Diyanet Haber

Dövme Yaptırmak Caiz Midir?

Thu, 03 Sep 2026 00:01:00 +0300

Vücuda iğneler batırılıp açılan deliklere boyalı maddeler konularak yapılan dövme, eski çağlardan beri uygulanan bir Cahiliye âdeti olup sağlık açısından zararlı olduğu gibi dinen de yasaklanmıştır. Nitekim dikkat çekmek, daha güzel görünmek amacıyla yaratılıştan gelen özelliklerin değiştirilmesi İslam dininde fıtratı bozma kabul edilerek yasaklanmıştır. (Nisâ, 4/119) Hz. Peygamber (sas), vücuda dövme yapmak, dişleri incelterek seyrekleştirmek gibi ameliyeleri yaratılışı değiştirmek, fıtratı bozmak kapsamında değerlendirmiş ve bunu yapanların ve yaptıranların Allah’ın rahmetinden uzak olacağını bildirmiştir. (Buhârî, Libâs, 83-87; Müslim, Libâs, 120) Dolayısıyla dövme yaptırmak caiz değildir. (İbn Kudâme, el-Muğnî, 1/70) Dinen yasaklanmış olmakla birlikte cilt üzerinde tabaka oluşturmayan dövmeler, abdest ve gusle engel olmaz. Suyun deriye temasını engelleyen ve kolayca çıkarılabilir özellikteki dövmeler ise abdestten önce çıkarılmalıdır. Aksi hâlde abdest ve gusle engel olur.

• İmam Birgivî’nin vefatı (1573)

Tâhâ Suresinden Mesajlar

Wed, 02 Sep 2026 00:01:00 +0300

Tâhâ suresi, Kur’an’da 20. sure olup 135 ayetten oluşur. Mekke döneminde, Meryem suresinden sonra inmiştir. Surenin inişine dair özel bir sebep belirtilmez, ancak Hz. Peygamber ve müminleri teselli etmek amacıyla Habeşistan’a hicret edenlerin olduğu bir dönemde indirilmiştir. Adını ilk ayetteki harflerden alır ve tevhid, nübüvvet, ahiret gibi konuları işler. Hz. Musa’nın (as) peygamberliği ve mücadeleleri surenin büyük bölümünü oluşturur. Giriş kısmında Kur’an’ın zorluk için inmediği, Allah tarafından gönderildiği ve Allah’ın her şeyi bildiği vurgulanır. Sure, Hz. Musa’nın peygamberliğinin ilanını, Firavun’la mücadelesini, kavmiyle yaşadığı sorunları ve Hz. Âdem’in (as) şeytanın vesvesesine kapılıp cennetten çıkarılmasını anlatır. Son kısımda ise sabır, Allah’a tevekkül ve dünya nimetlerine aldırış etmemenin önemi vurgulanır. Hz. Peygamber’e ve Müslümanlara zaferin yakında geleceği müjdelenir. Hz. Ömer’in (ra) Müslüman oluşunda Tâhâ suresinin etkisi olduğu rivayet edilir.

Siz, kıyamet günü kendi isimlerinizle ve babalarınızın isimleriyle çağırılacaksınız. Öyleyse güzel isimler koyun. (Ebû Dâvûd, Edeb, 61)

Müminlerin Ebedî Yurdu: Cennet

Tue, 01 Sep 2026 00:01:00 +0300

Dünya ve hayat geçicidir; ebedî ahiret ise cennet veya cehennem hayatı olacaktır. Kur’an ve hadislere göre cennet, arzu edilen her şeyin bulunduğu, sonsuz mutluluk ve huzurun hâkim olduğu, bedensel ve ruhsal mükemmelliğin yaşandığı ebedî bir yerdir. Müminlerin en büyük arzusu cennettir. Allah’ın vaadi olan cennet, iman eden ve sâlih amel işleyenlere, özellikle de doğru sözlü, emanete riayet eden, merhametli ve iyiliksever müminlere verilecektir. Müminler, meleklerin karşılamasıyla cennete girecek, yorgunluk ve hastalık bilmeden, diledikleri gibi yiyecek ve içecekler, kin ve nefretten arınarak kardeşlik içinde yaşayacaklardır. Dünyadakilerden farklı üstün nitelikte yiyecek ve içecekler tüketeceklerdir. Cennete giden yol, iyilikler yapmakla, mazlumları korumakla, sevgi ve hoşgörüyle kazanılabilir. Cennetin varlığı, dünyadaki sıkıntıların ve imtihanların sonsuz bir mükâfatı olduğunu gösterir.

