve raporları okuduğunu aktaran Ökten, şöyle devam etti:

"Şunu gördüm. Seküler ve modernist bir zihin Selimiye'ye bakıyor. Gördüğü şey tarihi bir eserdir. Daha ayrıntıya inersek Osmanlı mimarlık tarihinin çok katmanlı önemli bir belgesidir. Bu zihin için bir antik Yunan tapınağı, bir Roma amfitiyatrosu, Petra'daki kalıntılar, gotik bir katedral aynı anlamda ele alınır. Hepsi tarihi eserdir. Mimarlık tarihi için çok katmanlı önemli vesikalardır. Seküler modernist zihin, Selimiye'yi bu kategoride ele alır ve böyle değerlendirir. Bu yaklaşım seküler modernist zihin için tutarlıdır ve hiçbir mahzur ihtiva etmez. Bu yaklaşım İslam medeniyet tasavvuruna mensup bir birey için fevkalade yanlış ve eksik bakış açısıdır.

Ben İslam medeniyet tasavvuruna mensup bir birey olarak Selimiye'ye baktığım zaman ilk Mescid-i Nebevi'yi görüyorum. Orada sünnet-i seniyyeyle müşerref oluyorum. Sembolik manada Mescid-i Nebevi'ye gidiyorum. Peki başka? Kabe-i Muazzama'ya gidiyorum. Orada tevhidi görüyorum. Daha ilerisi de var. Selimiye'de İslam medeniyet tasavvurunun bir iktidar tarafından mücessem hale getirilmiş ve yaşatılan uygulamasını görmekteyim. Bu uygulamanın Edirne gibi bir şehirde olması da benim için ayrı mana ifade ediyor. Medeniyetimizin Avrupa'daki uzun ve etkin macerasının günümüze yansıyan iz düşümü."

Camideki mevcut tezyinatı savunan raporlarda bu tezyinat için Edirnevari bir üslup denildiğini, Üç Şerefeli Camii'nin şadırvan avlusundaki bir kubbeden alınıp kompoze edildiğini aktaran Ökten, bunun hiç önemi olmadığına değindi.

Ökten, zihniyet itibarıyla bıraktığı izlenim üzerinden kompozisyonun barok olduğuna dikkati çekerek, "Mesela orada birtakım madalyonlar var. Ziyaret ettiğim barok kilisenin üzerinde melek tasvirleri var. Herhalde Selimiye'nin kubbesine melek tasviri yapacak hali yok kimsenin. Madalyonun içine ayet yazacak ama madalyon var. Dolayısıyla medeniyet noktasından bakıldığında, barok bana yabancı, beni iten bir şey. Barok bir tezyinat, sizi alır götürür, nereye? Yüzeyselliğe mahkum eder." değerlendirmesini yaptı.

Camiye ilahi kelamı duymak için gittiğini vurgulayan Ökten, "İslam Medeniyeti noktasından bakıldığında, bu tezyinatın teşekkürlerle tarihe intikal ettirilmesi, onun yerine bizim Sinan camilerinde gördüğümüz ve üstatlarınca malum olan bir tezyinatın yapılması icap eder. Çünkü belli ki bu tezyinat, Sultan Mecid zamanındaki sıkıntılı dönemlerde ortaya çıkan bir resimdir. Sultan Mecid'in tercüme-i hali ve icraatı malumdur. Böyle bir dönem geçirmişiz. Selimiye'yi tarihi bir eser olarak 4. belki 5. safhada görürüz. Öncelikle bizim için orası Mescid-i Nebevi'nin Edirne'deki iz düşümüdür. Tevhidin ve sünnetin sembolüdür. Tevhide ve sünnete götürmeyen her türlü unsurun, oradan edepli şekilde kaldırılması icap eder." şeklinde konuştu.

"Dışarıdan bakan bir göz, yarım kubbeleri, ana kubbeyi, eksedraları, birbirlerinden bağımsız mimari ögeler, inşaat ögeleri olarak görür. Hatta camiye giren bir insan bunları görmeyebilir." diyen Ökten, bu sistemden bir ögeyi çıkardıklarında sistemin çökebileceğini aktardı.

