Çalışmalar kapsamında caminin genel durumuna ilişkin araştırmalar yapılarak rölöve çizimleri hazırlandı. Genel çizimlerin tamamlanmasının ardından aynı yıl içinde caminin ahşap ögeleri ile çıtakari tavanında raspa uygulamalarına başlandı. Ayrıca, çini mihrapla ilgili araştırma ve rölöve çalışmaları da tamamlandı.

Geçen yıl kalemişi çizimleri ile kalemişi ve sıva raspalarının da yapılmasının ardından yapının güçlendirme aşamasına geçildi.

Çalışmalarda caminin çıtakari tavan restorasyonu 3 ay, kalemişi raspası 2 ay, sıva raspası 45 gün, güçlendirme çalışmaları 3 ay ve sıva restorasyonu ise 75 gün sürdü.

Yaklaşık 2 yıl süren restorasyon çalışmalarında sona gelinirken, caminin ahşap uygulamaları ile mihrap bölümünde restorasyon devam ediyor. İki ay önce başlatılan çini mihraptaki eksik çiniler 16. yüzyıl çini yapım tekniklerine uygun şekilde yeniden üretilirken, mevcut çinilerde ise kalemişi tamamlama uygulamaları gerçekleştiriliyor.

Caminin minber üstü alemi ile minare alemlerinde bulunan bakır bölümlere geleneksel üslupla altın varak uygulaması yapılırken, mihraptaki hat yazısı ile cami girişindeki taç kapı yazılarının restorasyon çalışmaları ise sürüyor.

- Mihraptan sökülen çini panolar 1600'lü yılların üslubuna göre yeniden üretildi

Restorasyon süreci hakkında bilgi veren mimar restoratör Mücahit Turan, camide 2024 yılında kalemişi, çinilerin onarımı, mihrap ve tavan çıtakari çalışmaları için kolları sıvadıklarını söyledi.

Caminin yeniden ihyası için kurulla birlikte yerinde rölöve çizimlerine başladıklarını anlatan Turan, nakış işlemlerinde renk raspasını yaparak mevcut rengin özüne ulaşabildiklerini, komple sıvaya kadar raspasını yeniden yaptıklarını aktardı.

Turan, ardından kalemişi çalışmalarına başladıklarını kaydederek, "Kalemişleri özgün haliyle yerine getirildi. Çini mihrabımızda da bazı noktalardaki çini panoların söküldüğünü yerine cam takıldığını tespit ettik. Onların 1600'lü yılların üsluplarına göre yeniden üretimi yapılarak montajı gerçekleşecek. Tavanımızdaysa çok fazla bir deformasyon tespit etmedik. Birkaç noktada çürüklerimiz mevcuttu. Raspa yapıp boyalarını ve verniklerini yeniledik." diye konuştu.

Restorasyon çalışmalarıyla ilgili bilgi veren Turan, şunları belirtti.

"Kalemişinde 5 kişilik bir ekip ile işleme başladık ve yaklaşık 2 aylık bir süreç aldı. Yerinde birebir ölçü alarak, eskizleri ile beraber çizimlerini gerçekleştirip vektör tabana aktardık. Mihrabımız için de yaklaşık 1,5 aydır farklı bir ekip ve atölye fırınlarıyla çalışmaktayız, hala da süreç devam ediyor. Mihrabımızda da aynı şekilde en baştan yerinde rölöve alarak bütün çizimlerini gerçekleştirdik. Kuruldan almış olduğumuz onay neticesinde çalışmalarımız devam ediyor. İnşallah bayrama açacağız."

Çini panoların olduğu kısımdaki eksik karoların ise 1600'lü yıllardaki geleneksel üslupla yeniden üretiminin yapıldığını belirten Turan, "O zaman nasıl yapıldıysa bu çini karolar, şu anda da aynıları yapılarak yerine montaj edilecek. Onun haricinde kalem işi tamamlamaları olacak. Altın varak çalışmalarımız var. Taç Kapı'nın yazılarıyla ise Davut Bektaş ve Ali Toy'un ilgileniyor. Yazıda 'Rabbena tekabbel minna' ifadesi yazılacak. Biz de ona altın varak uygulaması yapacağız ki ön plana çıksın ve ecdada mütabaat olsun diye." ifadelerini kullandı.

- Caminin kapı tokmağı ve avludaki ferforjelerde kandil ve selvi ağacı detayı

Hattat Levent Karaduman, caminin kapı tokmağıyla ilgili çalışmalara ilişkin, tokmağın selvi ağacı formundan esinlenilerek tasarlandığını belirterek, üç kandili üst üste yerleştirip selvi ağacı formunda bir tasarım oluşturduklarını anlattı.

Tokmağın yanı sıra caminin avlusundaki ferforjelerde de bu tasarımın görüleceğini belirten Karaduman, şunları kaydetti:

"Selvi ve kandil formunu kullanmamızın sebebi de kandilin geçmiş zamanda Osmanlı devrinde şöhretini ve ismini aldığı bir konu var. Kandilli bölgesi selvi ağaçlarıyla bezeli, süslü bir yer olduğu için buranın selvi ağaçlarına kandiller asarlar. Denize aydınlatması, denizden geçen kayıklara ışık vermesi için bu uygulama yapılırmış. Bundan dolayı buraya da temsilen selvi ağacı ve kandil formundan oluşan bir besmele istifi hazırladık. Bu besmele istifini art deko olarak dönüştürüp, tasarlayıp kapı tokmağı ve dışarıdaki cephelerde birçok yerde bu tasarımı kullanacağız."

- Caminin isim kökeni hakkındaki iki rivayet

Kandilli Camisi'nin tarihini ve mimarisini anlatan İstanbul Medeniyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü, Türk ve İslam Sanatı Ana Bilim Dalı Araştırma Görevlisi Dr. Kubilay Arpacı, Kandilli Camisi'nin Boğaziçi'nin en güzel duraklarından biri olduğunu dile getirdi.

Caminin isim kökeni hakkında iki farklı rivayet olduğunu aktaran Arpacı, "İlki Sultan 4. Murat, Revan seferine çıkmadan önce bu bölgede bir saray yapılmasını emreder. Daha sonraki süreçte burada doğan Şehzade Mehmet için bu civarda yedi gece kandil alayı yapılır ve bölgenin adı Kandilli olarak anılır. Diğer rivayet ise padişahların Göksu Deresi'nden dönüşte bu çevrede kandil yakıldığından dolayı bölgenin adının Kandilli olmasıdır." diye konuştu.

Arpacı, bu noktada Hüseyin Ayvansarayi'nin önemli bir kaynak olduğunu, "Hadikatü'l Cevami" adlı eserinde burada inşa edilen ilk yapının 17. yüzyıla ait olduğu, 1751 yılında ise Sultan 1. Mahmud'un bu çevredeki sarayı ve camiyi ihya ettiği bilgisine yer verdiğini kaydetti.

- Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın izlerini yansıtıyor

Sultan 1. Mahmud'un burada aynı zamanda hamam ile çeşme yaptırdığını, bazı arazileri halka tahsis ederek bölgede yeni bir yerleşim yeri oluşturduğunu ve bölgeye Nevabat adını verdiğini anlatan Arpacı, "Kandilli Camisi'nin 19. yüzyılın ikinci yarısında, Sultan 2. Abdülhamid döneminde onarım gördüğünü arşiv belgelerinden takip edebiliyoruz. Yine eski fotoğraflarda caminin ahşaptan yapıldığını ve fevkani olduğunu seçebilmekteyiz." ifadelerini kullandı.

Arpacı, caminin 1916 yılında çıkan yangında tamamen küle döndüğünü aktararak, şöyle devam etti:

"Bu yapı 1929-1931 yılları arasında Vakıflar İdaresinin yeniden inşa ettiği bir yapı. Yapının cephe düzenlemelerinden hareketle Birinci Ulusal Mimarlık Akımı ya da bir başka deyişle Milli Mimari Rönesansı üslubunu yansıttığını görmekteyiz. İç mekana gelecek olursak harim duvarlarında kalem işleri süslemeleri ön plana çıkmakta. Bunun yanı sıra caminin en dikkat çekici yeri ise mihrabı. Mihrabın her iki yanında yer alan vazo motifli çinilerin Tekfur Sarayı üretimli olduğunu Nurhan Atasoy belirtiyor. Bunlar 18. yüzyıldaki Osmanlı'nın çini üslubunu yansıtıyor. Ama bununla birlikte en dikkat çekici yer ise üst tarafta yer alan İznik çinileri. İbrahim Hakkı Konyalı 'Üsküdar Tarihi' adlı eserinde buradaki çinilerin, Yemen Fatihi Sinan Paşa'nın Okmeydanı'nda yer alan bir mescidinden 1961 yılında buraya nakledildiğinden bahsediyor. Mihrapta bir diğer detay ise burada yer alan Ayet-i Kerime kitabesi. Burada Âl-i İmrân Suresi'nin 37. ayetine yer verilmiş. Hemen altında 'Harrerehu Mehmet Rıfat Gufirellehu' şeklinde bir hattat imzasını görüyoruz. 'Harrerehu' fiili de 'ketebehu' gibi hattatların sıklıkla kullandığı bir fiil. Yine buradaki hat levhasında 1931 tarihini görüyoruz. Bu tarih de yapının yeniden inşa sürecinin tamamlandığı tarih olan 1931'i işaret ediyor."

Ailesinin ihtiyaç sahiplerine kapılarını açtığı, aynı sofranın yabancılarla paylaşıldığı bir ortamda büyüyen Dilara, henüz 7 yaşındayken ağabeyinin kimsesiz arkadaşları için iftar ve sahur hazırlayıp, börek yaparak yardımlaşmayı günlük yaşamın doğal parçası olarak benimsedi.

Ebeveynlerinin de desteğini alan Dilara, kağıt ve plastik toplayanlar ile sokak satıcılarına ve hamallık yapan kişilere yardım ediyor.

Çevresindeki çocukların da zamanla ona eşlik etmeye başlamasıyla Dilara'nın "bireysel iyilik hareketi" daha da anlam kazandı.

Dilara Dauti, iyiliklerin hayatın merkezinde olduğu bir evde büyüdüğünü söyledi.

Dauti, bunu ailesinden öğrendiğini dile getirerek, "Ağabeylerimin arkadaşları bizim evimizde büyüdü çünkü onların aileleri yoktu. Ağabeylerime iftar ve sahur hazırlıyordum." dedi.

İnsanlara yardım etmenin kendisini mutlu ettiğini belirten Dauti, "Pazarda yaşlı bir amca gördüm. Ona çok üzüldüm, ihtiyacım olmayan bir şeyi ondan satın aldım. Sokakta gördüğüm çeşmeleri temizliyorum, camileri temizliyorum, balıkçı amcalara tatlı yapıp götürüyorum. Sokaklara çiçekler ekiyorum. Okul arkadaşlarımla yemeğimi paylaşıyorum." diye konuştu.

Yaptığı iyilikler karşısında insanların mutlu olup yüzlerinin güldüğünü anlatan Dauti, bunun kendisi için çok önemli olduğunu dile getirdi.