• Haydarpaşa-Medine (Hicaz) Demiryolu açıldı. (1908)
• II. Dünya Savaşı başladı. (1939)

Kütüb-i Sitte Muhaddisleri: Buhârî

Mon, 31 Aug 2026 00:01:00 +0300

Buhârî, 20 Temmuz 810’da Buhara’da doğdu. Babası İsmail, hadis âlimlerinden ders almıştı. Babası, Buhârî çocukken vefat etti ve babasının hadisle alakalı kitapları Buhârî’ye kaldı. Buhârî, on yaşında hadis öğrenmeye başladı ve genç yaşta üstün hafızasıyla dikkat çekti. Hadis öğrenmek için geniş seyahatler gerçekleştirdi. Hac yolculuğu sonrası çeşitli ilim merkezlerinde Bağdat, Basra, Belh, Şam, Kûfe, Medine, Mısır ve Nişabur gibi şehirlerde birçok âlimden hadis tahsil etti. 1080’den fazla muhaddisten hadis yazdı ve 200.000 hadisi kaydettiğini belirtti. Binlerce hadisi ezberleyen Buhârî’nin hafızası; Bağdat’ta yapılan bir imtihanda karıştırılmış 100 hadisin senet ve metinlerini doğru bir şekilde hatırlayarak hadis bilgisini kanıtladı. Sahih hadisleri bir araya getirmesi ve hadis ilmindeki otoritesiyle tanındı. Geniş hadis koleksiyonu ve bunu seyahatlerde yanında taşımasıyla ünlendi. Buhârî birçok öğrenci yetiştirdi, en ünlü öğrencileri arasında da İmam Müslim ve Tirmizî yer aldı.

• İmam Buhârî’nin vefatı (869)
• II. Abdülhamid Han tahta çıktı. (1876)
• Dâru’l-fünûn’a bağlı ilk Tıp Fakültesi (Mekteb-i Mülkiyye-i Tıbbiyye) açıldı. (1900)

Vatan Ve Memleket Sevgisi

Sun, 30 Aug 2026 00:01:00 +0300

Vatan; dil, din, örf ve kültür birliğinin olduğu toprak bütününü ve hâkimiyet sahasını ifade eder; sadece coğrafi bir yerden ibaret değildir. Tarih, kültür, manevi değerler ve millî hatıralar da vatan kavramının özünü oluşturur. İnsanın üzerinde yaşadığı, anılarını yaşattığı, kendisinden bir parça olarak gördüğü vatanını sevmesi; ondan ayrı kaldığı zaman özlemesi son derece doğal bir durumdur. Bu ortak duyguları besleyen insanların bir araya gelerek geçmiş ve geleceğe dair ortak ideallerde buluşmaları, ortak değerleri paylaşmaları ile herhangi bir toprak parçası vatan olma özelliğini kazanır. Aynı vatan üzerinde yaşayan ve millet olma şuurunu taşıyan insanlar için o toprak parçası maddi ve manevi değerleri içinde barındırmaktadır. Bu yüzdendir ki vatanı sevmek, korumak, savunmak kutsal bir görev olarak görülmüştür. Vatanın vatan olma özelliğini devam ettirebilmesi de ancak onu vatan yapan unsurların bilinmesi, korunması ve yeni nesillere aktarılması ile mümkün olacaktır.