"Yarım kubbelerdeki tezyinatlar orantılı büyütülerek ana kubbeye taşındı"

Nakkaş ve yüksek mimar Semih İrteş ise camideki çalışmalarda tezyinatın bilimsel veriler, tarihi belgeler ve özgün örnekler temelinde hazırlandığını söyledi.

İrteş, onarım sürecinde hazırladıkları tezyinat projesinde Selimiye Camii'nin yarım kubbelerinde bulunan özgün nakışların esas alındığını anlatarak, "Yarım kubbelerdeki tezyinat birebir, orantılı şekilde büyütülerek ana kubbeye taşındı. Bu, yeni bir tasarım değil. Caminin kendi özgünlüğüne dönüşüdür. Bu karar, Vakıflar Genel Müdürlüğüne sunulan ve kabul edilen bilimsel proje kapsamında alınmıştır." dedi.

Camide daha önce de bulunan özgün 16. yüzyıl nakışlarının özellikle revak kubbeleri, kemerler ve mahfil tavanlarında yer aldığını ifade eden İrteş, "1950'li ve 1983'teki onarımlarda yapılan araştırmalarda Sinan dönemine ait nakış örnekleri bulundu. Özellikle avlu revak kubbelerinde 16. yüzyıla ait motifler belgelerle sabittir." ifadelerini kullandı.

İrteş, bugün tartışılan tezyinatın aslında 1840-1860 yıllarında yapılan barok etkili süslemelerin bir devamı olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:

"1983'te kubbe pencereleri çevresindeki barok tezyinat klasik üslupla değiştirildi. Bu, Anıtlar Yüksek Kurulu kararıyla klasik tezyinata döndürüldü. Bugünkü onarımda tekrar barok süslemelere dönülmesi Anıtlar Yüksek Kurulunun kararlılığının sürekliliğini göstermiyor. Ana kubbe eteğinde, Sinan'ın özel olarak yaptığı 25 santimetrelik profil yer alıyor. Bu profil, süslemenin sınırını belirliyor. Yeni tezyinat bu hattın altına inmeden, özgün yapının sınırlarına sadık kalınarak yapıldı."

Onarımdaki en büyük hassasiyetin başka camilerden üslup transferi yapmak yerine yapının kendi içinden örnekler almak olduğunu dile getiren İrteş, "Selimiye'deki yeni tezyinat, Rüstem Paşa'dan, Kılıç Ali Paşa'dan değil, bizzat Selimiye'nin kendi içindeki örneklerden alınmıştır. Sinan'ın 'Ustalık eserim.' dediği bu yapının kendi kimliğine dönmesi hepimizin arzusu. Tüm çalışmamız bu yönde olmuştur." değerlendirmesini yaptı.

"Kubbe merkezindeki hattın üzerinde üç imza var"

Hattat Mehmet Özçay da camideki mevcut kubbe yazılarının ve tezyinatın 16. yüzyıla ait olmadığının belgelerle ve imzalarla sabit olduğunun altını çizdi.

Özçay, "Kubbe merkezindeki hattın üzerinde üç imza var. Biri 1808 tarihli Nakşi'ye, biri 1883 tarihli Hayri'ye, biri de günümüzde yaşayan bir nakkaşa ait. Böyle bir yazının 16. yüzyıldan günümüze geldiğini söylemek ne ilimle ne de ilmi ahlakla bağlaşır. Bu, çok yanlış bir şeydir. Bunu iddia edenlerin bu yazının altından 16. yüzyıl yazısının izlerini ortaya çıkarmaları gerekirdi. Öyle bir şey yok." diye konuştu.