- "Anneme 'Beni oraya götür, yardım etmek istiyorum.' diyorum"

Her gününü insanlara ve yaşadığı çevreye yaptığı iyiliklerle geçirmeye çalıştığını aktaran Dauti, şöyle devam etti:

"İyilik yaptığımda insanlar şaşırıp, mutlu oluyor. İyilik yapmak istediğimde ve yapamadığımda aklım orada kalıyor. Sonra anneme 'Beni oraya götür, yardım etmek istiyorum.' diyorum. Okul harçlıklarımı kendime harcamıyorum, biriktirip yardım için kullanıyorum. İnsanlara yardım ettiğimde kalbimden küçük bir parça veriyormuşum gibi sevgimi onlara gösteriyorum. Onların da sevgisinin bana döndüğünü hissediyorum. Her gün iyiliklerime devam ediyorum. Bunlar içimden geliyor."

Dauti, okula giderken "Nerelere güzellik yapabilirim?" diye etrafına bakındığını anlattı.

Birkaç gün önce dışarıya çıkıp çeşmeleri kontrol ettiğini dile getiren Dauti, "Girişleri ücretli olan yerlerde oradaki çalışanların ekmeğiyle oynamamak için temizlik yapmıyorum. Sahipsiz yerlere odaklanıyorum. Gittiğim her yeri daha da güzelleştirmek istiyorum. Allah görüyor, iyilik yaparken O'ndan güzel karşılık geliyor." ifadelerini kullandı.

Dünyada kötülüğün olmamasını dileyen Dauti, tüm insanların iyilik yapabileceğini ve iyi olabileceğini dile getirdi.

Dauti, "Okulda arkadaşımın ayakkabısı ıslandı. Annesi görecek diye eve gitmeye korktu. Ayakkabımı çıkardım ve ona verdim. Çünkü benim evim daha yakındı. Herkes bir iyilik yaparsa dünya çok daha güzel olur." dedi.

- "Ezan sesi duyduğunda ağlıyordu"

Anne Valbona Dauti ise kızının iyilikler içinde büyüdüğünü anlattı.

Kızının evlerine misafir olan kimsesiz ağabeylerine yardım ettiğini kaydeden Dauti, şunları belirtti:

"Ona her iyilik çok normal görünüyor. Kendisi de bir çocuk gibi değil. Buraya tatile geldiğinde, ezan sesi duyduğunda ağlıyordu ve çok etkileniyordu. Hep 'İnşallah bir gün İslami bir yerde yaşarız.' diyordu. Avusturya'da doğdu, büyüdü ama orada hep bir soğukluk hissetti. Buraya gelince de kendini huzurlu hissetti. Gezerken özellikle yaşlı insanları görünce çok etkileniyordu. Hep 'İstanbul'a döneceğimiz zaman o amcaya yardım edeceğiz.' derdi."

Dauti, kızının kimsesiz çocuklar ve yaşlılar konusunda çok hassas olduğunu aktardı.

Onun pazarda satış yapan yaşlı bir adamı halen unutamadığını ve her aklına geldiğinde gözyaşlarına boğulduğunu anlatan Dauti, "Amcaya destek olsun diye, ihtiyacı olmamasına rağmen kocaman çoraplar satın almıştı. O amca, aklına her geldiğinde 'Vefat mı etti?' diye ağlıyor, kendini daha fazla yardım edemedi diye kötü hissediyor. Çeşme temizliyor, çiçekler ekiyor. Her gün iyiliklerine devam ediyor. Okulda öğretmeni 'Molalarda Dilara etrafı topluyor, temizliyor.' diyor. Zaten evde de hep böyle." diye konuştu.

- Artık okul arkadaşları da iyiliklerine ortak oluyor

Kızının yaptığı küçük ama anlamlı dokunuşların dikkati çektiğini dile getiren Dauti, okul arkadaşlarının da bu sayede iyiliklere yardım etmeye başladığını aktardı.

Sosyal medyada da güzel yorumlar geldiğine değinen anne, şunları kaydetti:

"Dilara'yı örnek alanlar oluyor. İnsanları heveslendiriyor. Biz, okul için harçlık veriyoruz. O harçlıklarını biriktirip iyilikleri için harcıyor. Okulda bir konuda ücret ödemesi gerektiğinde imkanı olmayan çocuklara harçlığını vermiş. Çocuklar bir süre sonra geri vermek istediğinde onlardan almamış. Yetim çocuklara ve yaşlılara yardım etmeyi çok istiyor. Huzurevlerine gidip onları bir şekilde mutlu etmek, onlara kendi elleriyle bir şeyler yapmak istiyor. Evde de bazen 'Ev işini bana bırakın.' diyor, karşılığında ücret istiyor. Onu da biriktirip iyilikleri için kullanıyor. Hamallık yapan kişilere karşı çok hassas, gidip onlara yardım ediyor."

Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğünce Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğünün koordinesinde 2013-2015 yılları arasında restore edilerek yeniden turizme kazandırılan tarihi cami, taş işçiliği ve mimari detaylarıyla öne çıkıyor.

İnanç ve kültür turizmi açısından kentin en önemli değerleri arasında yer alan cami, gün yüzüne çıkarılan tarihi dokusu, ihtişamlı mimarisi, duvarlarındaki motifler, süslemeler ve yazılar ile her yıl çok sayıda ziyaretçi ağırlıyor.

- "Türkiye'deki 9 Ayasofya Camii'nden biri"

Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğü Sanat Eserleri Şube Müdürü Taha Mamuk, Tatvan'ın Çekmece köyündeki Ayasofya Cami'nin, ülkedeki küçük Ayasofya camilerinden biri olduğunu söyledi.

Bilimsel olarak Türkiye'de 9 Ayasofya Cami'nin bulunduğunu belirten Mamuk, şöyle konuştu:

"Bu camilerden biri Bitlis'in Tatvan ilçesinde Nemrut Kalderası güzergahındaki Çekmece köyünde yer alıyor. Türkiye'deki 9 Ayasofya Camisi'nden biri. Bu caminin milattan sonra 500'lü yıllarda inşa edildiği bilinmektedir. Restorasyonlarda inşasıyla ilgili kitabeye rastlamadık ama bilimsel verilere dayanarak benzer kiliselerle kıyaslandığında bu tarihte inşa edildiği düşünülmektedir."

Kentte bulunan 71 kültür varlığının yüzde 90'ından fazlasını restore ettiklerini anlatan Mamuk, 2013-2015 yılları arasında Çekmece Köyü Ayasofya Camisi'ni de restore ederek ibadete açtıkları bilgisini verdi.

Tarihi yapının 1930'lu yıllardan itibaren cami olarak ibadete açıldığını dile getiren Mamuk, şunları kaydetti:

"Nemrut yolu üzerinde olduğu için turizm açısından da kıymetli bir eserimiz. Kiliseden camiye dönüştürülen bir eser olması hasebiyle Ayasofya Cami olarak isim altlığı bu şekilde oluşturuluyor. Bu şekilde Trabzon'da, İstanbul'da ve belli yerlerde 9 Ayasofya Cami bulunuyor. Burası kiliseden camiye dönüştürülen bir yapı olduğu için kıymetli. Bitlis'te han, medrese ve çeşitli camiler bulunmaktadır ama kiliseden camiye dönmüş tek eserimiz bu. Dolayısıyla bölgemizde turizm açısından değerli bir eserimiz."

Nemrut Kalderası güzergahındaki caminin ziyaretçilerin uğrak yeri olduğunu anlatan Mamuk, "Bitlis yerelinde bölgemizin en önemli ve nadide eserlerinden biri tüm ihtişamıyla ayakta duruyor. Bu yapı şehrimizin önemli kültür varlıklarından biri niteliğindedir." dedi.

- "Camimiz 3 bölümden oluşuyor"

Bitlis Vakıflar Bölge Müdürlüğünde görev yapan mimar Metin Akşit ise tarihi yapının kentin önemli kültür varlıklarından biri olduğunu vurguladı.

Caminin mihrap nişi ve minaresinin eklenmesiyle şu anki halini aldığını anlatan Akşit, "Detaylı bir restorasyondan geçirilen ve volkan tüfü olan Nemrut kesme taştan yapılan camimiz üç bölümden oluşuyor. Düz dam örtülü bir yapıya sahiptir." ifadelerini kullandı.

Bölgede turizmin gelişmesiyle kültür varlıklarına talebin her geçen gün arttığını dile getiren Akşit, yapının barındırdığı mimari ögeleriyle ilgi çektiğini söyledi.

Akşit, "Gelen vatandaşlarımız camideki bezemeleri, işlemeleri ve taşlara işlenen yazıtları inceliyor. Nemrut güzergahında bulunması da yoğun bir turist potansiyeli oluşturuyor. Buraya gelen yerli ve yabancı turistlerin şehrimize de katkısı oluyor." dedi.

Çekmece köyü muhtarı Mahir Akhan da Nemrut bölgesine gelenlerin camiyi de ziyaret ettiğini belirtti.

Türkiye’nin farklı bölgelerinden gelen kadın ve erkek finalistlerin katıldığı programda sabah oturumunda kadın hafızlar, öğleden sonraki oturumda ise erkek hafızlar yarıştı. Her iki kategoride de 8’er finalist olmak üzere toplam 16 hafız, Türkiye birinciliği için ter döktü.

Yarışmanın açılışında konuşan Bolu İl Müftüsü Hüseyin Demirtaş, "Hafız Kal Yarışması"nın Türkiye Finali’nin Bolu’da yapılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek “Bolu, tarih boyunca Kur’an hizmetlerine gönül vermiş hafız hocalarıyla, güzel edalı ve etkileyici sadalı kıraat ehliyle tanınan müstesna şehirlerimizden biridir. Bugün burada Türkiye’nin farklı illerinden gelen hafızlarımızı ağırlamaktan büyük bir onur duyuyoruz. Hafızlık, sadece ezber değil; Kur’an’la hayat arasında kurulan derin bir gönül bağının adıdır. Yarışmaya katılan bütün hafızlarımızı tebrik ediyor, başarılar diliyorum." dedi.

Yarışmanın kurul başkanlığını yürüten Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hafız Osman Şahin, yarışmanın temel amacının hafızlık müessesesinin korunmasına katkı sunmak olduğunu söyledi.

Başkan Yardımcısı Şahin, "Hafız Kal Yarışması’nın gayesi, çeşitli sebeplerle hıfzını zayıflatmış vatandaşlarımızın hafızlıklarını yeniden pekiştirmelerine yardımcı olmak ve toplumumuzun Kur’an-ı Kerim ile bağını güçlendirmektir. Bu yarışma, Diyanet İşleri Başkanlığı personeli ve emekli personeli dışında kalan vatandaşlarımıza yönelik özel bir çalışmadır. Böylece halkımızın hafızlıkla, Kur’an tilavetiyle ve Kur’an hizmetleriyle irtibatının canlı tutulması hedeflenmektedir." diye konuştu.

Yapılan değerlendirme sonucunda kadınlar kategorisinde Erzurum'dan Zeynep Özkul birinci, Eskişehir'den Büşra Malcı ikinci, Kocaeli'nden Asiye Bölükbaşı üçüncü oldu.

Erkekler kategorisinde ise Ankara'dan Mehmet Sami Ecevit birinci, Konya'dan Muhammed Zıvlak ikinci ve İstanbul'dan Abdullah Khovja üçüncü oldu.

Türkiye Finali’nde birinci olan yarışmacılara 30.000 TL, ikinci olan yarışmacılara 25.000 TL, üçüncü olan yarışmacılara ise 20.000 TL nakdi ödül verilirken diğer finalistler de çeşitli hediyelerle ödüllendirildi.