• ZAFER BAYRAMI
• Büyük Taarruz zaferle sonuçlandı. (1922)
• Başkomutanlık Meydan Muharebesi (1922)

Asr-I Saadet’te İlim Ve Talim Merkezi: Mescid-İ Nebevî

Sat, 29 Aug 2026 00:01:00 +0300

Mescid-i Nebevî, vahyin nazil olduğu merkezlerden biri olmuştur. Hz. Peygamber ibadet amacıyla ziyaret edilmesi gereken üç mescitten biri olarak belirtmiştir. Hz. Peygamber, burada kılınan namazın faziletini vurgulamış ve Ravza-i Mutahhara’yı cennet bahçelerinden biri olarak tanımlamıştır. Mescid, İslam’ın ilk dönemlerinden itibaren önemli bir ilim ve kültür merkezi olmuş, ders halkaları ve ilmî münazaralar yapılmıştır. Mescid-i Nebevî; siyasi, eğitici, askerî, adli faaliyetlerin merkezi, barınma ve sosyal yardım yeriydi. Peygamber zamanında yaralıların tedavi edildiği bir çadır ve suçluların cezalandırıldığı bir direk bulunuyordu. Mescid, hukuki sorunların çözüm yeriydi. Mekke’deki Mescid-i Harâm gibi şehir hayatının merkeziydi ve avlusu toplantı yeriydi. Muhacirlerin oturduğu ve halifenin bilgi verdiği bir bölüm, kadın ve erkek sofaları ve sohbet alanı bulunuyordu. Mescid, ayrıca eski bir kütüphaneye ev sahipliği yapmış ve Osmanlı döneminde idari ve mali yapısı güçlendirilmiştir.

• Belgrad’ın Fethi (1521)
• Mohaç Zaferi (1526)

Gündemimizdeki Sorunlar: Elektronik Atıklar

Fri, 28 Aug 2026 00:01:00 +0300

Temiz bir çevre insan sağlığı için temeldir ve elektronik atıklar (e-atık) çevre sağlığını tehdit etmektedir. Gelişen teknolojiyle artan “e-atık”lar, dikkatli bertaraf edilmediğinde insan sağlığına ve çevreye zarar verir. “E-atık”ların geri dönüşümü, doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilir bir gelecek için önemlidir. Geri dönüşüm, “e-atık”ların doğaya verdiği zararı azaltmanın ve değerli madenleri geri kazanmanın anahtarıdır. Gelişmiş ülkelerde otomatik sistemlerle yapılan geri dönüşüm, gelişmekte olan ülkelerde genellikle yasal olmayan yöntemlerle ve çevreye zarar vererek yapılmaktadır. “E-atık” yönetiminde tüketicilerin geri dönüşüm merkezlerine cihaz teslimi ve cihazların tamir edilerek tekrar kullanımı önemlidir. “E-atık”ların yıllık %5 oranında büyümesi ilgi çekici durmaktadır. Doğru “e-atık” yönetimi, bireysel, ulusal ve uluslararası çabalarla hem çevre sağlığını korur hem de sürdürülebilir bir gelecek sağlar.

• Reisü’l-Kurrâ Hafız Mehmet Rüştü Âşıkkutlu’nun vefatı (1901–1980)
• Ankara Kocatepe Camii ibadete açıldı. (1987)

Estetik Operasyonlar Caiz Midir?

Thu, 27 Aug 2026 00:01:00 +0300

İnsanı en güzel bir şekilde yaratan Yüce Allah (Mü’min, 40/64) onun meşru ölçüler içerisinde güzel görünmesine ve güzelliklerini korumasına izin vermiştir. İnsanın doğuştan getirdiği fıtri özelliklerin ve şeklin değiştirilmesi amacıyla yapılacak müdahaleler ise fıtratı bozma olarak görülmüştür. (Nisâ, 4/119) Bu doğrultuda vücudun herhangi bir organında yadırganan, insanın psikolojisini olumsuz etkileyen bir anormallik veya fazlalık bulunursa bunun ameliyatla düzeltilip normal hâle getirilmesi tedavi işlemi olarak caiz görülürken sadece estetik amaçlı yapılan cerrahi ameliyat vb. işlemler dinen caiz görülmemektedir. Buna göre Din İşleri Yüksek Kurulu estetik ameliyatların; a) salim fıtratı bozma kastı olmamak, b) yapılmasında yarar veya yapılmamasında mevcut bir zarar bulunmak, c) hile, aldatma veya karşı cinse benzeme kastı bulunmamak, d) hukuki karışıklığa ve yanlış anlamaya yol açmamak kaydıyla bir tür tedavi olarak yaptırılmasında sakınca olmadığına karar vermiştir.