Camideki mevcut hat yazılarının hem sanatsal hem de tarihi değer taşımadığını ifade eden Özçay, şunları kaydetti:

"Özgün olmayan hiçbir tarihi ve sanat değeri olmayan bu yazıların ihyası son derece yanlıştır. Bunların kaldırılması gerekir. Kubbe tezyinatı ve hattıyla ilgili sunulan tarafı, bizim savunduğumuz projede sunulan hatlar da yine dönemine ait cami içinde bulunan Hasan Çelebi'ye ait olduğu düşünülen harfler baz alınarak yapılan çalışmalardır. Raspalarda ortaya çıkarılan Sinan dönemine ait yazıların korunması, eksiklerinin tamamlanması gerekir ancak sonradan eklenen, muhdes yazıların kaldırılması zaruridir."

Camide önemli çalışmalar yapıldığına işaret eden Sezer, 'Selimiye Camimizin çevre düzenlemesi dahil olmak üzere, minarelerde yapılan işlemler, alttaki onarım ve onarım çalışmalarının tamamı neredeyse bitmiş durumda.' dedi.

Sezer, onarım ekiplerinin kubbe bölümünde kalem işi çalışmaları yürüttüğünü dile getirdi.

Buradaki çalışmalarında kısa sürede bitirileceğini aktaran Sezer, şunları kaydetti:

'Kalem işleriyle ilgili kubbe kısmında eksikliğimiz var. Kalem işleriyle ilgili eksikliklere ilişkin çalışmalar da hızlı şekilde yapılıyor. Orası da bitirildikten sonra camideki inşaat malzemelerini çekmeye başlayarak hazır hale getireceğiz. Artık sona doğru gelindi. '2-3 aylık bir sürede oradaki iskeleler de sökülür' diye tahmin ediyorum. Bekleyen herhangi bir durum söz konusu değil.'

- Onarımda neler yapıldı

Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğünce Kasım 2021'de onarıma alınan camide çalışmalar Bilim Kurulu nezaretinde gerçekleştiriliyor.

Caminin en çok yıpranmanın görüldüğü 4 minaresinde taş onarımları ve temizlikleri yapıldı. Minare külahının altında yer alan orijinal tek turkuaz çini çoğaltılıp 64 çini yerlerine takıldı.

Caminin ana kubbesi ve avlu kubbelerinde güçlendirme ve enjeksiyon çalışmaları yapılıp daha sonra kubbelerin kurşun kaplamaları tamamlandı. 2 cümle kapısı (ana kapı) ve 3 avlu kapısı aslına uygun restore edilirken yapının cam ve ahşap pencere doğramaları yenilendi.

Ekipler, cami avlusunda kapsamlı bir peyzaj çalışması gerçekleştirdi.

Caminin revaklı avlu kubbelerinde kalem işi ve alçı süsleme onarımları tamamlanırken caminin kubbe bölümündeki çalışmalar sürüyor.

Onarım çalışmalarının devam ettiği cami ziyarete ve ibadete açık tutuluyor.

Bu kapsamda toprak altındaki pek çok yapı gün yüzüne çıkarılırken, ekipler minare ile caminin içine ve dışına iskele kurarak çalışmalara başladı.

Kentin önemli tarihi yapılarından olan camide restorasyon kapsamında hazire alanı ve çevre düzenlemesi yapılacak, yürüyüş yolu gün yüzüne çıkarılıp ihya edilecek.

Cami rıhtımının da yapılmasıyla tarihte olduğu gibi Edirne Sarayı ve cami arasındaki kayık seferleri yeniden canlandırılacak ve yapı eski ihtişamına kavuşacak.

- Vali Sezer incelemede bulundu

Edirne Valisi Yunus Sezer, camide incelemede bulundu.

Cami ve haziresini gezen Sezer, çalışmalar hakkında yetkililerden bilgi aldı.

Sezer, Anadolu Ajansı muhabirine, tarihi yapının ihyası için başlatılan çalışmaların titizlikle yürütüldüğünü söyledi.

Yalı camisi özelliğindeki tarihi yapının eşsiz bir güzelliği olduğunu belirten Sezer, 'Rivayete göre Osmanlı padişahları Edirne Sarayı'ndan kayıklarla Tunca kenarındaki bu camiye gelip ibadet ederdi. Burası tarihi anlamı olan çok güzel bir cami.' dedi.