Törene Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Başkanı Osman İyişenyürek, BAİBÜ İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Şaban Karasakal, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Üyesi Musa Coşkun, Düzce İl Müftüsü Osman Aydın, Bolu İl Milli Eğitim Müdürü Cemal Turan, Bolu Dini İhtisas Merkezi Müdürü Yılmaz Barlas, ilçe müftüleri, akademisyenler, öğrenciler, din görevlileri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Herten DİTİB Hacı Bayram Camii Din Görevlisi Ali Gürsoy ve camide önceKİ yıllarda görev yapan din görevlileri Mustafa Kurumahmut ve Kenan Aydın programın açılışında yaptığı konuşmalarında, derneğin kuruluşundan bu yana caminin mütevazi şartlarda hizmet veren bir ibadet makanı olduğunu, bu eserin cemaatin, fedakarlığı, sabrı ve duasıyla çok daha güçlü bir hale geldiğini, cemaatin daha rahat ortamda ibadet edebileceği kubbeli ibadet mekanı inşa etme hayalinin gerçeğe dönüştüğünü belirterek, emeği geçen herkese teşekkür ettiler.

- "1978’den bu yana hayalimizdi"

Herten Hacı Bayram Camii Dernek Başkanı Ziya Demir, derneğin 1978 yılındaki kuruluşundan bu yana bir ibadet mekanına kavuşma hayaliyle yürüdüklerini belirterek, “Bu hayalimiz bugün gerçeğe dönüştü. Emeği geçen tüm kardeşlerime gönülden teşekkür ediyorum. Allah hepsinden razı olsun.” ifadelerini kullandı.

Münster DİTİB Bölge Birliği Başkanı Can Kara da, bölgedeki birlik ve beraberliğin bu tür eserlerle daha da güçlendiğini belirterek, bu güzel eserin hizmete açılmasını sağlayan başta dernek yönetimi olmak üzere emeği geçenlere teşekkür ederek, hayırlı olsun temennisinde bulundu.

KRV Eyalet Meclis Üyesi Carsten Löcker, yaptığı konuşmada, böyle bir ibadethane ve buluşma mekanının Herten için önemli bir kazanım olduğunu belirterek yeni caminin hayırlı olmasını diledi.

Herten Belediye Başkanı Fred Toplak ise, şehrin farklı kültür ve inançlardan oluşan zengin yapısına dikkat çekerek, caminin toplumsal uyuma sağlayacağı katkıya vurgu yaptı.

- "Camiler sadece namaz kılınan yerler değildir"

DİTİB Genel Başkan Yardımcısı Muhammet Çatmak, konuşmasında camilerin sadece namaz kılınan mekanlar olmadığını vurgulayarak, “Camilerimiz ibadetin huzur bulduğu, çocuklarımızın Kur’an öğrendiği, gençlerimizin kimlik kazandığı, ailelerimizin ve komşuluk bağlarının güçlendiği mübarek merkezlerdir. Aynı zamanda bu toplumun ayrılmaz bir parçası olduğumuzun en somut göstergeleridir.” dedi.

Çatmak ayrıca, DİTİB olarak Almanya genelinde 860’ın üzerinde cami derneği, 15 eyalet ve bölge birliği ve on binlerce gönüllüyle topluma hizmet ettiklerini belirterek, bu eserin ortaya çıkmasında emeği geçen herkese teşekkür etti.

Münster Din Hizmetleri Ataşe Vekili Turgut Şen ise cami derneğinin 1978 yılındaki kuruluşundan bu yana yaşadığı süreci ve azimle yürütülen çalışmaları hatırlatarak, bu güzel günde bir arada olmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

T.C. Münster Başkonsolosu Mehmet Özgün Arman, Almanya’daki vatandaşların ibadet ihtiyaçlarının karşılanması ve dini değerlerin yaşatılması adına yapılan bu eserin önemine işaret etti. Başkonsolos Arman, bu tür projelerin gelecek nesillere bırakılacak en güzel miras olduğunu ifade ederek, bu güzel eserin hizmete açılmasını sağlayan başta Herten DİTİB Hacı Bayram Camii dernek yönetimi olmak üzere emeği geçenlere teşekkür etti.

Konuşmaların ardından Herten DİTİB Hacı Bayram Camii’nin açılış kurdelesi dualar eşliğinde kesildi. Ayrıca yaklaşık 400 üyenin bulunduğu dernekte kadınlardan oluşan ‘Nisa Papatyaları’ grubu programa kendi el emekleri ile yaptıkları ikramla ve organizasyona destekle önemli katkılarda bulundu.

Tören, caminin davetliler tarafından gezilmesi ve verilen ikram ile sona erdi.

Yozgat Şehit İbrahim Yılmaz Dini İhtisas Merkezinde iki gün süren seminere Aile ve Dini Rehberlik Büro/Merkezlerinde aileye yönelik sorunların çözümünde görev alan 165 personel katıldı.

Diyanet İşleri Başkanlığı Aile ve Dinî Rehberlik Daire Başkanı Betül Altun Erincik, hizmet içi eğitim seminerinin açılışında yaptığı konuşmada, aileyi modern çağın risklerine karşı korunması gereken "son kale" olarak nitelendirerek, "2026-2035 Aile ve Nüfus On Yılı" vizyonu doğrultusunda manevi rehberlik hizmetlerinin hayati önem taşıdığını vurguladı. Sahadaki tecrübe paylaşımının ve vaka analizlerinin merkezde olduğu beş günlük eğitim programıyla personelin donanımını artırmayı hedeflediklerini belirten Erincik, düşen doğurganlık oranları, gençlerdeki kimlik bunalımı ve dijitalleşmenin etkileri gibi güncel sorunlara karşı "Değerleriyle Güçlü Ailem" projesi ve ALO 190 hattına entegre edilen aile rehberliği hizmetiyle toplumun her kesimine aktif şekilde dokunmaya devam edeceklerini ifade etti.

Beş gün süren yoğun eğitim programında, aile hizmetleri mevzuatı, manevi danışmanlık ve rehberlik, bağımlılıkla mücadele, şiddetin önlenmesi, aile içi iletişim, çocuk ihmal ve istismarı, dijital okuryazarlık, güncel inanç problemleri, İslam aile hukuku, boşanma süreçleri ve vaka analizleri gibi pek çok konu alanında uzman isimler tarafından ele alındı.

Seminerde katılımcılar, vaka analizleri ve interaktif çalışmalarla sahada karşılaştıkları sorunlara yönelik çözüm üretme kapasitelerini artırma imkanı buldu.

Program, genel değerlendirmelerin ve hizmet kalitesini artırmaya yönelik iyi dileklerin ardından sona erdi.

Sempozyumda İslami ilimler, siyaset bilimi, sosyoloji, medya, psikoloji, yapay zeka, göç ve eğitim gibi birçok konu ele alındı. Oturumlar DCA’da yüz yüze yapılırken, bazı paneller Zoom üzerinden gerçekleştirildi ve program Diyanet Center of America YouTube kanalı üzerinden canlı yayınlandı.

Açılış konuşmasını DCA Danışma Kurulu Başkanı Doç. Dr. Fatih Kanca yaptı. Açılışta ayrıca Dr. Ahmet Selim Tekelioğlu bir ana konuşma gerçekleştirdi. Dr. Kanca konuşmasında bilginin tek başına yeterli olmadığını, bilginin hikmet ve erdemle birlikte anlam kazandığını vurguladı.

Kapanış programında Türk Hava Yolları’nın desteğiyle En İyi Sunum Ödülü Wisconsin–Madison Üniversitesi doktora adayı Emir Karakaya’ya verildi. En İyi Makale Ödülüne ise Princeton Üniversitesi doktora öğrencisi Muhammed Burak Bakır layık görüldü.

Diyanet Center of America, sempozyumu önümüzdeki yıllarda daha da geliştirerek genç araştırmacıları desteklemeye devam edeceğini bildirdi.

Allah'ın rızasından başka hiçbir karşılık gözetmeden vaktini, enerjisini ve imkanlarını iyilik ve dayanışma yoluna adayan tüm vakıf gönüllülerinin ve hayırseverlerin Vakıflar Haftası'nı tebrik eden Erdoğan, etkinliğe vesile olan Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Vakıflar Genel Müdürlüğüne teşekkür etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Mimari ve Zarafette Vakıf Medeniyeti" temasıyla hafta boyunca tertiplenecek etkinliklerin, ülke, millet ve vakıf medeniyetinin tüm mensupları için hayırlara vesile olmasını dileyerek, şöyle konuştu:

"Mimari, zarafet, vakıf ve medeniyet temadaki bu dört kavrama baktığımızda hepsinin birbirini tamamlayıp beslediğini, büyütüp zenginleştirdiğini görüyoruz. Zira tevarüs ettiğimiz tarih, kültür ve kimlik hazinesi mimariyi zarafetle buluşturmuş, zarafeti vakıf hizmetleriyle taçlandırmış, vakıf müktesebatını ise dünyada eşi benzeri olmayan bir medeniyet şölenine dönüştürmüştür. Bu şölenin en coşkulu, en estetik unsurları ise üç kıtadaki ecdat yadigarı eserlerde net bir şekilde ve göz alıcı surette tecessüm etmiştir. Camilerimiz, medreselerimiz, kütüphanelerimiz, şifahanelerimiz aynı şekilde çeşmelerimiz, su kemerlerimiz, imarethanelerimiz, hanlarımız, köprülerimiz, kervansaraylarımız ve daha nicesi, insanlığa yeni bir pencere açan vakıf medeniyetimizin birer nişanesidir. Aynı zamanda bu eserler yüksek bir üslubun tekemmül etmiş bir estetiğin adaletle, erdemle, ahlakla yoğrulmuş seçkin bir tasavvurun, 'Halka hizmet, Hakk'a hizmettir' düsturunun en somut tezahürleri olmuştur. Kusursuz bir ilahi tasarım yaratılmış, zübde-i alem olan insana hizmeti amaçlayan vakıf kültürümüz, milletimizin en güzel hasletlerinden biridir. Dolayısıyla bir emanet olan bu kültürü korumak, bu eserlerin ihtiva ettiği mana ve değerler evrenini yaşatmak, tüm bunları gelecek kuşaklara aktarmak hepimiz için kritik önemdedir."

"Vakıflar Genel Müdürlüğümüzü yürekten kutluyorum"

Erdoğan, bu yıl 102. yaşını kutlayan Vakıflar Genel Müdürlüğünün mühim bir vazifeyi çok yüksek bir şuur ve başarıyla üstlendiğini dile getirerek, şöyle devam etti:

"Genel Müdürlüğümüzün 102. kuruluş yıl dönümünü tebrik ediyor, bu vesileyle ecdadın mirasını evlatla buluşturan ata yadigarı eserlere gözü gibi bakan Vakıflar Genel Müdürlüğümüzü yürekten kutluyorum. Geçtiğimiz yılki Vakıf Haftası kutlamasında 101 vakıf eserinin açılışını yapmıştık. Bugün de yurt içinde ve yurt dışında son bir sene içerisinde restorasyonu tamamlanan 202 vakıf eserimizin toplu açılışını gerçekleştireceğiz. Birazdan canlı bağlantılarla Kahramanmaraş'taki Ulu Camimizin, Beyazıt Medresesi Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi'nin, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Topkapı Yerleşkesi Mühendislik Fakültesi ile Sanat Tasarım ve Mimarlık Fakültelerinin ve Kuzey Makedonya'nın Manastır şehrindeki Hacı Mahmut Bey Camimizin kurdelelerini hep birlikte keseceğiz. Şimdiden hayırlı, uğurlu olsun diyorum. Bu eserlerin bakım, onarım ve yeniden ihyasında emeği geçen tüm kurumlarımızı, yüklenici firmalarımızı sahada fedakarca çalışan işçi ve mühendislerimizi, mimarlarımızı, proje uzmanlarımızı ayrı ayrı kutluyorum. 202 eserimizin her birinin banilerini, hamilerini bu yapılarda alın ve fikir teri olan tüm büyüklerimizi rahmetle yad ediyorum. Bugüne kadar ecdadımızın emanetine sahip çıkmayı sizlere ve bizlere nasip eden Rabbime hamdediyorum. İnşallah bundan sonra da ecdadın izini ve mührünü taşıyan şanla, şerefle dolu mazimizin ruhunu ve birikimini yansıtan, milletimizi millet yapan bu değerlerin üzerine titremeye devam edeceğiz."