Allah kötü sözün açığa vurulmasını sevmez; ancak haksızlığa uğrayan başka. Allah her şeyi işitmekte ve bilmektedir. (Nisâ, 4/148)

İsrâ Suresinden Mesajlar

Wed, 26 Aug 2026 00:01:00 +0300

İsrâ suresi, Mekke döneminde, Kasas suresinden sonra inmiştir ve “gece yürüyüşü” anlamına gelen “isrâ” kelimesinden adını almıştır. 111 ayetten oluşur. Hz. Muhammed’in (sas) Mescid-i Harâm’dan Mescid-i Aksâ’ya götürülüşünü ve İsrailoğullarının tarihi, ahiret, Allah’ın ilmi, insanın yaratılışı, ibadet, Kur’an’ın önemi gibi konuları ele alır. Sure, ayrıca ahlaki ilkeler, sosyal adalet ve Allah’ın emirlerine itaat konularını da vurgular. Allah’a kulluk, ana-babaya saygı, yoksullara yardım gibi konulara değinilir ve toplum ahlakına dair emir ve yasaklar yer alır. Kur’an’ın benzersizliği vurgulanır, Hz. Peygamber’in görevi ve Kur’an’ı dinlemenin önemi belirtilir. İblis’in Hz. Âdem’e (as) isyanı, insanları Allah’tan uzaklaştırma çabası ve Allah’a yalvarıp sonra O’ndan yüz çevirenlerin kınanmasıyla müşriklerin peygamberi yurdundan çıkarma girişimleri anlatılır. Allah’a samimiyetle yönelme vurgulanır. Ayrıca ruha dair soru soranlara cevaben, insanlara ruh ile ilgili az bir bilgi verildiği haber verilmiştir.

• Malazgirt Zaferi (1071)
• Büyük Taarruz Meydan Muharebesi başladı. (1922)
• Yavuz Sultan Selim Köprüsü hizmete açıldı. (2016)

Ahirette Şefaat

Tue, 25 Aug 2026 00:01:00 +0300

Kur’an’da “şefaat” kelimesi otuz defa geçmekte olup, çoğunlukla şirk inancının reddi ve tevhidin vurgulanması amacıyla kullanılmıştır. Şefaat yetkisinin sadece Allah (cc) tarafından verilebileceği, özellikle Peygamberimiz (sas) ve dilediği diğer peygamberler, melekler, şehitler ve bazı sâlih kullarının şefaat etmesine Allah’ın rıza göstereceği ayet ve hadislerden anlaşılmaktadır. İnananların bağışlanması için gerçekleşecek olan şefaat, sorumlulukları ortadan kaldıran karşılıksız bir bağışlama değildir. Bu tıpkı günah işlemiş ancak şirke bulaşmamış kullarını veya dua ve tazarruda bulunanları Allah’ın rahmet ve mağfiretiyle bağışlaması gibidir. Şefaat, sâlih amel işleyenler ile işlemeyenlerin eşit olduğu veya sâlih amel işlemeden insanların cennete girebilecekleri anlamında da değerlendirilmemelidir. Aksine İslam’da tevhid, ibadet ve sâlih amellerin istenilen şekilde yerine getirilmesi öngörülmüş; Allah’ın (cc) rahmet, mağfiret ve şefaatine güvenmek gerektiğine işaret edilmiştir.