Sezer, caminin uzun yıllar ibadete kapalı ve metruk halde kaldığını hatırlattı.

Restorasyon çalışmalarının başlamasıyla caminin haziresindeki zenginliğin ortaya çıktığını anlatan Sezer, şunları kaydetti:

'Hazirenin üstü zaman içinde yaklaşık 2 metre kadar nehrin getirdiği kumla kaplanmıştı. Kazı çalışması yaptığımızda pek çok önemli şahsiyetin burada meftun bulunduğunu öğrendik. Bir taraftan mezar taşlarını okuyarak, hazirede bulunan kişilerin kimler olduğunu göreceğiz. Burada padişah çocuklarının, sadrazamların ve büyük devlet zevatının meftun bulunduğu yönünde tespitlerimiz var. Tarihte kayıp olan şahısların bulunması adına bize fayda sağlayacaktır. Restorasyonu hızlı bir şekilde tamamlayacağız. Haziresinde düzenlemeler yapılacak. İnsanların kayıklara bindikleri güzel bir alana dönüştüreceğiz. İçerisinde kütüphanesinin olduğu, kitap kafelerin olduğu bir yer haline getirip Edirne'mize kazandıracağız.'

Sezer'e ziyaretinde Vali Yardımcısı ve İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Eyyüp Batuhan Ciğerci, İl Kültür ve Turizm Müdürü Kemal Soytürk ve Edirne Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürü Yusuf Şamiloğlu da eşlik etti.

- Evliya Kasımpaşa Camisi

Kirişhane semtinde 2. Murat ve Fatih Sultan Mehmet'in vezirliğini yapan 'Evliya' olarak da anılan Kasım Paşa tarafından 1478'de inşa ettirilen kare planlı tek minare ve kubbeye sahip avlulu cami, taşkından kenti korumak için çekilen setle Tunca Nehri arasında kaldı.

Nehir taşkınlarında çok kez su baskınına uğrayan yapı zamanla harap oldu, 1950 yılında ibadete ve ziyarete kapatıldı.

Yıllar içerisinde çeşitli projelerle gündeme gelen caminin restorasyonu, bölgede kanal çalışmalarıyla su baskını sorununun kalktığı görülerek başlatıldı.

Bu kapsamda, Nişancıpaşa Mahallesi'nde yıkık halde bulunan tarihi yapının ayağa kaldırılması için hazırlanan projenin ardından onarım ekipleri çalışmaya başladı.

Vali Sezer, çalışmaları inceleyerek onarım süreci hakkında bilgi aldı.

Sezer, gazetecilere, 16. yüzyıl yapısı olan Çokalca Camii'ni ayağa kaldırmak için çalışmaların başladığını söyledi.

Osmanlı döneminde uzun yıllar kullanılan caminin Balkan Savaşları döneminde yıkıldığını belirten Sezer, "Kalan bölümleri üzerinde yapılan çalışmalar sonucunda ortaya çıkan kalıntıların ardından onarımı başladı. Valilik olarak hedefimiz Edirne'de yıkılan ve yarım kalan tarihi yapı kalmaması." dedi.

Sezer, camideki çalışmaları kısa sürede tamamlamayı hedeflediklerini vurguladı.

Kentteki kültürel ve tarihi yapıların ayağa kaldırıldığını dile getiren Sezer, şunları kaydetti:

"Bu tarihi yapıyı güzel mahallemize ve Edirne'mize kazandıracağız. Biz de heyecanlanıyoruz ve bitmiş halini görmek istiyoruz. Edirne'deki her tarihi yapının altında çok büyük emek ve birikim var. Bizi yansıtan, bizim milli ve manevi değerlerimizi yansıtan büyük bir miras var. Bu mirasları ortaya çıkartıp gelecek yüzyıllara aktarmak zorundayız. İnşallah burası Edirne'de devam tarihi yapılara yönelik çalışmaların mihenk taşı olacak."