"Hayır ve zarafet, biri olmadan diğeri natamam mefhumlardır"

"Bizim hem kültürümüzde hem de ruh köklerimizde hayır ve zarafet, biri olmadan diğeri natamam mefhumlardır." ifadelerini kullanan Erdoğan, şunları kaydetti:

"Bu hasletler bizim vakıf geleneğimizden mimari şaheserlerimize milli ve manevi kimliğimizin özünü teşkil eden tüm değerlere adeta sinmiş, işlemiş, hulul etmiştir. Zarafetin davranış planındaki yansıması olan nezaket ve kibarlık da hayırla doğrudan ilişkilidir. Bu hakikate gönüller sultanının şu hadis-i şeriflerinde sarih bir biçimde şahitlik ediyoruz. Hayat ve hidayet rehberimiz Peygamber Efendimiz Aleyhissalatü Vesselam şöyle buyurmuştur; 'Kime rıfktan (nezaket ve kibarlıktan) bir pay verilmişse bir kimse hayırdan nasibini almış demektir. Nezaket ve kibarlıktan mahrum olan kimse ise hayırdan nasibini alamamış demektir.' Biz Yüce Allah'ın 'Kim zerre miktarı hayır işlerse onun mükafatını görecektir' müjdesine iman etmiş bir milletiz. Hayır faaliyetlerimizi en güzel, en zarif şekilde vakıflarımız eliyle ete kemiğe bürünmüş, bu alanda dünyada temayüz etmiş bir geleneğin sahipleriyiz. Bilhassa sanat ve hele hele zarafet timsali mimari yapılarımızda, vakıf eserlerimizde bu özelliklerin temerküz ettiğini görürüz."

Erdoğan, Süleymaniye Külliyesi'nin Kanuni Sultan Süleyman Han tarafından vakfedilen bir mabet olmanın yanında fevkalade estetik bir sanat eseri olduğunu belirtti.

Süleymaniye Camisi tamamlandıktan sonra Kanuni Sultan Süleyman'ın bir rüya gördüğünün rivayet olunduğunu anlatan Cumhurbaşkan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Rüyasında kıyamet kopmuş, ruzi mahşerde terazi kurulmuştur. Terazinin bir kefesinde Süleymaniye Külliyesi, diğerinde ise bir bakraç ayran vardır. Bir bakraç ayranın olduğu kefe, terazide daha ağır basmaktadır. Hayır ve adalet konusundaki hassasiyetiyle bilinen Sultan Süleyman, gördüğü bu rüyayı devrin şeyhülislamı Ebussuud Efendi'ye anlatır. Ebussuud Efendi rüyanın detaylarına vakıf olunca kendisinden müsaade ister ve bu rüyanın hikmetini araştırmaya koyulur. Bir süre sonra caminin yapımında vazife almış ustalarla görüşür. Ustalar Ebussuud Efendi'ye şunu anlatırlar: 'Çok sıcak bir yaz günüydü. Kan ter içinde çalışıyor, camiyi bir an önce inşa etmek istiyorduk. O gün yaşlı bir nine elinde bir bakraç ayranla çıkageldi. Evlatlarım yorulmuşsunuzdur, şu soğuk ayranı için de biraz ferahlayın diyerek bakracındaki ayranı bize ikram etti. Biz ayranı içtik, oldukça rahatladık ve Allah razı olsun diyerek o nineye pek çok hayır dualar ettik. O da Allah kolaylık versin dedi ve boş bakracı alıp uzaklaştı.' Bu olayı dinleyen Ebussuud Efendi tekrar padişahın huzuruna çıkar ve durumu anlatır. Rüyadaki hikmet son derece açıktır. İhlasla, samimiyetle, sadece Allah'ın rızasını kazanmak gayesiyle işçilere ve ustalara dağıtılan bir bakraç ayran, yapılan bu mütevazı hayır Cenabıhakk'ın katında Süleymaniye Külliyesi'nden daha değerlidir. Hepimizin bu kıssadan alacağımız çok önemli hisseler olduğu kanaatindeyim."

"Vakıf geleneğimiz güçlü, kapsayıcı, kuşatıcı bir yapıya sahiptir"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, vakıf medeniyetinin temsilcilerinin çok ulvi bir mesuliyeti ifa ettiklerini dile getirdi.

Vakıf temsilcilerinin sağlıktan eğitime, sosyal dayanışmadan yardım faaliyetlerine, Türk milletinin dünyaya örnek olan nevi şahsına münhasır kıymetlerini yaşattıklarını vurgulayan Erdoğan, "Bunun için her birinize, şahsım ve milletim adına ayrı ayrı teşekkür ediyor, Rabb'im sizlerin bu gayretlerini inşallah hayra ve berekete tebdil eylesin diyorum." ifadesini kullandı.

Vakıf kültürünün bir diğer özelliğinin de bireysel ve toplumsal hayatın her alanını, safhasını kapsaması olduğunu dile getiren Cumhurbaşkan Erdoğan, şunları söyledi:

"Osmanlı Devleti sınırları içinde, vakıflar sayesinde, bir adam, vakfedilmiş evde doğar, vakfedilmiş bir beşikte büyür, vakıf ormanlarından geçimini temin eder, vakıf mallarından yer ve içer, vakıf kitaplarından okur, vakfedilmiş bir medresede hocalık yapar. Vakıf idaresinden ücretini alır, öldüğü zaman da vakfedilmiş bir tabuta konur ve vakfedilmiş bir mezarlığa gömülür. Geçmişte yapılan bu tespit son derece yalın, çarpıcı ve isabetlidir. Divitinde mürekkep kalmayan talebelere mürekkep temin edilmesinden, şehit ve sahabe türbelerinin tamir edilmesine, bitkilerin, tohumların ve göç yolundaki leyleklerin korunmasından kimsesiz hastaların tedavisine kadar bizim vakıf geleneğimiz işte böylesine güçlü, bu derece kapsayıcı, kuşatıcı, kucaklayıcı bir yapıya sahiptir."

"İyilikte yarışanları desteklemeye aynı kararlılıkla devam edeceğiz"

Erdoğan, canlı cansız tüm varlıkları merkezine alan vakıfların bugün özveriyle ve samimiyetle çalışmalarına devam ettiğini vurguladı.

"Paradan, ranttan, şahsi çıkarlarından başka siyasi kıblesi olmayanlar, her fırsatta vakıf ve derneklerimizi hedef alsalar da insanlığa hizmete adanmış yürekleri bu kutlu mücadelelerinden vazgeçiremiyorlar." diyen CumhurbaşkanıErdoğan, şunları kaydetti:

"Milli ve manevi değerlerine bağlı bir gençliğin yetişmesinden nerede bir mazlum varsa imdadına koşmaya, farklı alanlarda faaliyet gösteren vakıflarımız milletimizin kıvanç kaynağı olmayı sürdürüyor. Çalana, çırpana, 'öğrenciler için burs topluyoruz' diyerek yönettiği şehri haraca bağlayanlara ses çıkarmayıp bu milletin evlatları için samimiyetle koşturanlara engel çıkaranları sadece maşeri vicdana havale ediyoruz. Onlar ne yaparsa yapsın, biz hükümet olarak, iyilikte, yardımlaşmada, dayanışmada yarışanları desteklemeye aynı kararlılıkla devam edeceğiz. İnsan insanın şifasıdır. Bu inançla bir yaralı gönüle merhem olmaya, bir ihtiyaç sahibinin elinden tutmaya, milletimizin istikbal davasına omuz vermeye çalışan tüm vakıf ve derneklerimizin yanında olacağız. Birazdan yılın vakfı ödülünü tevdi edeceğimiz Eren Vakfı işte bunlardan biridir. Maddi imkansızlıklardan ötürü eğitim ve öğretim faaliyetlerinde sıkıntı yaşayan öğrenci ve öğretmenlere destek olan Eren Vakfı'mızı tebrik ediyor, çalışmalarında Cenabıallah'tan başarılar diliyorum."

Afet bölgesindeki vakıf eserlerinin durumu

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Vakıflar Genel Müdürlüğünün gerek yurt içinde gerek yurt dışında vakıf mirasına dört elle sarılıp bu eşsiz hazineyi zenginleştirerek görevini bihakkın yerine getirdiğini söyledi.

Asrın felaketinde hasar gören 377 vakıf eserinden 276'sının onarım ve restorasyonunun tamamlandığını belirten Erdoğan, "Geri kalan 101 eserin tadilat ve rekonstrüksiyonu bunlarda inşallah bitti. Yıl içerisinde nihayete erecek. Böylece 2026 yılında 377 eserin tamamı yeniden ihya edilmiş olacak." dedi.

Vakıflar Genel Müdürlüğünün son dönemde çok önemli çalışmalara imza attığına dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

"Mimar Sinan'ın 'ustalık eserim' dediği Selimiye Cami'miz, 2020'de asli hüviyetine kavuşturduğumuz Ayasofya-ı Kebir Camii Şerifimiz, barok tarzdaki üslubuyla öne çıkan Nuruosmaniye Külliyemiz, yaklaşık 700 yıllık bir tarihe sahip olan Sungur Bey Cami'miz ve daha nice önemli eserde oldukça titiz bakım ve onarım faaliyetleri yürütüldü. 'Evlad-ı Fatihan' diyerek başta gönül coğrafyamızda adeta bir restorasyon seferberliği başlatılarak 2012'den bugüne tam 40 eser ihya edildi. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kuzey Makedonya, Kosova ve Bosna Hersek'te ise 11 eserin onarımı devam ediyor. Göğsümüzü kabartan milletimizin yüz akı olan bu çalışmalardan ötürü Vakıflar Genel Müdürlüğümüze sizlerin huzurunda bir kez daha canı gönülden teşekkür ediyorum. Rabbim bu başarılarınızı inşallah daim eylesin diyorum. Bu düşüncelerle son 1 yılda restorasyonu tamamlanan 202 eserimizin tekrar hayırlara vesile olmasını diliyor, ülkemizin, milletimizin, vakıf camiamız ve hayırseverlerimizin 2026 Vakıf Haftası'nı yürekten tebrik ediyorum."

Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş tarafından yapılan duanın ardından, son 1 yılda restorasyonu tamamlanan 202 vakıf eserinin toplu açılışı gerçekleştirildi.

Programa, AK Parti Genel Başkanvekili Mustafa Elitaş, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan, AK Parti genel başkan yardımcıları, milletvekilleri ve davetliler katıldı.

Burada konuşan Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, imam hatip meselesinin bu milletin evlatlarını kökleriyle buluşturma meselesi olduğunu söyledi.