Hayâ, iffet, kalbine değilse de diline sahip olma ve fıkıh (dini derinden anlama) imandandır. Bunlar dünyevî kazançları eksiltseler bile âhirette kişiyi zenginleştirecek hususlardandır. Âhirette sağlayacakları kazanç çoktur... (Dârimî, Mukaddime, 43)

Üsve-i Hasene: Hz. Muhammed Mustafa (sas)

Mon, 24 Aug 2026 00:01:00 +0300

Yüce Allah, Resûl-i Ekrem Efendimizi şöyle tanıtıyor: “Ey Peygamber! Biz seni bir şahit, bir müjdeleyici, bir uyarıcı; Allah’ın izniyle kendi yoluna çağıran bir davetçi ve aydınlatıcı bir kandil olarak gönderdik.” (Ahzâb, 33/45). Peygamberimiz hak ve hakikate şahit, iyilik yolunda müjdeleyici, bâtıla karşı da uyarıcıdır. Kur’an-ı Kerim’i ümmetine tebliğ eden, açıklayan ve bizzat yaşayarak öğreten odur. İnsanlığı huzura, barışa, adalete davet eden odur. Hayatının her safhasında ümmetine yol gösteren, rehberlik eden, istikamet çizen, imtihan dünyasında rehberimiz olup yolumuzu aydınlatan da yine Allah Resûlü’dür. Allah’a iman edip O’nun rızasını arayan, her iki dünyada da aziz ve mutlu olmak isteyenler için “üsve-i hasene” yani en güzel örnek Muhammed Mustafa’dır (sas). Rabbimiz bunu şöyle beyan buyurur: “İçinizden Allah’ın lütfuna ve ahiret gününe umut bağlayanlar, Allah’ı çokça ananlar için hiç şüphe yok ki, Resûlullah’ta güzel bir örneklik vardır.” (Ahzâb, 33/21).

• MEVLİD GECESİ
• Mercidâbık Zaferi (1516)

Yâr-I Gâr: Ebû Bekr Es-Sıddîk

Sun, 23 Aug 2026 00:01:00 +0300

Hulefâ-i Râşidîn’in birincisi Hz. Ebû Bekir (ra), Fil Vak‘ası’ndan üç yıl kadar sonra Mekke’de doğdu. Mekke’de Erkam b. Ebi’l-Erkam’ın (ra) evinde İslamiyet’i kabul etti. Sağlığında annesi, babası ve bütün çocukları müslüman olan yegâne sahabidir. Mensup olduğu Teym kabilesi, Mürre b. Kâ‘b’da Hz. Peygamber’in nesebiyle birleşir. Hz. Peygamber’in, “Sen Allah’ın cehennemden azat ettiği kimsesin!” şeklindeki iltifatına mazhar olduktan sonra güzel, soylu, eski, azat edilmiş manalarına gelen “Atîk” lakabıyla anılmaya başlanmıştır. Servetini Allah yolunda harcayıp eski elbiseler giydiği için “Zü’l-hilâl”, çok şefkatli ve merhametli olduğu için “Evvâh” lakaplarıyla da anılmıştır. En meşhur lakabı “Çok samimi, çok sadık” anlamına gelen Sıddîk’tır. Sıddîk, Mi‘rac olayı başta olmak üzere gaybla ilgili haberleri hiç tereddütsüz kabul ettiği için bizzat Resûl-i Ekrem tarafından verilmiş ve bununla şöhret bulmuştur. Türk ve İran edebiyatlarında “yâr-ı gâr (mağara dostu, can yoldaşı) ifadesiyle anılmıştır.

• Hz. Ebû Bekir’in (ra) vefatı (M. 634)
• Sakarya Savaşı başladı. (1921)
• Şeyhülislam Ebussuûd Efendi’nin vefatı (1574)