Kazı çalışmalarının ardından ekipler, çevre duvarlarının yapımına başlarken yarısı yıkık minarenin tamamlanması için iskele kurdu.

Tamamen yıkılmış olan caminin nehre yakın olması nedeniyle taş yerine çelik konstrüksiyon kullanılarak yapılması kararlaştırıldı. Bu bölümde de çalışmalar devam ediyor.

Vali Yunus Sezer, gazetecilere, kentteki tarihi ve kültürel yapıların ayağa kaldırılması için başlatılan çalışmaların hızla sürdüğünü söyledi.

Şeyh Şüceaddin'in Anadolu alperenlerinden önemli bir şahsiyet olduğunu belirten Sezer, "Şeyh Şüceaddin, 2. Murat döneminde yaşamış önemli bir insan. Kabri Eskişehir'de, makamı Edirne'de olan bir zat." dedi.

Sezer, kentte herkesin "yarım minareli cami" olarak bildiği tarihi yapıyı çevre düzenlemesiyle birlikte ihya ettiklerini dile getirdi.

Şeyh Şüceaddin adına yaptırılan yapının geleceğe taşınacağını anlatan Sezer, şunları kaydetti:

"Nehir tabanına çok yakın olduğu için kazı çalışmalarından sonra bir proje değişikliğine gidildi. Taş yapı yerine çelik konstrüksiyon olarak yapılacak. Bilim kurulunun kararıyla bir değişiklik yapıldı. Mescidin yapımı, yarım kalan minarenin tamamlanması ve Şeyh Şüceaddin'in makamı ve çeşmenin yapımıyla burayı bir külliye haline getireceğiz. Çok güzel bir tarihi yapı olacak. Çevre düzenlemesini de yapacağız. Bu sene sonuna kadar inşallah burasını tamamlayıp açılışını yapacağız."

Törene, şehidin babası Tacettin ve annesi Emirzade Özsu ile kardeşi Ümmühan Turan, Edirne Valisi Yunus Sezer, Kırklareli Valisi Uğur Turan, 5. Kolordu Komutanı Tümgeneral Muammer Alper, 9. Hudut Tugay Komutanı Tuğgeneral Bülent Barış Sarp, İl Jandarma Komutanı Albay Mehmet Kasım Ermiş, İl Emniyet Müdürü Onur Karaburun, belediye başkanları, kamu kurum ve kuruluşları ile siyasi parti temsilcileri ve diğer ilgililer katıldı.

Bekar olan şehidin Türk bayrağına sarılı naaşı, askerlerin omzunda tören alanına getirildi. Vali Sezer, büyük üzüntü yaşayan şehit babası Özsu'nun elini tutarak teselli etmeye çalıştı.

Helallik alınmasından sonra İl Müftüsü Ercan Aksu cenaze namazını kıldırdı. Törenin ardından şehit Özsu'nun cenazesi belde şehitliğine defnedildi.

Yarım kalan minarenin tamamlanması amacıyla kurulan iskelede çalışmalar titizlikle sürdürülürken, yapının diğer kısımlarının ihyası için de ekipler eş zamanlı çalışma yürütüyor.

Yapının kalan bölümlerinin ayağa kaldırılması için çalışmalar da devam ediyor.

Edirne Vali Yardımcısı ve İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Eyyüp Batuhan Ciğerci, camide devam eden onarım çalışmalarını inceleyerek bilgi aldı.

- Şeyh Şüceaddin Camii

Tunca Nehri seddesi kenarında yer alan Şeyh Şüceaddin Camii, II. Murad döneminde mescit ve zaviye olarak inşa edildi. Kanuni Sultan Süleyman tarafından 1535 yılında camiye dönüştürülen yapı, 1751 yılındaki depremde büyük ölçüde zarar gördü.

Bugüne yalnızca minaresinin bir bölümü ulaşabilen caminin mihrap cephesinde, Şeyh Şüceaddin Karamani'nin türbesi yer alıyor.