İmam hatip meselesinin inancı hayatın dışına itmek isteyen kişilere ve iradelere karşı milletin kendi çocuklarına sahip çıkma meselesi olduğunu anlatan Tekin, "İmam hatip meselesi ezanın, Kur'an'ın, caminin, ailenin, ahlakın ve vatan sevgisinin nesilden nesile aktarılması mücadelesidir. Bu okulların kapısından giren her bir evladımız, bir okulun öğrencisi olmanın çok ötesinde büyük bir hafızanın, duanın ve beklentinin de muhatabıdır." diye konuştu.

Tekin, Konya'da düzenlenen etkinliğe ülkenin dört bir yanından gelen öğrencilerin hünerlerini sunduğunu, her öğrencinin emanet edilen alanın hakkını verme gayretini ortaya koyduğunu vurguladı.

Her öğrencinin imam hatip okullarının yıllar içinde taşıdığı emaneti yeni kuşaklarda güçlü bir iradeyle taşıdığını dile getiren Tekin, "Bugün imam hatip camiası Türkiye'nin dört bir yanında kök salmış büyük bir maarif ekosistemine sahiptir. Başta rahmetli Tevfik İleri olmak üzere Mahmut Celalettin Ökten ve emeği geçen bütün büyüklerimiz ve hocalarımız sayesinde bugün sahip olduğumuz bu model, sadece Türkiye'de değil aynı zamanda dünyanın birçok ülkesinde de model olarak sunulabilecek nevi şahsına münhasır bir okul sistemidir." ifadelerini kullandı.

- "İmam hatip okullarımız, bugün çok yönlü ve güçlü bir eğitim imkanı sunmaktadır"

Tekin, Din Öğretimi Genel Müdürlüğünün pozitif bilimlerle ve dini eğitimin beraber aynı sıralarda verildiği bu modeli markalaştırmak için çalıştığını vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Şu an Türkiye'de imam hatip okullarımız, yaklaşık 1 milyon 100 bin öğrencimiz, 100 bine yaklaşan öğretmen kadromuz ve güçlü pansiyon kapasitemizle eğitim sistemimizin en önemli kurumsal yapılarından biri haline dönüşmüş durumda. Bu okullarımız, 2014 yılındaki meşhur dershane kanunundaki proje okul kavramıyla çok farklı programların uygulandığı bir okul modeli haline dönüştü. Hafızlık programlarından yabancı dil hazırlık sınıflarına, fen ve sosyal bilimler tecrübesinden sanat, spor, teknoloji ve kültür alanlarına uzanan programlarıyla imam hatip okullarımız, bugün çok yönlü ve güçlü bir eğitim imkanı sunmaktadır."

- "Vesayet aklı, millet iradesinin karşısında gerilemek zorunda bırakıldı"

28 Şubat sürecinde öğretmen olma hayali kuran nice gençlerin okul tercihi sebebiyle haksızlıklarla karşı karşıya kaldığını belirten Tekin, şöyle devam etti:

"Milletin inancını, kıyafetini, okul tercihini ve hayat tarzını hizaya sokmaya çalışan vesayet aklı egemen olmaya çalıştı. Hamdolsun Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye, evlatlarımızın önüne konulan bu yasakçı düzenekleri teker teker tasfiye etti. Başörtüsü yasağı, katsayı adaletsizliği sona erdirildi. İmam hatip okullarının önüne örülen bütün duvarlar bir bir yıkıldı. Eğitim hakkını, okul tercihi, inanç ve kimlik üzerinden daraltmak isteyen vesayet aklı, millet iradesinin karşısında gerilemek zorunda bırakıldı. Bugün gençlerimiz bu salonda Kur'an'ı öz güvenle okuyabiliyorsa, hafızlarımız emeklerini gururla ortaya koyabiliyorlarsa, kızlarımız ve erkeklerimiz kendi kimlikleriyle eğitim hayatında varlık gösterebiliyorlarsa burada yıllara yayılan büyük bir demokrasi mücadelesinin, milletle omuz omuza yürüyen kararlı bir liderliğin emeği var."

- "Gençlerimizin ruh dünyası, algoritmaların merhametine bırakılmamalı"

Tekin, çocukların ve gençlerin hızla değişen dünyada karşı karşıya oldukları risklerin geçmişten farklı biçimlerde ortaya çıktığını söyledi.

İman, aile yapısı, ahlak ve gençliğin çeşitli içeriklerle hedef alındığına dikkati çeken Tekin, "Saldırılar artık kimi zaman masum bir eğlence görüntüsüyle, kimi zaman kısa video filmiyle, elektronik oyunlarla ya da sosyal medyada viral olan bir akımla karşımıza çıkıyor. Dijital mecralar, algoritmalar, akran baskısı, siber zorbalık, yalnızlığı derinleştiren sanal ilişkiler, şiddeti sıradanlaştıran içerikler ve aile bağlarındaki zayıflama artık eğitim meselemizin tam odağında yer alıyor. Bunlar karşısında sessiz ve seyirci kalamayız, kalmamalıyız. Evlatlarımızı, ekranların insafına terk etmemeliyiz. Gençlerimizin ruh dünyası, algoritmaların merhametine bırakılmamalı." diye konuştu.

- "Rehberlik hizmetlerimizi daha da güçlendirmeye çaba sarf ediyoruz"

Aile bağlarının zayıflaması ve dijital kuşatmanın artması karşısında eski yöntemlerle ilerlemenin mümkün olmadığını belirten Tekin, son dönemde yaşanan olayların bu gerçeği bir kez daha ortaya koyduğunu dile getirdi.

Tekin, eğitimde yalnızca ders başarısına odaklanmanın yeterli olmadığına işaret ederek, şunları kaydetti:

"Öğrencinin öfkesini, içine kapanmasını, arkadaş çevresini, dijital dünyadaki izlerini ve ailesiyle kurduğu bağı okulda kendisini nasıl hissettiğini aynı hassasiyetle gözetmek, takip etmek zorundayız. Bir evladımız sessizce uzaklaşıyorsa mutlaka fark edeceğiz. Bir gencimizin kalbinde öfke büyüyorsa mutlaka takip edip ilgileneceğiz. Bir öğrencimiz kendini yalnız hissediyorsa ona mutlaka ulaşacağız. Bu yükü okula, aileye, öğretmene, rehberlik servisine ve fiziki güvenlik tedbirlerine bırakmadan hep beraber ilgileneceğiz. Bakanlık olarak biz bu tabloyu bütün boyutlarıyla görüyor ve ele alıyoruz. Rehberlik hizmetlerimizi daha da güçlendirmeye çaba sarf ediyoruz. Okul ve aile bağını tahkim etmek için 2,5 yıldır çok yoğun bir çaba içindeyiz."

Programda, Konya Valisi İbrahim Akın, Din Öğretimi Genel Müdürü Ahmet İşleyen de konuşma yaptı.

Bakan Tekin, törende, etkinlik boyunca çeşitli yarışmalarda dereceye giren öğrencilere ödüllerini verdi.

Bu yıl “Kurbanını Paylaş, Kardeşinle Yakınlaş” temasıyla gerçekleştirilen 2026 yılı vekaletle kurban organizasyonu çalışmaları kapsamında, ada genelinden bağışlar kabul ediliyor.

Organizasyona destek olan KKTC Din İşleri Başkanı Hakan Moral, kurban vekaletini Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği Din Hizmetleri Müşavirliği aracılığıyla Türkiye Diyanet Vakfı’na emanet etti.

Vekaleti kabul eden Dursun Ali Coşkun, yapılan bağıştan dolayı teşekkürlerini ileterek bağış makbuzunu takdim etti.

Cebeci, "Büyük bir medeniyetin temsilcileri olarak en büyük görevimiz, gençlerimize güzel ahlakı aşılamak ve onları dürüstlükle yoğurmaktır. Bu cami, sadece bir ibadethane değil, aynı zamanda sosyalleşme gibi güzel alışkanlıklarla nesillerin yetişeceği bir buluşma merkezidir. Zira camilerin eğitmek, güzelliği yaymak ve sosyalleşmek gibi önemli fonksiyonları bulunmaktadır." dedi.

DİTİB Genel Sekreteri Eyüp Kalyon, camilerin farklı kesimlerden insanları bir araya getiren özel mekanlar olduğunu ifade ederek, "Camiler sadece ibadet edilen yerler değildir. Burası toplumun her kesiminden insanın bir araya geldiği, kaynaştığı, dayanışmayı öğrendiği kutsal mekanlardır." ifadelerini kullandı.

DİTİB Regensburg Turkuaz Camisi Dernek Başkanı Mahir Koçak da sadece bir ibadethane inşa etmediklerini, aynı zamanda bir gençlik merkezi ve cenaze yıkama bölümü kurmayı da hedeflediklerini belirtti.

Caminin din görevlisi Ali Aydın, camilerin toplumu bir arada tutan en önemli yapılar olduğunu vurgulayarak, göreve başladığı günden bu yana 38 kişinin bu camide Müslüman olduğu bilgisini paylaştı.

Regensburg Belediyesi Eğitim Sorumlusu Dr. Sabine Kellner-Mayrhofer ise kentte böyle bir buluşma noktasına duyulan ihtiyaca dikkati çekerek, memnuniyetini dile getirdi.

Regensburg kentinde 1977 yılında kiralanan tek odayla ibadete başlanan DİTİB Turkuaz Camisi'nin yeni inşa edilen ve bin kişi ağırlama kapasiteli modern kompleksi, dualar eşliğinde kurdelenin kesilmesiyle açıldı.

Mülakat sürecinde öğrencilerin kendilerini ifade etme becerileri, genel kültür düzeyleri, dini bilgi birikimleri ile Kur'an-ı Kerim ezberi ve okuma yeterlilikleri esas alınarak değerlendirme yapıldı.

Mülakat komisyonunda yer alan TDV Temsilcisi Mehmet Emin Uslu, burs programının uluslararası öğrenci hareketliliğine önemli katkılar sunduğunu belirtti.

Her yıl farklı ülkelerde öğrenci seçme süreçleri yürüttüklerini ifade eden Uslu, bu kapsamda Gana'da da adaylarla bir araya geldiklerini söyledi.

Akra'daki programın yoğun fakat verimli geçtiğini aktaran Uslu, "İki gün içerisinde yaklaşık 80 öğrencinin mülakatını gerçekleştirdik. Öğrencilerin hem akademik yeterliliklerini hem de dini bilgi ve becerilerini kapsamlı şekilde değerlendirdik." dedi.

Aday seçiminde yalnızca akademik başarıya odaklanmadıklarını vurgulayan Uslu, öğrencilerin özgüveni, kendini ifade kabiliyeti ve toplumsal farkındalığının da dikkate alındığını kaydetti.

Uslu, mülakat sürecinin ardından belirlenen adayların nihai değerlendirme için merkeze bildirileceğini, başarılı öğrencilerin Türkiye'de eğitim görme fırsatı elde edeceğini ifade etti.

Büyükelçi Abualnasr, Ankara Esenboğa Havalimanı'ndan Hac farizası için kutsal topraklara gidecek hacı adaylarına, Suudi Arabistan'daki havalimanlarında prosedürlere tabi tutulmadan otellerine ulaşmalarını sağlayan "Mekke Yolu" projesi kapsamında işlemlerinin tamamlanması öncesinde çiçek takdim etti.