Mısır’ın Başşehri: Kahire

Sat, 22 Aug 2026 00:01:00 +0300

Bereketli Nil’in şenlendirdiği topraklar dünyanın en eski medeniyetlerinden birinin devasa izlerini taşır. Kahire de Mısır tarihinde önceki başşehirlerin çoğu gibi Nil deltasının güneyinde kurulmuştur. Kahire’nin planı ilk kurulduğunda yaklaşık kare şeklinde iken 120 yıl sonra Bedr el-Cemâlî tarafından daha çok güney ve kuzey yönlerinde genişletilerek dikdörtgen şekline getirilmiş ve şehir bu plana uygun olarak eski tuğla surların dışından taş surlarla çevrilmiştir. Kahire el-Melikü’n-Nâsır Muhammed döneminde gelişiminin zirvesine ulaşmış ve en geniş sınırlarına kavuşmuştur. Nil nehri kıyıları ve adalar Kahire’nin en gözde mekânları hâline gelmiştir. Dünyanın en eski üniversiteleri arasında yer alan el-Ezher, Memlüklerin kervansarayı, Osmanlıların çarşısı Han Halili, bugün Eski Kahire’nin en hareketli noktalarından biri hâline gelmiştir. Sağlı sollu dar sokakları; buhur, baharat, nargile kokularıyla ve renk cümbüşüyle davetkâr bir şehir olmuştur.

• 6. Diyanet İşleri Başkanı Hasan Hüsnü Erdem’in vefatı (1974)
• 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ın vefatı (1986)

Rahmet Kapısı: Tövbe

Fri, 21 Aug 2026 00:01:00 +0300

Yüce Allah, insanoğlunu diğer varlıklardan farklı olarak hem iyiye hem de kötüye yönelebilecek bir potansiyelde yaratmıştır. İnsandan istenen daima iyiye yönelmesi; Allah ve Resûlü’nün emir ve yasakları doğrultusunda bir hayat sürerek dünya ve ahiret saadetine erişmesidir. Ne var ki insan, zaafları ve çevresel etkilerle, bilerek veya bilmeyerek zaman zaman günaha sürüklenir. Yüce Allah’ın kullarına lütfettiği “tövbe-istiğfar”, bu durumdan kurtulmak için bir “rahmet kapısı”dır. Tövbenin özü pişmanlık, nefsin kendisi ile hesaplaşması ve mücadele etmesidir. Ardından istiğfar etmek, yani, Allah’tan, affetmesini istemek gelmelidir ki, tövbe tamamlanmış olsun. Tövbeyi tamamlayan diğer bir unsur da, günahın derhal terk edilmesi ve bir daha ona dönülmemesidir. Hata işleyen bir insanın tövbe etmek amacıyla aracısız olarak doğrudan Rabbine yönelmesinde herhangi bir engel veya ön şart bulunmamaktadır. Yüce Allah (cc) insanın hatasından dönüp kendisinden bağışlanma dilemesinden memnun olmaktadır.

• II. Anafartalar Zaferi (1915)

Kişinin Mallarını Tümüyle Vakfetmesi Caiz Midir?

Thu, 20 Aug 2026 00:01:00 +0300

Vakıf, bir malın maliki tarafından dinî ve hayri bir gayeye ebediyen tahsisidir. Vakfın sahih olması için vakfedenin akıllı ve ergenlik çağına erişmiş olması ve vakfın ebedî olması gerekir. Hz. Peygamber (sas), Fedek ve Hayber arazilerindeki hisselerini Müslümanların yararına vakfetmiştir. Hz. Ömer (ra) de Hayber’den kendi payına düşen araziyle ilgili Hz. Peygamber’e(sas), “Ya Resûlallah, Hayber’den elime öyle bir toprak parçası geçti ki şimdiye kadar bundan daha değerli bir mala sahip olmamıştım. Bana neyi tavsiye buyurursunuz?” diye sormuş, o da “İstersen aslını (kendine) bırakır, menfaatini tasadduk edersin.” (Buhârî, Vesâyâ, 29-30, 32) buyurmuştur. Bunun üzerine Hz. Ömer, satılmamak, hibe edilmemek, mirasçılara intikal etmemek üzere; fakirler, akraba, köleler ve yolcular için tasadduk etmiştir. Hz. Osman (ra) da Medine’deki Rûme kuyusunu satın alıp bütün Müslümanların yararına tahsis etmiştir. Ancak kişinin malını vakfederken mirasçıların mağdur olmamasına dikkat etmesi uygun olur.