Abualnasr, "Mekke Yolu Projesi"nin işleyişini yerinde görmekten büyük mutluluk duyduğunu belirterek, "'Mekke Yolu Projesi', Suudi Arabistan Krallığı'nın vizyon projelerinden biridir. Krallığın basiretli liderliğinin talimatları doğrultusunda, hacıların ibadetlerini kolaylıkla yerine getirmelerini sağlamayı amaçlamaktadır." ifadelerini kullandı.

Abualnasr, proje sayesinde hacı adaylarının pasaport kontrolü, gümrük ve hatta sağlık işlemleri dahil olmak üzere tüm seyahat prosedürlerini kalkış yaptıkları havalimanında tamamlayabildiklerini belirtti.

Hacı adaylarının Suudi Arabistan'a vardıklarında konaklama yerlerine son derece kolaylıkla ulaştırıldığını, hatta bagajlarının bile konakladıkları yerlere gönderildiğini aktaran Abualnasr, "Bu proje Türkiye'de şu anda dördüncü yılına girdi. Halihazırda İstanbul ve Ankara olmak üzere iki noktada hizmet verilmektedir. Ben de şahsen bu projeye Ankara'da üçüncü kez şahit oluyorum. Açıkçası Türk kardeşlerimizin ilettiği iyi yorumlardan anladığım kadarıyla proje hacıların ibadetlerini gerçekten kolaylaştırdı." şeklinde konuştu.

Abualnasr, projeyi yürüten Suudi Arabistan'daki ve projeye katkı sağlayan Türkiye'deki kurumlara teşekkür etti.

Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Fatih Mehmet Karaca da projenin hayata geçirilmesinde emeği geçenlere teşekkür ederek, hacı adayların sağ salim seyahat etmeleri temennisinde bulundu.

Suudi Arabistan Hac ve Umre Bakanlığının son zamanlarda hacılara hizmet konusunda büyük özverisi ve gayreti bulunduğunu ifade eden Karaca, Diyanet İşleri Başkanlığı olarak yaklaşık 50 yıllık tecrübeyle hacılara hizmet etmenin gururunu yaşadıklarını söyledi.

Bu proje vesilesiyle kutsal topraklara gidecek bir Türk hacı adayı da bu uygulamayla işlemlerin kısalmasından dolayı memnuniyetini dile getirdi.

- "Mekke Yolu Projesi"

"Mekke Yolu" projesi, hac farizası için kutsal topraklara gidecek hacı adaylarının, Suudi Arabistan'daki havalimanlarında prosedürlere tabi tutulmadan konaklayacakları otellere rahat ve hızlıca ulaşmalarını sağlıyor.

Hacı adaylarının uzun süre beklemeden havalimanlarından çıkış yapmasını amaçlayan proje, 30 Mayıs 2023'te hayata geçirilmişti.

Proje kapsamında hacı adayları, Suudi Arabistan'a gitmeden önce Esenboğa Havalimanı'nda Türk pasaport kontrolünden geçtikten sonra Arapça "Mekke Yolu" yazılı kendilerine ayrılan özel alanda Suudi görevlilerce karşılanıyor.

Suudi Arabistan'da yapılacak pasaport kontrolü ile parmak izi gibi işlemleri Esenboğa Havalimanı'nda tamamlanan ve görevlilerce kendilerine gül hediye edilen hacı adayları, Cidde veya Medine'deki havalimanlarında beklemeden kalacakları otellere geçebiliyor.

Müslümanların Allah'ın rızasını kazanmak için ibadet amacıyla belirli şartları taşıyan hayvanları usulüne uygun kesme işlemi Kurban Bayramı süresince gerçekleştirilecek.

İşte Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kuruluna göre kurban ibadetiyle ilgili doğru bilinen bazı yanlışlar.

1 - Kesim gerçekleşmeksizin yalnızca bağışta bulunmak veya sadaka vermek kurban ibadeti yerine geçer mi?

Kurban ibadetinin yerine getirilmesi için gerekli şartları taşıyan bir hayvanın usulüne uygun olarak kesilmesi şarttır. Kesim gerçekleşmeksizin yalnızca bağışta bulunmak veya sadaka vermek kurban ibadeti yerine geçmez. Bu bağlamda "kesimsiz kurban bağışı" adı altında yapılan bağışların hiçbir dini dayanağı bulunmamakta olup söz konusu bağışlar kurban sayılmaz.

2 - Bir kurban hissesine birden fazla kişi ortak olabilir mi?

Bir kurban hissesi yalnızca bir kişi içindir. İmkanı olmayan birden fazla kişinin, tek kişilik bir hisseye ortak olabileceği anlayışı dinen doğru değildir. Aynı hisseye birden fazla kişinin ortak olması halinde kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz. Bu bağlamda vekaletle kurban kesen kuruluşlar kendi adlarına değil, sadece vekalet veren kimseler adına kurban kesebilir.

3 - Kadınlar kurban kesebilir mi?

Kadınların kurban kesim işlemini yapamayacağı anlayışı doğru değildir. Kesme becerisine sahip kişi, erkek veya kadın olsun, kurban kesimini gerçekleştirebilir.

4 - Büyükbaş kurbanlıkların hissedar sayısının tekli sayılarda mı olması gerekiyor?

Büyükbaş bir kurbanlığın hissedar sayısının mutlaka 3, 5, 7 gibi tekli sayılarda olması gerektiği anlayışı doğru değildir. Bir büyükbaş hayvana 7 kişi ortak olabildiği gibi 6 veya daha az kişi de ortak olabilir.

5 - Kurban etlerinin mutlaka 7 fakire mi dağıtılması gerekiyor?

Kurban etlerinin mutlaka 7 fakire dağıtılması gerektiği anlayışı doğru değildir. Kişi, kurbanını kesmesinin ardından bunun bir kısmını ihtiyaç sahiplerine, bir kısmını akraba ve komşularına verdikten sonra geriye kalan kısmını kendi evi için kullanabilir.

6 - Yolculuk halinde olanların kestiği kurbanlar geçerli mi?

Seferi (yolcu) olanın kestiği kurbanın geçersiz olduğu anlayışı doğru değildir. Bir kimsenin misafir olarak gittiği köyünde veya başka bir yerde kestiği kurban geçerlidir. Bu şekilde kurban kesen kişinin, daha sonra bayram günleri içinde yaşadığı yere dönünce yeniden kurban kesmesi gerekmez.

7 - Kurban kanı alna ya da araç lastiğine sürülür mü?

Kurban kanının, alna veya araba tekerleği gibi eşyalara sürülmesi inancı yanlıştır.

8 - Hazreti Muhammed adına kurban kesilebilir mi?

İnsanların bir araya gelerek topluca Hazreti Peygamber adına bir kurban hissesine girmeleri şeklinde bir uygulama İslam'da mevcut değildir.

9 - Kabir veya ölü kurbanı kesilebilir mi?

İslam'da "kabir kurbanı" veya "ölü kurbanı" adıyla bir kurban türü bulunmamaktadır. Ölenin vasiyeti yoksa onun adına kurban kesilmesi gerekmez.

10 - Adak, akika ve şükür kurbanlarında yaş şartları gerekli değil mi?

Kurbanlık hayvanın taşıması gereken vasıflar ve kesimle ilgili diğer hükümler, bütün kurban çeşitlerinde aynıdır. Bu itibarla toplum arasındaki adak, akika veya şükür olarak kurban edilecek hayvanlarda yaş gibi bazı şartların gerekli olmadığı inancı yanlıştır.

28-29 Nisan tarihlerinde düzenlenen seminere, 190 Diyanet Fetva Hattı’nda aileye yönelik sorunların çözümünde görev alan Aile ve Dini Rehberlik Büro/Merkez üyesi 160 personel katılım sağladı.

Programın açılışında konuşan Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Dr. Hüseyin Hazırlar, aileyi korumanın bir güvenlik meselesi olduğuna dikkat çekti. Hazırlar, "Bizim geleneğimizde aile küçük bir devlet, devlet büyük bir ailedir" diyerek; dijital bağımlılık, sosyal medya dezenformasyonu ve küresel tehditlere karşı ailenin direncinin artırılması gerektiğini vurguladı.

İki gün boyunca devam eden yoğun program kapsamında, personelin vatandaşlara sunduğu telefonla manevi danışmanlık hizmetinin niteliğini artırmaya yönelik kritik başlıklar ele alındı. Alanında uzman isimler tarafından verilen eğitimlerde şu konular detaylandırıldı. Aile ve dini rehberlik hizmetlerinin stratejik yapısı ve kurumsal çerçevesi, kriz anlarında manevi danışmanlık teknikleri, aile hukuku perspektifinden karşılaşılan güncel meseleler, sahada karşılaşılan sorunlara yönelik vaka temelli çözüm pratikleri.

Eğitim programında Aile ve Dini Rehberlik Daire Başkanı Betül Altun Erincik, Prof. Dr. Turgay Şirin, DİYK Uzmanı Ömer Tiryaki, Hukuk Müşaviri Muhammet Sefa Albayrak, Aile ve Sosyal Hizmetler uzmanları Çağrı Çiltaş ve Zeynep Karataş, Psikolog Sümeyra Güneşer ve Aile Danışmanı Senem Yıldız tarafından seminerler verildi.

Program, genel değerlendirmelerin ve hizmet kalitesini artırmaya yönelik iyi dileklerin ardından sona erdi.

Derneğin yönetim kurulu ve üyelerinin yanı sıra kültür sanat çevresinden birçok kişinin katkılarıyla yayımlanan kitaplar ve yapılan kültürel çalışmalar değerlendirilerek, kişi ve kurumlar ödüllendirildi.

"Dergi" ödülüne Diyanet İşleri Başkanlığı süreli yayınlarından çıkan "Geçerken" Dergisi layık görüldü.

Ödülü alan Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Genel Müdürlüğü Süreli Yayınlar ve Kütüphaneler Daire Başkanı Gülhiman Hekimoğlu, Daire başkanlığı bünyesinde hazırlanan ve 2020 yılından bu yana istikrarlı bir yayın çizgisiyle yoluna devam eden Geçerken Dergisinin, kültür ve sanat dünyamıza, medeniyet birikimimize ve söz varlığımıza sahici bir katkı sunma gayesiyle hazırlandığını, dergininin geleceğin mimarı olan gençlerimize, dinî ve manevi değerlerimiz, kültürel birikimimiz gençlerin diliyle aktarıldığını, dergide yer alan dinî, ahlaki, edebî ve tarihî yazılarla gençlerin fikri, manevi ve estetik duyarlılıklarını geliştirmenin amaçlandığını belirtti.

Hekimoğlu, derginin hem tasarımındaki incelik hem de muhtevasındaki derinlikle kültür hayatımızda kalıcı bir iz bırakmayı hedeflediğini, bu çabanın, dikkatle örülmüş emeğin ve ortak bir hassasiyetin ürünü olan muhtevamızın takdir edilmesi ve ESKADER tarafından ödüle layık görülmesi bizim için ayrıca kıymetlidir. Şeklinde konuştu.

Çoban Mustafa Paşa Vakfı destekleriyle, külliyenin bahçesinde bulunan imarethane bölümünde her gün işine giden, ibadetini yapan, Çoban Mustafa Paşa Camii'nin önünden geçen ya da ihtiyaç sahibi 300 kişi kuşluk vaktinde güne sıcak çorbayla başlıyor.

Asırlardır sürdürülen gelenekle bölge halkının tarihi atmosferde manevi ve kültürel havayı teneffüs etmesi sağlanıyor. Ayrıca, ikramın ardından vakıf tarafından Gebze, Darıca, Dilovası ve Çayırova ilçelerinde 600 ihtiyaç sahibine günde 1 öğün 3 çeşit sıcak yemek dağıtımı gerçekleştiriliyor.

- "Anadolu erenleri, dergah kurup insanların maddi ve manevi gelişimlerine katkıda bulunurdu"

Çoban Mustafa Paşa Vakfı Başkanı Nurullah Yıldız, 10 yıldır her sabah vatandaşlar için çorba sofraları kurduklarını söyledi.

Asırlardır uygulanan geleneği sürdürdükleri ve vatandaşları manevi havayla buluşturdukları için çok mutlu olduklarını dile getiren Yıldız, "Biz çorba dağıtımına yaklaşık 10 yıl önce başladık. Çoban Mustafa Paşa Vakfı kurulduktan sonra geleneğimiz olan çorbayla vatandaşlarımıza hizmete başlayalım diye düşündük. O günden bugüne kadar kesintisiz olarak sabah çorbasını ikram ediyoruz." diye konuştu.

Yıldız, Osmanlı döneminde imarethanede pişirilen yemeklerin sabah namazından sonra kuşluk vaktinde gelenlere ikram edildiğini anlatarak, "Biz de bu geleneği tekrar yeşertelim ve canlandıralım istedik. Allah da bize nasip etti, 10 yıldır devam ediyoruz. Yaklaşık 300 kişi misafirimiz oluyor. Camiden, çevreden, işe giderken geliyorlar. 'Vakıf çorbasıdır, şifadır.' diye geliyorlar." dedi.

Yaptıkları çalışmanın kadim Türk kültürünün bir geleneği olduğuna değinen Yıldız, şöyle devam etti:

"Osmanlı döneminde Anadolu erenleri, bir bölgeye giderek orada dergah veya han kurup insanlara yemek ikram eder, sohbet edip nasihatler verir, hem maddi hem manevi gelişimlerine katkıda bulunurdu. Biz de burada geleneği yaşatıyoruz. Çoban Mustafa Paşa Külliyesi aynı zamanda bir durak. Üsküdar'dan develerle yola çıktığınız zaman akşam varacağınız yer burası. Dolayısıyla deve hanları var. Gelenleri misafir ediyor, yedirip içiriyordu ecdadımız."

Yıldız, çevredeki vatandaşlardan olumlu tepkiler aldıklarını ve bu geleneği sürdürerek iç huzuru yaşadıklarını sözlerine ekledi.

Konuşmasına katılımcıları selamlayarak başlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Sizlerin şahsında gönül coğrafyamızda ve yeryüzünün dört bir yanında kalbi bizimle atan, ülkemize ve milletimize aşkla, umutla, güvenle bakan tüm kardeşlerime buradan selamlarımı, sevgilerimi gönderiyorum." ifadelerini kullandı.

Yarışmayı 11'inci kez başarıyla tertipleyen Diyanet İşleri Başkanlığını da tebrik eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, 20 Nisan'da başlayan ve 39 ülkeden 41 Kur'an-ı Kerim sevdalısının iştirak ettiği yarışmanın finalinin 26 Nisan'da peygamberler ve sahabeler şehri Diyarbakır'da yapıldığını hatırlattı.

Birbirinden değerli hafız ve karilerin, finalde sözlerin en güzeli Kur'an-ı Kerim'i çok müessir, çok latif bir surette, huşu içinde tefenni ettiklerini söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, yarışmaya katılan ve dereceye girenleri ayrı ayrı tebrik ederek, ödüllerini alacak hafızları kutladı.

Ödül sahiplerini belirleyen jüri üyelerine de teşekkür eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:

"Allah'ın ism-i celilini, din-i mübin-i İslam'ın eşsiz değerlerini, gönüller sultanının muhkem ve mükerrem ahlakını yaymak için canla başla çalışan, ömrünü ilme, insan yetiştirmeye, yeryüzünü iyilik ve güzelliklerle tezyin etmeye adayan, bilgi ve tecrübesini, ihlas ve samimiyetini irşat faaliyetleriyle muhtaç gönüllerin istifadesine sunan tüm hocalarımıza, alimlerimize, o mümtaz gönül erlerine buradan en kalbi muhabbetlerimi yolluyorum. Şunu evvelemirde ifade etmek istiyorum. Kitabullah'a gönül veren hafızlarımız, karilerimiz, tertil ve tilavet üstatlarımız çok hayırlı, bereketli, menzil-i maksud-u ebedi saadet olan fevkalade kıymetli bir yoldadır. Bu yol sabredenlerin yoludur. Bu yol azmini iman ve sebatla teçhiz edenlerin yoludur. Bu yol en nihayetinde, inşallah Liva'ül Hamd sancağının altında birleşme, haşru cem olma yoludur.

Merhum Sezai Karakoç'un ifadesiyle bu yollar Üveys-i Karani'nin, Cüneyd-i Bağdadi'nin, Bayezid-i Bistami'nin, Hallacı Mansur'un, Abdülkadir Geylani'nin, Ahmed Rıfai'nin, Muhyiddin-i Arabi'nin, Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin, Bahaeddin Nakşibendi'nin, İmam-ı Rabbani'nin, Halid-i Bağdadi'nin, Hacı Bektaş-ı Veli'nin, Akşemseddin'in, Aziz Mahmud Hüdayi'nin, bütün bu hazretlerin, onlara bağlı olanların ve daha nice uluların yoludur. Bu yollar ki sonunda ana yolda birleşir ve tek bir yol olurlar. O yol ki imamların, sahabelerin, peygamberlerin ve son peygamberin yoludur. O yol ki Kur'an yoludur, hakikat yoludur, hakikat uygarlığı olan İslam'ın yoludur. O yol ki Allah yoludur."

"Müslümanlar olarak zorlu ve sancılı bir dönemden geçiyoruz"

Asırlar boyunca kendilerini bu yola vakfetmiş, eserleriyle, fikirleriyle, şahsiyetleriyle ve yetiştirdikleri talebeleriyle nesillere yeni ufuklar çizmiş tüm büyükleri bugün bir kez daha rahmetle andığını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Cenabıallah cümlesinin ruhlarını şad, mekanlarını cennet eylesin. Onların izinden gitmeye, sırat-ı müstakim üzere olmaya hepimizi inşallah mezun, memur ve müyesser eylesin." dedi.

Hadisişerifte, "Çocuklarınızı üç hususta yetiştirin: Peygamber sevgisi, ehlibeyit sevgisi ve Kur'an kıraati." buyurulduğunu anımsatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Çünkü Kur'an hafızları hiçbir gölgenin bulunmadığı kıyamet gününde peygamberler ve safaya ermiş Allah dostlarıyla birlikte arşın gölgesindedir." ifadesini kullandı.

Bir başka hadisişerifte de, "Her zaman Kur'an okuyan kimseye şöyle denecektir. Oku ve yüksel. Dünyada tertil ile okuduğun gibi burada da tertil ile oku. Şüphesiz senin merteben, okuduğun ayetin son noktasındadır." buyurulduğunu hatırlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti:

"Kur'an-ı Kerim'i okuyan, öğrenen, öğreten, hıfzeden ve elbette güzel bir sesle, tesirli bir ahenkle terennüm eden siz kıymetli kardeşlerimi bir kez daha tebrik ediyorum. Şu gerçeği de burada dikkatinize getirmek durumundayım. Müslümanlar olarak zorlu ve sancılı bir dönemden geçiyoruz. Filistin'den Lübnan'a, Körfez'den Sudan'a, Somali'den Yemen'e başımızı nereye çevirsek maalesef gözyaşlarıyla karşılaşıyoruz. Medeni denilen dünyanın üç maymunu oynadığı bu imtihan günlerinde kundaktaki bebekler, savunmasız siviller vahşice katlediliyor. Yıllardır ellerine geçirdikleri her fırsatta kibirli bir tavırla adaletten, eşitlikten, insan hak ve hürriyetlerinden dem vuranların gerçek yüzlerini bugün hep birlikte görüyoruz.

Şunu açık açık ifade etmek isterim ki; bu imtihanı verebilmek için Kur'an'a ve sünnete, Allah'ın ipine sımsıkı sarılmaktan başka yolumuz yoktur. Bu imtihanı verebilmek için birbirimize inanmaktan, güvenmekten, destek olmaktan başka bir seçeneğimiz yoktur. Müslümanlar olarak tefrikayı, nifak ve husumeti, yersiz ve zamansız tartışmaları bir kenara bırakmak, yekvücut olmak mecburiyetindeyiz."

Enfal Suresi'nin 46'ncı ayetindeki "Birbirinize düşmeyin, sonra gevşersiniz ve gücünüz elden gider." ifadesini anımsatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bu ayetikerimedeki ikazı hayatımızın her safhasına tatbik etmek mecburiyetindeyiz. 'Birbirinizle ilgi ve alakayı kesmeyin. Birbirinize sırt çevirmeyin. Birbirinize kin beslemeyin. Birbirinize haset etmeyin. Ey Allah'ın kulları, kardeş olun!' Kılavuzumuz, önderimiz Hatemü'l Enbiya Efendimizin işte bu nasihatini en güçlü şekilde kendimize rehber edinmek mecburiyetindeyiz. Diğer türlü bu sıkıntıların üstesinden gelmemiz, önümüze çıkan engelleri bertaraf etmemiz, bu acılara bir son vermemiz, Allah muhafaza, mümkün olmayacaktır. Sabredeceğiz, ümidimizi kaybetmeyeceğiz. Bir duvarın tuğlaları misali birbirimize sıkıca kenetleneceğiz. Zulmün ve zalimin olmadığı huzurlu bir geleceği inşallah hep birlikte inşa edeceğiz." diye konuştu.

Başkan Arpaguş: “Bu yarışmalar, İslam ülkeleri arasında kardeşlik duygusunun gelişmesine katkılarda bulunmaktadır”

Başkan Arpaguş, ise törende yaptığı konuşmada, Başkanlığın Kur'an-ı Kerim'in ezberlenmesi ve güzel okunmasının yaygınlaşmasını sağlamak amacıyla “Uluslararası Hafızlık ve Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma Yarışmaları” tertip ettiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“1990 yılından beri gerçekleştirilen bu yarışmalar, bir yandan Kur’an’ın manevi feyziyle ruhlarımıza huzur verirken diğer yandan da İslam ülkeleri arasında birlik, beraberlik ve kardeşlik duygusunun gelişmesine önemli katkılardabulunmaktadır. Böylesine anlamlı bir amaca hizmet eden yarışmaların 11’incisini bu yıl Diyarbakır’da gerçekleştirdik. Ve bugün burada, söz konusu yarışmanın ödül töreni için bir aradayız. Bizleri bir kez daha Kur’an’ın rahmet ikliminde buluşturan Cenabıhakk’a sonsuz hamdüsenalar ediyoruz.”

Başkan Arpaguş, dünyanın çeşitli yerlerinden yarışmaya katılarak Kur’an-ı Kerim tilavetiyle gönüllere huzur veren hafızların her birini can-ı gönülden tebrik ederek, “Biliyoruz ki Kur’an-ı Kerim’i okumak, dinlemek, ezberlemek ve üzerinde tefekkür etmek bir ibadettir. Onun için hüsn-i kıraat ve tilavet, Kur’an ile ilişkimizin temelini teşkil etmektedir. Ancak, yine biliyoruz ki Kur’an-ı Kerim, sadece bir ibadet kitabı değil; bireysel, toplumsal ve evrensel düzeyde bir rehber, bir hayat kılavuzudur.” ifadelerini kullandı.