• Yermük Savaşı (636)

Türk Ve Dünya Tarihinin En Büyük Gezgini: Evliya Çelebi

Wed, 19 Aug 2026 00:01:00 +0300

Evliya Çelebi hakkında bilinenler seyahat hatıralarını topladığı on ciltlik eserine dayanır. Gerçek adı belli değildir, hocası İmam Evliya Mehmed Efendi’ye nisbetle bu ismi almış olmalıdır. Eserindeki bilgilere göre 1020’de İstanbul’da doğdu. Şeyhülislâm Hâmid Efendi Medresesi’nde yedi yıl derslere devam etti, Evliya Mehmed Efendi’den hafızlığa çalıştı. Babasından hattatlık öğrendi. Saraya intisap ederek Enderun’da tahsilini sürdürdü. Bir müddet sonra Kilâr-ı Hâs’a alınıp burada hat, musiki, nahiv ve tecvid gibi dersler okuyarak bilgisini arttırdı. Seyahatlerinin sebebini, 1040 yılının Âşûre Gecesi gördüğü rüyaya bağlar. Rüyasında Hz. Peygamber’i (sas) kalabalık bir cemaatle birlikte görür, heyecana kapılıp Resûl-i Ekrem’in elini öperken, “Şefaat yâ Resûlallah” diyecek yerde “Seyahat yâ Resûlallah” der. Hz. Peygamber de tebessüm ederek seyahati ve ziyareti ona müjdeler. Evliya Çelebi de buna binaen uzun yıllar süren seyahatler gerçekleştirir ve hatıratını Seyahatnâme isimli kitapta toplar.

• Evliya Çelebi 50 yıl sürecek seyahatine başladı. (1630)

Maddeciliğin Sapkınlığı: Materyalizm

Tue, 18 Aug 2026 00:01:00 +0300

Materyalizm; her şeyin maddeden ibaret olduğunu, tabiatüstü bir gücün mevcut olmadığını ileri süren, tanrıtanımaz doktrinler bütününe verilen addır. Cahiliye toplumunda Allah’ın varlığına ve birliğine inanan Hanifler dışında büyük çoğunluk putperestti; ayrıca zamanın ezelîliğine inanan, yeryüzünde cereyan eden olayların Tanrı’dan bağımsız olarak “dehr” denilen bir kaynaktan ortaya çıktığını ileri süren, hayatı basit bir şekilde “oluş ve yok oluş” şeklinde anlayan, ölümden sonra tekrar dirilmeyi reddeden bir topluluk mevcuttu. (Câsiye, 45/24) Kur’an’a göre bütün kâinat Allah tarafından, özgür iradesiyle, muayyen şartlarda ve kendine has işleyiş kanunlarıyla yaratılmıştır. Maddenin kendi başına var olması, yaratıcının iradesinden bağımsız olarak cansız, hareketsiz, âtıl ve kaotik bir durumdan belirli bir zaman içerisinde canlı bir organizmaya dönüşmesi ve mevcut düzenli hâlini alması imkânsızdır. Bunun aksini iddia etmek anlayış kıtlığı, bilgisizlik ve sapkınlıktır.

Allah’ın lütfundan kendilerine verdiği nimette cimrilik gösterenler, sakın bunun kendileri için hayırlı olduğunu sanmasınlar, bilakis bu onlar için kötüdür... (Âl-i İmrân, 3/180)