“Kur’an-ı Kerim, zihinlerdeki sorulara cevap üreten en güvenilir kaynağımızdır”

Kur’an-ı Kerim’in; zihinleri ve kalpleri imar eden, toplumları ıslah eden, insana varoluş gayesini öğreten ve tertemiz bir hayatın nasıl yaşanacağını gösteren ilim, irfan ve hikmet kaynağı bir Kitap olduğunu söyleyen Başkan Arpaguş,“Kur’an-ı Kerim, bizi en güzel ahlak üzere olmaya davet eden, adalet, merhamet, sabır, şükür, doğruluk, dürüstlük gibi erdemlerle donatan bir ahlak kitabıdır. Kur’an-ı Kerim, aynı zamanda evrensel ilkeler manifestosu ve tüm insanlık için bir değerler hazinesidir. İnsanın yaratılış gayesini, nereden gelip nereye gittiğini açıklayan, zihinlerdeki sorulara cevap üretenen güvenilir kaynağımızdır.” şeklinde konuştu.

“Kur’an-ı Kerim, getirdiği ilkelerle Allah’ın yeryüzüne ve tüm insanlığa en büyük ikramıdır”

Kur’an-ı Kerim’in, bütün insanlığı kuşatan ilahi bir rahmet kitabı olduğunu dile getiren Başkan Arpaguş, “Getirdiği ilkelerle Allah’ın yeryüzüne ve tüm insanlığa en büyük ikramıdır. Nitekim insanı ‘eşref-i mahlûkat’ olarak tanımlayan bu aziz kitap; ırk, renk ve cinsiyet farkı gözetmeksizin herkesin doğuştan gelen hakları olduğunu ve herkesin inanç hürriyetini ifadeyle birlikte ‘Bir insanı öldüren tüm insanlığı öldürmüş gibidir’ ilkesiyle de herkesin hayat hakkını en üst seviyeye taşır.” dedi.

Kur’an-ı Kerim’in, insanın yaratılış gayesini kulluk zeminine oturtarak, hayatı bir karmaşadan çıkarıp anlamlı ve değerli bir yolculuğa dönüştürdüğünü aktaran Başkan Arpaguş, şu ifadelere yer verdi:

“Bu yolculuk sadece dünya saadetini değil, aynı zamanda ebedî mutluluğu da kapsamaktadır. İnsanlığa sunduğu değerlerle hayatın akışını değiştiren bu ilahî kelam, kendisine kalbini ve zihnini açan herkese kıyamete kadar rehberlik etmeye devam edecektir. Bu noktada asıl olan, onun sadece güzel bir sesle tilavet edilmesi değil, evrensel mesajının hayata taşınmasıdır. Duygu ve düşüncelerin, tutum ve davranışların onun ilkeleriyle tanzim ve tezyin edilmesidir.”

“Zât-ı devletlerinin destek ve himayeleriyle, insanları Kur’an’ın ufkuyla buluşturmaya çalışıyoruz”

“Zira savaşların, işgallerin ve katliamların hayatı çepeçevre kuşattığı, maddi ve manevi hastalıkların, bunalımların doruğa ulaştığı günümüzde insanlığın buna çok ihtiyacı vardır.” diyen Başkan Arpaguş, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Diyanet İşleri Başkanlığı olarak bizler, zât-ı devletlerinin destek ve himayeleriyle, ülkemizde ve dünyanın pek çok noktasında insanları Kur’an’ın ufkuyla buluşturmaya çalışıyoruz. Yüce Kitabımızın rahmet iklimini her yaştan kardeşimize ulaştırmak için başta camilerimiz ve Kur’an kurslarımız olmak üzere Aile ve Dini Rehberlik Merkezlerimizde, Gençlik Merkezlerimizde, üniversite yurtlarında, cezaevlerinde, huzurevlerinde, sevgi evlerinde ve hastanelerdeki hizmetlerimiz; İslam’ın evrensel mesajını tüm insanlığa ulaştırmak adına farklı dillerde Kur’an mealleri, Kur’an-ı Kerim ve dini eserlerin neşri ve dağıtımı gibi hizmetlerimiz de ciddiyetle devam etmektedir.”

“Yüce Rabbimiz, çalışmalarımızı bereketli, gayretlerimizi istifadeye medar eylesin”

Allah’ın izni ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın destek ve himayeleriyle; Başkanlık personelinin özverili gayretiyle gerçekleştirilen çalışmaların artarak devam edeceğini belirten Başkan Arpaguş, “Yüce Rabbimiz, çalışmalarımızı bereketli, gayretlerimizi istifadeye medar eylesin. Tekrar zât-ı devletlerini ve kıymetli misafirlerimizi hürmetle selamlıyor, Cenabıhak’tan Kur’an-ı Mübin’in rehberliğinde sağlık ve afiyet içerisinde bir hayat niyaz ediyor, hepinize saygılar sunuyorum.” dedi.

Törende, Cumhurbaşkanı Erdoğan, yarışmada dereceye girenlere ödüllerini takdim ederek, hatıra fotoğrafı çektirdi.

Dereceye girenler

Hafızlık kategorisinde Libya’dan Sırajaldeen Maamar Miftah Kındı birinci olurken, ikinci Kamerun’dan Dini Nourou, üçüncü Yemen’den Shehab Mohammed Abdullah Al-Dbaeah oldu.

Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma kategorisinde ise Filipinler’den Sadhan Zacaria birinci olurken, ikinci Bangladeş’ten Md Osman Gani, üçüncü Malezya’dan Muhammad Khairi Bin Maidin oldu.

Törene, Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan, siyasiler, Diyanet İşleri Başkanlığının üst düzey yöneticileri ve vatandaşlar katıldı.

11. Uluslararası Hafızlık ve Kur’an-ı Kerim’i Güzel Okuma Yarışması Ödül Töreni, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ve Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Safi Arpaguş’un katılımıyla Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleşti.https://t.co/QDtW85LDIr pic.twitter.com/VWzL05kjht

— T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı (@diyanetbasin) April 29, 2026

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bağış makbuzunu imzaladı.

Cumhurbaşkanımız Sayın @RTErdogan, Diyanet İşleri Başkanı Safi Arpaguş'u Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde kabul ederek, kurban vekâletini Türkiye Diyanet Vakfına verdi. pic.twitter.com/2qKzyoPrQP

— T.C. Cumhurbaşkanlığı (@tcbestepe) April 29, 2026

Yakın süreçte ise iç mekanda tesviye işlemleri gerçekleştirilecek caminin özgün dokusuna uygun olmayan taşların değişimine başlanacak.

Yapılan son ölçümlerle temelden uca 116 santimetrelik eğime sahip minarenin, yüzey restorasyon çalışmaları kapsamında ise çelik iskelelerin kurulumuna başlanıldı. Restorasyon çalışmasının 2027 yılı sonu itibarıyla tamamlanması hedefleniyor.

Sivas Vakıflar Bölge Müdürü Mehmet Ali Çalışkan, Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğünün, Selçuklu Devleti'nin en nadide, en eski camilerinden Ulu Cami'deki restorasyon çalışmalarını sürdürdüğünü söyledi.

Selçuklu eseri caminin 1197'de inşa ettirildiğini ve bugüne kadar ayakta kaldığını belirten Çalışkan, Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve Sivas Ulu Cami Vakfı arasında yapılan protokol kapsamında restorasyon çalışmalarının 25 Temmuz 2025 tarihinde başladığını hatırlattı.

Kış şartları nedeniyle duran restorasyonun yeniden başladığını anlatan Çalışkan, "Yapının en eski orijinal ve ayakta kalan kısmı minaresi. Minarenin 116 santim şakulünden eğik olduğu görülmektedir. Belki de Türkiye'de bugüne kadar yapılacak en kapsamlı ve en özel restorasyon olacaktır." dedi.

Vakıflar Bölge Müdürlüğü Sanat Eserleri ve Yapı İşleri Şube Müdürü ve Proje Sorumlusu Süleyman Çoban ise restorasyon projesinin hazırlık aşamasına 2020 yılında başladıklarını söyledi.

Minarenin yapısal olarak bir problem teşkil edip etmediği ve gelecek zamanlarda tehlike arz edip etmediğiyle alakalı akademik bir proje çalışması yürütüldüğünü dile getiren Çoban, "Bu çalışma kapsamında minarede kullanılan taş, harç ve tuğla numunelerini almak suretiyle laboratuvar testlerine ve yapısal performans analize tabi tuttuk." diye konuştu.

- Caminin eğik minaresi depreme karşı güçlendiriliyor

Çoban, minaredeki hareketliliğin stabil olduğunu ve kendi sınırları içerisinde kalmak suretiyle yer değiştirmediğini tespit ettiklerini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Minare yapısal olarak iyi durumda, en büyük problemi şerefe kotundan kaide kotuna kadar şakul salladığımızda 116 santimetrelik bir kaçıklık olduğunu gösteriyor. Bu da minarenin ciddi bir eğime sahip olduğunu teknik ve bilimsel olarak vermiş durumda. Bununla alakalı laboratuvar testlerinden sonra gelen malzeme analizleriyle minarenin 3 boyutlu lazer tarama yöntemiyle profilini çıkarttık. Gelişmiş mühendislik programlarıyla modellemesini yaptık ve bir güçlendirmeye ihtiyacının olup olmadığını tespit ettik. Tespitler neticesinde minare 7,5 şiddetindeki bir depreme maruz kaldığında devrilecek. Devrilmemesi ve ayakta kalması için bir güçlendirme projesi geliştirdik. Bu güçlendirme projesi de şerefe kotundan temel alt kotuna kadar paslanmaz çeliklerle tahribatsız bir şekilde yuvaları delmek suretiyle minareyi giydireceğiz. Bu da yanal deprem yüklerinde minareyi daha dirençli hale getirecek."

- "Minareden düşen parçaları tamamlayacağız"

Çoban, minarenin temeliyle alakalı da detaylı verilere ulaştıklarını belirterek, minarenin cami iç harim kotundan yaklaşık 6 metre aşağısına kadar temelin devam ettiğini belirtti.

Buranın altında da ardıç kazıkların bulunduğunu dile getiren Çoban, ecdadın eseri inşa ederken geniş bir temel yaptığını söyledi.

Çoban, minarede güçlendirme çalışmasının yanı sıra yüzey restorasyon çalışmasının da yapılacağına dikkati çekerek, "Minareden düşen ve kopan tuğla parçalarını tamamlayacağız. Bu zamana kadar minarede bulunan ve okunmamış olan kufi ve çiniyle yazılmış olan yazıları sanat tarihi hocalarımızla okuduk. Bu yazı kuşaklarının tamamlanması noktasında bir çalışma yürüteceğiz. İnşallah bu çalışmalar tamamlandıktan sonra gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktaracağız." ifadesini kullandı.

Ulu Cami'de 13 yıldır imam hatiplik yapan ve aynı zamanda cami vakfında başkan yardımcısı olan Ergün Ceyhan da bilim kurulu başkanlığında arzu edilen bir restorasyon çalışmasının yapıldığını söyledi.

Ceyhan, caminin restorasyonuna maddi ve manevi katkı sağlayan herkese teşekkür ederek, hayırseverlerin desteğini beklediklerini kaydetti.