Hevâ Ve Nefsin Esiri Olmadan Yaşamak

Mon, 17 Aug 2026 00:01:00 +0300

Hevâ terim olarak akıl ve din tarafından yasaklanan kötü arzulara karşı nefsin eğilimidir. Nefis ise Arap dilinde; ruh, hayat, nefes, varlık, zat, insan, can, candan kinaye olarak akıcı hâldeki kan anlamlarındadır. İslam geleneğinde de insanın içindeki kötü duyguların, meşru olmayan isteklerin kaynağı karşılığında kullanılmıştır. İnsan özgür iradesiyle kendi lehine veya aleyhine karar verecek ve bu kararından da kendisi sorumlu tutulacaktır. Dolayısıyla erdem, süfli arzulara sahip olmamak değil, bu tür duygular nefiste uyandığı zaman onları dizginleyebilmektir. Bunun yolu da nefse ızdırap çektirmek suretiyle onu köreltmeyi esas alan yaklaşımla hareket etmek değildir. Bu, Müslümanlığın özüyle bağdaşmamaktadır. Dinimizde nefsi kötülemek ve ezmek değil, tezkiye etmek ve arındırmak esastır. Günümüzde dinî ve ahlaki kaygıların bireysel ve toplumsal yaşamdan tecrit edilmeye çalışılması, nefsi ayartan unsurların her geçen gün artması toplumu sarsan sorunların büyümesine sebep olmaktadır.

• Gölcük (Kocaeli) Depremi (1999)

İslam Büyükleri: Hacı Bektâş-I Velî

Sun, 16 Aug 2026 00:01:00 +0300

Asıl adı Bektaş olup muhtemelen ölümünden sonra Hacı Bektâş-ı Velî diye şöhret bulmuştur. Devrinin kaynakları incelendiğinde hemen hemen hiçbir ize rastlanmamıştır. Bu sebeple yaşadığı dönemde yaygın bir şöhrete sahip olmadığı söylenebilir. Yaygın kanaat “Horasan Erenleri” diye bilinen Kalenderiyye akımına mensup sufilerden biri, dolayısıyla Horasan Melâmetiyye mektebinden olduğu yönündedir. İlerleyen zamanlarda Hacı Bektaş Veli’nin insan sevgisine, hoşgörüye ve barışa dayalı, geniş kitleleri etkileyen düşünceleri Anadolu’da toplumsal kimlik ve birliğin oluşmasına ve sürdürülmesine önemli katkılar sağlamıştır. Anadolu’dan Balkanlar’a kadar geniş bir coğrafyada, kendinden sonraki nesillerin yolunu aydınlatmaya devam eden Hacı Bektaş-ı Velî; inanç, ahlak, hoşgörü, sevgi ve saygıyı esas alan yaşam felsefesi, birlik ve beraberlik anlayışının yerleşmesinde bugün de merkezi bir rol oynamaya devam etmektedir.

• Hacı Bektaş-ı Veli’yi Anma Günü ve Haftası (16–23 Ağustos)

Kul Hakkının Önemi Nedir Ve İhlali Durumunda Nasıl Ödenir?

Sat, 15 Aug 2026 00:01:00 +0300

İslam, her bir hak sahibine hakkının verilmesini emretmiş; hak ihlali anlamına gelecek her türlü davranışı da yasaklamıştır. Resûlullah(sas) veda hutbesinde; “Ey insanlar! Sizin canlarınız, mallarınız, ırz ve namuslarınız Rabbinize kavuşuncaya kadar dokunulmazdır.” (Buhârî, Hac, 132) buyurmuştur. Mallarla ilgili kul hakkı ihlali durumunda; mal mevcutsa söz konusu malın kendisi, yoksa bedeli hak sahibine verilmelidir. Hak sahibinin hayatta olmaması hâlinde ise mirasçılarına teslim edilmelidir. Malın sahibi bilinmiyor veya kendisine ulaşmak mümkün olmuyorsa söz konusu mal veya bedeli hak sahibi adına fakirlere ya da hayır kurumlarına verilmelidir. Ayrıca samimi bir şekilde tövbe edip Allah’tan af ve mağfiret dilenmelidir. Hak ihlali; insanın onur ve haysiyetine yönelikse hak sahibiyle helalleşmek gerekir. Buna imkân bulunamadığında ise samimi bir tövbeden sonra hak sahibine hayır dua edilmeli, onun namına hayır hasenat yapılarak bu vebalden kurtulmaya çalışılmalıdır.

• Trablusgarp, Kanuni Sultan Süleyman döneminde fethedildi. (1551)